Кіріспе

1995 жылы Спайк Ли режиссерлік еткен фильм.

Clockers – 1995 жылғы американдық қылмыстық драма. Бұл фильм Ричард Прайстың 1992 жылғы осы аттас романының бейімделуі, сонымен қатар ол Лимен бірлесіп сценарийін жазған. Фильмде Харви Кейтель, Джон Туртурро, Дельрой Линдо және Мехи Фифер өз дебюттік рөлінде ойнаған. Нью-Йорк қаласында өтетін Clockers көшедегі есірткі сатушы Стрейктің (Фифер) өліміне қатысты тергеуге тартылуын көрсетеді. Бастапқыда фильмді Мартин Скорсезе түсіруге ниеттенген, ол бұрын Прайспен 1986 жылғы «Ақшаның түсі» фильмінде жұмыс істеген. Бірақ Скорсезе өзінің сүйікті жобасы – «Казино» фильміне көңіл бөлгендіктен, режиссерліктен бас тарды. Осы кезде Ли режиссерлікке кірісіп, сценарийді қайта жазды, ал Скорсезе Лимен бірге фильмнің продюсері болды. Clockers киносыншылардан жағымды пікірлер алды, бірақ 25 миллион долларлық бюджетке қарсы 13 миллион доллар ғана жинап, кассада сәтсіз болды.

Сюжет

Бруклиндегі тұрғын үй жобасында сағатшы топ көшедегі есірткі сатушылар жергілікті есірткі бароны Родни Литтлге есірткі сатады. Родни өзінің жетекші сағаттауыштарының бірі Рональд "Страйк" Данхэмге басқа дилер Даррил Адамстың одан ұрлап жатқанын және оның өзін өлтіруін қалайтынын айтады. Содан кейін Стрик өзінің інісі Виктормен кездеседі және Даррилді өлтіретін біреуді білетін-білмейтінін сұрайды. Адамс өлтірілген жерге барған кісі өлтіру бөлімінің детективтері Рокко Клейн мен Ларри Мазиллиге басқа бір детектив телефон шалып, Адамсты өлтіргенін жергілікті шіркеуде мойындаған дейді. Полиция Стрейктің ағасы Викторды шіркеуде кездестіріп, оны жауапқа тартады. Сұрау салу бөлмесінде Виктор Роккоға Адамсты өзін-өзі қорғау үшін атқанын айтады. Рокко бұл әңгіменің ойық жерлерін тауып, Виктордың екі жұмысты, әйелі мен екі баласын, қылмыстық тіркелімін және жобалардан кетуді көздейтінін қарастыра бастайды. Родни Стрейкпен Даррилдің өлімі туралы сөйлеседі. Кейін Родни Страйкқа жас Родни мен Эррол туралы әңгіме айтады, онда Эррол Родниге қарумен қорқытып, дилерді өлтіруді уәде етеді, ол солай істейді. Қазіргі уақытта ол Страйкқа Еррол оны қарумен ұстап тұруға мәжбүрлеген себебін айтады, егер ол Ерролға айтқысы келсе, Еррол оған бірдеңе ұстап тұруы мүмкін, сондықтан ол Страйкқа Даррил Адамсты өлтіруді айтты. Стрейк пен Родни Родни Стрейкке Даррилді өлтіруді айтқанын жоққа шығарғаннан кейін қақтығысты. Рокко Страйкқа қысым жасайды, бірақ Виктор өз әңгімесін ұстап тұрады, сондықтан Рокко Родниді Страйктың мойындап, Роднидің есірткі тобын ашқанына сендіреді. Рокко Родниді тұтқындап, содан кейін өз тобының алдында Стрейкті кінәлайды. Стрейк оны ойнауға тырысады және Родниді тұтқындауға қатысы бар екенін жоққа шығарады, бірақ оның ұжымы Стрейкке қарсы шығады, бұл оны шымшы деп атайды. Родни Эрролға түрмеде отырғанын хабарлап, Страйкқа хабар береді. Содан кейін Стрик ақша жинап, қаладан кетуге шешім қабылдайды. Стрик өзінің машинасына қарай бара жатқанда, ол Эролды көлігінде отырғанын көріп, Эрол оны өлтіру үшін келген деп ойлайды. Стрейк қоршау артына жасырынып, бірақ Стрейкке құлшылық еткен жас жігіт Тайрон велосипедпен Ерролға жетіп, оны Стрейктің қаруымен өлтіреді. Кейіннен Тайронды тұтқындады. Рокко, Тайронның анасы және Андре тыңдап тұрғанда, Тайрон қаруды Страйктан алғанын мойындайды. Андре тергеу бөлмесінен шығып, Стрейкті іздеуге кіріседі. Андре ашуланып, бүкіл жобаның алдында Стрикті ұрады және қарама-қарсы тұрғандарды қашып қалмау үшін қарумен қорқытады. Андре Стрейкпен сөйлескенде немесе тіпті оған қараған кезде оны өлтіремін деп қорқытады, Родни тоқтап, Стрейк өзінің машинасына секіріп, полиция бөлімшесіне барады, Родни соңынан еріп. Стрейк Роккоға тап болады, оның қазір Стрейкті тұтқындауға ордері бар, және Родни тоқтаған кезде учаскеге жүгіреді. Рокко Стрейкті қорқытып, оны кісі өлтіргенін мойындатуға мәжбүрлеуге тырысады, бірақ Стрейк өз әңгімесін өзгерте бергенде, ол сабырсызданады. Рокко Стрейкті ұстап алып, қабырғаға қарай лақтырып жібергенде, Стрейктің анасы Мазилли мен Виктордың әйелімен кіріп келеді. Ол Роккоға Виктор үйге келгеннен кейін дереу кісі өлтіргенін мойындағанын және Виктордың төсегінен шыға алмайтынын айтады. Стрейк анасынан Виктордың әйеліне берген кепілдік ақшасына не болғанын сұрайды, бұл Стрейктің анасының ақшаны ашулы түрде Стрейктің бетіне лақтырып жіберуімен аяқталады. Осы арада Родни Стрейктің машинасына зақым келтіреді, терезелерді сындырып, есіктерді зақымдап, машинаға секірді. Басқа амал жоқ және үйіне бара алмай қалған Стрик Роккодан өзін Пенн станциясына апаруын сұрайды. Олар көлікте отырғанда, Рокко Страйкқа оны тағы да көрсе, тұтқындап, Андре оны тағы да ұрып-соғуға мүмкіндік береді, содан кейін Родниді бірдей айыптаулар бойынша тұтқындап, Родни мен Страйктың түрмедегі камера мен төсекті бөлісуіне көз жеткізеді деп қорқытады. Стрейк пойызға мініп, қаладан кетеді. Тайрон өзінің пәтерінде Стрейк берген пойызбен ойнап жатқанда, үйдің сыртында Рокко мен Мазилли Стрейктің бұрынғы командасының мүшесі Санафиктің өлтірілуіне жауап береді. Фильмнің соңында Стрик Нью-Мексико шөлінде бір жерде қозғалып жатқан пойызда сыртқа қарап тұр.

Фильм плакаты

Сыншылар мен кино әуескоүйлары Арт Симс жасаған плакаттың Ото Премингердің 1959 жылғы "Қылмыс анатомиясы" фильміне арналған Сол Басс суретіне ұқсас екенін дереу байқады. Симс бұл - құрмет көрсету екенін айтты, бірақ Басс оны көшірме деп есептеді.

Сыни қабылдау

Фильм жалпы оң пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайты 65 рецензенттің 74%-ы фильмді жағымды бағалағанын тіркеді. Сайттың консенсусы былай деді: "Өзінің режиссерінің ерекше энергиясынан айырылмаған, қайғылы ересектік туындысы – «Клокерлер» күшті мәселесі бар, әрине, кемшіліктері бар драма". Metacritic-те фильм 20 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 71 балл алды, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді. Роджер Эберт фильмге үш жарым жұлдыз берді. New York-тің Дэвид Денби бастапқы роман "оперативтік егжей-тегжейлі" болғанын, ал фильмге бейімделу "көбірек эмоционалды" және "кем деректі" болғанын айтты. Денби сондай-ақ Спайк Лидің "Страйктің рухани хал жағдайына емес, бүкіл қауымның аман қалуына көбірек мән бергенін" түсіндірді. Денби Лидің осы жұмысында "әдеттегідей Спайк Ли фильмдеріндегідей" "көп секіріп, оқиғасын қызу толқындарда айтады" деді, бұл техника фильмді "түсінуді қиындатады" деп атап өтті. Малик Саидтың түсірілім жұмысына қатысты Денби оның "қараңдар, қара түсті және зорлық-зомбылық көріністерінде өте ашулы" екенін айтты. «Clockers (Original Motion Picture Soundtrack)» 1995 жылдың 25 тамызында MCA Soundtracks арқылы шықты. Он екі әннен тұратын альбомда Марк Дорси, Rebelz of Authority, BrooklyNytes, Buckshot LeFonque, Chaka Khan, Crooklyn Dodgers '95, Des'ree, Mega Banton, Seal және Strictly Difficult өнер көрсетті. Альбом АҚШ-тағы Billboard Top R&B/Hip Hop Albums тізімінде #54 орынға ие болды және екі сингл шығарды: Jeru the Damaja, O. C. және Chubb Rock-тың «Crooklyn Dodgers-тің оралуы», Billboard Hot 100 тізімінде #96 орынға жетті, сондай-ақ Chaka Khan-ның «Love Me Still» әні. Фильмде пайдаланған, бірақ түпнұсқа саундтрекке енбеген ән – R&B әртісі Филип Бейлидің 1984 жылғы «Chinese Wall» альбомынан шыққан «Children of the Ghetto» әні.