Кіріспе

Chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 477213343
| ImageFile = 2 Ethylhexanol 2D.svg
| ImageSize = 180
| ImageName = 2 этилгексанолдың қаңқалық формуласы
| ImageFile1 = 2 Ethylhexanol 3D шарлары.png
| ImageSize1 = 180
| ImageAlt1 = 2 Этилгексанол молекуласы
| PIN = 2 Этилгексанол 1-ол
| OtherNames = изооктил спирті, 2 этилгексанол
| Section1 =
| Section2 =
| Section3 =
| Section7 = Chembox Қауіптері
| MainHazards = Шамалы улы
| GHSPictograms =
| GHSSignalWord = ҚАУІПТІ
| HPhrases =
| PPhrases =
| FlashPtC = 81
| AutoignitionPtC = 290
| ExploLimits = 0.88–9.7%
| LD50 =
| IDLH = Белгісіз
| PEL = ешқайсысы жоқ R-энантиомері үшін иісі "ауыр, топырақты және сәл гүлді", ал S-энантиомері үшін "жеңіл, тәтті гүлді хош иіс" деп хабарланған.

Қасиеттері мен қолданулары

2-этилгексанолдағы тармақтану кристалдануды тежейді. 2-этилгексанол эстерлері де осыған ұқсас әсер етеді, бұл, төмен ұшпалылығымен бірге, пластификаторлар мен майлау материалдарын өндіруде қолданылуының негізі болып табылады, онда оның болуы тұтқырлықты азайтуға және қату температурасын төмендетуге көмектеседі. 2-этилгексанол майлы спирт болғандықтан, оның эстерлері жұмсартқыш қасиеттерге ие. Типтік мысал – диэстер бис(2-этилгексил)фталат (DEHP), ол көбінесе ПВХ-та қолданылады. Триэстер трис(2-этилгексил)тримеллит (TOTM) – тримеллит қышқылымен үш 2-этилгексанолдың этерификациясы арқылы өндірілетін тағы бір кең таралған пластификатор. Ол сондай-ақ төмен ұшпалы еріткіш ретінде де жиі қолданылады. 2-этилгексанол азот қышқылымен реакцияға түскенде цетанды жақсартушы ретінде де қолданылуы мүмкін. Ол сонымен қатар эпихлоргидрин және натрий гидроксидімен реакцияға түсіп, 2-этилгексилглицидил эфирін жасау үшін қолданылады, ол әртүрлі жабындарда, желімдерде және герметиктерде эпоксидтік реакциялық еріткіш ретінде қолданылады. Оны фотосуреттерді дамытуда, резеңке өндіруде және мұнай мен газды өндіруде де пайдалануға болады.

Өнеркәсіптік өндіріс

2 Этилгексанол n-бутиральдегидтің альдольдік конденсациясы арқылы, содан кейін түзілген гидроксиальдегидтің гидрленуі арқылы өнеркәсіптік түрде өндіріледі. Жыл сайын осылайша шамамен 2,5 миллион тонна дайындалады. N-бутиральдегид пропиленнің гидроформализациясы арқылы жеке зауытта немесе толық интеграцияланған кешендегі алғашқы қадам ретінде алынады. Көптеген кешендер 2-этилгексанолдан басқа n-бутанол мен изобутанолды да өндіреді. Осылай дайындалған спирттер кейде оксо спирттері деп аталады. Жалпы процесс Гербер реакциясына өте ұқсас, оның арқылы да өндірілуі мүмкін.

Денсаулыққа әсері

2 Этилгексанол жануарлар моделінде төменгі уыттылық деңгейін көрсетеді, LD50 2-3 г/кг (егеуқұйрықтар) шамасында. 2 Этилгексанол – бұл ұшпалы органикалық қосылыс ретінде, ішкі ауа сапасымен байланысты денсаулық проблемаларының, мысалы, тыныс алу жүйесінің тітіркенуінің себебі болып табылады. 2 Этилгексанол дұрыс кептірілмеген бетонға орнатылған ПВХ еденінен ауаға шығарылады. 2 Этилгексанол даму токсикалық әсерімен байланыстырылған (ұрықтарда сүйек қалыптасу бұзылыстарының көбеюі). Бұл 2 этилгексанолдың біріншілік спирттің тотығуы арқылы 2 этилгексано қышқылына айналуының салдары деп саналады. 2 этилгексано қышқылының, сондай-ақ вальпро қышқылы сияқты ұқсас заттардың тератогендік қасиеттері жақсы зерттелген.

Номенклатура

Изооктанол (және одан туындаған изооктил префиксі) өнеркәсіпте 2-этилгексанол мен оның туындыларын атау үшін кеңінен қолданылса да, IUPAC номенклатурасы бұл атаудың октанолдың басқа изомеріне, яғни 6-метилгептан-1-олға дұрыс қолданылуын қажет етеді. Химиялық анықтамалар қызметі де изооктанолды (CAS № 26952-21-6) 6-метилгептан-1-ол ретінде тіркеген.