Итальяндық мүсінші Джованни Франческо Сусини және оның шығармалары

Кіріспе

Италиялық мүсінші Джованни Франческо (Gianfrancesco) Сузини (шамамен 1585 – 17 қазаннан кейін 1653 ж.) – қола мен мәрмәрден мүсіндер жасаған флоренциялық маньеризм өкілі.

Өмір

Сузини Флоренцияда дүниеге келді және Гиамболоньяның шеберханасында тәлім алды. Ол Гиамболонья стилінде жұмыс істеуді жалғастырды, және ғасыр соңына қарай Сузинидің мүсіндері көбінесе оның ұстазының туындылары деп қате түсінілді. Оның інісі Антонио Сузини Гиамболоньяның қола құю жөніндегі бас шебері болды, ал жас Франческо Гиамболоньяның шеберханасының кіші мүшесі ретінде ерте білім алды. 1624-1626 жылдары Римге жасаған сапары оған классикалық антикалық ескерткіштерді, 16 ғасырдың мүсіндерін және жаңадан пайда болған барокко мүсіндерін, соның ішінде Бернинидің жас Аполлоны мен Дафнасын тікелей көру мүмкіндігін берді, бірақ оның манерлі стилі бұл кезде қалыптасқан еді. Флоренцияға оралғаннан кейін ол жаңадан табылған Боргезе Гермафродитының балауыз көшірмелерін құю үшін жасады. Лаоконның қоладан жасалған үлгісі, мүмкін, Флоренциядағы көшірмесіне негізделген. Мүсінші ретінде Сузини көптеген қоғамдық тапсырыстармен танымал, мысалы, 1641 жылғы "Артишок бұлағы" (Fontana del Carciofo), ол Питти сарайының бақшалық фасадындағы piano nobile терезелерінің арасында орналасқан. Бұл соңғы ансамбльдің моделі, суретшілердің шежірешісі Филиппо Балдинуччидің мәлімдемесіне сәйкес, 1639 жылы аяқталып, мақұлданды; бірақ Медичи ұлы княздарының көптеген туындылары сияқты, бұл бұлақ күрделі тарихы бар командалық жоба болды. Мысалы, бұлақтың кейбір путтілері 1621 жылға дейін Сузини мен оның көмекшілерімен оймаланған еді. Оның алғашқы тәуелсіз Медичи тапсырысы 1614 жылы капелла алтарына арналған қола рельеф болды. Медичинің демеушілігі командалық жұмысты талап етті: мүсінші Орацио Мочиге (1625 жылы қайтыс болды) Боболи бақшасы үшін мүсінге бейімделген жанрлық тақырыпты, Sacchomazzone ойынындағы екі ойыншыны бейнелеу міндеті жүктелді – бұл мүсіншінің таңдауы болмауы мүмкін еді. Бастапқыда Ромоло Ферруччи дель Тадданың (1621 жылы қайтыс болған) көмегімен Сузини осы суретті шағын қоладан жасады және оны айқын түрде қимылдаған фигуралардың шеберлігін көрсету үшін кішкентай сопақ тұғырға орнатты. Боболи бақтарының жалпы әсеріне басқа да Сузини мүсіндері үлес қосты: Балғамен жүректі сындырып жатқан Купидон және Жебені атып жатқан Купидон – бұл екінші осінде орналасқан "Арал бассейні" (Vasca dell'Isola) күрделі аллегориялық схемасының бөлігі. 1615 жылы ол Сантиссима Аннунциатаның басты кіреберісі алдындағы бағаналарда қоладан екі аквасантьер жасады. Сузинидің туындыларының көпшілігінде оның қолтаңбасы бар. Лувр мұражайында қолтаңбаланған Бакх мүсіні сақталған. Қолтаңбаланған қоладан жасалған мүсіндер де бар; Лос-Анджелестегі Дж. Пол Гетти мұражайындағы Еленаның ұрлануы, 1627 жылы қолтаңбаланған және таңбаланған; Махаббат жебелерін жағып жатқан Венера IO. FR. SUSINI FLOR. F. MDC. XXXIX және Махаббатты жазалап жатқан Венера IO. FR. SUSINI FLOR. FAC. M. DC. XXXVIIII, екеуі де 1693 жылы Андре Ле Нотр өзінің қамқоршысы Людовик XIV-ке сыйлады, сонымен қатар эллиндік мәрмәрден шабыттанған өзін-өзі өлтірген Галл (қазір Луврде). Венадағы Лихтенштейн мұражайындағы Голиаттың басы бар Давид мүсініне FRAN. SVSINI F. қолтаңбасы қойылған. Сузини отбасының қола құю шеберханасын жалғастырды. Балдинуччидің мәлімдемесіне сәйкес, Джованни мен Антонио Сузини аға шебердің қайтысынан кейін де Гиамболоньяның үлгілерін қолдануды жалғастырды, осылайша талғампаз клиенттер үшін жоғары сапалы қоладан жасалған мүсіндер құйды. Гиамболонья сияқты, Сузинидің жеке дизайндары да екі-үш фигураны күрделі, теңгерімді қарым-қатынаста пайдаланып, оларды әртүрлі бұрыштардан бағалауға болатындай етіп жасалған. Бұл Хеленнің ұрлануы (Дрезден және Гетти мұражайы), Венера мен Махаббат (Лувр), Голиаттың басы бар Давид (Лихтенштейн коллекциясы, Вадуз), Римдегі Людовизи Марсының аналогы, немесе Венера мен Адонис Сузинидің ұсақ құйылған және аяқталған үстел мүсіндерінің ерекше мысалдары. Оның кішкентай қола бұйымдарының көпшілігі табысты сатылып, Тосканадан тыс сатып алушыларға тасымалдануы мүмкін еді. Сузинидің ең жақсы жасай білгені – Гиамболоньяның шайқастағы жануарлардың динамикалық және ежелгі тақырыбы, бұл үшін Римдегі суретшілерге қол жетімді эллиндік прототиптер, Рим көшірмелерінде шабыттандырды. Мысалы, 2004 жылы Нью-Йорктегі Фрик коллекциясына сыйланған қолалардың біріншісі, Арыстан атқа шабуыл жасап, барс бұқаға шабуыл жасап, суретшінің өмірінде Кампидолиода қойылған ат торсы бар мармар арыстанның фрагментінен шабыт алды. Сузини, Пьетро Франкавилла және Пьетро Такка Гиамболоньяның замандастары және шәкірттері болды. Такка Гиамболоньяның ең басты шәкірті саналды және ол негізінен үлкен қоладан жасалған бұйымдармен айналысты.

Susini was born in Florence, and trained in the workshop of Giambologna. He continued to work in Giambologna's style, and Susini's sculpture was already mistaken for that of his master by the end of the century. His uncle, Antonio Susini, was the principal bronze caster of Giambologna, and the young Francesco received early training as a junior member of Giambologna's workshop. A trip to Rome in 1624 26 gave him first hand experience of classical antique, 16th century, and the emerging Baroque statuary, latter exemplified by Bernini's youthful Apollo and Daphne, but his own Mannerist style was already matured. He made wax copies of the recently discovered Borghese Hermaphroditus for casting upon his return to Florence. His bronze reduction of the Laocoön is likely based on the copy of it in Florence. As a sculptor, Susini is known for some public commissions, such as the Fontana del Carciofo ("Artichoke Fountain", 1641), that stands centered with the piano nobile windows of the Palazzo Pitti's garden façade. The model for this final ensemble, according to the chronicler of artists Filippo Baldinucci, had been completed and approved in 1639; but like many productions for the Medici Grand Dukes, the fountain was a team project with a complicated history. For example, some of the putti had already been sculpted by Susini and assistants by 1621. His first independent Medici commission was a bronze bas relief for a chapel altar in 1614. Medici patronage required teamwork: the sculptor Orazio Mochi (died 1625) was given the challenge—unlikely to have been the sculptor's choice— of turning a genre subject suited to painting, two players at the roughhouse game of Sacchomazzone, into a sculpture for the Boboli Gardens. Assisted at first by Romolo Ferrucci del Tadda (died 1621), Susini reduced the subject to a small bronze, and set it on a small oval plinth to emphasize the tour de force of wildly thrashing figures. Other Susini sculptures contribute to the over all effect of the Boboli Gardens: Cupid Breaking a Heart with a Hammer and Cupid Shooting an Arrow are part of the elaborate allegorical scheme of the "Island Basin" (the Vasca dell'Isola) located on the secondary axis. In 1615, he created the two acquasantiere of bronze on the columns in front of the main entrance of Santissima Annunziata. Few Susini works bear his signature. A signed Bacchus is at the Louvre Museum. There are some signed bronze statuettes; the Abduction of Helen, signed and dated 1627 in the J. Paul Getty Museum, Los Angeles; Venus Burning the Arrows of Love signed IO. FR. SUSINI FLOR. F. MDC. XXXIX and Venus Chastising Love signed IO. FR. SUSINI FLOR. FAC. M. DC. XXXVIIII, both of which André Le Nôtre gave to his patron Louis XIV in 1693, together with a Gaul Committing Suicide that is inspired by a well known a Hellenistic marble (all now at the Louvre). The bronze David with the Head of Goliath in the Liechtenstein Museum, Vienna, is signed FRAN. SVSINI F

Susini continued to operate the family bronze foundry. According to Baldinucci, Giovanni and Antonio Susini continued to use Giambologna's models after the elder master's death to cast finely finished bronze sculptures for discerning patrons. Like Giambologna, Susini's own designs characteristically employ two or three figures in complicated, balanced relationships meant to be appreciated from multiple viewpoints, as represented by the Abduction of Helen (Dresden and Getty Museum), two versions of Venus and Love (Louvre), David with the Head of Goliath (Liechtenstein collection, Vaduz) an analogue of the Ludovisi Mars in Rome, or Venus and Adonis provide characteristic examples of Susini's finely cast and finished table sculptures, meant to be appreciated at close range and admired from all sides. Most of his output of small bronzes could be profitably sold and transported to buyers outside of Tuscany. A theme of Giambologna's in which Susini excelled was the dynamic and age old theme of animals in combat, for which Hellenistic prototypes, available to artists in Rome in rediscovered Roman copies, provided inspiration. For example, the first of the pair of bronzes, Lion Attacking a Horse and Leopard Attacking a Bull, given to Frick Collection, New York, 2004, was inspired a fragmentary marble lion with torso of a horse, exhibited on the Campidoglio in the artist's lifetime. Susini, Pietro Francavilla, and Pietro Tacca were contemporaries and pupils of Giambologna. Tacca is considered Giambologna's main pupil, and he worked mainly on larger bronzes.