Кіріспе

Австриялық дәрігер (1879–1946)

Ханс Эппингер кіші (5 қаңтар 1879, Прага, Корольдік Богемия, Австрия-Мажарстан – 25 қыркүйек 1946, Вена) – нацистік концлагерь тұтқындарымен тәжірибелер жүргізген, еврей тегі бар австриялық дәрігер.

Алғашқы жылдар

Ханс Эппингер Прагада, дәрігер профессор Ханс Эппингердің (1848–1916) ұлы және Генрих Эппингердің (1813–1868) немересі, Богемиядағы Бранау (Брумов) монастырының нотариусы және канцелярия директоры және оның әйелі Алоисия Соломонның ұлы болып дүниеге келді. Ханс Эппингер аға Клагенфуртта Георгина Цеттермен үйленді және екі қызы мен Ханс Эппингер кіші ұлы болды. Ханс Эппингер кіші Грац және Страсбургте білім алды. 1903 жылы Грац қаласында медицина докторы болып, медициналық клиникада жұмыс істеді. 1908 жылы Венаға көшіп келіп, 1909 жылы ішкі медицина саласында, әсіресе бауыр аурулары бойынша мамандық алды. 1918 жылы профессор атанды, 1926 жылы Фрайбургте, 1930 жылы Кёльнде сабақ берді. 1936 жылы Иосиф Сталинді емдеу үшін Мәскеуге барды. Бір жылдан кейін ол Румыния королевасы Мариді емдеуге шақырылды. Эппингер 1937 жылдың қыркүйегінен бастап «НСДАП-тың жетекші лауазымдағы мүшесі» болды. Аншлюске дейінгі апталарда Эппингердің үйі Вена университетіндегі «нацистік студенттік ұялары» үшін жай ретінде пайдаланылды, бұл Вена профессоры Вильгельм Фальта мен Ханс Шпиццидің үйлерінен ешқандай айырмашылығы жоқ еді. 28 мамырда ол НСДАП-ға кіру үшін ресми өтініш берді және 1 мамырға дейін кері күшпен қабылданды (мүшелік нөмірі 6,164,614). Оның ассистенттері мен аға дәрігерлерінің көпшілігі «өздерінің табиғаты бойынша» СС және СА офицерлері болды. Венадағы интернистер конгресінің төрағасы болып тағайындалмағанын білгенде, ол күткеніне қарамастан, NSDÄB-ге наразылық білдірді. Ол «толыққанды арий» болғандықтан, мұның болуы мүмкін емес еді.

Дахаудағы тәжірибелер

Екінші дүниежүзілік соғыста Дахаудағы концлагерь тұтқындарына жасаған тәжірибелерінің нәтижесінде ол жаман атымен танылды. Профессормен бірге 90 рома тұтқынына теңіз суын ғана ішуге беріп, сынақ жүргізді. (Кейде судың тұзды екенін жасыру үшін оның дәмін өзгертіп қоятын.) Тұтқындар қатты сусызданып, куәгерлер олардың өзін суландыру үшін жуып тастаған еденді тілдеп жатқанын көргенін айтады. Тәжірибе мақсаты – тұтқындардың 6-12 күн ішінде ауыр физикалық белгілерден немесе өлімнен зардап шегуін анықтау.

Тұтқынға алу және өзін-өзі өлтіру

67 жастағы Эппингер соғыстан кейін, зиянды зат ішіп өз-өзіне қол жұмсады. Бұл оқиға Нюрнберг сот процесінде куәлік беруге шақырылуға бір ай қалғанда болды. Кейіннен оның Швейцариядағы талап етілмеген банк есебі болғаны анықталды.