Кеннет Фрэмтон: Модернизм мен қазіргі заман архитектурасының көрнекті тарихшысы
Kenneth Frampton
Кеннет Фрэмтон – әйгілі британ-американдық сәулетші, тарихшы және сыншы. Модернизм мен қазіргі заманғы сәулет тарихы бойынша сарапшы. Колумбия университетінің профессоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеннет Брайан Фрэмптон (1930 жылғы 20 қарашада туған) – британдық архитектор, сыншы және тарихшы. Ол модернистік және заманауи архитектураның әлемдегі жетекші тарихшыларының бірі саналады. Колумбия университетінің архитектура, қала құрылысы және ескерткіштерді сақтау аспирантурасындағы архитектура профессоры, онда ол 50 жылдан астам уақыт бойы оқытты. Ол Ұлыбритания және АҚШ азаматы.
Kenneth Brian Frampton (born 20 November 1930) is a British architect, critic and historian. He is regarded as one of the world's leading historians of modernist and contemporary architecture. He is an Emeritus Professor of Architecture at the Graduate School of Architecture, Planning, and Preservation at Columbia University, New York, where he taught for over 50 years. He is a citizen of Britain and the United States.
Өмірбаян
Фрэмптон Гилдфорд өнер мектебінде және Лондонның Сәулетшілер қауымдастығының Сәулет мектебінде сәулет өнерін оқыды. Кейіннен ол Израильде, Миддлсекс округі кеңесінде және Дуглас Стивен мен серіктестерімен (1961–1966) Лондонда жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Корольдік өнер колледжінде қонақ лекторы (1961–1964), Сәулетшілер қауымдастығында оқытушы (1961–1963) және «Архитектуралық дизайн» (AD) журналының техникалық редакторы (1962–1965) болды. Дуглас Стивен мен серіктестері үшін жұмыс істеген кезде 1960 жылы Лондондағы Бейсуотердегі 8 қабатты Corringham Building тұрғын үй кешенін жобалады, оның архитектурасы ерекше модернистік стильде салынған; 1998 жылы ол ескерткіш ретінде қорғауға алынды. Фрэмптон сонымен қатар Принстон университетінің Сәулет мектебінде (1966–1971) және Лондонның Бартлетт Сәулет мектебінде (1980) сабақ берді. 1972 жылдан бері Колумбия университетінің профессоры болып жұмыс істеп келеді, сонымен қатар сол жылы Нью-Йорктегі Архитектура және қала құрылысы институтының мүшесі (оның құрамында Питер Айзенман, Манфредо Тафури және Рем Колхаас та болды) атанды және оның «Оппозиция» журналын құруға бірлесіп қатысты. 2017 жылы Фрэмптонның мұрағатын сақтайтын Канадалық сәулет орталығы «Архитекторларды оқыту: Кеннет Фрэмптонның төрт курсы» атты көрме ұйымдастырды, онда оның Колумбия университетіндегі оқыту тәжірибесі және оның негізгі жарияланымдарын қалыптастыруы зерттелді. Фрэмптон 2021 жылғы туған күнінің құрметіне сәулет саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. 2015 жылы Фрэмптонның кітапханасы Гонконг университетінің Сәулет кафедрасымен сатып алынды.
Frampton studied architecture at Guildford School of Art and the Architectural Association School of Architecture, London. Subsequently, he worked in Israel, with Middlesex County Council and Douglas Stephen and Partners (1961–66) in London, during which time he was also a visiting tutor at the Royal College of Art (1961–64), tutor at the Architectural Association (1961–63) and technical editor of the journal Architectural Design (AD) (1962–65). While working for Douglas Stephen and Partners he designed in 1960 62 the Corringham Building, an 8 story block of flats in Bayswater, London, the architecture of which is distinctively modernist; in 1998 it became protected as a listed building. Frampton has also taught at Princeton University School of Architecture (1966–71) and the Bartlett School of Architecture, London, (1980). He has been a member of the faculty at Columbia University since 1972, and that same year he became a fellow of the Institute for Architecture and Urban Studies in New York (whose members also included Peter Eisenman, Manfredo Tafuri and Rem Koolhaas) and a co founding editor of its magazine Oppositions. In 2017 the Canadian Centre for Architecture, which holds Frampton's archive, held an exhibition titled Educating Architects: Four Courses by Kenneth Frampton that examined aspects of his teaching at Columbia University, that informed his key publications. Frampton was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) in the 2021 Birthday Honours for services to architecture. In 2015, Frampton's library was acquired by the Department of Architecture, The University of Hong Kong.
Сәулет туралы жазбалар
Фрэмптон ең алдымен ХХ және ХХІ ғасырлар сәулеті туралы жазған еңбектерімен және сәулет феноменологиясының дамуындағы басты рөлімен танымал. Оның кітаптары: «Заманауи сәулет: сын тарихы» (1980; қайта қаралып, 1985, 1992, 2007 және 2020 жылдары жаңартылған) және «Тектоникалық мәдениет туралы зерттеулер» (1995). Фрэмптон сәулет білімінде «Сындық аймақтық мәдениетке қарай: қарсылық сәулеті үшін алты ұстаным» (1983) атты мақаласымен зор беделге (және ықпалға) ие болды. «Сындық аймақтық мәдениет» терминін Александр Цонис пен Лиан Лефевр енгізген. Осы мақаласында ол жаһандануды, жаппай тұтыну мәдениетін және олардың сәулетке тигізген әсерін сынап көрсеткен. Фрэмптон үшін бұл мәселе – қазіргі заманғы қозғалыстың аса маңызды мәселесі, себебі ол сәулетті ортақ, бірсарынды және мәдени ерекшелігі жоқ қалалық формаға ұсынуда. Бұған қарсы тұру үшін Фрэмптон сәулетте орынға, жер бедеріне, климатқа және мәдениетке ерекше назар беретін, сондай-ақ сәулеттің жаңа «жергілікті» формаларын құрайтын сындық аймақтық көзқарас қабылдау қажет екенін айтады. Фрэмптонның мақаласы Хал Фостер редакциялаған «Постмодерн мәдениет туралы эсселер» кітабына енгенімен, Фрэмптон сәулеттегі постмодернизмді сынап бағалайды. Фрэмптонның өзінің ұстанымы модернизмнің сындық аймақтық мәдениетке немесе архитектуралық практиканың автономиясын «уақытша» түсінуге негізделген нұсқасын қорғауға бағытталған, бұл форма мен тектоникаға қатысты мәселелерді экономикаға дейін кемсітуге болмайды (бірақ сәулеттің әлеуметтік жауапкершілігіне қатысты солшыл көзқарасты сақтайды). Ол постмодернистік сәулетке және оның жақтастарының сәулеттің тіл ретіндегі басымдылығына сенуіне былайша баға берді:
Frampton is especially well known for his writing on twentieth and twenty first century architecture, and for his central role in the development of architectural phenomenology. His books include Modern Architecture: A Critical History (1980; revised 1985, 1992, 2007 and 2020) and Studies in Tectonic Culture (1995). Frampton achieved great prominence (and influence) in architectural education with his essay "Towards a Critical Regionalism: Six Points for an Architecture of Resistance" (1983) – term, critical regionalism, had been coined by Alexander Tzonis and Liane Lefaivre. In this paper, he mounts a criticism of globalisation, mass consumer culture and the impact that this has had on architecture. For Frampton, this represents a particularly salient issue within the Modern Movement, as it has pushed architecture toward mediocrity, sameness and urban form that lacks any kind of cultural relevance or specificity. To remedy this, Frampton argues that the adoption of a more critical regionalist approach is required in architecture, one that takes into account specific considerations of place, topography, climate, and culture, as well as the creation of new "vernacular" forms of architecture. Frampton's essay was included in the book The Anti Aesthetic. Essays on Postmodern Culture, edited by Hal Foster, though Frampton is critical of postmodernism in architecture. Frampton's own position attempts to defend a version of modernism that looks to either critical regionalism or a 'momentary' understanding of the autonomy of architectural practice in terms of its own concerns with form and tectonics, which cannot be reduced to economics (whilst conversely retaining a Leftist viewpoint regarding the social responsibility of architecture). He summed up his critical stance towards postmodernist architecture and its advocates' belief in the primacy of architecture as a language as follows:
Менің ойымша, біз архитектураның екі негізгі аспектісінен – онтологиялық тектоникадан және репрезентациялық тектоникадан қашып құтыла алмаймыз. Өкілдікті архитектурадан басқа сөздерден де алып тастау мүмкін емес. Менің пікірімше, архитектураның онтологиялық және репрезентациялық аспектілерін диалогтық өзара әрекеттестік ретінде сақтау өте маңызды. Морфема сияқты жеке элементтерді бөліп қарастыру әрекеті – ақырында, ғылыми емес, оны қысқартуға ұмтылатын, «есік – есіктің белгісі» сияқты қарапайым нәрселерге әкелетін, түрдің өзін-өзі тануға деген әлеуметтік-мәдени, күрделі құштарлығын түсінбейтін жасанды жоба деп есептеймін. 2002 жылы Фрэмптонның 35 жылдық еңбектері «Еңбек, Жұмыс және Сәулет» деген атпен жинақталып басылды. Оның 2015 жылғы «Басқа заманауи қозғалыс» кітабының ағылшын тілінен аудармасы 2021 жылы жарық көреді. Өзінің ғылыми зерттеулері мен сындық талдауларынан бөлек, Фрэмптон басқа авторлардың және осымен байланысты тақырыптардағы басылымдарға кіріспелер, алғы сөздер мен қосымша сөздер жазу арқылы өз жұмысының интеллектуалдық көлемін кеңейтеді.
It seems to me that we cannot escape from two aspects of architecture which I tried to identify as ontological tectonic and representational tectonic. Representation certainly cannot be removed from architecture any more that it can be removed from other discourses. In my opinion, it is of the utmost importance that the ontological and representational aspects of architecture be maintained as a dialogical interaction. I think that the attempt to isolate atomized elements such as morphemes is, in the end, a kind of reductive pseudo scientific project, which just leaves you with the banality of pieces such as 'a door is a sign of a door' rather than with any notion as to the socio cultural, complex desire of the species being to realise itself, collectively. In 2002 a collection of Frampton's writings over a period of 35 years was collated and published under the title Labour, Work, and Architecture. An English translation of his 2015 book, The Other Modern Movement, is due out in 2021. In addition to his own scholarly research and criticism, Frampton has frequently furthered the intellectual reach of his work through writing introductions, prefaces and forewords for other authors and publications on allied themes.