Кіріспе

Иммунологияда Артус реакциясы (/ɑr/'/tj//uː//s/) – III типті жергілікті гиперсезімталдық реакцияның бір түрі. III типтегі гиперсезімталдық реакциялар иммундық кешендермен байланысты және антиген/антитело кешендерінің негізінен қан тамырлары қабырғаларында, серозды қабықта (плевр, перикард, синовий), және бүйрек шаңқайларында шоғырлануын қамтиды. Бұл реакция көбінесе антигендерді енгізуден кейін тәжірибелік жағдайларда кездеседі.

Тарих

Артус реакциясын Николас Морис Артус 1903 жылы ашқан. Артус жылқы сарысуын қоянға бірнеше рет тері астына жіберді. Төрт инъекциядан кейін ол ісіну пайда болғанын және сарысудың жай сіңгенін байқады. Ал кейінгі инъекциялар гангренаға алып келді.

Процесс

Артус реакциясы антигенді теріге инъекциялаудан кейін антиген/антидене кешендерінің тікелей қалыптасуын қамтиды. Егер адамның денесінде пассивті иммунитет немесе антигенмен бұрынғы кездесу нәтижесінде айналымдағы антиденелер болса, Артус реакциясы пайда болуы мүмкін. III типті гиперсезімталдықтың көптеген механизмдеріне тән Артус, дермалық қан тамырларындағы IgG негізделген иммундық кешендердің жинақталуына байланысты жергілікті васкулит ретінде көрінеді. Артус реакциясының патогенезі жиі комплемент белсенділігінің нәтижесі деп қате көрсетіледі, бұл кейіннен нейтрофилдердің инфильтрациясына және басқа да қабыну белгілеріне әкеледі. Алайда, комплементтің өзі Артус реакциясы мен басқа III типті гиперсезімталдықтардың нақты процесінде аз ғана рөл атқарады. Атап айтқанда, CD64 (FcγRI) және CD16A (FcγRIIIA) сигналдауы үшін қажетті, сондай-ақ FcεRI үшін қажетті Fc рецепторларының жалпы гамма тізбекті кіші бірлігі жоқ егешқұйрықтардың Артус реакциясының ауырлығы күрт төмендейді. Сонымен қатар, кобра уыты арқылы комплементі жойылған, бірақ толыққанды Fc сигналдауы бар егешқұйрықтардың Артус реакциясының көрсеткіштері аздап ғана төмендейді. Реакцияның негізгі қозғаушы күші – маст жасушаларының дегрануляциясы. Келешектегі зерттеулер анафилатоксин C5a комплементінің Артус реакциясын жанама түрде қозғауы мүмкін екенін көрсетті, себебі нәтижесіндегі сигнал беру эффекторлық жасушалардағы белсендірілуге қатынастың өзгеруіне әкеледі. Иммундық кешенге байланысты процестердің одан әрі күшеюі тіндердегі қан тамыр қабырғаларында ишемиялық агрессивті тромбозбен бірге жергілікті фибриноидтық некрозға әкеледі. Соңында, локальды қызарған және қатаюы мүмкін аймақ пайда болады, ол әдетте бір-екі күнге созылады. Дифтерия және тетанус токсоиды бар вакциналар салдарынан Артус реакциялары сирек кездеседі. CDC-нің сипаттамасы: Артус реакциялары (III типті гиперсезімталдық реакциялары) вакцинациядан кейін сирек кездеседі және тетанус токсоиды немесе дифтерия токсоиды бар вакциналардан кейін пайда болуы мүмкін. Артус реакциясы – иммундық кешендердің жинақталуымен және комплементтің белсенділігімен байланысты жергілікті васкулит. Иммундық кешендер вакцина антигендерінің жоғары жергілікті концентрациясы және айналымдағы антиденелердің жоғары концентрациясы кезінде қалыптасады. Артус реакциялары қатты ауырсынумен, ісінумен, қатаюмен, ісікпен, қан кетумен және кейде некрозбен сипатталады. Бұл белгілер мен симптомдар әдетте вакцинациядан кейін 4-12 сағаттан кейін пайда болады. ACIP тетанус токсоиды бар вакцинаның дозасын алғаннан кейін Артус реакциясын бастан өткерген адамдарға жараны емдеудің бөлігі ретінде тетанус профилактикасы үшін де болса, Td вакцинасын 10 жылдан жиі алмауға кеңес береді.