Құм үйі

Кіріспе

2005 жылғы фильм, режиссері Андруча Уоддингтон.

"Құм үйі" (Casa de Areia) – Андруча Уоддингтон режиссерлік еткен 2005 жылғы бразилиялық фильм. Басты рөлдерде нағыз ана мен қызы – Фернанда Монтенегро және Фернанда Торрес ойнаған. "Құм үйі" Бразилияның солтүстік жағалауында, Ленсоис Мараненсес ұлттық паркінің ішінде толығымен түсірілді.

Сюжет

1910 жылы жүкті Ауреа (Торрес) анасы Мария (Монтенегро)мен бірге Бразилияның Маранхао штатының Ленсойс Маранхенсес деп аталатын шалғай, шөлді бөлігіне келеді. Оның фанатикалық күйеуі Васко де Са (Руй Герра) отбасын мемлекет астанасы Сан-Луистен қоныс аударып, ферма құруға мәжбүрлейді. Көп ұзамай қоныс аударушылар өздерінің жалғыз емес екенін түсінеді: бұл аймақта қашқан құлдардың ұрпақтары тұрады, олар "Арал" деп аталатын қоныста тұрады, өйткені бұл құм теңізіндегі жалғыз тұрақты құнарлы жер, онда жаңбыр жауын-шашын кезінде ғана жауады. Васконың ақымақтығынан кейін Мария қара қоныс аударушыларды өзіне және қызына алып кету үшін пара беруге тырысады, бірақ олар оның ақшасын алып жатқанда (жергілікті тауарлық экономикада ол тиімсіз), мұндай нәрсені жасамайды. Бірақ көп ұзамай Васконың жұмысшылары ферманы тастап кетеді. Осы сатқындыққа ашуланған Васко, жартылай аяқталған үйдің құрылыс материалдарының үйіндісіне өз-өзіне көміліп қалады. Бұл екі әйелді қалаға қайтып оралудың жолын қалдырмайды. Олар өздері қалаған жерді іздеп, барлау үшін жолға шығады. Олар мұхиттың жағалауында балық аулау үйін тауып, балықшы Масудың (Сью Хорхе) жақын маңдағы Аралдағы әкесінен үнемі алатын тұзы бар екенін байқайды. Массу оларды сол жерге алып барады, олар шөлден шыққан тұз жолын іздеп жүр. Алайда, Масудың әкесі тұздың қайдан келгенін білмейді, өйткені ол қашқан құлдың немересі; ол қазірдің өзінде киелі үйде туылған; ол Аралдан тыс әлемді білмейді. Бірақ олар тұзды әкелетін (Чико до Сал деп аталады) саяхатшы саудагермен тез арада байланыс орнатады, бірақ ол да өркениетке қайтып оралудың тиімді байланысын ұсынбайды. Қазірге дейін қайтып оралуға мүмкіндігі болмағандықтан, Ауреа мен Мария орнығып, Масудың көмегімен шағын шаруашылықты бастайды. Олардың келгеніне тоғыз жыл болғаннан кейін, Ауреа бұрынғы өміріне қайта оралуға құштар, ал анасы қайта оралуға тұрарлық ештеңе жоқ деп санайтындықтан, өте қанағаттанған сияқты. Ауреа құмды тұзақтан шығу үшін жүк көтеруші жануарларды сатып алып отыр. Ескі саудагер қайтыс болғаннан кейін, Ауреа құмда жаңа ізбен жүріп, отбасын өркениетке қайтаруға бел буады. Ол 1919 жылы 29 мамырда күннің тұтылуын бақылау мақсатында Альберт Эйнштейннің ғаламшардың қисықтығы туралы жалпы салыстырмалылық теориясы бойынша жасалған мәлімдемелерді тексеру үшін шалғай шөл далаға келген халықаралық ғылыми экспедицияны табады. Ауреа экспедицияны сүйемелдейтін жас солдат Луизге ғашық болады, одан өзі мен отбасына ғалымдармен бірге үйге оралуға рұқсат сұрауын сұрайды. Ауреа анасы мен қызымен бірге экспедицияға аттану үшін үйге оралады. Алайда, ол өзінің "құм үйіне" оралғанда, құмдықтар үйіне одан әрі кіріп кетті; анасы қайтыс болды, қызы (оның аты Мария) Масуда баспана тапты, бірақ бағалы уақыт жоғалды: олар экспедицияны жоғалтады. Луис оған жаңадан құрылған Бразилия әуе күштеріне қосылғысы келетінін ғана емес, сонымен қатар ғалымдар бірнеше айдан кейін зерттеулерін жалғастыру үшін қайтып келетінін айтты. Ол қызымен бірге экспедиция геодезиялық белгі орнатқан жерді үнемі тексеріп отырады, өйткені Ауреа шөлде қалғысы келмейді, өйткені ол қызына "нағыз музыканы", яғни жас кезінде фортепианода ойнаған классикалық музыканы сағынатынын айтады. Экспедиция оралады, бірақ Ауреа оны жіберіп алады. Оны ұлымен бірге көрген Масу оған бұл туралы айтпады. Аурия өзінің өмірін өз әлеміне қайтаруды жоғалтқанын түсінгенде, ол өз тағдырына мойынсұнып, Масумен байланысады. Жас Мария өскен сайын, Ауреаны оның босқалықтан аралдың жас жігіттері үшін мас және арзан жезөкшеге айналып, жүктілігін алып тастағаны мазалайды. Олардың тағдыры 1942 жылы (Бразилия Тікұшақ державаларына соғыс жариялаған жылы) Бразилияның әскери ұшағы жақын маңдағы мұхитқа құлаған кезде түбегейлі өзгерді. Бразилияның әуе күштері жоғары лауазымды офицері Луиздің басшылығымен іздеу тобы жіберіледі. Үйленген Луис алғаш рет Марияны көріп, оны анасы Ауреаны еске салады (әрине, қазір Марияны Фернанда Торрес ойнайды, ол алғаш рет жас Ауреаны ойнады; Ауреаны қазір Фернанда Монтенегро ойнайды, ол алғаш рет Ауреаның анасы Марияны ойнады). Ақырында ол Марияны өзімен бірге алып кетуді өтінген Ауреамен кездеседі. Ол бұны жасайды, оған қамқорлық жасауға уәде береді, ал Ауреа шөл далада Масумен бірге қалады. Отыз жылдай уақыт өткен соң, Мария өскен үйіне қайта оралады. Ол өзінің ақ шашты анасын тауып алады, ол өзінің ескі ас үйдегі үстелінде отыр. Олар қуана-қуана қайта қосылады, ал Мария "нағыз музыканың" жазбасын ойнап, Ауреаға үлкен қуаныш сыйлайды, Фредерик Шопеннің "Жаңбыр тамшылары" прелюді, op. 28, no. 15. Айды бірге қарастырып, Мария анасына адам айға қонғанын айтады (1969 жылы). Ауреа, Луизбен болған әңгімесін еске түсіріп, Эйнштейннің арнайы салыстырмалылық теориясы туралы, астронавттардың ракетада жоғары жылдамдықпен саяхаттағанда, кеткеннен жасқа келгеніне сұрақ қояды. Мария, анасынан айырылған сияқты, қос парадокспен таныс емес (Луиз 1919 жылы Ауреаға түсіндіруге тырысқан, бірақ ол толық түсінбеді), олар кеткеннен үлкен болып қайтты деді. Айдан не тапты деп сұрағанда, Мария: "Құм ғана" деп жауап береді.

In 1910, pregnant Áurea (Torres) along with her mother, Maria (Montenegro) arrive at a remote, desert like part of the Brazilian state of Maranhão—called the Lençóis Maranhenses—where her fanatical husband Vasco de Sá (Ruy Guerra) has relocated the family from the state's capital, São Luís, to start a farm. Soon the white settlers realize that they are not alone: a group of descendants of runaway slaves live in the area, in a settlement—generally known as a quilombo—they call "The Island" because it is the only permanently fertile spot in a sea of sand where it rains only during the rainy season. Due to the madness of Vasco, Maria seeks to bribe the black settlers to take her and her daughter away, but they, while taking her money (it is basically useless in the local barter economy), do no such thing. However, soon enough Vasco's workers abandon the farm. Vasco, enraged over this betrayal, dies when he accidentally buries himself under a heap of construction material for the half finished house. This leaves the two women with no way of returning to the city. Left to their own devices, they venture out to explore the area. They find a fishing hut on the shores of the ocean and notice that Massu (Seu Jorge), the fisherman, has salt which he regularly obtains from his father on the nearby Island. Massu takes them there, as they seek to follow the salt trail out of the desert. However, Massu's father does not know where the salt comes from since he is the grandson of a runaway slave; he already had been born in the sanctuary; he does not know the world beyond the Island. Yet soon they establish contact with the itinerant trader who brings the salt (fittingly called Chico do Sal), but he too does not offer any viable connection back to the civilization. Unable to return for now, Áurea and Maria get settled and with the help of Massu start a small farming operation. Nine years after their arrival, Áurea still longs to return to her former life while her mother seems quite content since she feels she does not have anything worthwhile to return to. Aurea has been purchasing beasts of burden to venture out of the sandy trap. When the old trader dies, Áurea, following a fresh trail in the sand by herself, sets out to return her family to civilization. She finds an international scientific expedition that, for the purpose of observing the solar eclipse of May 29, 1919, had come to the remote desert to verify claims made by Albert Einstein's theory of General Relativity concerning the curvature of space. Áurea falls in love with Luiz, a young soldier escorting the expedition, whom she also asks to request permission for her and her family to return home with the scientists. Áurea hurries back home to bring her mother and daughter to the expedition. However, when she returns to her "house of sand", the dunes have further encroached upon her house; the mother has died, the daughter (also named Maria) has found refuge with Massu—but precious time is lost: they miss the expedition. Luiz had not only told her that he wanted to join the newly established Brazilian Air Force; he had also told her that the scientists would come back in a few months to continue their studies. She and her daughter check back regularly where the expedition had established a geodesic marker since Áurea does not want to stay in the desert mainly because, as she confides to her daughter, she misses "real music", that is, the classical music she played on the piano when she was younger. The expedition returns but Áurea misses it. Massu, who saw it with his son, did not tell her about it. When Aurea realizes that she had missed her lifeline back to her world, she resigns herself to her fate and links up with Massu. As young Maria grows older, Áurea is troubled by the fact that she, out of boredom, has become a drunk and cheap prostitute for the young men of the Island, aborting her pregnancies. Their fate is fundamentally altered when, in 1942 (the year Brazil declared war on the Axis powers), a Brazilian military plane crashes in the ocean nearby. A search party is sent out that is commanded by Luiz, now a high ranking officer with the Brazilian Air Force. Luiz, who is married, first sees Maria and is reminded by her of her mother Áurea (in fact, Maria now is played by Fernanda Torres, who first played young Áurea; Áurea now is played by Fernanda Montenegro who first played Áurea's mother, Maria). Eventually, he meets Áurea in person who begs him to take Maria with him. This he does, promising to look after her, while Áurea contently stays with Massu in the desert. About three decades later, Maria finally returns to the house she grew up in. She finds her gray haired mother, sitting by herself at their old kitchen table. They happily reunite, and Maria brings deep joy to Áurea when she plays a tape recording of "real music", Frédéric Chopin's Prélude "Raindrops", op. 28, no. 15. Contemplating the Moon together, Maria tells her mother that man had landed on the Moon (in 1969). Áurea, remembering a conversation she had with Luiz fifty years earlier concerning Einstein's theory of Special Relativity, asks her daughter whether the astronauts, travelling at high speed in a rocket, returned younger than they left. Maria, unlike her seemingly isolated mother not acquainted with the twin paradox (that Luiz attempted to explain to Áurea in 1919, and the latter did not entirely understand), states that they returned older. When asked what they found on the Moon, Maria replies: "Nothing but sand".

Өндіріс

Бұл фильмде Андруча Уоддингтон әйелі Фернанда Торрес пен Сеу Хорхе арасындағы жыныстық сахнаны түсірген. Оның айтуынша, бұл сахна олардың некесіне нұқсан келтіреді деп қорқыпты.

Марапаттар

Бұл фильм 2006 жылғы Санденс кинофестивалінде Альфред П. Слоан жүлдесін жеңіп алды.