Құдайлар мен Асуралар арасындағы ежелгі Сарасвати өркениеті

Кіріспе

Сарасвата патшалығы – тарихи дәуірге дейінгі заманда Сарасвати өзенінің жағасында орналасқан ежелгі патшалық, аумақ немесе аймақ. Бұл аймақ туралы "Махабхарата" кітабының 20 тарауында (9:35-ден 9:54-ке дейін) толыққанды айтылған. Баларама Сарасвати өзенін, оның жартылай құрғаған арнасымен, Прабхасаның (Дваракаға жақын) жанындағы мұхиттан бастауына дейін, Гималай тауына дейін іздеген.

Маһабхаратадағы сілтемелер

Сәрасвати өзенінің жағасындағы Сәрасвата деп аталатын аймақтар (3:83, 84) беттерінде кездеседі.

Сарасута патшалары

Сарасвата патшалары Гималай тауларынан бастау алған Сарасвати өзенінің жағасындағы Плаксаватарана жерінде құрбандық (3:129) шалу туралы айтылады. Бұл жер Харьянадағы Курукшетраның солтүстігінде орналасқан. Сарасвата құрбандығы (3:90) Плакшаватаранада өткізілгені туралы қайтадан еске салады. Яяти патша да осы жерде көптеген құрбандық от алаптарын салған. Махабаратаның Ади парвасында (1.90.25-26) «Матинара патша Сарасвати өзенінің жағасындағы от алаптарында ягья (құрбандық) жасаған» делінеді. Калибанган – Сарасвати өзенімен теңестірілген Гаггар (Гаггар-Хакр өзені) өзенінің солтүстік немесе оңтүстік жағалауында орналасқан қала. Калибанган қаласында Лотхалдан табылғандарға ұқсас от алаптары (веди) табылды. Бұл жалғыз құрылыс, мүмкін, қасиетті рәсімдерге арналған болса керек.

Пирту патша, Вененаның ұлы

Притху патшаның серіктерінің арасында сарсваталар болған. (12:58)

Притху патша Кардаманың ұрпағы, Венаның ұлы. Оның әулеті (12:58) былай сипатталған: Вираджас, Криттимат, Кардама, Ананга, Ативала, Вена. Венаның ұрпақтары Нишадалар болып, Сарасвати өзенінің аңғарына жақын (Гуджараттағы Анарта патшалығының солтүстігіндегі Раджастханда) қоныстанды. Олардың арасында, сондай-ақ, Виндхья тауларында тұратын, балық аулау мен аң аулауды кәсіп еткен жүздеген мыңдаған Млечхалар да болды. Алайда Притху ұлы патшаға айналды. Ол қару-жарақ, қия және садақпен жақсы білген, қару-жарақ ғылымын меңгерген, Ведалар мен олардың тармақтарын толық білген. Брахма білімінің ұлы ғалымы Сукра оның бас діни қызметкері болды. Валахилилер оның кеңесшілері, ал сарсваталар – серіктері. Ұлы және даңқты Риши Гарга оның жорамалшысы болды (12:58). Венаның патша ұлы Притху суталарға шығыс теңіз жағалауындағы жерлерді (Анга мен Ванганы), ал Магадхаларға Магадха деп аталатын елді сыйлады. Сол кезге дейін суталар мен магадхалар патша сарайларында жыршылар мен мақтаушылар болған. Притху жолдар салу үшін жерді тегістеді. Венаның ұлы айналасындағы тастар мен таулы бөлшектерді жойды. Ол азық-түлік өндіру үшін 17 түрлі егін өсірді (12:58).

Ежелгі соғыс майданы

Сарасвати аңғары көптеген ежелгі тайпалардың (көбінесе Девалар мен Асуралар ретінде айтылатын, бірақ бастапқыда Кшатрия тайпалары сияқты) қақтығыстарына куә болған сияқты. Бұл жер индуистік дәстүрлер мен қасиетті жазбалардың бастауы болды. Сарасвати өзенінің жағасында Адития деген жер болған. Бұл жерде Адиттің ұлы Варуна үлкен Раджасуя ягнясын өткізген. Осы ең маңызды құрбандық басталғанда, Девалар мен Данавалар (мұнда Кшатриялар ретінде еске алынады (9:49)) арасында шайқас болған. Бұл жерде барлық Девалар, Вишвадевалар, Маруттар, Гандарвалар, Апсаралар, Якшалар, Ракшастар және Писачаларды көруге болады (9:49). Бұл жерде Вишну өзі, бұрын Асура Маду мен Кайтабханы өлтірген соң, тазару үшін суға түскен (9:49). Сарасвати өзенінің жағалауындағы Сома деген тағы бір жер, патша Соманың Раджасуя құрбандығын өткізген жер ретінде еске алынады. Бұл жерде Тараканың жауы (9:51) болған үлкен шайқас болды. Аралда туған абыз (Вяса) да осы жерде суға шомылып, үлкен йогалық күш-қуатқа ие болып, зор жетістіктерге жеткен. Ұлы аскеттік қасиеттерге ие болған Асита Девала да, осы Тиртаға терең йогалық медитациямен рухы көтеріліп, суға шомылып, үлкен йогалық күш-қуатқа ие болған (9:49). Бұл үзінділер Ядав Балараманың ежелгі Сарасвати өзені бойындағы қасиетті саяхаты туралы баяндайды. Сол кезде Сарасвати өзені жартылай құрғап қалған еді. Ол шөлге сіңіп, Vinasana деген жерден кейін тек құрғаған өзен төсегін ғана көруге болады. Толығырақ Судра патшалығы туралы қараңыз.

Садж Сарасвата, құрғақшылық және Ведалар

Сарасвати аңғары – Ведалар (білім) мен Веда дәстүрлерінің отаны болды. Осы себепті Сарасвати өзені білімнің қасиетті құдайы ретінде есептелді. (9:51) нөмірде Сарасвати өзенінің құрғап кетуі салдарынан Веда мәдениетінің төмендеуі және осы аймақтан шыққан бір дананың оны қайта жаңғыртуы туралы айтылады. Сол жерде (Сарасвати өзенінің жағасындағы Сома деген жерде) он екі жылға созылған құрғақшылық кезінде дана Сарасвата бұрынғы күндерде көптеген маңызды брахмандарға Ведаларды үйреткен (9:51). Сарасвата – бриху данасының ұрпағы, ал әкесі – дана (кейде ханзада болған) Дхадичи (бірақ сүйектерін сыйлаған адам емес). Шайқаста Дайтьялар (Асуралар тайпасы) әскерінің 99 батыры қаза тапты. Осы үлкен соғыстан кейін 12 жылдық құрғақшылық басталды. Осы он екі жылдық құрғақшылық кезінде үлкен даналар (Веда дәстүрлерін сақтаған және Сарасвати өзенінің жағасында қоныстанған) күнкөріс үшін өзен аңғарынан көшіп кетті (9:51). Алайда, Сарасвата данасы Сарасвати өзенінің жағасында тұруын жалғастырды. 12 жылдық құрғақшылық аяқталғаннан кейін, ұлы даналар бір-бірінен Ведалар туралы дәріс беруді сұрады. Аштықтан шаршаған даналар Ведалардың білімін жоғалтқан еді. Олардың арасында Киелі жазбаларды түсіне алатын ешкім қалмады. Содан кейін олардың бірі Сарасватаға кездесті, ол осы даналардың ең білгірі, Ведаларды зейін қойып оқып жатқан еді. Ол ришилер кеңесіне оралып, оларға Сарасвата туралы, теңдесі жоқ сұлулығымен және құдай сияқты келбетімен, жалғыз орманды мекендеп, Ведаларды оқып жатқан туралы айтты. Сонда барлық ұлы ришилер сол жерге келіп, одан Ведаларды үйретуін өтінді. Олар оның шәкірттеріне айналып, одан Веда туралы білім алып, қайтадан өздерінің қасиетті амалдарын орындауға кірісті. Барлығы 60 000 дана Сарасватаның шәкірттері болды, одан Веда туралы білім алу үшін (9:51). Қазіргі сарсват брахмандары – кашмирлік пандитер, панджаби брахмандары, Гауд сарсват брахмандары, Шенвилер, Читрахур сарсваттары, Бхалваликарлар, Раджапур сарсваттары және Педнекарлар осы оқиғаны өздерінің мәдениетінің бір бөлігі ретінде сақтайды. Бұл оқиға (3:85) нөмірде қайталанады: Ежелгі заманда Тунгака ормандығында Сарасвата аскеттерге Ведаларды үйреткен. Осы кезде даналар оларды ұмытып қалғандықтан Ведалар жоғалып кеткен еді. Мұнда (3:85) ол Аңгирасаның ұлы ретінде айтылады. Адитияның панасы, Сома жері және Дадхичидің ашрамы Сарасвати өзенінің жағасындағы жақын жерлер ретінде (3:83) еске алынады. Бұл жерде Аңгирасаның Сарасвата руынан шыққан ұлы дана екені айтылады. (13:50) нөмірде Сарасвата кейде Атри данасының ұлы ретінде де еске алынады. Сарасвата Үндістанның батыс аймақтарынан шыққан дана ретінде (12:207, 13:165) танылады.

Saraswati valley was the seat of Vedas (knowledge) and Vedic traditions. It was for this reason that the river Saraswati was later considered as the goddess of knowledge. At (9:51) we found mention of the decline of Vedic culture due to the drying up of Saraswati River and its revival by a sage belonging to the same region. There (in a place called Soma on the banks of Saraswati River), during a drought extending for twelve years, the Sage Saraswata, in former days, taught the Vedas unto many foremost of Brahmanas (9:51). Saraswata was born to family of sage brighu, his father was sage (some time prince) dhadichi (not one who donate his bones). In battle 99 heroes in the army of the Daityas, (a clan of Asuras) were slain. After this great war there was a drought extending for 12 years. During that drought extending for twelve years, the great sages (who practiced Vedic traditions and who were settled on the banks of Saraswati River) for the sake of sustenance, migrated from the river valley (9:51). However, Sage Saraswata continued to live on the banks of the Saraswati. After the drought of 12 years had died, the great sages solicited one another for lectures on the Vedas. While wandering with famished stomachs, the sages had lost the knowledge of the Vedas. There was, indeed, not one amongst them that could understand the scriptures. It chanced that someone amongst them encountered Saraswata, that foremost of sages, while the latter was reading the Vedas with concentrated attention. Coming back to the conclave of rishis, he spoke to them of Saraswata, of unrivalled splendour and god like form engaged in reading the Vedas in a solitary forest. Then all the great Rishis came to that spot, and jointly asked him to teach them the Vedas. Those sages duly became his disciples and obtaining from him their knowledge of the Vedas, once more began to practice their rites. A total of 60,000 sages became disciples of the venerable Rishi Saraswata for the sake of acquiring their knowledge of the Vedas from him (9:51). The present day Saraswat Brahmins who are kashmiri pandits, punjabi brahmins, Goud saraswat brahmins, Shenvis, Chitrapur saraswats, bhalvalikar, Rajapur Saraswats, and pednekars, have this event as part of their culture. This event is repeated again at (3:85): At the forest of Tungaka in olden days sage Saraswata taught the Vedas to the ascetics. When the Vedas had been lost in consequence of the sages having forgotten them. Here (3:85) he is mentioned as the son of Angirasa. The asylum of Aditya, the place of Soma and the hermitage of Dadhichi were mentioned as adjacent places on the banks of Saraswati at (3:83). Here it is mentioned that Angirasa a great sage belonging to the Saraswata race. At (13:50) Saraswata is sometimes mentioned as Sage Atri’s son. Saraswata is mentioned as a sage from the western regions of India at (12:207, 13:165).

Сарасваталар Курукшетра соғысында

Мадри ұлы Накула, алдағыш Ұлуқаны өз үлесі ретінде алуға ниеттенді.

Маусала парвадан кейінгі кезең

Маусала Парвадан кейін, осы оқиғада Ядавалардың көбі қаза табады, Пандавалар аман қалғандарын өздерімен бірге алып кетеді.