Кіріспе
Саяси партия немесе идеологияның жақтасы
Партизан – саяси партияның берілген мүшесі. Көп партиялық жүйелерде бұл термин өз партиясының бағытын ынталы қолдайтын және саяси оппоненттерімен келісімге баруға құлықсыз адамдарды белгілеу үшін қолданылады.
Америка Құрама Штаттары
Бұл терминнің мағынасы соңғы 60 жылда АҚШ-та күрт өзгерді. 1952 жылы Американың Ұлттық сайлау зерттеуі (Ангус Кэмпбелл және т.б., «Америкалық дауыс беруші») басталғанға дейін, жеке адамның партиялық бейімділігі көбінесе оның дауыс беру әрекетімен анықталатын. Содан бері «партизан» дегені – бірінен немесе екіншісінен психологиялық жағынан байланысы бар адамды білдіреді. Саяси нанымына қарай, кандидаттар партияға қосылуы мүмкін. Мансаптық өсу үшін негіз құратындықтан, партиялар үміткерлер үшін көбінесе басым таңдау болып табылады. Жүйеде көптеген партиялар бар, сондықтан кандидаттар, мүмкіндік болса, тәуелсіз кандидат ретінде өтудің орнына, оларға қосылуды жиі таңдайды. АҚШ-та саясаткерлер көбінесе партиямен байланыстырылады. АҚШ-тағы көптеген жергілікті сайлаулар (мысалы, қала әкімі сайлауы) «партизандық емес» болып келеді. Кандидаттың партиялық мүшелігі болуы мүмкін, бірақ ол бюллетеньде көрсетілмейді. Тәуелсіз кандидаттар кейде маңызды жарыстарға қатысады, бірақ сирек жеңіске жетеді. Президенттік деңгейде ең көп дауыс жинаған тәуелсіз кандидаттар – 1992 және 1996 жылдары Росс Перо, ал 1980 жылы Джон Б. Андерсон болды. Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр 1952 жылға дейін партиялық емес болды, содан кейін Республикалық партияға қосылып, президент болып сайланды. Дэвид А. Крокеттің айтуынша: «Эйзенхауэрдің партиялық емес бейнесінің көп бөлігі шынайы болды, өйткені ол Трумэннің сайлау кампаниясын дәмсіз және орынсыз деп тапты, сондай-ақ кампанияның партиялық аспектілерін ұнатпады». Күнделікті партиялық іс-әрекетке қызығушылық танытпаған Эйзенхауэр Республикалық партияны құру және оны қолдаудың көп бөлігін вице-президенті Ричард Никсонға тапсырды. Эйзенхауэр партия құруға қатыспағандықтан, Никсон де-факто республикалық партияның ұлттық көшбасшысы болды». Эйзенхауэрдің көбінесе партиялық емес ұстанымы оған Демократиялық партияның көшбасшысы Сэм Рейбернмен және Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Линдон Джонсонмен тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Жан Смит былай дейді:
Айк, Л.Б.Ж. және «Мырза Сэм» бір-біріне толық сенім артпады және барлық мәселеде келіспеді, бірақ олар бір-бірін түсінді және бірге жұмыс істеуде қиындықтар тудырмады. Эйзенхауэр республикалық басшылармен үнемі кездесіп тұрды. Бірақ ол Рейберн және Джонсонмен, әдетте кешкі уақытта, сусындар ішіп отырып, апта сайынғы кездесулері әлдеқайда жемісті болды. Джонсон мен Рейберн үшін Айкпен ынтымақтастық жасау – саяси ойдағы шешім болды. Эйзенхауэр елде өте танымал болды. Демократтар өз партиясының ескі гвардиясына қарсы республикалық президентті қолдап, Айкпен бірге танымалдықты бөлісуді үміттенеді.
Ike, LBJ, and "Mr. Sam" did not trust one another completely and they did not see eye to eye on every issue, but they understood one another and had no difficulty working together. Eisenhower continued to meet regularly with the Republican leadership. But his weekly sessions with Rayburn and Johnson, usually in the evening, over drinks, were far more productive. For Johnson and Rayburn, it was shrewd politics to cooperate with Ike. Eisenhower was wildly popular in the country. By supporting a Republican president against the Old Guard of his own party, the Democrats hoped to share Ike's popularity.
Зерттеу
Партиялық көзқарас сауалнамаға қатысушылардың саяси сауалнамаларға жауап беру әдісіне әсер етеді, тіпті сауалнамада объективті жауапты талап ететін сұрақтар қойылған жағдайда да. Қатты партиялық нанымы бар адамдар өздері жақтаған партияға пайда келтіретін дұрыс емес жауап беруі, басқа партияға пайда келтіретін дұрыс емес жауап беруінен 12%-ға артық. Бұл мотивациялық ойлау құбылысымен байланысты, оның "жанкүйерлік" және ыңғайлы интерпретация сияқты бірнеше түрі бар. Мотивациялық ойлау дегеніміз, партиялық сауалнамаға жауап беруші дұрыс емес екенін білген жауапты беруге бейім болуы мүмкін; жауап беруші жауапқа сенімсіз болған жағдайда, партиялық көзқарас оларды өз партиясына тиімді жауапты табуға немесе болжауға итермелеуі мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, дұрыс жауаптар үшін ақшалай сыйақы ұсыну жауаптардағы партиялық бейімділікті шамамен 50%-ға төмендетіп, 12–15%-дан 6%-ға дейін азайтады.