Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекиялық математик (1898–1963)
Greek mathematician (1898–1963)
Рафаэль Салем (грекше: Ραφαέλ Σαλέμ; 7 қараша 1898 жылы Салоника, Осман империясы (қазіргі Салоники, Грекия) – 20 маусым 1963 жылы Париж, Франция) – грек математигі, оның есімімен Салем сандары және Салем–Спенсер жиындары аталған, ал оның әйелі Салем сыйлығын құрды.
Raphaël Salem (Greek: Ραφαέλ Σαλέμ; November 7, 1898 in Salonika, Ottoman Empire (now Thessaloniki, Greece) – June 20, 1963 in Paris, France) was a Greek mathematician after whom are named the Salem numbers and Salem–Spencer sets, and whose widow founded the Salem Prize.
Өмірбаян
Рафаэль Салем Салоникиде Эммануэль мен Фортуне Салемнің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі халықаралық мәселелермен айналысқан белгілі заңгер еді. Рафаэль ата-анасының дәстүрлерін сақтайтын яһуди отбасында өсті. 15 жасында отбасы Францияға көшіп келді, Салем екі жыл бойы Лицей Кондорседе білім алды. Әкесінің жолын жалғастыратынына сеніп, Париж университетінің заң факультетіне түсті. Бірақ оның қызығушылығы заңға емес, математика мен инженерлік саласына еді. Көп ұзамай Салем Хадамардтан математика курстарын оқи бастады, сонымен қатар заңды да оқуын жалғастырды. 1919 жылы заңгер мамандығын бітірді. Одан кейін заң докторы атағын алу үшін жұмыс істеді, бірақ көп кешікпей ғылымға қарай бет бұрды, оны заңмен бірге бірнеше жыл бойы зерттеген болатын. Сорбоннадан ғылымдар бойынша лицензия алғаннан кейін Салем инженерлік мамандық бойынша оқуын жалғастырды. 1921 жылы École Centrale des Arts et Manufactures мекемесінен Ingénieur des Arts et Manufactures дипломын алды. Заң, ғылым және инженерлік білімін аяқтаған соң Салем банк ісіне қатысып, 1921 жылы Париж және Елдер банкінде жұмыс істеді. Бос уақытында өмірі бойы қызықтырған Фурье тізбектері тақырыбымен айналысты. 1939 жылдың көктемінде жас поляк математигі Йозеф Марсинкевичпен бірлесіп жұмыс істеді және банкте жұмыс істеген кезінде де математикалық мақалалар жазуын тоқтатпады. Франциядағы саяси ахуал нашарлағанда және 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Салем әскери қызметке шақырылды. Ол француз армиясы Бас штабының Екінші бюросына бекітілді. Франко-британдық үйлестіру комитетінің төрағасына көмектесу үшін Англияға жіберілді, содан кейін 1940 жылдың маусымында демобилизацияланды. Салем 1940 жылдың күзінде Англиядан АҚШ-қа көшіп, Массачусетс штатындағы Кембридж қаласына қоныстанды. 1941 жылы MIT-де математика оқытушысы болып тағайындалды, онда ол тез өрлеп, ассистент және доцент болды. 1958 жылы Сорбоннада профессор болып тағайындалды және 1963 жылы қайтыс болғанға дейін Парижде тұрды. 1967 жылы Éditions Hermann Салемнің «Математикалық еңбектерін» жариялады, оны оның әріптестері Антони Зигмунд және Жан Пьер Кахан редакциялады. Салемнің қазасынан кейін оның әйелі Салем сыйлығын құрды, бұл халықаралық сыйлық Фурье тізбектеріне елеулі үлес қосқан жас зерттеушілерге беріледі.
Raphaël Salem was born in Saloniki to Emmanuel and Fortunée Salem. His father was a well known lawyer who dealt with international problems. Raphaël was brought up in a Jewish family who followed the traditions of their ancestors. At age 15, the family moved to France and Salem attended the Lycée Condorcet for two years. Believing that he would follow in his father's footsteps, Salem entered the Law Faculty of the University of Paris. His interests, though, were not in law but rather in mathematics and engineering. Soon thereafter, Salem started taking mathematics courses with Hadamard all the while continuing his studies for law. In 1919, he received his law degree. He then began working for a doctorate in law, but quickly decided to change direction to science, which he had been studying for years in parallel to his work in law. After receiving his licence ès sciences from the Sorbonne, Salem then worked for a degree in engineering. In 1921, he received the degree of Ingénieur des Arts et Manufactures from the École Centrale des Arts et Manufactures. Having completed his studies in law, science and engineering, Salem then went into banking and started working for Banque de Paris et des Pays Bas in 1921. In his free time, he worked on Fourier series, a topic which interested him throughout his life. In the spring of 1939, Salem collaborated with the young Polish mathematician Józef Marcinkiewicz, and he continued to write mathematics papers while working for the bank. With a deteriorating political situation in France and the beginning of World War II in September 1939, Salem was called up for military duty. He was attached to the Deuxième Bureau of the General Staff of the French Army. He was sent to England to assist the Head of the Franco British Coordination Committee and then demobilised in June 1940. Salem left England in the autumn of 1940 and emigrated to the United States where he settled in Cambridge, Massachusetts. In 1941, he was appointed as a lecturer in mathematics at MIT, where he was rapidly promoted and became an assistant and associate professor. In 1958, he was appointed as Professor at the Sorbonne and lived in Paris until his death in 1963. In 1967, Éditions Hermann published Salem's Oeuvres mathématiques, edited by his collaborators Antoni Zygmund and Jean Pierre Kahane. After Salem's death, his widow established the Salem Prize, an international prize given to young researchers for outstanding contributions to Fourier series.
Жеке
1923 жылы Салем Адриана есімді жас әйелге үйленді және олардың үш баласы болды: бір қызы мен екі ұлы. Оның әкесі 1940 жылы Парижде қайтыс болды, ал анасы, әпкесі, оның күйеуі және ұлы тұтқындалып, нацистік концлагерге депортацияланды, онда олардың бәрі қайтыс болды. Салемнің үлкен ұлы соғыстан аман қалды, ол еркін француз күштеріне қосылып, 1944 жылы Францияның оңтүстігіне одақтастардың түсуіне қатысты. Осы кезде оның қалған отбасы Франциядан қашып, Канадаға көшіп кетті. Салем математикамен қатар музыканы да жақсы көріп, скрипкада ойнауды ұнататын, әсіресе квартеттерде ойнағанды жақсы көретін. Ол сонымен қатар өнер мен әдебиетке де қызығушылық танытты; спортпен, әсіресе шаңғы тебумен және атпен жүрумен айналысатын.
In 1923 Salem married a young woman named Adriana and the couple had three children: a daughter and two sons. His father died in Paris in 1940 while his mother, his sister, his sister's husband, and his sister's son, were all arrested and deported to a Nazi concentration camp where they all died. Salem's older son survived the war and he enlisted in the free French Forces and took part in Allied landings in the South of France in 1944. By this time his surviving family had managed to escape from France and they relocated to Canada. Along with his interest in mathematics, Salem also loved music and playing the violin, preferring to play in quartets. He was also interested in the arts and literature; he enjoyed sports, especially skiing and horseback riding.