Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық мүсінші (1878–1949)
American sculptor (1878–1949)
Роберт Ингерсолл Эйткен (8 мамыр 1878 – 3 қаңтар 1949) – американдық мүсінші. Оның ең әйгілі туындысы – АҚШ Жоғарғы Соты ғимаратының батыс фронтоны.
Robert Ingersoll Aitken (May 8, 1878 – January 3, 1949) was an American sculptor. Perhaps his most famous work is the West Pediment of the United States Supreme Court Building.
Өмір және мансап
Сан-Францискода Чарльз Х. Эйткен мен Кэтрин А. Хиггенстің ұлы ретінде дүниеге келген Эйткен сол жерде Марк Хопкинс өнер институтында (кейіннен Сан-Франциско өнер институты болып өзгерген) Дуглас Тильденмен бірге оқыды. 1901 жылдан 1904 жылға дейін институтта оқытушы болып жұмыс істеді. Осы кезеңде 1900 жылы Эйткен Сан-Францисконың алғашқы қалалық туын жасады, ол дизайн 1900 жылдан 1920 жылдардың басына дейін қолданыста болды. 1903 жылы ол Сан-Францискодағы Юнион-скверде әлі күнге дейін тұрған Дьюи монументінің үстіне Жеңіс мүсінін қойды. 1904 жылы Эйткен Сан-Францисконың Панхандл саябағында әлі де тұрған Уильям МакКинли ескерткіші үшін Республиканы бейнелейтін 5 метрлік әйел мүсінін жасады. 1904 жылы Эйткен Парижге көшіп, оқуын жалғастырды. Парижден оралғаннан кейін Нью-Йоркке келді және "Көркем студенттер лигасы"нда оқытушы болып жұмыс істеді. Элеонора Мэри Меллон оның шәкірттерінің бірі болды. Оның туындыларына Миссури штатының Капитолийіндегі Ғылым фонтаны мен Ұлы өзендер мүсіндері, Оңтүстік Каролинадағы Паррис аралындағы Iron Mike мүсіні, Вест-Пойнт және Музыка ғибадатханасындағы бірнеше әскери мүсіндер, сондай-ақ Миссури штатының Канзас-Ситидегі Еркіндік ескерткіші үшін жасалған мүсіндер жатады. Эйткен сонымен қатар Сан-Францискодағы Панама-Тынық мұхиты көрмесі үшін "Жер бұлағы" мүсінін жасады. Оның ең танымал туындысы – "Заң алдындағы теңдік" деген жазуы бар АҚШ Жоғарғы Соты ғимаратының батыс қақпағы. Жоғарғы сот ғимаратының кіреберісінің үстіндегі мүсін тоғыз фигурадан тұрады – тәртіп, билік, кеңес және зерттеуді бейнелейтін мүсіндермен оралаған Бостандық құдайы. Бұл аллегориялық фигуралар шын мәнінде ғимараттың құрылысына қатысқан нақты адамдардың мүсіндері болды. Эйткеннің өзі де қақпақта бейнеленген, ол бас судья Чарльз Эванс Хьюзбен бірге Бостандықтың сол жағында отыр. Оның көптеген туындыларын Пичирилли ағайындары жасаған, соның ішінде Ұлттық мұрағат ғимаратының бөлшектері де бар. Эйткен Мило Венерасының көрсетілуін сынап, қызу пікір тудырды. Оның жұмысы 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының өнер сайысындағы мүсіншілік іс-шараның бір бөлігі болды.
Born to Charles H. Aitken and Katherine A. Higgens in San Francisco, California, Aitken studied there at the Mark Hopkins Institute of Art [also called the California School of Design – now the San Francisco Art Institute] with Douglas Tilden. From 1901 until 1904 he was an instructor at the Institute. During this period, Aitken in 1900 designed San Francisco's original municipal flag; the design was in use from 1900 until sometime in the early 1920s. In 1903, he sculpted the Victory figure for the top of the Dewey Monument, which still stands in San Francisco's Union Square. In 1904, Aitken carved a 15 feet (5 m) statue of a female figure, representing the Republic for the William McKinley Memorial, which still stands in the San Francisco Panhandle Park. In 1904, Aitken moved to Paris where he continued his studies. He returned to New York City after his sojourn in Paris and was employed as an instructor at the Art Students League. Eleanor Mary Mellon was among his pupils. His works include the Science fountain and Great Rivers statues at the Missouri State Capitol, the Iron Mike statue at Parris Island, South Carolina, several military sculptures at West Point and the Temple of Music, and sculptural works for the Liberty Memorial in Kansas City, Missouri. Aitken also produced the Fountain of Earth for San Francisco's Panama Pacific Exposition. Perhaps his most famous work is the West Pediment of the United States Supreme Court building, which bears the inscription "Equal Justice Under Law". The sculpture, above the entrance to the Supreme Court Building, is of nine figures—the goddess of Liberty surrounded by figures representing Order, Authority, Council, and Research. These allegorical figures were in fact sculptures of real people who had a role in the creation of the building. Aitken himself is depicted in the pediment, seated to the proper left of Liberty with Chief Justice Charles Evans Hughes. Many of his works were carved by the Piccirilli Brothers, including the pieces for the National Archives Building. Aitken created a stir when he criticized the display and placement of the Venus de Milo. His work was also part of the sculpture event in the art competition at the 1928 Summer Olympics.
Медальдер мен монеталардың дизайны
Ол сондай-ақ монеталар мен медальдарды жасау саласында да жетістіктерге жеткен. Ол 1915 жылғы Панама-Тынық мұхиты көрмесі үшін 50 долларлық алтын ескерткіш монетаны (дөңгелек және сегізбұрышты) және осы шараның ресми медалін жасады. Сонымен қатар, ол 1921 жылы Миссури штатының 100 жылдығына арналған жарты доллар монетасын жасады, одан кейін он жарым жыл өткен соң 1935-1936 жылдардағы Калифорния-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінің жарты доллар монетасын жасады. Медальдар саласында Айткен американдық нумизматикалық қоғамның 1921 жылғы маршал Фоштің Америка Құрама Штаттарына сапасын еске түсіретін медалін, Медальгерлер қоғамының 1937 жылғы «Omnia Vincit Amor» атты 15-шы медалін, Ұлттық дизайн академиясының медалін және Ұлттық мүсіншілер қоғамының медалін жасады.
Aitken also enjoyed success as a designer of coins and medals. He sculpted the $50 gold commemorative (round and octagonal) for the Panama Pacific Exposition of 1915, as well as the official medal of the event. He also created the Missouri Centennial half dollar of 1921, following it a decade and a half later with the California Pacific International Exposition half dollar of 1935–1936. In the medallic arena, Aitken sculpted the American Numismatic Society's 1921 medal commemorating Marshal Foch's visit to the United States; the 15th issue of the Society of Medalists Omnia Vincit Amor, 1937; the Medal of the National Academy of Design; and the Medal of the National Sculpture Society.