Кіріспе
Ұлыбританияның салық жүйесінде жеке шегерім – бұл жеке табыс салығы есептелетін табыс деңгейі. Салық салынатын табысы (мысалы, жалақы және кейбір әлеуметтік төлемдер) жеке шегерімнен кем болған адам салық жылында табыс салығын төлемейді; әйтпесе, осы деңгейден асып кеткен табысқа сәйкес салық төленуі керек. Кейбір резиденттер басқаларға қарағанда үлкен жеке шегерімге құқылы. Мұндай топтарға мыналар жатады: 65 жастан асқандар (содан кейін 75 жастан асқандар үшін тағы да үлкенірек шегерім), көзі көрмейтін адамдар және кем дегенде біреуі 1935 жылдың 6 сәуіріне дейін туған некеде тұрған (немесе азаматтық одақта тұрған) жұбайлар. Жылдық 100 000 фунттан астам табыс табатын адамдардың жеке шегерімі кішірек болады. 100 000 фунттан астам әрбір 2 фунт табысқа 1 фунт жеке шегерімнен алынады; яғни, жеткілікті деңгейдегі табысқа ие адамдар жеке шегерімге құқылы болмайды.
Жеке жәрдемақының азаюы
2009 жылдың 22 сәуірінде сол кездегі канцлер Алистер Дарлинг 2009 жылғы бюджет мәлімдемесінде 2010 жылдың сәуірінен бастап жылдық кірісі 100 000 фунт стерлингтен асатын азаматтардың жеке басының салық жеңілдігі 100 000 фунт стерлингтен астам табысқа ие болған әрбір 2 фунт стерлинг үшін 1 фунт стерлингке дейін төмендейтінін хабарлады, осылайша жеке басының салық жеңілдігі нөлге дейін төмендеді (2010–11 жылдары бұл 112 950 фунт стерлинг кірісінде орын алатын еді). Әр қосымша 100 фунт стерлинг үшін жеке басының салық жеңілдігі 50 фунт стерлингке төмендетілді, яғни қосымша 50 фунт стерлинг шекті салық мөлшерлемесімен (40%) салынады, нәтижесінде қосымша 20 фунт стерлинг салық төленеді, бұл 40% салықтан өзге қосымша 20% шекті салыққа әкеледі. Бұл 100 000 фунт стерлинг пен 112 950 фунт стерлинг арасындағы кіріс диапазонында аномальды 60% тиімді шекті салық мөлшерлемесіне алып келді, ал 112 950 фунт стерлингтен жоғары кірісте шекті салық мөлшерлемесі 40% -қа дейін төмендеді. Жылдар өте келе жеке басының салық жеңілдігінің өсуі тиімді 60% шекті салық диапазонының көлемінің де сәйкесінше ұлғаюына себеп болды. 2022–23 жылдары 60% тиімді шекті салық мөлшерлемесі енді 100 000 фунт стерлинг пен 125 140 фунт стерлинг арасындағы кірістерге қатысты қолданылады.
Тарих
2010 жылдың 22 маусымында жаңа канцлер Джордж Осборн, Либерал-демократтардың саясатына сәйкес, 2015 жылдың сәуірінен бастап жеке табыс салығын 10 000 фунт стерлингке дейін көтеруді көздеген коалициялық келісімнің аясында, алғашқы рет 1000 фунт стерлингке көтерді, осылайша 2011-12 салық жылы үшін 7475 фунт стерлингті құрады. 2011 жылғы бюджет барысында, бұл сома 2012 жылдың сәуірінен бастап 630 фунт стерлингке артып, 8105 фунт стерлингке жеткізілді. 2013 жылы Джордж Осборн жеке табыс салығын көбейту жоспарларын қайта қарап, 10 000 фунт стерлингке жету мерзімін жылдамдатты. Осының нәтижесінде, 2013 жылдың сәуірінен бастап бұл сома 9440 фунт стерлингке дейін, ал 2014 жылдың сәуірінен бастап 10 000 фунт стерлингке көтерілді, бұл алғашқы жоспардан бір жыл ертерек болды. Жеке табыс салығының барлық осы көтерілуі жеке салық ставкаларының өсуімен байланысты болды.
Некедегі еркек жәрдемақысы
Некедегі еркекке берілетін жәрдемақы заңды түрде некеде тұрған жұбайларға арналған жәрдемақы еді. Жәрдемақы еркектің ең жоғары салық ставкалары бойынша төленді. 1990 жылдардың басында сол кездегі Қаржы министрі Норман Ламонт бұл жәрдемақыны жаңартты және 10% жәрдемақыны енгізді, бұл барлық ер адамдардың ең жоғары салық ставкаларына қарамастан, қалтасында бірдей сомада ақшасы болғанын білдірді. 2000 жылдың сәуірінен бастап бұл жәрдемақы жойылды, алғаш рет 1999 жылғы бюджетте, сол кездегі Қаржы министрі Гордон Браун жариялаған болатын, бірақ 1935 жылдың 6 сәуіріне дейін туған жұбайы бар некеде тұрған немесе азаматтық серіктестікте (2005 жылы енгізілген) тұрған адамдардан басқа.