Кіріспе

Miechów қаласы – Польшадағы қала, Кіші Польша воеводиясында, Краковтың солтүстігінде орналасқан. Ол Миехов ауданының орталығы. 2004 жылғы мәлімет бойынша, халқы 11 852 адамды құрайды. Миехов Миеховка өзенінің жағасында, Еуропалық E77 тас жолы бойында жатыр. Қаланың ауданы 15 км² және Варшава мен Краковты байланыстыратын маңызды теміржол бағытында теміржол стансасы орналасқан.

Тарих

Польша мемлекетінің алғашқы жылдарында Миехов ауданы ортағасырлық вистула тайпасының иелігінде болды. 10 ғасырдың соңында аймақты поляктар басып алды. Миеховтың тарихы 1163 жылға дейін жетеді, осы жылы ауылға иелік еткен Гриффиндер әулетінің Померания герцогы Якса, қасиетті қабір орденінің монахтарын шақырды. Миеховтан басқа, князь Якса орденге тағы екі ауылды сыйлады. Жаңа шіркеу мен монастырь 1170 жылы Краков епископы Ғендканың батасымен ашылды. Миехов орденнің болуынан пайда тапты. Елді мекен монастырьмен бірге кеңейді, ал 1290 жылы князь II Пржемысл оған Магдебург құқығына негізделген қала құқығын берді. Сауда жолдары бойындағы қолайлы орналасуына қарамастан, Миехов көптеген соғыстар мен қақтығыстардың салдарынан өте баяу дамыды. 14 ғасырдың басында қала Владыслав Локиэтекты қолдаған Мазовия князі Болеславтың шабуылынан өртенді. Бұл оқиға қала мен монастырь көтерілісшілерді қолдаған воевода Альберттің көтерілісі кезінде болды. Осының салдарынан монахтар бірнеше жылға Польшаны тастап кетуге мәжбүр болды. Олар оралғаннан кейін король Локиэтек монастырь аббаты лауазымына немістерді тағайындауға тыйым салды. 15 ғасырдың екінші жартысында Миехов бірнеше рет өртенді, ал 16 ғасырдың басында 70 үйден тұрды. 1525 жылы Мәсіх қабірінің капелласы салынды, соның арқасында монастырь кеңейтілді. Бұл оқиға Польшаның түкпір-түкпірінен паломниктік сапарлардың басталуына себеп болды. Миеховтың базар алаңында ағаштан салынған қала әкімшілігі орналасқан.

Польшаның бөлінісі

1790 жылы Миеховтың халқы 1300 адамды құрады. Польшаның бөлінісінен кейін қала қысқа мерзімге Габсбург империясының құрамына кірді. 1815 жылдан бастап ол Ресей бақылауындағы Конгресс Польшасының бөлігі болды. Миехов Краков воеводтығындағы уезд орталығы болды, ал 1816 жылдың 16 қаңтарында Краков қаласы Ресей империясына қарастырылмағандықтан, Миехов воеводтықтың астанасы атанды. Бірнеше айдан кейін, 1816 жылдың 6 тамызында провинцияның астанасы Киелцеге көшірілді. 1830 жылы Варшавадан Краковқа дейінгі қазіргі заманғы жол салынып аяқталды, сондай-ақ Миеховта шағын кәсіпорындар ашылды. 1863 жылдың 17 ақпанында болған қаңтар көтерілісі кезінде поляк көтерілісшілері қаланы басып алуға тырысты, бірақ оларға бұл оңай болмады. Жаза ретінде орыс әскері Миеховты өртеп жіберді, соның салдарынан қала халқы 50%-ға азайды. 1885 жылы Миехов, жақын орналасқан Чаршница ауылындағы станция арқылы Даброва-Гурнича және Киелцемен теміржол байланысын орнатты. 1914 жылдың 8 тамызында Бірінші кадрлар ротасының әскерлері Киелцеге жол тартқанда Миехов қаласына кірді. Қала 1918 жылдың қараша айына дейін австриялықтардың бақылауында болды. 1934 жылы Екінші Польша Республикасының үкіметі Краковтан Тунельге дейінгі теміржол желісін аяқтады, бұл Краков пен Варшава арасында тікелей байланыс жасады. Осының нәтижесінде Миехов өз теміржол стансасына ие болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы 6 қыркүйекте Вермахттың алғашқы бөлімдері Миехов қаласына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала Бас үкіметтің Краков округіне қарасты. Миехов – Қарулы күрес ұйымының (Home Army) маңызды орталығы болды. Оны басып алғаннан бастап немістер еврей халқын қорқытып, мүлкін тонады, жұмыс жасауға алып кетті. 1940 жылғы сәуір айының бір түнінде үйлерге шабуыл жасап, ер адамдарды ұрып-сапалап, әйелдерді зорлады, содан кейін еврейлерді қасиетті кітаптарын өртеуге, оның айналасында ән шырқауға және билеуге мәжбүр етті. 1941 жылғы наурыз айында еврейлер геттоға күштеп оралымға алынды, оған жақын ауылдардан да еврейлер кірді. Олар өздерімен бірге жаңа тұрғынжайларына алып кете алатын мүліктеріне ғана ие болды. 1942 жылғы тамызда 600 науқас және қарт еврейлер Сломникиге жеткізілді, онда оларды бірнеше күн бойы тамақ пен сусыз ұстады, кейбіреулерін сол жерде атып, ашық орларға лақтырды. Ал қалғандарын еңбек лагерлеріне жіберді. Тағы бір бөлігі Бельзекке жіберіліп, бірден өлтірілді. 1942 жылғы қыркүйекте неміс полициясы геттоны қоршап, еврейлерді теміржол станциясының жанындағы далаға жинады. Сонымен қатар, басқа жақын қалалардан да еврейлер әкелінді. Мыңдаған адам жиналғаннан кейін, шамамен 800 ер адам еңбек лагерлеріне жіберілді. Ал қалғандары әкпен боялған вагондарда Бельзекке аттанды. Мұндай әрекеттер Холокост кезінде Польшаның қалалары мен ауылдарындағы еврейлердің тағдырына тән еді. Соғыс басталған кезде Миеховта тұрған 2500 еврейдің тек бірнешеуі ғана аман қалды. Неміс әскері 1945 жылғы 16 қаңтарда соншалықты асығыс шегінді, қала қираған жоқ. Соғыстан кейін Миехов Кильце воеводиясынан Краков воеводиясына қосылды. Ол ірі округтің орталығы болды, оған Прошовице, Сломники және Ксионж-Вельки сияқты қалалар қарасты.

Орналасқан жері

Жергілікті табиғи қорықтар: Ксиж Великий маңындағы "Липный Доль", Тюнелдегі "Бела Гора" және Яксице ауылындағы "Злота Гора". Ескі базар алаңының жанында 1163 жылы құрылған Киелі қабір орденінің базиликасы мен монастыры – нөлдік санаттағы тарихи ескерткіш орналасқан. Осы монастырь Польшаға Киелі қабірге табынуды әкелді. Насиховицедегі Әйгілі Вит, Модест және Кресенция шіркеуі, сондай-ақ Пржеславицедегі Ана шіркеуінің ағаш ғибадатханасы да ерекше көзге түседі. Адам Мицкевич көшесі, 10 мекенжайында орналасқан еврей синагогасы 20 ғасырдың басында салынған. Бірақ, Польша неміс оккупациясы астында болған кезде синагога нацистер тарапынан қиратылды, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін муниципалдық меншікке өтті және діни мақсатына енді қызмет етпейді. Қазіргі уақытта толыққанды қайта жаңартылған синагогада танымал кафе орналасқан.

Белгілі тұлғалар

Жергілікті маңызды тұлға – Миеховтың Мачейі, Польша Ренессансының ғалымы, медицина докторы, канон, астролог, тарихшы, Краков академиясының ректоры болып сегіз рет сайланған. Ол "Tractatus de duabus Sarmatiis" ("Екі сармат туралы трактат") атты еңбектің авторы, ол Шығыс Еуропаның алғашқы дәл географиялық және этнографиялық сипаттамасы болып саналады. Миехов қаласының басқа да тұрғындарының арасында Эммануэль Танай бар. Польша дипломаты және құқықтанушы Мичислав Манели Миехов қаласында туып өскен.