Кіріспе

Американдық карикатурист, 1918-1977

Джон Фрэнсис Розенбергер (30 қараша 1918 жылы Ричмонд-Хилл, Куинс – 24 қаңтар 1977), кейде Джон Диль деп те белгіленеді, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1970-ші жылдардың ортасына дейін американдық комикс суретшісі және суретші болды. Пратт институтында білім алған ол негізінен романтика және супергерой жанрларында комикстер жасады, сонымен қатар көптеген басқа да тақырыптарға үңілді.

Ерте өмір (1918-1945 жж.)

Розенбергер Квинстің Ричмонд Хилл ауданында дүниеге келді және өсті. Бала кезінде ол екі жыл бойы қызыл жегіге шалдығып, төсекке жатты. Осы уақытта ол сурет салуды бастады. Оның баспагер әкесі Джонның өнерге деген құштарлығын қолдап, баспаханада көмектесуге шақырды. Джон сурет салуын жалғастырды және Норман Роквелл, Алекс Реймонд, Хал Фостер және Милтон Канифф сияқты суретшілерден шабыттанды. 1938 жылы Розенбергер Пратт институтының кешкі сабақтарына қабылданды, онда ол Маргарита "Пегги" Шапелььемен танысып, романтикалық қарым-қатынас орнатты. Пегги де оқушы болған, сонымен қатар танымал өнер сатушы Джордж Шапельердің қызы еді. Пратт институтында оқыған кезінде Джон үйлерді бояды, ал Пегги Батыс баспасында комикстерге түс қоюшы болып жұмыс істеді. Екеуі 1941 жылға дейін сабақтарды жалғастыра отырып, бір-бірін көрісіп жүрді және 1942 жылдың 27 мамырында үйленді. Осы үйленгеннен кейін көп ұзамай Джон әскерге шақырылды, бұл олардың Вашингтон қаласына көшуіне себеп болды. Мұнда Джон АҚШ Армиясының инженерлік корпусының Форт-Белвоар мектебінде сабақ берді және әскери журналдың редакторы болды, сондай-ақ журналға пин-аптар мен басқа да иллюстрациялар жазды. 1943 жылы Джон соғыстың қалған бөлігі үшін шетелге, Қытай-Бірма-Үндістан театрына жіберілді, онда мұнай құбырын салу жұмыстарымен айналысты. Розенбергерлердің тұңғыш ұлы Джон ол алыс болғанда дүниеге келді. Соғыстан кейін Розенбергерлер Квинстің Джексон Хайтс ауданындағы жаңа үйге көшті, ал Джон қайын атасының галереясында жұмыс істеді, ақырында менеджер болды. Шапельер галереясы Уитни мұражайының жанында орналасқан және Уильям Меррит Чейз, Роберт Анри және Франк Дювенек сияқты суретшілерді қолдап, американдық өнермен айналысты. Осы уақытта Розенбергер портреттер салып, кешкі уақытын және бос сәттерін өнерінің үлгілерін дайындауға және баспагерлерді іздеуге арнады.

Комикстің алғашқы мансабы (1946-1960 жж.)

Розенбергер соғыстан бұрын Dell Comics-те жұмыс істеген. 1946 жылы комикстермен қайта жұмыс істей бастады, ал 1949 жылы ол толығымен жеке жұмыс істеді. 1948 жылдың сәуір айында галереядағы жұмысын тастап, көп ұзамай бірнеше баспагерлер үшін қылмыс, вестерн, оқиғалар және махаббат туралы әңгімелер жазып жүрді. Роберт Бернштейн – Розенбергердің Brevity, Inc. компаниясы үшін сурет салып жүргенде танысқан жазушысы. Екі жылдан кейін олар «Оңтүстік теңіздердің құмы» атты газеттік сериялық комикс ұсынды. Бұл ұсыныс Тоби Пресс баспасынан комикс кітабының бір нөмірін (атауы «Оңтүстік Тынық мұхитының құмы» деп өзгертілді) басып шығаруға әкелді. Келешектегі газеттік комикстерге жасалған ұсыныстар сәтті болмады, «Кристофер Крон» (1959) және «Крис Кросс» (1965) синдикаттардан қабылданбады, бірақ екеуі де басқа жобаларда жиі шығармашылық серіктестер болды. Розенбергерге қосымша жұмыс түсті, ол кітап мұқабаларын бояу түрінде болды. Оның майлы бояумен жұмыс істеу тәжірибесі болғандықтан, бұл жұмыс комикстерге қарағанда аз стрессті болды, ол үшін комикстер үлкен қысым тудырды. Шындығында, Розенбергер 1952 жылы жүйкелік құлаудан зардап шекті, содан кейін отбасы уақытша Коннектикут штатындағы шағын қалаға көшіп кетті. Ол жақын арада кітап мұқабаларын бояуға кірісті, бірақ комикстерге қайта жұмыс істеуге асықпады. Оның тұрақты комикстерге қайта оралуына Америка комикстер тобының (ACG) редакторы Ричард Э. Хьюздің достық қолдауы көмектесті. Коннектикут штатында бір жылдай болғаннан кейін, Розенбергерлер үлкен қарызға батқаннан кейін Джон ACG-мен жұмыс істеуге келісім шарт жасады және отбасы Лонг-Айлендтегі Левиттаунға, жаңа достары Хьюздерге жақын көшіп кетті. Dell-ге еншілес Custom Comics (білім беру буклеттерін шығарған) компаниясымен жұмыс істесе, Brevity, Inc. компаниясымен жұмыс 1953 жылы оның иесі күтпеген жерден қайтыс болғанда тоқтатылды. Роялтилер туралы дау болды және Розенбергер мен Бернштейн компанияны сатып алуға тырысты, бірақ ештеңе шықпады, нәтижесінде ACG 1950 жылдардың ортасынан соңына дейін Розенбергердің ең ірі тапсырыс берушісі болды. Ол ACG үшін барлық жанрларда жұмыс істеді және 1960 жылдардың ортасына дейін компанияның барлық комикстерінде жұмыс істеді, соның ішінде «Белгісіз сапарлар», «Тыйым салынған әлемдер», «Белгісіз әлемдер» және «Романтикалық оқиғалар» комикстері, барлығы 1954 жылы Комикстер кодексі енгізілгеннен кейін сақталып қалды.

Супербатырлар және романтика (1960-1975)

1960 жылдың 6 қыркүйегінде Розенбергер Archie Publications компаниясымен есепшот ашып, көп ұзамай Simon & Kirby жасаған "The Fly" атты комиксі бойынша жұмыс істей бастады. Ол "Adventure Series" сериясының бірнеше комиксінде тұрақты суретші болып жұмыс істеді. Розенбергер Арчимен бірге жұмыс істеген басқа жобаларға Джерри Сигел жазған "Көлбеудің" (The Shadow) қысқа мерзімді жаңа басылымының бірінші саны және Арчи туралы комикстерді салуға қатысты жұмыстар кірді. Бұл Розенбергердің шеберлігіне сай келетін тақырып болды. Картинист Фред Хембек Розенбергердің супергеройлық жұмыстарында романтика жанрындағы тәжірибесінің көрінісі бар екенін, әсіресе "әдемі қыздарды" және ер адам кейіпкерлерінің беттерінде "күңкіреу, шатасу және әлсіздік" сезімін көрсетудегі ерекше дағдысын атап өтті. Розенбергер DC үшін "Falling in Love", "Girls' Love Stories", "Girls' Romances", "Secret Hearts" және "Young Romance" сияқты романтикалық комикстерде жұмысын жалғастырды. Бұл кейіпкер 2015 жылы "Arrow" телесериалының төртінші маусымында пайда болып, Рутина Уэсли сомдады. 1974 жылы Розенбергер белгісіз себептермен DC жобаларындағы жұмысын тоқтатты. Ол "Фантом" газетінің тұрақты суретшісі Сай Барриге көмектесе бастады, оның көру қабілеті нашарлап бара жатқан еді. Ол осы жұмысты шамамен бір жыл бойы ара-арасында атқарып тұрды.

Ауру және қайтыс болу (1976 1977)

Розенбергер 1976 жылғы 22 сәуірде жүрек талмасын басынан өткізді және емделу үшін шамамен екі ай демалысқа шықты. Тамыз айында оған рак диагнозы қойылды және 1977 жылдың 24 қаңтарында 58 жасында қайтыс болды. Оның соңғы жұмысы Wonder Woman #217 (сәуір-мамыр 1975) болды, онда ол ауырып қалғанға дейін тек алғашқы төрт бетті ғана суреттемемен жасайтын. Кейін Дик Диллин бұл нөмірді толығымен қайта салған. Розенбергер салған беттер кейін DC Comics таңғажайып әлемі #15 (тамыз 1977) журналында жарияланды.