Кіріспе

Американдық карикатурист (1920–2002)

Дейв Берг (12 маусым 1920 жылы Бруклинде дүниеге келген – 17 мамыр 2002 жылы Марина-дель-Рей, Калифорнияда қайтыс болған) – американдық карикатурист, ең белгілісі бес онжылдық бойын «Mad» журналында жұмыс істегені. Оның «The Lighter Side of» атты туындысы ең танымал болды.

Ерте өмір

Берг өнерде ерте дарынымен көзге түсті, 12 жасында Пратт институтына оқуға түсіп, кейін Купер Юнионында білім алды. Бір кезде Әскери-әуе күштерінде қызмет етті. 1940 жылы Уилл Эйснердің студиясына қосылып, Quality Comics желісі үшін жазды және сурет салды. Бергтің жұмыстары Dell Comics және Fawcett Publications басылымдарында, көбінесе әзіл-қалжыңдық қосымша бөлімдерде жарияланды. 1940 жылдардың ортасынан бастап ол Стэн Лимен бірнеше жыл Timely Comics (қазір Marvel Comics деп аталады) комикстерінде жұмыс істеді, мысалы, "Combat Kelly", "The Ringo Kid" және "Tessie the Typist" сияқты туындылардың авторы болды. Ол EC Comics сияқты тағы да бірнеше компаниямен жеке жұмыс істеді. Берг 50-60 жылдары "сұлу қыздарды суреттеуші" ретінде танылды. Ол редактор Эйб Гудманның "Humorama" сияқты басылымдарында пин-ап стилінде әдемі әйелдерді бейнелеп, көбінесе бір кадрлық күлкілі әзіл-қалжыңдар жасады. Бергтің осы кезеңдегі еңбектері оны Билл Уорд және Билл Венцель сияқты көрнекті замандастарымен бір қатарға қояды. 1983 жылдан бастап ол еврей балалар журналы "The Moshiach Times" үшін жұмыс істеді.

Ашулы

Берг 1957 жылы «Mad» журналында, Ал Фельдштейн редактор болып жұмыс істеген кезде бастады. Бергтің ерекше келбеті мен толы бойлы болғаны сондықтан, Фельдштейн оның сырт келбеті туралы: «Дейв физикалық тұрғыдан мұрынды ұзақ уақыт жұмысқа тоңдырған сияқты, ал қалған денесі бу бөлмесінде жеткілікті уақыт болған жоқ» деп жазды. Төрт жыл бойы ол қайықпен жүзу, бала күтімі және бейсбол сияқты тақырыптарды сатиралық тұрғыдан қарастырды. 1961 жылы ол журналдың ең танымал бөлімі – «Lighter Side» бөлімін құрды. Берг кең тақырыпты («Шу», «Көрермендер» немесе «Ит иелері») алып, осы тақырыпқа қатысты шамамен 15 қысқа, бірнеше панельді мультфильмдер жасады. 218-ші нөмірден бастап (1980 жылғы қазан), ол тақырыптық тәсілден бас тартып, әр мақалада бірнеше тақырыпты қамтыды. Берг көбінесе отбасы мүшелерінің карикатураларын – әсіресе өзінің бас редакторы Роджер Капутниктің және «Mad» журналының редакциялық тобының суреттерін салған. Кейде ол Дон Мартиннің (110-шы нөмір, 1967 жылғы сәуір) және Аль Джаффидің (119-шы нөмір, 1968 жылғы маусым) суреттерін қоса алғанда, басқа суретшілерді де бейнеледі. Оның көркемдік стилі Бергті «Mad» журналының ең реалистік суретшілерінің біріне айналдырды, бірақ оның кейіпкерлері 1970-ші жылдардың басындағы киімдерін 1990-шы жылдарға дейін киіп жүрді. 1993 жылғы «30 жыл бұрын және бүгінгі күні мектепке алғаш рет бару» мақаласының суреттері Берг пен Рик Тулка арасында бөлінді, себебі Бергтің ескі стильділігі оны 1963 жылдың жылы ностальгиясын бейнелеуге өте қолайлы етті. Суретшінің жеңіл әзілдері мен кейде моральдық көзқарасы 1971 жылғы «National Lampoon» журналының «Mad» пародиязында қатты сынға алынды, онда консервативті және ұзақ шашты хиппи Бергті тұншықтырып, ұрып-соғып, олардың ортақ тілі табылды. Дегенмен, «Lighter Side» журналының ең танымал бөлімі ретінде ұзақ жылдар бойы жарық көрді. «Mad» журналының редакторы Ник Меглин «Lighter Side» панельдерінің макеттерін жиі жасады. Бергтің он алты түпнұсқа жинағы 1964 және 1987 жылдар аралығында кітапша түрінде жарық көрді. «Mad» журналының тағы бір авторы Аль Джаффи 2009 жылы Бергтің ерекше тұлғасын былай сипаттады: «Дейвтің қандай да бір мессиялық комплексі болды. Ол жақсылық пен жамандық арасында күресіп, әрдайым қақтығысқа түсті. Бұл өкінішті болды, себебі ол өзін өте маңызды санағысы келді, ал «Mad» журналының қызметкерлері ештеңеге мән бермейтін. Ең бастысы, өзімізге. Бұл оның көптеген істерінде көрінді. Ол өте моральдық тұлға болды. «Менің досым Құдай» атты кітап жазды. Әрине, егер сіз осындай кітап жазсаңыз, «Mad» журналының қызметкерлері сізді мазақтайтынын білесіз. Біз одан: «Дейв, Құдаймен қашан дос болдың? Сіздер бірге колледжге бардыңыздар ма?» деп сұрайтынбыз. Осы сенім байланысы бойынша Берг раввин доктор Довид Шолом Папеден «The Magazine For Jewish Children, The Moshiach Times» журналына материал беру үшін шақырылды. Папе айтуынша: «Ол керемет жазушы және әзілші болды, оның үлкен еврей жүрегі болды. Мен одан Тораның негізгі идеяларын күлкілі түрде көрсететін мультфильмдерді дайындауын сұрадым. Ол үшін ол Шлемиль деген семіз кейіпкерді ойлап тапты, ол әрқашан бір нәрсені дұрыс түсінбейді, содан кейін оны түзететін бірнеше жігіт болады». 2002 жылы Берг сұхбат берушіге: «Менің «Жарық жақтарымды» санаттарға бөліп берген психиатр болды. Науқас өзінің қиындықтарын айтқанда, ол менің бір суретімді алып: «Көрдің бе, бәрімізге де солай болады» дейтін». Оның кейіпкерлері кейде басқа суретшілердің шығармаларына көшіп өтетін, мысалы Капутник Морт Друкердің «St. Elsewhere» пародиязында науқас ретінде табылған, онда «Дейв Бергке кешірім сұраймын» деген жазу болған. Берг 46 жыл бойы «Mad» журналына үлес қосты, 368 нөмірде жарық көрді. Оның соңғы қолмен салынған комиксі «Mad» журналының 423-ші санында жарық көрді. Оның соңғы «Lighter Side» комикстері жазылған, бірақ қарындашпен салынбаған, Бергтің өлімінен кейін «Mad» журналының басқа 18 суретшісі соңғы құрмет ретінде салған; бұл сүйіспеншілікпен жіберілген журналға Джек Дэвис пен Джордж Вудбридждің соңғы жаңа үлестері кірді. Бұл мақала «Mad» журналының 427-ші санында жарық көрді. 2008 және 2017 жылдар аралығында Бергтің ескі «Lighter Side» әзілдеріне ұзақ жылдар бойы «Mad» журналының жазушысы Дик ДеБартоло және басқа қызметкерлер орынсыз «Бергке ұқсамайтын» әзіл-сықақпен қайта жазылған сөздер қосты, ал суреттері өзгеріссіз қалды. Осы ретсіз фильмнің он екі бөлімі «Жаралы жақтың қараңғы жағы» деп аталды. Бергтің басқа да еңбектері: «Citizen Senior» (1989–1993), «Roger Kaputnik» (1992) және «Astronuts» (1994) комикстерін қамтиды.

Өлім

Ол 2002 жылдың 17 мамырында, ұзаққа созылған қатерлі ісікпен күресіп, түннің жартысынан кейін Калифорния штатының Марина-дель-Рей қаласындағы үйінде дүние салды. Бергтің өмірден өткеніне 52 жыл болған әйелі Вивиан және екі баласы – Митч пен Нэнси күйреп қалды.

Жарияланған еңбектер

+ Берг кітапшалары Жыл Атауы ISBN1964 Mad's Dave Berg АҚШ-қа көз тастайды 1966 Mad's Dave Berg Адамдарға көз тастайды 1967 Mad's Dave Berg Заттарға көз тастайды 1969 Mad's Dave Berg Заманауи ойлауға көз тастайды 1971 Mad's Dave Berg Біздің ауру әлемге көз тастайды 1972 Mad's Dave Berg: Менің Құдайым 1973 Mad's Dave Berg Өмірге көз тастайды 1974 Mad's Dave Berg: Роджер Капутник және Құдай 1975 Mad's Dave Berg Айналасына көз тастайды 1977 Дейв Берг: Мад қоқысы 1977 Mad's Dave Berg Сүйіспеншілікпен көз тастайды 1979 Mad's Dave Berg Көз тастайды, тыңдайды және күледі 1982 Mad's Dave Berg Сізге көз тастайды 1984 Mad's Dave Berg Көрші-қонысқа көз тастайды 1986 Mad's Dave Berg Біздің планетамызға көз тастайды 1987 Mad's Dave Berg Бүгінге көз тастайды + қатты мұқабалы кітаптар Жыл Атауы ISBN2013 Mad's Greatest Artists: Dave Berg: Жарық көрінісінің бес онжылдығы