Чарльз Шулц: «Peanuts» суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық карикатурист (1922–2000)

Чарльз Монро "Спарки" Шульц (/ʃ//ʊ//l//t//s/ SHUULTS; 1922 жылғы 26 қараша – 2000 жылғы 12 ақпан) – американдық карикатурист, «Peanuts» комиксінің авторы, онда оның ең танымал екі кейіпкері – Чарли Браун мен Снупи бейнеленген. Ол тарихтағы ең ықпалды карикатуристердің бірі саналады және Джим Дэвис, Мюррей Болл, Билл Уоттерсон, Мэтт Гренинг және Дэв Пилкей сияқты көптеген карикатуристердің маңызды ықпалы ретінде аталады. Уоттерсонның айтуынша, «Peanuts» – қазіргі заманғы комикстерді анықтайтын нәрсе, сондықтан оны жаңаша қарау қиын. Оның таза, минималистік суреттері, сарказмға толы юморы, шыншыл эмоционалдығы, үй жануарының ішкі ой-сезімі, балаларға деген қатысы, қиялдары, және орасан зор саудасы – Шульц көптеген карикатуристер баруға тырысқан кең жолды ашты.

Ерте өмір және білім

Чарльз Монро Шульц 1922 жылғы 26 қарашада Миннеаполис, Миннесота штатында дүниеге келді және неміс және норвегиялық тегінен шыққан. Оның ағасы оны Билли ДеБектің «Барни Гугл» комиксіндегі Spark Plug атты жылқысынан есім алып, «Спарки» деп атады, оны Шульц оқуды ұнататын. Шульц сурет салуды жақсы көретін және кейде отбасының Спайк итін салып, ол сияқтандырып, штырғыш, булама және т.б. сияқты ерекше нәрселерді жейтін. 1937 жылы Шульц Спайктің суретін салып, оны «Риплиге сеніңіз бе, сенбеңіз бе!» бағдарламасына жіберді; оның суреті Роберт Риплидің таратылған панелінде «С.Ф. Шульцке, Сент-Пол, Минн. иесінде шыналар, буламалар және қырғыш пышақтарды жейтін аң аулаушы ит» және «'Спарки' салған» деген жазбамен пайда болды (С.Ф. – оның әкесі Карл Фред Шульц). Шульц Сент-Пол қаласындағы Ричардс Гордон бастауыш мектебінде оқыды, онда ол екі жартылай сыныпты өткізіп жіберді. Ол ұялшақ, қорқақ жасөспірімге айналды, мүмкін Орталық орта мектепте сыныптағы ең кіші болғандықтан. Оның орта мектептегі өміріндегі бір танымал оқиға – оның суреттерін мектеп жылнамасынан қабылдамауы, ол кейін «Жеміс бағы» комиксінде айтқанда, Люси Чарли Брауннан жылқының суретіне қол қоюын сұрады, бірақ ол әзіл екенін айтты. 60 жыл өткен соң мектептің бас кеңсесіне 5 футттық Снупи мүсіні орнатылды.

Әскери қызмет және соғыстан кейінгі лауазымдар

1943 жылдың ақпанында Шюльцтің анасы Дена ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде, оның қатерлі ісіктен зардап шегуі туралы ол жақында ғана білген. Шюльц анасына өте жақын болған және оның өлімі оған қатты әсер еткен. Сонымен бірге, Шюльц АҚШ армиясына шақырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Еуропадағы 20-шы бронетандық дивизияда штаб-сержант болып қызмет етті, .50 калибрлі пулемет командасының командирі болды. Оның бөлімі соғыстың соңында ғана шайқасқа қатысты. Шюльц өзінің пулеметін бір рет ғана ату мүмкіндігі болғанын, бірақ оны оқтап ұмытып кеткенін, ал оның атуға болатын неміс әскері ерікті түрде қарсыласпағанын айтты. Көп жылдар өткен соң, Шюльц соғыс жылдарындағы қызметі туралы мақтанышпен әңгімеледі. Ол жауынгерлік қабілетін танытқан белгіні алған, оған өте қуанған. 1945 жылдың соңында Шюльц Миннесотаға оралды, онда ол «Timeless Topix» атты рим-католик комиксі журналы үшін суреттер салған. Шюльц әскери қызметке шақырылмас бұрын «Art Instruction, Inc.» мектебінде корреспонденциялық курс оқыған. 1946 жылдың шілдесінде ол мектепте жұмыс істеді, онда студенттердің жұмыстарын қарап, бағалады. Шюльцтің тұрақты мультфильмдерінің алғашқы тобы, «Li'l Folks» деп аталатын апталық бір панельдік әзілдер жинағы, 1947 жылдың маусымынан 1950 жылдың қаңтарына дейін «St. Paul Pioneer Press» газетінде жарияланды, Шюльц әдетте әр нөмірге төрт бір панельдік сурет салған. «Li'l Folks» сериясында Шюльц алғаш рет Чарли Браун есімін кейіпкерге қолданды, бірақ ол осы есімді үш түрлі балаға төрт рет, сондай-ақ құмға көмілген бір кейіпкерге де қолданды. Серияда Снупиге ұқсайтын иттің де суреті болған. 1948 жылдың мамырында Шюльц өзінің алғашқы бір панельдік суретін «The Saturday Evening Post» журналына сатты; келесі екі жыл ішінде Шюльцтің 17 атаусыз суреті «Post» журналында, сонымен бірге «Pioneer Press» газетіндегі жұмысымен бірге жарияланды. Сонымен бірге, ол «Li'l Folks» сериясын «Newspaper Enterprise Association» арқылы таратуға тырысты; Шюльц синдикат үшін тәуелсіз мердігер болар еді, бұл 1940 жылдары естілмеген нәрсе, бірақ келісім сәтсіз аяқталды. 1950 жылдың қаңтарында «Li'l Folks» сериясы «Pioneer Press» газетінен алынып тасталды. Содан кейін Шюльц «United Feature Syndicate» компаниясына «Li'l Folks» бір панельдік сериясымен жүгінді, және компания қызығушылық танытты. Ол кезде Шюльц сонымен бірге комикстердің жолағын жасады, әдетте бір емес, төрт панельді қолданды, және Шюльцтің қуанышына орай, компания осы нұсқаны артық көреді. Бірақ оның қынжыруына, компания заңдық себептермен Шюльцтің комиксінің атауын өзгертуге мәжбүр болды және жаңа атауды таңдады – «Peanuts». «Peanuts» комиксі алғаш рет 1950 жылдың 2 қазанында жеті газетте жарияланды. Апталық жексенбілік беті 1952 жылдың 6 қаңтарында пайда болды. Бастапқыда жай ғана басталып, «Peanuts» комиксі ақырында барлық уақыттағы ең танымал және ықпалды комикстердің біріне айналды. Шюльцтің «It's Only a Game» (1957–59) атты спортқа бағытталған, бірақ қысқа мерзімді комикстері де болды, бірақ ол «Peanuts» комиксінің сәттілігінен кейін оны тастап кетті. 1956 жылдан 1965 жылға дейін ол «Youth» басылымына, «Құдай шіркеуімен» байланысты жасөспірімдер туралы «Young Pillars» атты әзіл-қалжыңдарды жариялады. 1957 және 1961 жылдары ол Арт Линклеттердің «Kids Say the Darndest Things» атты екі томдық кітабын суреттеді, ал 1964 жылы Билл Адлердің «Dear President Johnson» атты хаттар жинағын безендірді.

In February 1943, Schulz's mother Dena died after a long illness. At the time of her death, he had only recently been made aware that she suffered from cancer. Schulz had by all accounts been very close to his mother and her death had a significant effect on him. Around the same time, Schulz was drafted into the United States Army. He served as a staff sergeant with the 20th Armored Division in Europe during World War II, as a squad leader on a .50 caliber machine gun team. His unit saw combat only at the very end of the war. Schulz said he had only one opportunity to fire his machine gun but forgot to load it, and that the German soldier he could have fired at willingly surrendered. Years later, Schulz proudly spoke of his wartime service. For being under fire he did receive the Combat Infantry Badge, of which he was very proud. In late 1945, Schulz returned to Minnesota, where he did lettering for a Roman Catholic comic magazine, Timeless Topix. Before he was drafted, Schulz had taken a correspondence course from the school Art Instruction, Inc., and in July 1946 took a job at the school, where he reviewed and graded students' work. Schulz's first group of regular cartoons, a weekly series of one panel jokes called Li'l Folks, was published from June 1947 to January 1950 in the St. Paul Pioneer Press, with Schulz usually doing four one panel drawings per issue. It was in Li'l Folks that Schulz first used the name Charlie Brown for a character, although he applied the name in four gags to three different boys as well as one buried in sand. The series also had a dog that looked much like Snoopy. In May 1948, Schulz sold his first one panel drawing to The Saturday Evening Post; within the next two years, a total of 17 untitled drawings by Schulz were published in the Post, simultaneously with his work for the Pioneer Press. Around the same time, he tried to have Li'l Folks syndicated through the Newspaper Enterprise Association; Schulz would have been an independent contractor for the syndicate, unheard of in the 1940s, but the deal fell through. Li'l Folks was dropped from the Pioneer Press in January 1950. Later that year, Schulz approached United Feature Syndicate with the one panel series Li'l Folks, and the syndicate became interested. By that time Schulz had also developed a comic strip, usually using four panels rather than one, and to Schulz's delight, the syndicate preferred that version. But to his consternation, the syndicate had to change the title for Schulz's strip for legal reasons and selected a new name, Peanuts. Peanuts made its first appearance on October 2, 1950, in seven newspapers. The weekly Sunday page debuted on January 6, 1952. After a slow start, Peanuts eventually became one of the most popular comic strips of all time, as well as one of the most influential. Schulz also had a short lived sports oriented comic strip, It's Only a Game (1957–59), but he abandoned it after the success of Peanuts. From 1956 to 1965 he contributed a gag cartoon, Young Pillars, featuring teenagers, to Youth, a publication associated with the Church of God. In 1957 and 1961 he illustrated two volumes of Art Linkletter's Kids Say the Darndest Things, and in 1964 a collection of letters, Dear President Johnson, by Bill Adler.

Анар

Ең жақсы уақытында "Жеміс-жидектер" 75 елдегі 2600 газетте 21 тілде күн сайын жарық көрді. Шамамен 50 жыл ішінде Шульц 17 897 "Жеміс-жидектер" комиксін салды. Комикстер, сондай-ақ тауарлар мен өнімдерді насиндау жылына 1 миллиард доллардан астам кіріс әкелді, Шульц жыл сайын шамамен 30 миллионнан 40 миллионға дейін табыс тапты. "Жеміс-жидектер" комикстерінің алғашқы жинағы 1952 жылы шілдеде Rinehart & Company баспасынан жарық көрді. Одан кейін көптеген кітаптар жарық көрді, бұл комикстің танымалдылығын арттыруға үлкен үлес қосты. 2004 жылы Fantagraphics "Толық Жеміс-жидектер" сериясын бастады. "Жеміс-жидектер" басқа да медиада танымал болды; алғашқы анимациялық телеспектакль, "Чарли Браунның Рождествосы", 1965 жылдың желтоқсанында көрсетілді және Эмми сыйлығын жеңіп алды. Содан кейін көптеген телеспектакльдер пайда болды, соңғысы 2024 жылы "Снупи ұсынады: Франклинге үйге қош келдіңіз". Өмірінің соңына дейін Шульц телеспектакльдердің сценарийін жазып, олардың өндірісін мұқият қадағалады. "Жеміс-жидектер" комиксінің басты кейіпкері Чарли Браун, Art Instruction Inc. компаниясының әріптесінің құрметіне аталған. Шульц өзінің өмірінен көптеген нәрселерді алды, мысалы: Чарли Браунның ата-анасы сияқты, Шульцтің әкесі шаштараз, ал анасы үй шаруасындағы әйел болған. Чарли Браун сияқты, Шульц та жиі ұялшақ және жабық болған. 1997 жылы мамыр айында Чарли Роузбен сұхбаттасқанда Шульц: "Менің ойымша, көптеген карикатурашыларда меланхолиялық сезім болады, өйткені карикатура, басқа барлық юмор сияқты, жаман оқиғалардан туындайды" деді. Шульц бала кезінде ақылды итке ие болған. Бұл ит Снупи сияқты бейгл емес, пойнтер болса да, отбасылық фотосуреттер белгілі бір физикалық ұқсастықты растайды. Снупидің ағасы Спайк Калифорниядағы Нидлзден тыс жерде тұрғаны туралы мәліметтер Шульц отбасының сол жерде бірнеше жыл (1928–1930) тұрғандығына байланысты болды; олар Миннесотадан ауырып қалған туысын көру үшін Нидлзге көшіп келді. Шульц Чарли Браунның қызыл шашты қызға деген құштарлығының шабыты Donna Mae Johnson, Art Instruction Inc. есепшісі болды, ол оған ғашық болды. 1950 жылдың маусымында ол оған ұсыныс жасағаннан кейін, ол синдикатпен алғашқы келісімшарты жасасқаннан кейін, ол одан бас тартып, басқа адамға тұрмысқа шықты. Линус пен Шерми оның жақсы достары Линус Маурер мен Шерман Плеплердің құрметіне аталған. Peppermint Patty оның анасының туысы Патрисия Свансоннан шабыт алды. Шульц кейіпкердің атын үйінде қарақұмық кәмпиттерін көргеннен кейін ойлап тапты. Салли Лайнсты "Сүйкімді Баббу" деп атайды. Бұл лақап сөз Жан Шульц күйеуіне айтқан сөзден келді: "Мен оны 'Сүйкімді Баббу' деп атадым, және 'Ой, бұл ақылды, мен оны қолданамын' деудің орнына, ол алты аптадан кейін комиксте пайда болды!"

At its height, Peanuts was published daily in 2,600 papers in 75 countries, in 21 languages. Over nearly 50 years, Schulz drew 17,897 published Peanuts strips. The strips, plus merchandise and product endorsements, produced revenues of more than $1 billion per year, with Schulz earning an estimated $30 million to $40 million annually. The first collection of Peanuts strips was published in July 1952 by Rinehart & Company. Many more books followed, greatly contributing to the strip's increasing popularity. In 2004, Fantagraphics began their Complete Peanuts series. Peanuts also proved popular in other media; the first animated TV special, A Charlie Brown Christmas, aired in December 1965 and won an Emmy award. Numerous TV specials followed, the latest being Snoopy Presents: Welcome Home, Franklin in 2024. Until his death, Schulz wrote or co wrote the TV specials and carefully oversaw their production. Charlie Brown, the principal character of Peanuts, was named after a co worker at Art Instruction Inc. Schulz drew much from his own life, some examples being:
Like Charlie Brown's parents, Schulz's father was a barber and his mother a housewife. Like Charlie Brown, Schulz had often felt shy and withdrawn. In an interview with Charlie Rose in May 1997, Schulz observed, "I suppose there's a melancholy feeling in a lot of cartoonists, because cartooning, like all other humor, comes from bad things happening." Schulz reportedly had an intelligent dog when he was a boy. Although this dog was a pointer, not a beagle like Snoopy, family photos confirm a certain physical resemblance. References to Snoopy's brother Spike living outside of Needles, California, were influenced by the few years (1928–30) the Schulz family lived there; they moved to Needles to join other family members who had relocated from Minnesota to tend to an ill cousin. Schulz's inspiration for Charlie Brown's unrequited love for the Little Red Haired Girl was Donna Mae Johnson, an Art Instruction Inc. accountant with whom he fell in love. When Schulz finally proposed to her in June 1950, shortly after he had made his first contract with his syndicate, she turned him down and married another man. Linus and Shermy were named for his good friends Linus Maurer and Sherman Plepler, respectively. Peppermint Patty was inspired by Patricia Swanson, one of his cousins on his mother's side. Schulz devised the character's name when he saw peppermint candies in his house. Sally calls Linus her "Sweet Babboo." The term of endearment was inspired by a phrase Jean Schulz used for her husband, "I called him, 'Sweet Babboo' and instead of saying, 'O, that's clever, I think I'll use that,' it just showed up six weeks later in the comic strip!"

Әсерлер

Чарльз М. Шульц мұражайы Милтон Каниффты ("Терри және Пираттар") және Билл Моулдинді Шульцтің жұмысына маңызды ықпал еткендер ретінде қарастырады. Өзінің комиксінде Шульц Снупидің жыл сайынғы Ардагерлер күніне Моулдинге баруын, соның ішінде Моулдиннің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салған карикатураларын жиі суреттеген. Шульц Джордж Херриманды ("Krazy Kat"), Рой Крейнді ("Wash Tubbs"), Эльзи С. Сегарды ("Thimble Theatre") және Перси Кросбиді ("Skippy") де ықпал еткендер деп атады. 1994 жылы әріптес суретшілерге арналған сөзінде Шульц олардың кейбіреулері туралы әңгімеледі. Бірақ оның өмірбаяуын жазған Рэта Гримсли Джонсонның сөзінше:

Шульцтің жеке сурет салу стиліне үш, екі, тіпті бір тікелей ықпал етушіні анықтау мүмкін емес. "Peanuts" комиксінің ерекшелігі оны жылдар бойы бөліп тұрды. Осы бірегей қасиет комикстің барлық аспектісіне сіңіп, суреттерге де көшкен. Бұл оның жеке туындысы, оған дейін және кейін ешкім осы деңгейге жете алмады. Мұражай мәліметінше, Шульц "Азамат Кейн" фильмін 40 рет көрген. Люси ван Пелт кейіпкері де осы фильмді жақсы көреді, ал бір комиксте ол кіші інісіне фильмнің соңын аяусыз жайлы айтады.

Жеке өмір

1951 жылы сәуірде Шульц Джойс Халверсонға үйленді (Шульцтің анасы Дена Халверсон Шульцпен туыс емес), және Шульц Халверсонның қызы Мередит Ходжесті асырап алды. Сол жылы олар Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласына көшіп барды. Олардың Монте есімді ұлы 1952 жылдың ақпан айында дүниеге келді, ал тағы үш бала, соның ішінде Крейг, Миннесота штатында дүниеге келді. Шульц отбасымен бірге Миннеаполиске көшіп, 1958 жылға дейін сонда тұрды. Содан кейін олар Калифорниядағы Севастополь қаласына көшіп барды, онда Шульц өзінің алғашқы студиясын салды. (Оған дейін ол үйде немесе шағын жалдаған кеңседе жұмыс істеген болатын.) Сол жерде Шульц «Чарли Браун есімді бала» атты көрсетілмеген теледокументалды фильмге сұхбат берді. Кейіннен фильмнің бір бөлігі «Чарли Браун және Чарльз Шульц» атты документалды фильмде пайдаланылды. 1966 жылы Шульцтің әкесі оны көріп тұрғанда қайтыс болды, сонымен қатар сол жылы Шульцтің Севастопольдегі студиясы өртеніп кетті. 1969 жылы Шульц Санта-Розаға (Калифорния) көшіп барды, ол өмірінің соңына дейін сонда тұрып жұмыс істеді. Колорадо-Спрингсте қысқа уақыт тұрғанда Шульц қызы Мередиттің жатын бөлмесінің қабырғасына Пэттидің қолында шармен, Чарли Браунның шамдан секіріп өтетінін және Снупидің төрт аяғымен ойнайтынын бейнелейтін сурет салған. Қабырға 2001 жылы алынып, Санта-Розадағы Чарльз М. Шульц мұражайына тапсырылды. 1970 жылғы Алғыс айту күніне қарай Шульцтің некесі қиындыққа тап болғаны анық болды. Ол 25 жастағы Трейси Клаудиус есімді әйелмен сырлы қарым-қатынаста болды. 1972 жылы Шульцтер ажырасып, 1973 жылдың қыркүйегінде ол Жан Форсайт Клайдқа үйленді, ол алғаш рет оның қызын хоккей алаңына әкелген кезде танысқан болатын.

Ұшып кету әрекеті

1988 жылғы 8 мамырда екі қарулы адам шаңғы маскалары киіп, Шульцтер үйіне құлыпталмаған есік арқылы кірді, Женді ұрлауды жоспарлап келген. Бірақ, Чарльздың қызы Джилл үйге көлікпен келіп қалғандықтан, ұрлауға тырысқандар қашып кетті. Джилл көрші үйінен полицияға қоңырау шалды. Сонома округінің шерифі Дик Майклсен: "Бұл, әрине, ұрлау үшін талап ету әрекеті болды. Бұл мақсатты түрде жасалған қылмыс. Олар құрбандарды жақсы білген" деді. Оқиға кезінде Шюльц пен оның әйелі ешқандай жарақат алмады.

Спорт

Шульц мұз спортымен ұзақ байланыста болды, және фигуралы сырғанау мен мұз хокейы оның мультфильмдерінде маңызды орын алды. Санта-Розада ол 1969 жылы ашылған Redwood Empire Ice Arena-ның иесі болды, онда "Жылы күшік" деп аталатын дәмхана болды. Шульц сондай-ақ гольф ойнағанды ұнататын және 1959 жылдан 2000 жылға дейін Санта-Роза гольф клубының мүшесі болды. 1998 жылы Шульц 75 жастан асқан хоккейшілердің алғашқы турнирін ұйымдастырды. 2000 жылы Миннесота штатының Сент-Пол қаласындағы Рамси округі кеңесі Хайленд Парк мұз аренасын оның құрметіне Чарльз М. Шульц – Хайленд Арена деп атауға шешім қабылдады. Шульц Билли Джин Кингпен кездескеннен кейін хоккей алаңын теннис көрсетулерге де пайдаланды. Рой Эмерсон сияқты көптеген кәсіби теннисшілер де осы аренада ойнады.

Өнер

Комикстерден басқа, Шульц өнерге жалпы түрде қызығушылық танытты; ең жақын суретшісі кейінгі жылдары Эндрю Уайет болды. Жастық шағында Шульц классикалық музыкаға құштарлық танытты. «Жеміс бағы» комиксіндегі фортепианода ойнайтын Шредер Бетховенді ұнатса да, Шульцтің өзіне ең ұнайтын композиторы Брамс болды.

Денсаулығының нашарлауы және зейнеткерлік жасқа шығу

1981 жылдың шілдесінде Шульц жүрек айналма операциясынан өтті. Ауруханада жатқанда президент Рональд Рейган оған тез жазылып кетуін тілеп телефон соқты. 1980-жылдары Шульц «кейде қолым сонша дірілдейді ki сурет салу үшін білегімді ұстап тұруым керек» деп шағымданды. Бұл Шульцтің Паркинсон ауруына шалдыққан деген жаңылыс пікірге әкелді. Оның жесірі Шарль М. Шульц мұражайының архивіне сақталған дәрігерінің хатына сәйкес, Шульцтің эссенциалды треморы болған, бұл жағдай бета-блокаторлармен басылған. Шульц әлі де комиксті өзі жазып, суреттеуге талаптанды, нәтижесінде уақыт өте келе сызықтар айқын дірілдеді. 1999 жылдың қараша айында Шульц бірнеше ұсақ инсульт пен аорта тамырының бітелуінен зардап шекті, содан кейін оның ішек рагы метастаздалғаны анықталды. Химиялық терапия мен нашар көру қабілеті салдарынан 1999 жылдың 14 желтоқсанында ол зейнетке шыққанын жариялады. Бұл шешім Шульц үшін қиын болды, ол The Today Show бағдарламасында Аль Рокерге: «Мен ешқашан маған осындай нәрсе болатынын ойламаған едім. Мен сексен жасқа дейін комикстің жанында боламын деп ойладым. Бірақ кенеттен ол жоғалып кетті. Менен тартып алынды. Мен бұны өзімнен ала қоймадым» деді. Шульцтен соңғы «Арғымақ» комиксінде Чарли Браун көп жылдық күткен соң футболды тепкілеуі мүмкін бе деп сұрады (Арғымақтағы көптеген қайталанатын тақырыптардың бірі – Чарли Браунның Люси футболды ұстап тұрғанда оны тепкілеу әрекеті, бірақ Люси соңғы сәтте кері тартып, Чарли Браунның арқасына құлауына себеп болар еді). Ол: «Жоқ, жоқ. Мүлде жоқ. Мен Чарли Браунға футболды тебуге рұқсат бере алмаймын, ол оған жарты ғасырдан кейін жасалған зор жамандық болар еді» деп жауап берді. Бірақ 1999 жылдың желтоқсан айындағы сұхбатта Шульц көздерінен жас шығарып, соңғы комиксіне қол қойған сәтін еске алды: «Сол кезде мен ойладым: «Білесіз бе, осы кедей бала футболды ешқашан тепкілемеген. Бұл қандай жамандық – оның футболды тебуге мүмкіндігі болмады».»

Өлім

2000 жылдың 12 ақпанында Шульц 77 жасында Калифорния штатының Санта-Роза қаласындағы үйінде ұйқыда жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол ішек-толқын қатерлі ісігінен зардап шеккен. "Peanuts" комиксінің соңғы түпнұсқасы келесі күні жарияланды. Ол комикстер әдетте жарыққа шығуға бірнеше апта бұрын салынатынын болжағандықтан, өзінен бұрын комикстің жасала беретінін айтқан. Шульц Калифорния штатының Севастополь қаласындағы Плезант-Хиллс зиратында жерленді. "United Features" комикстің құқығын сақтап қалғанмен, Шульц синдикаттан басқа суретшілерге "Peanuts" салуға рұқсат бермеуін өтінді. "United Features" оның тілегін орындап, кері басылымдарды таратуды жалғастырды. Шульц басқа медиа құралдарын комикстен бөлек деп есептегендіктен, оның қайтысынан кейін "Peanuts" кейіпкерлерімен жаңа телешоулар мен комикстер жасалды.

Марапаттар

Шульц 1962 жылы «Peanuts» туындысы үшін Ұлттық карикатурашылар қоғамының юморлық комикстер сыйлығын, ал 1980 жылы – қоғамның Эльзи Сегар сыйлығын алды; ол олардың «Рубен» сыйлығының екі рет жеңімпазы атанды (1955 және 1964 жылдары) және 1999 жылы «Милтон Канифф өмірлік жетістіктері» сыйлығын жеңіп алды. Ол хоккейдің жанкүйері болды; 1981 жылы Шульцке АҚШ-тағы хоккей спортына қосқан үлесі үшін «Лестер Патрик» кубогы табысталды, ал 1993 жылы ол АҚШ Хоккейінің Даңқ залына енгізілді. 1988 жылы Шульц Американың бойскауттары ұйымының ең жоғары ересектер сыйлығы – «Күміс бұқа» сыйлығын американдық жастарға көрсеткен қызметі үшін алды. 1996 жылдың 28 маусымында Шульц Голливудтың Даңқ аллеясында Уолт Диснейдің жанында жұлдызбен марапатталды. Бұл жұлдыздың көшірмесі Санта-Розадағы бұрынғы студиясының алдында орналасқан. 2015 жылдың 2 қарашасында Снупи де Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызбен марапатталды. 1974 жылдың 1 қаңтарында Шульц Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Роза парадының бас маршалы болды. Бұл оның өзі туралы ең бірінші «Peanuts» комиксін жасауына себеп болды: Люси парадты қарап тұрып, Линуске «Есімде жоқ кісі» деп айтты. Сол жылы ол «Inkpot» сыйлығын алды. 1980 жылы Шульц Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды, оны сыйлықтар кеңесінің мүшесі судья Джон Сирика табыс етті. Шульц бридж ойынын ұнататын, сондықтан «Peanuts» комиксінде бриджке сілтемелер жиі кездеседі. 1997 жылы Американдық контрактті бридж лигасы (ACBL) Снупи мен Вудстокқа «Өмірлік шебер» деген құрметті атақ берді, бұл Шульцке үлкен қуаныш сыйлады. 2000 жылдың 10 ақпанында, Шульц қайтыс болғанға дейін екі күн бұрын, конгрессмен Майк Томпсон H. R. 3642 заң жобасын ұсынды, ол Шульцке АҚШ заң шығарушы органының ең жоғары азаматтық наградасы – Конгресс Алтын медалін беру туралы болатын. Заң жобасы 15 ақпанда палатада (тек Рон Пол қарсы дауыс берді, ал 24 адам дауыс бермеді) қабылданды және Сенатқа жіберілді, онда ол 2 мамырда бірауыздан мақұлданды. Сенат Дианн Файнштейн ұсынған S.2060 заң жобасын да қарастырды. 2000 жылдың 20 маусымында президент Билл Клинтон бұл заңға қол қойды. 2001 жылдың 7 маусымында Шульцтің жесірі Жан бұл сыйлықты қайтыс болған күйеуінің атынан ресми салтанатта қабылдады. 2007 жылы Шульц АҚШ-тың көркем сырғанау Даңқ залына енгізілді. 2014 жылы Мэриленд штатының Балтимор қаласында өткен Харви сыйлықтарында Шүлцке арналған Харви Куртцман Даңқ залы сыйлығын Шарльз М. Шульц мұражайының директоры Карен Джонсон қабылдады. АҚШ пошта қызметі Шульцтің туғанына 100 жыл толуына орай, оның «сүйікті кейіпкерлерімен бірге» бейнеленген пошта маркаларын шығарды.

Schulz received the National Cartoonists Society's Humor Comic Strip Award in 1962 for Peanuts and the Society's Elzie Segar Award in 1980; he was the first two time winner of their Reuben Award (for 1955 and 1964) and the winner of their Milton Caniff Lifetime Achievement Award in 1999. He was also an avid hockey fan; in 1981, Schulz was awarded the Lester Patrick Trophy for outstanding contributions to the sport of hockey in the United States, and he was inducted into the United States Hockey Hall of Fame in 1993. In 1988, Schulz received the Silver Buffalo Award, the highest adult award given by the Boy Scouts of America, for his service to American youth. On June 28, 1996, Schulz was honored with a star on the Hollywood Walk of Fame, adjacent to Walt Disney's. A replica of this star appears outside his former studio in Santa Rosa. On November 2, 2015, Snoopy was also honored with a star on the Hollywood Walk of Fame. On January 1, 1974, Schulz served as the Grand Marshal of the Rose Parade in Pasadena, California. This led to the only Peanuts strip in which he made any reference to himself: Lucy was watching the parade, and told Linus that the Grand Marshal was somebody "you've never heard of". The same year, he received the Inkpot Award. In 1980, Schulz received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement, presented by Awards Council member Judge John Sirica. Schulz was a keen bridge player, and Peanuts occasionally included bridge references. In 1997, the American Contract Bridge League (ACBL) awarded both Snoopy and Woodstock the honorary rank of Life Master, and Schulz was delighted. On February 10, 2000, two days before Schulz's death, Congressman Mike Thompson introduced H. R. 3642, a bill to award Schulz the Congressional Gold Medal, the highest civilian honor the United States legislature can bestow. The bill passed the House (with only Ron Paul voting no and 24 not voting) on February 15, and the bill was sent to the Senate, where it passed unanimously on May 2. The Senate also considered a related bill, S.2060 (introduced by Dianne Feinstein). President Bill Clinton signed the bill into law on June 20, 2000. On June 7, 2001, Schulz's widow Jean accepted the award on behalf of her late husband in a public ceremony. Schulz was inducted into the United States Figure Skating Hall of Fame in 2007. Schulz was the inaugural recipient of The Harvey Kurtzman Hall of Fame Award, accepted by Karen Johnson, Director of the Charles M. Schulz Museum, at the 2014 Harvey Awards, held at the Baltimore Comic Convention in Baltimore, Maryland. The U. S. Postal Service commemorated the 100th anniversary of Schulz's birth with postage stamps honoring him "alongside his beloved characters".

Әскери наградалар мен марапаттар

АҚШ-тың әскери қызмет медальдары Екінші дүниежүзілік соғыстың Жеңіс медалі Армияның үлгілі мінез-құлық медалі Еуропа-Африка-Таяу Шығыс кампаниясы медалі Америка кампаниясы медалі Оккупациялық армия медалі АҚШ армиясының белгілері мен таңбалары Жауынгерлік жаяу әскер белгісі 20-шы бронетанкті дивизия

Өмірбаяндары

Шульц туралы көптеген өмірбаян жазылды, соның ішінде Рета Гримсли Джонсонның «Жақсы қайғы: Чарльз М. Шульцтің тарихы» (1989) кітабы, оны Шульцтің өзі рұхсат еткен. Ең толық өмірбаян – Дэвид Майклдың «Шульц және Жержаңғақ: Өмірбаян» (2007) кітабы Шульц отбасынан күшті сынға ұшырады; Шульцтің ұлы Монте оның «түсіндіру қателіктері де бар, көптеген фактілік қателіктер кездеседі» деді және ол осы қателіктерді көптеген эсселерінде кеңінен жазды. Дегенмен, Майкл өзінің жұмысының дұрыстығына «күмәні жоқ» деп мәлімдейді. Суретші Билл Уоттерсон («Калвин мен Гоббс» авторы) бұл өмірбаян Шульцтің мұрасына лайық деп есептейді, сонымен қатар комикстердің жасалуына ықпал еткен эмоционалдық себептерді түсіндіреді. Ал суретші және сыншы Р.С. Харви кітапты Шульцті суретші ретінде сипаттауда да, Майклдың «Чарльз Шульц әлемді қалай білді?» деген мақсатын орындауда да кемшілік деп санайды. Харви Майклдың өмірбаянында фактілерді логикалық түрде фактілерден қорытынды шығарудың орнына, тезиске бейімдеу арқылы фактілерді индуктивті түрде бұрмалап көрсетеді деп есептейді. Дэн Шанаханның «American Book Review» журналында (29-том, № 6) жарияланған Майклдың өмірбаянына жасаған сын еңбекте нақты қателіктерді емес, Шульцтің өнерін түсіндіру үшін оның өміріндегі мәселелерді табуға «ұмтылыс» бар екенін айтады, материал Майклдың түсіндіруіне қаншалықты аз сәйкес келсе де. Шанахан әсіресе Майклдың Шульцтің анасының отбасына жасаған сырттай сипаттамаларын және Шульцтің алғашқы некесінің ажырылысына арналған жүз беттік «көзбен бақылау сипаты» туралы айтады. Майклдың өмірбаяны және Чарльз Шульцтің жеке басының түсіндірілуіне байланысты туған дау-дамайлар аясында Шульцтің отбасынан алынған жауаптар, Шульцтің тек суретші ғана емес, одан да артық екенін көрсететін жеке ерекшеліктеріне толы мәліметтерді ашады. 2023 жылдың тамызында «Жержаңғақ» жанкүйерлері Лука Дебус және Франческо Маттеуцци «Күлкілі нәрселер: Чарльз М. Шульцтің комикстер арқылы жазылған өмірбаяны» кітабын жазып, суреттеді. Оның танымал туындыларының стилінде Шульц өзінің өмірінің тарихын баяндайды, бала кезінен бастап, өсіп-жетілуімен, Екінші дүниежүзілік соғыстағы қатысуымен, суретші болуымен, «Жержаңғақ» франшизасын құруымен, отбасы мен достарымен қарым-қатынас орнатып, олардан айырылуымен және өлім ауруымен күресуімен аяқталады.

Multiple biographies have been written about Schulz, including Rheta Grimsley Johnson's Good Grief: The Story of Charles M. Schulz (1989), which Schulz authorized. The lengthiest biography, Schulz and Peanuts: A Biography (2007) by David Michaelis, has been heavily criticized by the Schulz family; Schulz's son Monte stated it has "a number of factual errors throughout [including] factual errors of interpretation", and he extensively documents these errors in a number of essays. However, Michaelis maintains that there is "no question" his work is accurate. Although cartoonist Bill Watterson (creator of Calvin and Hobbes) feels the biography does justice to Schulz's legacy, while giving insight into the emotional impetus of the creation of the strips, cartoonist and critic R. C. Harvey regards the book as falling short both in describing Schulz as a cartoonist and in fulfilling Michaelis' stated aim of "understanding how Charles Schulz knew the world". Harvey believes that Michaelis‘ biography inductively bends the facts to a thesis rather than logically deducing a thesis from the facts. Dan Shanahan's review, in the American Book Review (vol 29, no. 6), of Michaelis' biography faults the biography not for factual errors, but for "a predisposition" to finding problems in Schulz's life to explain his art, regardless of how little the material lends itself to Michaelis' interpretations. Shanahan cites, in particular, such things as Michaelis' crude characterizations of Schulz's mother's family, and "an almost voyeuristic quality" to the hundred pages devoted to the breakup of Schulz's first marriage. In light of Michaelis' biography and the controversy surrounding his interpretation of Charles Schulz's personality, responses from Schulz's family reveal some intimate details about Schulz's persona beyond that of a mere artist. In August 2023, Peanuts fans Luca Debus and Francesco Matteuzzi wrote and illustrated Funny Things: A Comic Strip Biography of Charles M. Schulz. In panels styled after his famous work, Schulz himself narrates the story of his own life, beginning with his childhood and going over the years as he grows up, fights in WWII, becomes a cartoonist, creates the Peanuts franchise, forms and loses relationships with family and friends alike, and comes to terms with his terminal diagnosis.

Мұра

Шулц 1969 жылы 18 мамырда ұшырылған Аполлон-10 командалық модулі «Чарли Браун» және Ай модулі «Снупи» атымен аталып, оған құрмет көрсетілді. «Күміс Снупи» сыйлығы NASA қызметкерлері мен мердігерлеріне адаммен ұшу қауіпсіздігіне немесе миссияның сәттілігіне елеулі үлес қосқан үлкен жетістіктері үшін табыс етіледі. Сыйлық сертификатында «ғарышқа ұшу қауіпсіздігі мен миссияның табысты болуына зор үлес қосып, кәсібилігімен, адалдығымен және ерекше қолдауымен көзге түскені» үшін алғыс айтылады. 1983 жылдың 1 шілдесінде Кнотттың Бери Фермасында «Снупи лагері» ашылды; бұл орманды, таулы аймақ, онда «Астық шараптары» кейіпкерлері бейнеленген. Онда кішкентай балаларға арналған ойын-сауықтар орналасқан және бұл ойын-сауық паркінің ең танымал аймақтарының бірі. 1992 жылы Миннесота штатының Блумингтон қаласында ашылған «Америка сауда орталығының» ойын-сауық паркінде «Анаршық» тақырыбы болды, бірақ 2006 жылы орталық кейіпкерлерді пайдалану құқығын жоғалтқаннан кейін ол тоқтатылды. 2000 жылы Сонома мемлекеттік университетіндегі Жан және Чарльз Шулц ақпараттық орталығы ашылды, ол Калифорния мемлекеттік университеті жүйесіндегі және жалпы Калифорниядағы ең ірі ғимараттардың бірі болып табылады, онда 400 000 томдық жалпы жинақ және 750 000 томдық автоматтандырылған іздеу жүйесі бар. $41,5 миллиондық ғимарат Шулцтің құрметіне аталды, ал оның әйелі құрылыс пен жабдықтауға қажетті $5 миллионды сыйлады. 2000 жылы Сонома округінің қадағалаушы кеңесі округтік әуежайды Чарльз М. Шулц–Сонома округінің әуежайы деп атады. Әуежай логотипінде Снупидің көзілдірігі мен шарфы киіп, қызыл үйінің үстінде көкке қалықтап ұшқан бейнесі бейнеленген. «Арнайы жарқын» атты шара Миннесота штатының сүйікті карикатурисіне арналған құрметтің нышаны болды. Бұл 2000 жылы Сент-Пол қаласының айналасына 101 дана 5 фут (2 метр) биіктігіндегі Снупи мүсіндерін орналастырумен басталды. Келесі төрт жыл бойы әр жазда Сент-Пол қаласының жаяу жолдарында әртүрлі «Астық шараптары» кейіпкерлерінің мүсіндері қойылды: «Чарли Браун қала айналасында» (2001), «Люсиді іздеу» (2002), «Линус Сент-Полға жамылғысын жабады» (2003) және «Снупи үйінің үстінде» (2004). Мүсіндер әр жаздың соңында аукционға қойылып, кейбіреулері қалада қалды, ал қалғандары басқа жерге көшірілді. Аукционнан түскен қаражат суретшілерге стипендия беруге және «Астық шараптары» кейіпкерлерінің тұрақты қола мүсіндерін жасауға жұмсалды, олар Сент-Пол қаласының орталығындағы Ландмарк Плаза және Райс Паркте орналасқан. Чарльз М. Шулц мұражайы мен зерттеу орталығы 2002 жылдың тамызында оның бұрынғы студиясынан екі блок қашықтықтағы Санта-Роза қаласында ашылды, ол оның өміріне және карикатура өнеріне арналған. Санта-Роза қаласының орталығындағы Депо Паркте Чарли Браун мен Снупидің қола мүсіні орналасқан. Санта-Роза, Калифорния, 2005 жылы стриптің 55 жылдығын «Бұл сіздің қалаңыз, Чарли Браун» (2005), «Вудсток жазғы» (2006), «Снупидің Джо салқын жазғы» (2007) және «Люсиге назар аударыңыз» (2008) шараларымен атап өтті. 2006 жылы Forbes журналы Шулцті өткен жылы 35 миллион доллар тапқан қайтыс болған ең көп табыс тапқан үшінші тұлға деп атады. 2009 жылы ол алтыншы орынға ие болды. Тод Бенуаның сөзіне сүйенсек, Шулцтің өмірі бойы алған табысы 1,1 миллиард доллардан астам. Шулцтің Санта-Розадағы үйі 2017 жылдың қазан айында Калифорниядағы өрттердің бірі – Таббс өртінен қирады. 2019 жылы Apple TV+ «Барлық адамзат үшін» атты телесериал жасады, онда ресейліктер Айға бірінші болып қонса не болар еді деген ой елестетілді. Кейінгі эпизодтарда Айда американдық база құрылды, ал станцияға келген соңғы астронавтқа лагерьтік жамылғысы бар Линус бейнеленген төсбелгі берілді және жаңа мүше келгенше Линус деп аталды. 2022 жылдың 26 қарашасында АҚШ-тағы 75-тен астам синдикаттық карикатуристер Шулцтің туған күніне арналған құрметті шара өткізді. 2023 жылдың қазанында Mutts авторы Патрик МакДоннелл көп жылдардан кейін күзетші ит кейіпкерінің байлаудан босатылған сюжет желісін жазды. Күзетші ит Шулцтің құрметіне Спарки деп аталды.

A proponent of crewed spaceflight, Schulz was honored with the naming of Apollo 10 command module Charlie Brown and lunar module Snoopy, which launched on May 18, 1969. The Silver Snoopy award is given to NASA employees and contractors for outstanding achievements related to human flight safety or mission success. The award certificate states that it is in appreciation for "professionalism, dedication and outstanding support that greatly enhanced space flight safety and mission success". On July 1, 1983, Camp Snoopy opened at Knott's Berry Farm; it is a forested, mountain themed area featuring the Peanuts characters. It has rides designed for younger children and is one of the most popular areas of the amusement park. When the Mall of America in Bloomington, Minnesota, opened in 1992, its amusement park had a Peanuts theme, which stopped in 2006, when the mall lost the rights to use the characters. The Jean and Charles Schulz Information Center at Sonoma State University opened in 2000 and now stands as one of the largest buildings in the California State University system, as well as in all of California, with a 400,000 volume general collection and a 750,000 volume automated retrieval system capacity. The $41.5 million building was named after Schulz, and his wife donated the $5 million needed to build and furnish the structure. In 2000, the Sonoma County Board of Supervisors renamed the county airport the Charles M. Schulz–Sonoma County Airport. The airport's logo features Snoopy in goggles and scarf, taking to the skies on top of his red doghouse. Peanuts on Parade has been St. Paul, Minnesota's tribute to its favorite native cartoonist. It began in 2000 with the placing of 101 5 feet (2 m) statues of Snoopy throughout the city of St. Paul. Every summer for the following four years, statues of a different Peanuts character were placed on the sidewalks of St. Paul: Charlie Brown Around Town (2001), Looking for Lucy (2002), Linus Blankets St. Paul (2003) and Snoopy lying on his doghouse (2004). The statues were auctioned off at the end of each summer, so some remain around the city, but others have been relocated. The auction proceeds were used for artist's scholarships and for permanent bronze statues of the Peanuts characters, which are in Landmark Plaza and Rice Park in downtown St. Paul. The Charles M. Schulz Museum and Research Center in Santa Rosa opened in August 2002, two blocks away from his former studio, celebrating his life's work and the art of cartooning. A bronze statue of Charlie Brown and Snoopy stands in Depot Park in downtown Santa Rosa. Santa Rosa, California, celebrated the 55th anniversary of the strip in 2005 by continuing the Peanuts on Parade tradition, beginning with It's Your Town, Charlie Brown (2005), Summer of Woodstock (2006), Snoopy's Joe Cool Summer (2007), and Look Out For Lucy (2008). In 2006, Forbes ranked Schulz as the third highest earning deceased celebrity, for he had earned $35 million in the previous year. In 2009, he was ranked sixth. According to Tod Benoit, Schulz's income during his lifetime totaled more than $1.1 billion. Schulz's Santa Rosa home was destroyed by the Tubbs Fire, one of the October 2017 wildfires in California. In 2019, Apple TV+ created a TV series titled For All Mankind, imagining what would have happened if the Russians had landed on the moon first. In later episodes, an American base is established on the moon, and the latest astronaut to arrive at the station is given a badge featuring Linus with the camp blanket and is known as Linus until a new member arrives. On November 26, 2022, over 75 syndicated cartoonists throughout the United States honored Schulz on what would have been his 100th birthday. In October 2023, Mutts creator Patrick McDonnell wrote a story line where the character Guard Dog was freed from being tethered after many years. Guard Dog was renamed Sparky, in honor of Schulz.