Кіріспе

Раджастханның 3-ші бас министрі

Джай Нараян Вьяс (18 ақпан 1899 – 14 наурыз 1963) – үнді саясаткері және Раджастхан штатының үшінші бас министрі. Ол Жодхпур қаласынан шыққан және Үндістан Ұлттық Конгресі партиясының жетекшісі болды.

Ерте өмір

1899 жылдың 18 ақпанында Жодхпурда Пандит Севарамжи Вьяс пен Шримати Гопи Деви отбасында Брахман тайпасынан туған.

Тәуелсіздікке дейінгі кезең

Вьяс және басқа да жодхпурлік саяси белсенділер 1920-шы жылдардың басында Жодхпур мемлекетінде "шет елдіктердің" билігінен – бас министр мен басқа да жодхпурлік емес, үнді және ағылшын шенеуніктерден – азат ету мақсатымен Марвар Хиткарни Сабхасын (Марварды жақсарту қоғамын) құрды. Оның ұраны "Марвар [Жодхпур] марварилер үшін" болды және оның негізгі мақсаты жергілікті мүдделерді әкімшілік реформалардың салдарынан қорғау еді. Махараджа Сабхаға қолдауын берді, ал Вьяс өзінің рөлін ұлт-азаттық қозғалысына жасаған алғашқы үлес ретінде қарастырды. Ұйым 1924 жылы таратылды. Кейіннен ол Бханварлал Саррафпен бірге Жодхпур Пража Мандалын (1934), Жастар лигасы мен Субхаш Чандра Бостың ықпалымен Марвар Лок Паришадын (1938) құрды. Туған Жодхпур мемлекетінде қиындықтар туғанда ол өзінің қозғалысын Аджмерден басқарды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

1948 жылы 3 наурызда ол Жодхпур штатының премьер-министрі болды. 1949 жылы 7 сәуірде ол қызметтен босады. Ол Раджастан штатының бас министрі екі рет болды, алғаш рет 1951 жылдың 26 сәуірінен 1952 жылдың 3 наурызына дейін, екінші рет 1952 жылдың 1 қарашасынан 1954 жылдың 12 қарашасына дейін. 1952 жылы Раджастан заңнамалық ассамблеясының алғашқы сайлауында жеңіліске ұшырады. Сондықтан Тика Рам Паливал Раджастанның бас министрі болып тағайындалды. Кейін ол Кишангарх округінен өткізілген сайлауда жеңіске жетіп, 1952 жылдың 1 қарашасында қайтадан осы лауазымды иеленді. Ол сондай-ақ 1957 жылдың 20 сәуірінен 1960 жылдың 2 сәуіріне дейін және 1960 жылдың 3 сәуірінен 1963 жылдың 14 наурызында Нью-Делиде қайтыс болғанға дейін Раджья Сабханың мүшесі болды. Оның денесі Жодхпур қаласындағы Чандполде кремацияланды.