Кіріспе
Эстер Эрнандес (1944 жылы туған) – Калифорния шығанақ аймағындағы чикана суретшісі. Ол ауыл шаруашылығы жұмысшыларының құқықтары, мәдени, саяси және чикана феминистік мәселелеріне арналған гравюраларымен және пастельдерімен танымал. Эрнандес 1960-шы жылдарда Чикано өнер қозғалысының белсендісі болды және әлеуметтік әділдік, азаматтық құқықтар, әйелдер құқықтары және шаруалар қозғалысы мәселелерін көтерген туындылар жасады.
Өмірбаян
Ернандес – яки және мексикалық тегі бар чикана. Ол Калифорния штатының орталық Сан-Хоакин аңғарындағы Динуба деген шағын қалашықта дүниеге келген. Оның ата-анасы мен отбасы фермада жұмыс істеген. 1976 жылы Эрнандес Берклидегі Калифорния университетінде бейнелеу өнері бакалавры дәрежесін алды. Эрнандестің туындылары 1973 жылдан бері ұлттық және халықаралық көрмелерде көрсетіліп келеді. Ол Калифорния өнер кеңесі мен Ұлттық өнер қоры сияқты түрлі ұйымдардан сыйлықтар мен тапсырыстар алды. Сондай-ақ, Вашингтондағы Смитсонов американдық өнер мұражайы мен Мексиканың Ұлттық өнер мұражайы да оның туындыларын сатып алған. Эрнандестің мұрағаты Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Стэнфорд университеті кітапханасының арнайы коллекциялар бөлімінде сақталады. Эрнандес Фрида Кало, Долорес Хуерта және Лидия Мендоса сияқты жеке тұлғаларынан жиі шабыттанады.
Гвадалупаның бойындағы әйелдер (La Virgen de Guadalupe Defendiendo los Derechos de Los Xicanos) (1976)
La Virgen de Guadalupe Defendiendo los Derechos de Los Xicanos – Эрнандестің 1976 жылы UC Берклиде студент кезінде жасаған гравировкасы және акватинті. UC Берклиде гравировка сабағына қабылданғанда Эстер Эрнандес жеке тәжірибелерінен шабыттанды, нәтижесінде ол «La Virgen de Guadalupe Defendiendo los Derechos de los Xicanos» туындысын жасады. Чикана феминистік өнері туралы көп жазған ғалым Роман Одиомен сұхбаттасқанда Эстер Эрнандес әжесінің жерлеу рәсімінде Гвадалупа анасының суреті бар карточка алғанын, бірақ ол әжесін толыққанды бейнелемейтінін айтты: «Әжемнің он алты баласы болды, ол жылдар бойы егістікте жұмыс істеді және қиын, бірақ сұлу өмір сүрді. Ол күшті және беделді әйел болғандықтан, мен оның бейнесін өзгертуге шешім қабылдадым». «Азаттық» шығармасында Эрнандес Америка тарихын қайта жаңғырту және түпкілікті халықтардың мәртебесін көтеру үшін Американың танымал символы – «Азаттық» мүсінін қайта қарастырды.
Күн мады (1982)
"Күн Мад" – 1982 жылы жасалған сериграфия. Бұл экрандық басу Лос-Анджелес өнер мұражайының (Калифорния) және Чикагодағы Мексика өнерінің ұлттық мұражайының тұрақты коллекциясында сақталады. Эрнандес бұл суретті сипаттай келе: "Баяу-баяу Күн қызын қалай өзгертуге және агробизнес еңбектерінің артындағы шындықты ашуға болатынын түсіндім. "Күн Мад" менің ашуымнан және отбасым, қоғам мен өзім үшін не болатынынан қорқуымнан туды", – дейді. Бұл сурет 1989 жылы Сан-Хоакин алқабында (Калифорния) шаруа қызметкері болған суретшінің әкесіне арналған "Күн Мад" атты инсталляцияда көрсетілген. Бұл инсталляция Чикагодағы Мексика ұлттық өнер мұражайының тұрақты коллекциясында сақталады.
Tejido de los Desaparecidos / Жоғалғандардың тоқу (1984)
Tejido de los Desaparecidos – Эрнандес 1984 жылы жасаған жібек баспасы. Бұл шығарма – майя халқының геноцидке ұшырауына әкелген Гватемала азаматтық соғысына қатысты пікір білдіру. Жібек баспасында гватемалалық дәстүрлі ребозоның (шаль) өрнегі мен текстурасы қайталанған, сонымен қатар кішкентай ақ вертолеттер, қаңқалар және қызыл қан тамшылары бейнеленген. Ол Чикагодағы Мексика ұлттық өнер мұражайында сақталады. Винсент Каррильо бұл татуировканы әйел бейнесінде бейнелеу арқылы Эрнандестің "әйелдерді үй шаруашылығымен шектейтін" гендерлік билік динамикасын сұраққа салуын айтады.
Ла Вирген Де Лас Каллес (2001)
2001 жылы Эрнандес «Ла Вирген де лас Каллес» (Көшелер Әйелі) пастельді гравюрасын жасады, осы арқылы еңбекқор латиналық әйелдерді қадірлі және құдайлық тұрғыдан көрсеткісі келді. Гравюрада қызыл свитердің үстінде «USA» деген жазу, джинсы, қара Nike кепкіш аяқ киім және жұлдыздары бар жасыл-қызыл жолақты шаль киген әйел бейнеленген. Шаль Гвадалупа Анамыздың бейнесіндегі плащқа ұқсас. Әйелдің алдында «болашақ» деген сөз жазылған раушан гүлдеріне толы шелек тұр. Мұнда бейнеленген раушан гүлдері де Гвадалупа Анамыздың жаңаша бейнеленуін күшейтеді, өйткені ол Хуан Диегоға болған көрінісі туралы әңгімені еске түсіреді. «La Virgen de las Calles» Эрнандес үшін ерекше болды, себебі ол үшін чикана анасының отбасына деген махаббатын көрсету маңызды болды, және осы туындыдағы сияқты көптеген чикана аналары балаларын оқыту үшін күні-түні еңбек етеді, себебі олардың ойынша, ата-ана баласына сыйлай алатын ең үлкен сый осы – білім. BudaLupe-тің мәдени қабаттасуы суретшінің өзінің отбасын көрсетеді, сонымен қатар мәдени алуан түрлілік өмірге байлық әкеледі деген ойды бейнелейді.
Күн шабуылы (2008)
Sun Raid – 2008 жылы қағазға түсірілген силкиграфия. Бұл силкиграфия Смитсоновтың Америка өнер мұражайының тұрақты қорында сақталады. Эрнандес классикалық "Күн шатасы" бейнесін қайта қарастырып, жұмыс орындарына жасалған шабуылдарды және Джордж Буш әкімшілігі кезінде "ұлттық қауіпсіздік" аясында Иммиграция және кедендік бақылау қызметінің (ICE) құрылуын айыптайды. Sun Raid бұл ұлттық қауіпсіздік стратегиясын жаһанданудың салдары ретінде қарастырады, оны 1994 жылы қолданысқа енген Солтүстік Америка еркін сауда аймағы – NAFTA-ның "қосалқы өнімі" деп атап көрсетеді. Хуипиль киімдері, қаңқа тәрізді бейне және үстіне "ICE" деп жазылған білезік сияқты визуалдық элементтерді пайдалана отырып, Эрнандес жаһанданудың салдарынан әртүрлі халықтардың экономикалық және физикалық тұрғыдан мәжбүрлі түрде орын ауысуына байланысты мәселені көтеріп, осы ұлттық қауіпсіздік стратегиясынан ең көп зардап шеккен құжаттары ретсіз көшіп келгендердің бір бөлігін құрайтын түрлі тайпалардың жағдайын көрсетеді. Гвадалупаның Әзіресі Мексиканың қасиетті қамқоршысы болып саналады және Мексиканың ұлттық ерекшеліктерімен тығыз байланысты.
ҚУАНДО БАЙЛА ЕМАЯ (2014)
CUANDO BAILA YEMAYA – Эрнандестің 2014 жылы жасаған гиклейлік баспасы. Баспада Йеможа, сондай-ақ Йемайя деп те аталатын қасиетті әйелдің бейнесі көрсетілген, оның ішінде оның символдары мен оған байланысты заттар: қаури бұқақтары, жаңбыр желдеткіштері және қарбыз. Йоруба тайпасынан шыққан бұл қасиетті әйел көптеген мәдениеттерді ұсынып, Латын Америкасындағы діни практикаларда Күнәсіз Мариямен (немесе Гуадалупелік Мариямен) байланыстырылады.