Кіріспе
Сатьяжит Рай (2 мамыр 1921 – 23 сәуір 1992) – бенгал киносында белгілі болған және әлемдік киноның ең ұлы режиссерлерінің бірі саналатын үнді кинорежиссері. Рай Калькуттада (қазіргі Колката) бенгал отбасында дүниеге келді және мансабын кіші визуализатор ретінде бастады. 1949 жылы Калькуттаға «Өзен» (1951) фильмін түсіруге келген француз режиссері Жан Ренуармен кездесуі және 1950 жылы Лондонға жасаған сапары, онда Витторио Де Сиканың «Ұрланған велосипедтер» (1948) фильмін көргені, Райді кинорежиссер болуға ынталандырды. Рай 1955 жылы «Патхер Панчали» фильмімен режиссерлік дебютін жасады және 36 фильм түсірді, оның ішінде 29 көркем фильм, бес деректі фильм және екі қысқаметражды фильм бар. Райдің туындылары сыншылар тарапынан жоғары бағаланғанмен, оның «Патхер Панчали» және «Ашани Санкет» (1973) фильмдері «кедейлікті экспорттау» және «Үндістанның бейнесін шетелде бұрмалау» сынларына ұшырады. Режиссерлік жұмысынан бөлек, Рай өзінің және басқа режиссерлердің фильмдеріне музыка жазды және сценарийлер құрастырды. Ол сонымен қатар көркем әдебиетші, суретші және каллиграф ретінде танымал; Рай бенгал тілінде бірнеше әңгімелер мен роман жазды, олардың көпшілігі балалар мен жасөспірімдерге арналған. Оның кейбір әңгімелері, оның жалғыз ұлы Сандип Рай сияқты басқа режиссерлер тарапынан фильмдерге бейімделді. Үндістанда мәдени икона саналатын және үнді киносына қосқан үлесі үшін танылған Рай, Вес Андерсон, Мартин Скорсезе, Джеймс Айвори, Франсуа Трюффо, Карлос Саура және Кристофер Нолан сияқты әлемнің көптеген режиссерлеріне әсер етті. Рай «Шеттен келген» (The Alien) және басқа да фильмдерді түсіруді жоспарлаған, оның алғашқы сценарийі кейде Стивен Спилбергтің 1982 жылғы «Е.Т.» фильміне шабыттандырған деседі; сонымен қатар үнді ситар шебері Рави Шанкар туралы деректі фильм, ежелгі үнді эпосы «Махабхаратаның» бейімделуі және Э.М. Форстердің 1924 жылғы «Үндістанға жол» романының экранизациясын жасауды көздеген. Алайда, ол 1992 жылы қайтыс болған кезде ешқайсысын бастамаған. Рай көптеген халықаралық кинофестивальдерде және басқа да шараларда марапаттар алды, соның ішінде бірнеше Үндістан Ұлттық кино сыйлығы және 1992 жылы 64-ші «Оскар» марапаттауындағы арнайы «Оскар» сыйлығы. 1984 жылы Рай Үндістанның кинодағы ең жоғары наградасы – Дадасахеб Пхалке сыйлығымен, ал 1992 жылы – Үндістанның ең жоғары мемлекеттік наградасы – Бхарат Ратнасымен марапатталды.
Satyajit Ray (; 2 May 1921 – 23 April 1992) was an Indian filmmaker who worked prominently in Bengali cinema and who has often been regarded as one of the greatest directors of world cinema. Ray was born in Calcutta (now Kolkata) to a Bengali family and started his career as a junior visualiser. His meeting with French film director Jean Renoir, who had come to Calcutta in 1949 to shoot his film The River (1951), and his 1950 visit to London, where he saw Vittorio De Sica's Ladri di biciclette (Bicycle Thieves) (1948), inspired Ray to become a film maker. Ray made his directorial debut in 1955 with Pather Panchali and directed 36 films, comprising 29 feature films, five documentaries, and two short films. Although Ray's work generally received critical acclaim, his film Pather Panchali and Ashani Sanket (1973) were criticised for "exporting poverty" and "distorting India's image abroad". Aside from directing, Ray composed music and wrote screenplays for films, both his own and those by other directors. Often credited as a fiction writer, illustrator, and calligrapher; Ray authored several short stories and novels in Bengali, most of which were aimed at children and adolescents. Some of his short stories have been adapted into films by other directors, including his only son, Sandip Ray. Considered a cultural icon in India and acknowledged for his contribution to Indian cinema, Ray has influenced several filmmakers around the world, including Wes Anderson, Martin Scorsese, James Ivory, François Truffaut, Carlos Saura, and Christopher Nolan. Ray intended to make various other films, including The Alien, whose early script is sometimes said to have inspired Steven Spielberg's 1982 film E. T.; a documentary on Indian sitar player Ravi Shankar; an adaptation of the ancient Indian epic, the Mahābhārata; and an adaptation of E. M. Forster's 1924 novel, A Passage to India. However, none had been started when he died in 1992. Ray received numerous awards at international film festivals and elsewhere, including several Indian National Film Awards and an honorary Academy Award at the 64th Academy Awards in 1992. Ray was awarded India's highest award in cinema, the Dadasaheb Phalke Award, in 1984 and India's highest civilian award, Bharat Ratna, in 1992.
Режиссері: Рэй
+ Сатьяжит Рей режиссері жасаған фильмдер тізімі Жыл Бастапқы атауы Халықаралық релиз атауы Тіл (дер) Продюсер Музыка Сценарий Жазушы Басқалар 1955 Патер Панчали Кішкентай жолдың әні Бенгалиялық✔ 1956 Апаражито Жеңілмейтін ✔ ✔ 1958 Параш Патар Философ тасы✔ Диалог Жалсагар Музыка бөлмесі✔✔ Дистрибьютор 1959 Апур Сансар Апу әлемі✔✔ Дистрибьютор 1960 Деви Құдай ана✔✔ Дистрибьютор 1961 Үш қыз Почта бастығы, Монихара, Самапты Үш қыз / Екі қыз «Үш қыз» фильмінің атауы үш қызды (немесе қыздарды) білдіреді, бірақ фильмнің халықаралық нұсқасы «Екі қыз» деп аталады. The Fortress✔✔✔ 1975 Jana Aranya The Middleman✔✔✔ 1976 Бала Бала English✔✔✔Narrator 1977 Шатранж Ке Кхилари Шахматшылар Хинди, Үрду, English✔✔✔ Диалог 1979 Джой Баба Фелунатх Бенгал тіліндегі роман: ''[[Джой Баба Фелунатх (роман) Фильдің қаһарманы – піл құдайы✔✔✔ 1980 Хирак Раджар Деше Алмаз патшалығы✔✔✔ Арт-директор, Костюм дизайнері, Lyricist Пику Рэйдің «Пику күндегігі» (Pikoo's Diary) атты әңгімесінің негізінде, ол өзінің «Пику күндегігі және басқа әңгімелер» (Pikoo's Diary and Other Stories) кітабына жазған. Пикудің күні✔✔✔ 1981 Садгати Deliverance Хинди✔✔ Диалог 1984 Гаре Байре Үй және әлем Бенгалиялық✔✔ 1987 Сукумар Рей Сукумар Рей✔✔✔ 1990 Ганашатру Халық жауы✔✔ Шаха Прошаха Ағаш бұтақтары✔✔✔✔ Дистрибьютор 1991 Агантук Рэйдің «Қонақ» (Atithi) атты әңгімесі бойынша. Шетелдік✔✔✔
Жазушы:
+ Сатьяжит Рэйдің фильмдерге қосқан үлесі тізімі 2007 Кайласэй Келенкари Романның негізінде: ''[[Кайласэй Келенкари (роман)]] бенгал ✔ 2008 Тинторетор Жишу ''[[Тинторетор Жишу (роман)]]'' атты қысқа әңгіме негізінде бенгал ✔ 2010 Горостаней Сабдан Романның негізінде: ''[[Горостаней Сабдан (роман)]]'' бенгал ✔ 2011 Корольдік Бенгал Рахасиасы Романның негізінде: ''[[Корольдік Бенгал Рахасиасы (роман)]]'' бенгал ✔ 2011 Кейбір Маана Каннада ✔ 2012 Джекхан Бхутербой Рэйдің «Браун Сахебер Бари» және «Анатур Бабурдың қорқынышы» атты екі қысқа әңгімесі негізінде. Бенгал ✔ 2013 Бомбей әңгімелері Рэйдің «Патол Бабу, киножұлдыз» атты қысқа әңгімесіне негізделген. Хинди ✔ 2014 Гопи Гавайя Бага Баджая Хинди ✔ 2014 Чаар Рэйдің «Кагтаруа» және «Дүйі Бондху» атты екі әңгімесіне негізделген. Бенгал ✔ 2014 Бадшахи Анти Романның негізінде: ''[[Бадшахи Анти (роман)]]'' бенгал ✔ 2016 Double Feluda Рэйдің «Самаддарр Чаби» және «Голокдам Рахасиасы» атты екі әңгімесі негізінде. Бенгал ✔ 2017 Анукул Бенгал ✔ 2019 Профессор Шонку О Эль Дорадо Рэйдің «Накур Бабу О Эль Дорадо» әңгімесі негізінде. Бенгал ✔ 2020 Feluda Pherot Рэйдің «Чинномостар Обишап» әңгімесі негізінде. Бенгал ✔