Кіріспе

Рональд Роберт Кэри (22 наурыз 1936 - 11 желтоқсан 2008) – 1991 жылдан 1997 жылға дейін Халықаралық жүк тасымалдаушылар братствосының президенті болған американдық еңбек қозғалысының көшбасшысы. Ол мүшелерінің тікелей дауысымен сайланған алғашқы бас президент болды. 1996 жылы қайта сайлануға түсіп, жеңіске жетті, бірақ 1997 жылы федералдық тергеушілер Кэридің сайлау штабы 1996 жылғы қайта сайлау кампаниясы үшін 700 000 доллардан астам қаражат жинау мақсатымен заңсыз қайырымдылық схемасына қатысқандығын анықтады. Оның қайта сайлануы күштен жойылды, Кэри жүк тасымалдаушылар братствосының президентіне қайтадан үміткер болу құқығынан айырылды және одан кейін өмір бойына кәсіподақтан қуылды. АҚШ федералды сот оны осы дауға қатысты барлық айыптардан ақтап шығарды, бірақ өмір бойына тыйым салу оның өліміне дейін күшінде қалды.

Ерте өмір

Кейри алты баланың екіншісі (барлығы ұлдар) 1936 жылғы наурыз айында Лонг-Айленд қаласында Джозеф пен Лоретта Кейри отбасында дүниеге келді. Оның әкесі United Parcel Service (UPS) компаниясының жүргізушісі болған. 18 жасында ол Барбара Мерфиге үйленді, ол өзінен жоғары қабатта тұратын қыз еді. Кейрилер Рон қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді, олардың бес баласы болды. 1958 жылы ол 7 мың мүшелі 804-ші жергілікті ұйымның кеңсе басқарушысы болып сайланды, себебі мүшелер төлеген жарнаға лайықты қызметтерді алмай отыр деп ойлады. Оның басшылығымен 1967 жылғы қарашада 804-ші жергілікті ұйым 25 жыл жұмыс істегеннен кейін жасына қарамастан зейнеткерлікке құқығы бар Teamster ұйымдарының бірі болды. Ол сегіз рет қайта сайланды, әр сайлауда үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Кейри 1990 жылы Teamster ұйымының жетекшісі Уильям Дж. Маккарти келісімшарт жасаған UPS келісімшартына қатысты сын айтты. Кейридің жергілікті ұйымы UPS-те 6600-нан астам мүшесі бар, бұл оны компания ішіндегі ең ірі Teamster ұйымына айналдырды, ал Керидің келісімшартқа сын айтуы халықаралық одақта үлкен салмаққа ие болды. Кейри Маккартиді ратификациядан бұрын ереуілге шақырудан бас тартқаны үшін, келісімшарттың "зейнетақы төлеуді қысқартуға" бағытталған сипатын Teamster мүшелеріне жеткілікті түрде түсіндірмегені үшін және соңғы он жылда 800 000-ға жуық Teamster мүшелерінің жоғалуына бақылау жасауға көмектескені үшін де сынға алды. 1990 жылдың қазан айының ортасында денсаулық мәселелеріне байланысты және әртүрлі келісімшарт келіссөздерін жүргізудегі одақтағы қолдауын жоғалтқан Маккарти Teamster президенті лауазымына толық мерзімге кандидат болмайтынын мәлімдеді. TDU ұлттық пошта тізімін пайдаланып, ол Teamster мүшелерінен 200 000 доллар жинады, көбінесе шағын үлестермен, және одақтың мүшелерімен кездесу үшін елді көлікпен аралап шықты. Кейри және оның командасы (хатшы-қазынашы және 13 вице-президенттік лауазымға үміткерлерді қамтитын) сайлауда жеңіске жетті. Кейри 48,5 пайыз дауыспен жеңіске жетті, Дурхам 33,2 пайыз, ал Ши 18,3 пайыз дауыс жинады. Кейри президенттің жалақысын азайтуға, кәсіподақ қызметкерлеріне бірнеше жалақы алуға рұқсат беру практикасын тоқтатуға, енді республикашылдарды президенттікке қолдамауға және барлық азаматтарға арналған медициналық сақтандыруды талап ететін федералды заңнаманы іздеуге уәде берді. Ол өзінің жалақысын екі рет қысқартуға бұйрық берді, 1991 жылы 225 000 доллардан 1994 жылы 175 000 долларға дейін. Автомобильдерді порттардан және зауыттардан дилерлерге тасымалдаушы жүк көліктерінің (кархаулерлер) жүргізушілері үшін келісімшартты қайта келісті және Safeway азық-түлік дүкендері желісінің жүк көлігімен тасымалдауды келісімшартпен жүзеге асыру әрекетін тоқтатты. Кейри сыбайлас жемқорлықты жоюға және Teamster ұйымында ұйымдасқан қылмыстың ықпалын азайтуға уәде бергеніне қарамастан, оның бірінші мерзімінде бұл мәселені шешу үшін аз жұмыс істегенін айтқандар көп болды. Федералды тергеушілер Кэриді "жартылай" реформалар жүргізуде, ұйымдасқан қылмыспен байланысы бар белгілі бір Teamster мүшесіне жемқорлықты қадағалауға мүмкіндік беруде, сот тағайындаған сенімділерге жергілікті ұйымдарды реформалауға кедергі келтіруде және жемқорлықты тоқтатуға ештеңе жасамаған этикалық тәжірибелер комитетін құруда айыптады. Сондай-ақ, Кейри екі Teamster жергілікті ұйымы арасындағы юрисдикциялық дауға дұрыс араласпағаны туралы да мәлімдемелер жасалды. Кейриге UPS акцияларын қайтыс болған әкесінен мұраға алғанын жарияламағаны үшін мүдделер қақтығысы болды деген айып тағылды. Джозеф Кейри 1935 жылы 320 долларға сегіз акция сатып алды, ол жылдар бойы (акциялардың бөлінуімен қоса) 1,9 миллион доллар тұратын 112 000 акцияға дейін өсті. 1992 жылдың тамызында акциялар компанияға қайтарылды, ал Кейри айыптардан босатылды. 1994 жылдың мамыр айында Кейри бірнеше жылжымайтын мүлікке қатысты сыбайлас жемқорлық жасады деп айыпталды. 1989 жылы Федералды соттың бұйрығымен құрылған және одақтың сайлауын қадағалауға және оны сыбайлас жемқорлықтан арылтуға көмектесуге арналған үш мүшесі бар тәуелсіз тексеру кеңесі (IRB) Кэридің жүздеген мың долларлық жылжымайтын мүлік инвестицияларын қалай қаржыландырғанын және Кэридің бұрынғы әйелінің бірнеше құжатқа қойған қолтаңбасының жалған болуы мүмкін екенін тергеді. Кейінірек Кэри әйелінің қолтаңбасын жалған екенін мойындады, бірақ ол оны оның рұқсатымен жасағанын мәлімдеді. Кейри барлық инвестицияларды жинақ ақшасымен, туыстарынан алған несиелермен және 1,9 миллион доллар мұрасымен қаржыландырғанын айтты. IRB Кэридің әйелі оған қолтаңбасын қоюға рұқсат бергенін және жалғандықтар одақтың қызметімен байланысты емес екенін анықтады. 1994 жылдың қаңтарында ол Луккезе қылмыстық тобының ықпалынан құтылу үшін 732-ші жергілікті ұйымды сенімге берді, ал Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайындағы жұмыскерлерді ұйымдастырған 851-ші жергілікті ұйымды да ұйымдасқан қылмыстың ықпалында болғаны үшін сенімге берді. Ол 819-шы жергілікті ұйымның мүше еместерге сақтандыру саясатын сатқаны және схеманы қаржыландыру үшін мүшелерге өтеу төлемегені үшін денсаулық сақтау жоспарын тергеді; Жейкоб К. Джавитс конгресс орталығындағы жұмыскерлерді ұйымдастырған жергілікті ұйымды жемқорлық пен жеңілтекшілік үшін сенімге берді; Нью-Джерси штатының Юнион қаласындағы 97-ші жергілікті ұйымды Геновезе қылмыстық тобының бақылауында болғаны үшін сенімге берді; 8 миллион доллардан астам ақша одақтың зейнетақы қорынан жоғалып кеткенін анықтаған федералды тергеушілерден кейін 875-ші жергілікті ұйымды сенімге берді; және одақ мүше емес адамдарды денсаулық сақтау жоспарына қабылдағаны, жеңілтекшілікпен айналысқаны және федералды зейнетақы ережелерін бұзғаны үшін 1205-ші жергілікті ұйымды сенімге берді. 1995 жылдың тамыз айының ортасына қарай Кейри одақтың 651 жергілікті ұйымының 51-ін сенімге берді (көбінесе тәуелсіз тексеру кеңесінің ұсынымы бойынша). Бұл өзгерістер қарсылықсыз болған жоқ. Кейри өзінің бірінші мерзімінде бірнеше өлім туралы хабарлама алды және өзін және отбасын қорғау үшін күзетшілерді жалдады. Одақтың атқарушы кеңесі оған кеңселерді жабуға рұқсат берді, дауыс беру нәтижесі 14:3 болды, ал аймақтық штаб-пәтерлер 1994 жылдың маусымында жабылды, бұл халықаралық одаққа жалақы мен шығыстардан 15 миллион доллар үнемдеді. Оның екінші маңызды бастамасы – жарнаны 25 пайызға арттыру. Кейри 1994 жылдың ақпанында жарнаны арттыруды ұсынды. Одақтың атқарушы кеңесі ереуілге берілетін қаражатты аптасына 55 доллардан 200 долларға дейін көтеруге дауыс берді, бірақ жоғарылаған қаражатты қаржыландыру туралы ешқандай ереже қабылдамады. Одақ 1979 жылдан бері 500 000 мүшесін жоғалтты және активтері 1990 жылы шамамен 200 миллион доллардан 45 миллион долларға дейін төмендеді, және Кейри болжағандай, одақ басқа одақтардан ақша қарызға алуға мәжбүр болды. Бұл UPS-ке қарсы ұлттық ереуіл болды. Ереуіл Кейридің сенімділігі мен одақты басқару қабілетінің маңызды сынағы болып саналды. Кейри одақтың ұйымдастыру жұмыстарын күшейтті және мүшелердің жоғалуын тоқтатты.

Қайта сайлау науқаны

Джеймс П. Хоффа 1994 жылдың ақпан айында «Тимстерлер» кәсіподағының президенті лауазымына түсу үшін қолдау іздеуді бастады. Хоффа 1995 жылдың 4 қыркүйегінде өзінің үміткерлігін ресми түрде жариялады. 1996 жылдың шілдесінде «Тимстерлер» конгресінде Кэри мен Хоффа арасында қызу күрес болды. Хоффа кәсіподақ қызметкерлерінің 80 делегатына конвенцияда дауыс беру құқығын бермеу туралы ұсыныс енгізді, дегенмен бұл құқық барлық алдыңғы президенттерге берілген еді. Кэри ұсынысты дауыс беру арқылы қарауға бұйырды, ұсыныстың қабылданбағанын жариялады және дауыс беруді бөлу туралы талаптарды елемеді. Бірақ Хоффаның 1900 делегаттың аз ғана көпшілігіне ие екені анық болғаннан кейін, Кэри парламенттік процедураның мүмкіндіктерін пайдаланып, ұсыныстарды кешіктіріп немесе жеңілдірді, ал оның жақтастары Хоффаның ұсыныстарына түзетулер енгізу арқылы конвенция жұмысын тоқтатты. Кэридің қайта сайлау науқаны өте қатал және тартысты болды. Хоффа Орта Батыс және Батыс штаттарындағы («Тимстерлер» мүшелерінен) және Кэридің сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресіне және өңірлік және жергілікті билік ошақтарын жою әрекетіне наразы болған кәсіподақ жетекшілерінен күшті қолдау алды. Хоффа Кэриді «қоянжүрек» және «қорқақ» деп сынады, ал Кэридің науқандық материалдарын «жартылай шындықтардан құралған жаман нәрселер» деп атады. Кэри Хоффаны ұйымдасқан қылмыспен байланыстыруға әрекеттенді және Хоффаның серіктестері мен бизнес әріптестерінің қылмыстық өмірін және мафиямен байланыстарын жариялады. 1996 жылдың 16 желтоқсанында федералды сайлау бақылаушылары Кэридің Хоффаны 52 пайызға қарсы 48 пайызбен жеңгенін мәлімдеді. Дауыс санау өте баяу жүрді, бұл екі үміткердің де дауыс санау ережелері бұзылғаны туралы наразылық білдіруіне әкелді. Кэри 1996 жылдың 15 желтоқсанында жеңіске жеткенін жариялады. Алайда Хоффа жеңіліске мойын бұрған жоқ, өйткені санауды күтіп тұрған 31 000 дауыс бюллетені бар екенін мәлімдеді. Сайлауды қадағалаған федералды шенеуніктер келесі күні жеңісті растады. Кейінгі талдаулар Кэридің қолдауының көп бөлігі Шығыс, Оңтүстік және Канададағы «Тимстерлер» ұйымдарынан болғанын көрсетті, Хоффа Орта Батыста көш бастады, ал екі үміткер Батыста тең тартысты. Бірақ федералды шенеуніктер мен еңбек қозғалысының сарапшылары Кэридің жемқорлыққа қарсы күресі арқылы жүздеген жергілікті кәсіподақ шенеуніктердің билігін, табысын, беделін және жеңілдіктерін әлсіреткенін атап өтті. Кэри бұл айыптауларды жоққа шығарып, сыйлық төлемнен кейін жасалған «жай ғана сәйкестік» екенін мәлімдеді. 1997 жылдың 6 маусымында АҚШ Әділет министрлігі Дэвиске пара алу схемасын ұйымдастырғаны үшін, сондай-ақ заңсыздық, қаржы жымқыру және федералды еңбек заңдарын бұзу айыптарын тақты. Ансара кінәлі екенін мойындады және кәсіподақ ақшасын әйеліне Кэридің қайта сайлау науқанына жасаған қайырымдылықтарын өтеу үшін қолданғанын мойындады.

UPS-тің ереуілі

Қаржылық дағдарыс ушыққан сайын, Кэри UPS компаниясына қарсы күшті соққыға ұшырады. Кэри Teamsters ұйымының қызметкерлері мен жергілікті басшыларына келісімшарт мерзімі бітуге бір жыл қалғанда UPS-ке қарсы ереуілге дайындалуға бұйрық берді. UPS-те Teamsters ұйымы өкілдік ететін барлық жұмыскерлерге сауалнама жіберіліп, олардың келісімшарт бойынша басты мәселелері сұралды, ал кәсіподақ осы мәселелерді келіссөздер стратегиясының және ереуілге бағытталған күш-жігерінің негізгі бөлігі етіп белгіледі. Егер кәсіподақ келіссөз үстелінде көптеген мақсаттарына қол жеткізе алса, Кэри жаңа UPS келісімшартын Federal Express және Overnite Transportation компанияларындағы жұмыскерлерді ұйымдастыруға жәрдемдесу үшін пайдалануды жоспарлады. Кэри келісімшарттың бірнеше маңызды мәселесіне назар аударды: UPS компаниясы болашақта толық жұмыс орындарын құруға, бірнеше мың жартылай штаттан толық штатқа ауыстыруға, жартылай штат еңбекақысын едәуір арттыруға және өздерінің жеке зейнетақы қорын құрудың орнына, кәсіподақтың көп жұмыс берушілердің зейнетақы жоспарында қалуға. UPS басшылары президент Билл Клинтоннан Тафт-Хартли заңын қолдануды сұрады, бұл заң кәсіподақты жұмысқа қайтаруға мәжбүрлейтін еді, бірақ президент заңда белгіленген талаптар орындалмағанын мәлімдеді. Кэри және Teamsters ұйымы да кең ауқымды қоғамдық қатынастар жұмысын жүргізді. Олар кәсіподақ мүшелерін қарапайым адамдар ретінде көрсетті (кәсіподақтың өкілдері көбінесе қатардағы Teamsters мүшелері болды) және ереуілшілердің жұмысты тоқтату себебін хабарлау үшін әдеттегі бағыттарымен жүру арқылы UPS жүргізушілеріне халықтың қолдауын ұйымдастырды. Олар сондай-ақ интернетті стратегиялық түрде пайдаланды, кәсіподақтың веб-сайтында жаңалықтарды жариялап және Конгресске қысым көрсетті. UPS компаниясы да белсенді қоғамдық қатынастар жұмысын жүргізді (толық беттік газет жарнамаларын пайдаланды және тұтынушылардан президентке Тафт-Хартли заңын қолдануды сұрауға шақыру арқылы), бірақ көптеген сарапшылар және UPS компаниясының өкілдерінің бір бөлігі кәсіподақтың қоғамдық қатынастар жұмысы жақсырақ болды деген пікірде болды. Кәсіподақ ұсынылған төрт жылдық келісімшарт орнына бес жылдық келісімшартқа келісті. 50 адамнан тұратын Teamsters келіссөз комиссиясы және 200 UPS жергілікті ұйымы 19 тамызда келісімді бекітті.

Қайта сайлану қаржылық жанжал және Teamsters-тен шығарылу

1996 жылдың шілдесінде Кэридің "Тимстерден" шығарылуына әкелген сыйақы схемасы құрылды. Кэридің ішкі сайлау науқанының алғашқы сауалнамалары Кэридің Хоффаға қарсы үлкен есебімен жеңіліп жатқанын көрсетті. Осы уақытта Дэвис AFL-CIO хатшы-қазынашысы Ричард Трумкамен байланысып, "Тимстерлер" AFL-CIO-ға 150 000 доллар жалған дауыс жинау шараларына жұмсау үшін қайырымдылыққа берсе, ал AFL-CIO Азаматтық әрекетке сомасымен бірдей ақша төлейтін схеманы ойлап тапты. 23 тамыздағы хабарламада Демократиялық Ұлттық Комитетіне (ДҰК) Кэридің сайлау науқанының өкілдері хабарласқаны айтылды. Алайда, есеп Кэридің транзакциялар туралы білгенін растамады және мәселені одан әрі тергеу үшін федералды прокурорларға жіберді. Тәуелсіз тексеру кеңесі 27 тамызда қаржылық дауға қатысты өз тергеуін бастады. Қаңтар мен қазан айларында жағдай ушыға түсті. Кэри қайта сайлауға үміткер болудан шеттетілмегенімен, жаңа дәлелдер мен куәгерлер федералды шенеуніктерді қыркүйек айының ортасында бұл пікірді қайта қарауға мәжбүр етті. Кэри екінші рет сайлауға түскен кезде федералды сотқа дейінгі тергеу "Тимстерлердің" Демократиялық партияға жасаған қайырымдылықтары федералды заңды бұзды ма деген мәселені қарастыра бастады. Кэри келесі бірнеше айда бірнеше рет бұл айыптауды қайталады. Хоффа барлық қайырымдылықтары 100 доллардан аз сомада болғанын, сондықтан оларды жариялау қажет емес екенін мәлімдеді. 17 тамызда федералды прокурорлар AFL-CIO-ның Citizen Action-ға 150 000 доллар көмектескенін, Citizen Action-нан Кэридің науқанына 100 000 доллар беруді көздегенін және AFL-CIO хатшы-қазынашысы Ричард Трумканың бұл схемаға қатысқандығын дәлелдеуге жеткілікті мәліметтер бар екенін айтты. 19 қыркүйекте Мартин Дэвис пошта арқылы жасалған алаяқтық, ақшаны жымқыру және алаяқтық жасауға қатысқаны үшін, жалған мәлімдеме жасағаны үшін және ақшаны жымқыруға қатысқаны үшін кінәлі екенін мойындады. 22 қазанда IRB кәсіподақтың бұрынғы саяси директоры Уильям Гамильтонды Нэш, Дэвис, Ансара және басқалармен донорлық сыйақы схемасында сөз байласты деп айыптады. Кэри донорлық сыйақы схемасы туралы ештеңе білмейтінін мәлімдеді. Ол 1997 жылдың тамызы мен қазанында сот алдында куәлік беріп, сыйақы туралы ештеңе білмейтінін, тек қайырымдылық туралы білетінін айтты. Қыркүйектің соңында "Тимстерлердің" президенттік сайлауын қайта өткізу 1998 жылдың қаңтарына белгіленді, бірақ науқан үлестері мен ақпарат ашықтығы бойынша шектеулер күшейтілді. 1997 жылдың 17 қарашасында "Тимстерлерді" бақылайтын федералды шенеунік Рон Кэриді кәсіподақта сайлауға түсуден шеттеді, себебі Кэри донорлық сыйақы схемасын білгенін және мақұлдағанын анықтады. Демократиялық одақ үшін күрескендер Кэриге дисквалификацияға қарсы күрескен кезде қолдау көрсетуді жалғастырды, бірақ дисквалификация күшіне енсе, қандай стратегияны ұстану керектігін де талқылады. Осы арада Кэри мен Әділет министрлігі келісімге келді, онда федералды бақылаушы кәсіподақтың шығындарын қадағалап, кез келген қосымша заңсыз шығындарды болдырмауға тиіс болды. Кэри дисквалификацияны жою үшін сотқа жүгінді, бірақ АҚШ-тың аудандық соты мен Екінші апелляциялық соты оның өтінішін қабылдамады. Алайда, Кэридің Хоффаға қарсы айыптаулары федералды шенеуніктерді бұл айыптауларды тергеу үшін "Тимстерлердің" сайлауын кейінге жылдыруға итермеледі. 45 күндік кешіктіру бекітілді. 1998 жылдың қаңтарында екінші кешіктіру сұралып, мақұлданды. Хоффа 1998 жылдың сәуір айының соңында барлық негізгі құқық бұзушылықтардан ақталды. 1997 жылдың 25 қарашасында Рон Кэри тәуелсіз тексеру кеңесі оны 1996 жылғы сайлау науқанын қаржыландыру үшін кәсіподақ ақшасын заңсыз пайдаланғаны және өзінің сенімгерлік міндеттерін орындамағаны үшін "Тимстерден" демалысқа кетті. Ол бұрынғы атқарушы хатшысының куәлігіне тікелей қарсы шықты, ол Кэридің өзінің науқанына сыйақы алғанын білгенін айтқан. Кэридің адвокаты өткен жылы атқарушы хатшы куәлігін бірнеше рет өзгерткенін және басқа хатшы мен пошта жөнелтушісінің куәлігімен оның сенімсіздігін көрсеткенін атап өтті, олар екеуі де атқарушы хатшы Кэридің мақұлдауындағы қолдарды қойғанын мойындады. Алайда, Кэри кәсіподақтың қаржысын тиісінше қадағаламағанын және 1996 жылдың қазан айында 10 күндік кезеңде кәсіподақ 1 миллион долларға жуық саяси үлеске жұмсағанын білмегенін мойындады. IRB Кэридің сенімгерлік міндетін бұзғанын, бірақ донорлық сыйақы схемасын мақұлдағанына немесе білгеніне жеткілікті дәлел жоқ екенін қорытындылады.

Тимстерден кейінгі өмір және өлім

"Тимстерлер" 2000 жылы Керидің қайта сайлау науқанына 885 000 доллар көлемінде саяси жарна беруін мақұлдағаны үшін, белгіленбеген мөлшерде өтемақы талап етіп сотқа берді. 2001 жылғы қаңтарда Кериге федералдық деңгейде жалған куәлік беру айыбы тағылды. Ол 1996 жылғы тамыз және қазан айларындағы жақын сот алдында жалған мәлімдеме жасады, сондай-ақ "Тимстерлер" сайлауын қадағалаған федералдық шенеуніктерге және тәуелсіз тексеру кеңесіне өтірік айтқан деп айыпталды. Кери өзін кінәлі емес деп мәлімдеді. Керидің соты 2001 жылғы тамызда басталды және 2001 жылғы 12 қазанда ол барлық айыптаулардан ақталды. 2007 жылы Кери өзінің тәжірибесіне негізделген кітапты зерттеп, жазумен айналысты. Ол ізбасарының саясатын, әсіресе халықаралық бас кеңседе билікті шоғырландыруды, бизнес-модельді ұйымдастыруды және "Тимстерлер" шенеуніктеріне бірнеше жалақы алуға рұқсат беруді сынады. Рон Кери 2008 жылғы 11 желтоқсанда 72 жасында Нью-Йорк қаласындағы Нью-Йорк ауруханасының Куинс бөлімшесінде өкпе рагынан қайтыс болды.

Басқа қызмет түрлері

Рим католігі болған Кэри 1960 және 1970 жылдары Нью-Йорк қаласындағы Куинс аймағындағы Рим католик шіркеуінің «Бейбітшілік королевасы» атты бөлімшесінде софтболдан жаттықтырды. Ол сонымен қатар Америка Паркинсон ауруы қауымдастығында өте белсенді болды (1971 жылы ұлттық вице-президент болып сайланды), және Америка Қан асты қоғамы мен Ұлдар клубының басқармаларында мүше болды.