Габрово Априлов орта мектебі – Болгариядағы тұңғыш заманауи мектеп (1835). Қайта өркендеу дәуірінде ашылған, қазіргі күні ең беделді білім ошақтарының бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Габроводағы Априлов ұлттық гимназиясы – Болгариядағы алғашқы заманауи секулярлық мектеп. Ол 1835 жылдың 2 қаңтарында, Болгария әлі де Осман империясының құрамында болған кезде, Василь Априлов, Николай Палаузов, Василь Рашеев және басқа да бай болгарлардың қаржылық көмегімен ашылды және Белл-Ланкастер әдісіне негізделген. Габрово мектебі ретінде құрылған ол 1889 жылы өзінің негізгі демеушісі Василь Априловтың атымен атала бастады. Мектеп 1992 жылы тарихи ғимаратына қайта оралды және бүгінде Болгариядағы ең беделді жоғары мектептердің бірі саналады.
The Aprilov National High School (Национална Априловска гимназия) in Gabrovo is the first modern secular school in Bulgaria. It was opened on 2 January 1835, when Bulgaria was still part of the Ottoman Empire, with the financial help of Vasil Aprilov, Nikolay Palauzov, Vasil Rasheev and other wealthy Bulgarians and was based on the Bell Lancaster method. Formed as the Gabrovo School, it took the name of its primary benefactor, Vasil Aprilov, in 1889. The school still exists today, having returned to its historic building in 1992 and it is one of the most prestigious high schools in Bulgaria.
Құрылуы мен дамуы
Апрель орта мектебі болгарлық қайта өрлеу дәуірінде алғашқы болгар орта мектебі ретінде құрылды. Оның пайда болуы мен дамуы қазіргі заманғы болгар білім беруінің идеологы Васил Априловтың идеяларымен, қызметімен және жомарттығымен тығыз байланысты. Орта мектеп 1835 жылы Априловтың және Одесса болгарлар шеңберінің бастамасымен ашылған Габрово өзара оқу орнының негізінде өсті. Бұл мектеп қазіргі заманғы алғашқы болгар мектебі және ол болгар жеріндегі басқа қалаларда осындай мектептер ашуға түрткі болды. Оның түлектері – Неофит Рилский, Иосиф Ковачев, Калист Луков, Цветан Семерджиев және т.б. сияқты ең көрнекті қайта өрлеу педагогтары. Мектеп бүкіл елден келген балаларға тегін білім берді. Васил Априлов пен оның жақын серіктесі және қолдаушысы Николай Палаузовтың көмегімен және қайырымдылығымен 1840 жылы 24 сәуірде алғашқы мемлекеттік мектеп кітапханасы құрылды. 1857 жылы тағы бір көрнекті қайта өрлеу белсендісі, мектепті бітірген және Априлов стипендиясын алған Тодор Бурмов оқу бағдарламасын реформалады және мектеп келесі білім беру деңгейіне – сыныптық мектепке көшті. Тек 10 жылдан кейін, 1867 жылы мұғалім Иосиф Ковачев алғаш рет "дыбыс әдісін" енгізді. Сол кезде арнайы мектеп ғимаратының құрылысы жүріп жатты. 1847 жылдың жазында Габровоға келген кезінде Васил Априлов құрылыс үшін қаражат жинау үшін тізім ашты. Ғимарат бірнеше кезеңмен салынды: 1847–1851 жылдары бірінші қабаттағы қабырғалары белгісіз шеберлермен салынды; 1872–1873 жылдары ғимаратты Трявнадан келген Уста Генчо Канев аяқтады. Ол Одессадағы Ришелье лицейінің ғимаратына ұқсас етіп салынды. Ол қаланың сол кездегі жоспарына сәйкес, шетінде, "ең денсаулыққа пайдалы" және "ең гигиеналық" орындардың бірінде орналасқан. Ғимарат Болгария азат болғаннан кейін 1880–1881 жылдары аяқталды, ортаңғы бөлігі бітіріліп, бірқатар құрылымдық жақсартулар жасалды. Алайда, 1873 жылдың 26 тамызында мектеп жаңа ғимаратқа көшірілді және өзінің арнайы салынған ғимараты бар алғашқы мектеп атанды. 1873 жылғы түлектер тобы мектепті бітірген алғашқы толық сынып болды. Мұрагерлік дәстүр, жақсы ұстаздар мен материалдық база мектепті азаттықтан кейін де еліміздегі ең элиталық мектептердің бірі ретінде сақтауға мүмкіндік берді. 1878 жылдың 12 тамызында мектеп мемлекеттік меншікке алынды. Біраз уақыттан кейін, 1889 жылдың 20 шілдесінде Васил Априловтың туғанына 100 жыл толуына орай, ол "Мемлекеттік ерлер Априлов орта мектебі" деген атау алды. Мектеп қызметкерлері атақты педагогтар, мамандар және қоғам қайраткерлері – Трайко Китанчев, Цветан Радославов, Евтим Дабев, Иван Урумов, Станимир Станимиров, Сава Сирманов және басқалар кірді. Олар мектепте педагогикалық тәжірибесін кеңейтіп, жаңа білім беру идеяларын жүзеге асыруға мүмкіндік алды. Олардың кейбіреулері оқулықтар мен нұсқаулықтардың авторлары және аудармашылары болды. Мектепке бүкіл Болгариядан оқушылар келді. Бостандықтан кейінгі алғашқы төрт оқу жылының мәліметтеріне сәйкес, ол елдегі ең ірі орта мектеп болды. Оқушылардың 183-тен астамы Болгарияның шекарасынан тыс, Македония мен Батыс Тракиядан Румынияға дейін келді. Оның түлектері арасында болгар зиялылары мен қоғам қайраткерлері – Алекко Константинов, Никола Михов, Стоян Романски, Анастас Иширков, Петко Стайнов және басқалар бар. 1916 жылдың қыркүйегінде мектеп аралас мектепке айналды. 1944 жылдың 9 қыркүйегінен кейінгі жылдары мектеп болгар білім беру жүйесінде жетекші орнын сақтап келді. Ол білім беру бағытын бірнеше рет өзгертті.
The April High School was established during the Bulgarian Renaissance as the first Bulgarian high school. Its origins and development are inextricably linked with the ideas, activities and generosity of the ideologue of modern Bulgarian education Vasil Aprilov. The high school grew on the basis of the Gabrovo Mutual School, opened on the initiative of Aprilov and the Odessa circle of Bulgarians in 1835. The school is the first modern Bulgarian secular school and gave impetus to the opening of similar schools in other cities in the Bulgarian lands. Its graduates are some of the most prominent Revival educators such as Neofit Rilski, Joseph Kovachev, Kalist Lukov, Tsvetan Semerdzhiev, etc. The school was public and free for children from all over the country. With the help and donation of Vasil Aprilov and his closest associate and supporter Nikolay Palauzov, on April 24, 1840, the first public school library was established. In 1857, another prominent Revival activist, a graduate of the school and an Aprilov scholarship holder, Todor Burmov, reformed the curricula and the school moved into the next educational level a class school. Only 10 years later, in 1867, the teacher Yosif Kovachev introduced the teaching of the "sound method" for the first time. Meanwhile, the construction of a special school building was in progress. During his visit to Gabrovo in the summer of 1847, Vasil Aprilov opened a subscription list to raise funds for the construction. The building was built in several stages: in 1847–1851, the masonry on the first floor was made by an unknown master; in 1872–1873, the building was completed by Usta Gencho Kanev from Tryavna. It was built in a way that was similar to the building of the Richelieu Lyceum in Odessa. It was located, according to the then framework of the city, on its outskirts, in one of the "most wholesome" and "most hygienic” places. The building was finally completed after the Liberation of Bulgaria in 1880–1881, when its middle part was finished and a number of structural improvements were made. However, on August 26, 1873 the high school moved to a new place and thus became the first school to have its own, specially built building. The class of 1873 was the first complete class to graduate from the school. The inherited tradition, the good teachers and the material base enabled the school to keep its position as one of the most elite in the country even after the Liberation. On August 12, 1878, the high school was declared state owned. A little later, on July 20, 1889, on the occasion of the solemn celebration of the 100th anniversary of the birth of Vasil Aprilov, it adopted the name "State Men's Aprilov High School". The school's staff consisted of prominent pedagogues, specialists and public figures such as Trayko Kitanchev, Tsvetan Radoslavov, Evtim Dabev, Ivan Urumov, Stanimir Stanimirov, Sava Sirmanov and others. At the school they expand their pedagogical experience and had the opportunity to implement new educational ideas. Some of them were authors and translators of text and handbooks. The high school drew students from all over Bulgaria. According to data for the first four school years after the Liberation, it was the largest secondary school in the country. More than 183 of the students came from lands outside of Bulgaria's borders, from Macedonia and Western Thrace to Romania. Among its graduates are some of the leading Bulgarian intellectuals and public figures such as Aleko Konstantinov, Nikola Mihov, Stoyan Romanski, Anastas Ishirkov, Petko Staynov and others. As early as September, 1916, the high school became mixed. In the years after September 9, 1944, the school retained its leading place in the Bulgarian educational system. It changed its educational profile several times.
1987 жылдан кейін
1988 жылы мектеп жаңа мәртебеге ие болды, әдебиет, тарих, философия және өнер сияқты пәндерді оқытатын гуманитарлық бағытталған жоғары мектепке айналды. Бастапқыда бағдарламаға классикалық білім элементтері енген, мысалы, көне болгар және латын тілдерін, мәдениет тарихын және философия тарихын зерттеу кірген. Бірнеше жылдан кейін, шетел тілі профилін күшейту мақсатында, ежелгі тілдерді оқыту бағдарламадан алынып тасталды. 1992 жылы мемлекеттік мектепке трансформацияланғаннан кейін қазіргі атауы – Ұлттық Априлов орта мектебі болып өзгерді. Сол кезде Априлов орта мектебі математикалық орта мектеп ғимаратында орналасқан. 1996 жылы Габрово қалалық кеңесі мектепті қала орталығындағы тарихи ғимаратына қайтару туралы шешім қабылдады, онда бұрынғы бірнеше онжылдықтар бойы 1973 жылы құрылған Ұлттық білім беру мұражайы орналасқан. 1998 жылдың 9 ақпанында президент Петр Стоянов пен қала әкімі Николай Дачев Априлов орта мектебінің жаңартылған тарихи ғимаратын ашып, салтанатты түрде пайдалануға берді. Бұл ғимаратта 25 жылдан бері оқу процесі тоқтатылғаннан кейін болды. 1992 жылдан 1996 жылға дейін екі мекеме білім беру мұражайымен бірге Ұлттық Априлов орта мектебі деген ортақ атаумен біріктірілді. Бұл бірігу аяқталды. Мұражай әлі де сол ғимараттың батыс жағында орналасқан. 2010 жылы құрылғанына 175 жыл толуына орай мектеп президент Георгий Парвановтан «ұлттық білім беру дәстүрін жалғастырғаны және қазіргі заманғы білім берудегі ерекше жетістіктері үшін» құрмет белгісін алды.
In 1988, the school acquired a new status, becoming a high school with a humanitarian profile, which studies subjects such as literature, history, philosophy and arts. Initially, the program contained elements of classical education such as the study of Old Bulgarian and Latin, the history of culture and the history of philosophy. A few years later, the study of ancient languages dropped out of the program with the aim that the foreign language profile is strengthened. In 1992, after its transformation into a state school, it received its current name, the National Aprilov High School. At that time the Aprilov High School was housed in the building of the Mathematical High School. In 1996, a decision was made by the Gabrovo Municipal Council to return the school to its historic building in the city center, which for the previous few decades housed the National Museum of Education, founded in 1973. On February 9, 1998, the President Petar Stoyanov together with the mayor Nikolay Dachev inaugurated the renovated historical building of the Aprilov High School. This happened after a 25 year interruption of school activities in this building. From 1992 to 1996 the two institutions were administratively merged under the name National Aprilov High School with a museum of education. This merger has been terminated. The museum is still housed in the west wing of the same building. On the occasion of the 175th anniversary of its founding in 2010, the school received the badge of honor of the President Georgi Parvanov "for the continuation of the national educational tradition and for remarkable achievements in modern education".
Білім
Мектеп Болгариядағы ең беделді орта мектептердің қатарында. Қазіргі таңда 3 тіл және 2 гуманитарлық сыныпқа оқушылар қабылданады. Басты шетел тілдері – ағылшын және неміс тілдері, оған қоса француз және испан тілдері екінші тіл ретінде оқытылады. Гуманитарлық бағыттар – болгар тілі мен әдебиеті және тарих. Сонымен қатар, түрлі арнайы және қосымша білім беру нысандары ұсынылады. Ұзақ жылдар бойы мектеп түлектері ұлттық және халықаралық студенттер арасындағы жарыстарда жеңіс туын көтерді. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, мектеп бітірушілердің 95%-ы жоғары білім алуын жалғастырады.
The school is ranked among the most elite secondary schools in Bulgaria. Currently, it enrolls students in 3 language and 2 humanitarian classes. The main foreign languages studied are English and German, and in addition to them, French and Spanish are taught as second languages. The humanitarian profiles are Bulgarian language and literature and history. Many specialized and extracurricular forms of education are also offered. Over the years, graduates of the school have been winners of national and international student competitions. According to data, 95% of the school's graduates continue their education in universities.
Сәуірдегі мәдениет күндері
1990 жылдардың басынан бері мектеп жыл сайын мамыр айының екінші жартысында өткізілетін «Сәуір мәдениет күндері» ісшарасын ұйымдастырып келеді. Бұл іс-шараға студенттер семинарлары, театрлық қойылымдар, концерттер және әдеби кештері кіреді. Дәстүр бойынша, мәдениет күндері 12-сынып бітірушілерінің салтанатты жиынымен аяқталады.
Since the early 1990s, the school has been the organizer of the April Days of Culture, which are held annually in the second half of May. The event includes student seminars, theater performances, concerts and literary readings. Traditionally, the days of culture end with the graduation of 12th grade students.
Апрельдің қайтуы
"Апрельдіктер қайтып оралды" бастамасы – Апрель орта мектебінің 180 жылдығына байланысты туған, мектеп бітірушілердің түрлі жылдарынан шақырылып, бейресми, мерекелік, шығармашылық және жұмыстық форматта кездесулер арқылы мектептің өткені мен қазіргісін байланыстыратын жыл сайынғы "Альмуни бал" ұйымдастыру идеясының жалғасы. Апрель орта мектебінің табысты және жетістікке жеткен түлектері өздерінің өмірінен, қол жеткізгендерінің мағынасынан және мансаптарына салған еңбегінен әңгімелеу үшін оралып келеді.
The initiative "Aprilovtsi return" is a continuation of the idea that arose on the occasion of the 180th anniversary of the Aprilov High School, to organize an annual Alumni Ball, which will meet the past and present of the high school through informal, festive, creative and working meetings of graduates from different grades of the school. Successful and accomplished students of the Aprilov High School return to tell about their path, the meaning of what they have achieved and the effort they have put into their careers.