Кіріспе
"Ерге" – Space: 1999 телесериалының бірінші маусымның он төртінші бөлімі. Сценарий авторы – Энтони Терпилов, режиссері – Чарльз Крайтон. Финалдық түсірілім сценарийінің күні көрсетілмеген. Түсірілімдер 1974 жылдың 15 наурызынан 1 сәуірге дейін жүргізілді.
Сюжет
Джерральд Симмондс, Дүниежүзілік ғарыш комиссиясының бұрынғы атқарушы директоры, Джон Кенигтің кеңсесіндегі терезеде тұрып, ғарышқа қадалып қарады. Апталық командалық кеңестің өтіп жатқанын елемей, саясаткер ағымдағы жағдайына ойланып қалды: 1999 жылдың 13 қыркүйегіндегі атомдық жарылыс оларды Жер орбитасынан шығарып, Айда қалып қойған. Альфадағы өмірге көнуге келмейтін комиссардың бүкіл қауымдастыққа жақсылығы жоқ. Одан да жаманы, ол әлі де келуші қонақ сияқты мінез-құлық танытып, бірақ ешқандай нақты билігі жоқ. Кеңес аяқталғанда Симмондс терезеден бұрылып, ескертусіз жоғары лауазымды тұлғаларды сынап, олардың бейжай қанағаттануына наразылық білдірді. Ғарыштағы өмірге бейімделудегі табыстарын мақтаудың орнына, Симмондс олардың Жерге қайту жолын табуға назар аударуын талап етті. Кениг ғылыми тұрғыдан мүмкін емес нәрсеге жалған үміт беруден бас тартты. Симмондс саясаткер ретіндегі тәжірибесінде «мүмкін емес» нәрсенің орындалуына сәл уақыт керек екенін байқағанын айтты. Пікірталас Бас Миссиядан келген қоңыраумен үзілді; Айға белгісіз, қуатты нысан жақындап келеді. Компьютер бұл кемеде экипаж бар екенін және оның траекториясы Ай базасы Альфаның үстінен өтетінін растады. Олардың шақыру сигналына жауап келмегендіктен, Кениг бөгетке қарсы тұру үшін «Бүркіт» бірінші және екінші кемелерін жіберді. Жақындағанда Алан Картер ғарыш кемесінің ұшу векторы тұрақсыз екенін байқады. Орбитаға шығудың орнына, ол Айдың бетіне құлай бастады. Соңғы сәтте қондыру қозғалтқыштары іске қосылып, кеме Ай базасының шетінен біршама қашықтықта жұмсақ қонды. Симмондстың олармен бірге баруға тырысуын қабылдамай, Кениг пен апаттық топ шетелдік кемеге ұшып кетті. Құтқарушы «жетінші Бүркіт» үнсіз кемеге жанасып, кіру люгіне ұқсас жерге қонды. Кеменің тығыз молекулалық құрылысының салдарынан Виктор Бергманның құралдары аз ғана ақпарат жинады. Топ люкті ашу механизмін тауып, іске қосып, әлсіз жарықпен жабдықталған ішке кірді. Орталық бағананың айналасында әрқайсысында қозғалмайтын адам тәрізді пішін бар алты мөлдір сандық орналасқан. Тұрғындары жансыз күйде көрінеді. Құралдары метаболикалық белсенділіктің ешқандай белгісін тіркемегендіктен, Альфандар шетелдіктердің апатта қаза тапқан болуы мүмкін екенін жобалады. Коэниг Елена Расселге тікелей тексеру жүргізуге рұқсат берді. Дәрігер сандықты бұрғылағанда, іштен кенеттен шыққан энергия оны соқыр етіп, қорқынышпен оның ішіндегі тұрғын күлге айналды. Бұл қиратқыш әрекетке жауап ретінде орталық бағана жарықпен импульстерді жіберді. Қалған бесеуі оянып, гибернациядан шықты. Шамамен екі метрлік биіктіктегі олар үнсіз түрде Кениг пен оның серіктерін қоршап алды. Жетекшісі жолдасының қалдықтарына қарап, Альфандарға бұрылды. Коэниг пен Елена шын ниетпен кешірім сұрады, олар жабдықтар өмірдің жоқтығын көрсеткеннен кейін ғана мөрді бұзғанын айтты. Әлі де үндемей, жетекші Еленаға қолын созып, оны және басқаларын өлі серігінің айналасындағы ритуалдық шеңберге тартты. Осы уақыт аралығында Симмондс Бас Миссиядан шыдамсыздықпен бақылап отырды. Оқиғалардың баяу дамуына наразылық білдіріп жатқанда, Кениг қоңырау шалды. Ол шетелдік кемелерін Альфаға ұшырып әкелгенде апаттық топты дайын күйде ұстауды бұйырды. Коэниг шетелдік контингентті Ай базасына эскорттап әкелді. Біраз көрермендердің қалың тобынан қабақтап өткеннен кейін, Симмондс Кальдория экспедициясының капитаны Зантормен таныстырылды. Жердегі ең жоғары лауазымды шенеунік ретінде комиссар Занторға оның экипажының өліміне жауаптылар жауапқа тартылатынын мәлімдеді. Шетелдік капитан апат қасақана жасалмағанын, абайсыздықтан болғанын және сот жазасының қажеті жоқ екенін айтты. Келдинг пен оның кеңесшілерімен кездескен Кальдориандар Альфандарға өздерінің туған жерінен – теңдеу құсының алтынға толы жұмыртқаларынан – бейбітшілік нышаны ретінде сыйлық берді. Зантор олардың ежелгі және бейбітшіл мәдениеттің өнімі екенін түсіндірді. Олардың планетасы құрып бара жатқанда, олардың халқы барлық белгілі мекендейтін планеталарға аман қалу кемелерін жіберді. Жерге беттеген Зантор және оның серіктері 350 жыл бойы тынышталып сапар шекті. Олардың кемесі Ай орбитасында жүру үшін бағдарламаланған, осылайша экипаж Жерге түсетін алдында қайта оянуға мүмкіндік алады. Айдың орналасуындағы күрт өзгерістер апатқа әкелді. Компьютерлері Жерге жаңа бағыт есептей алатынын ескере отырып, Зантор сапарына жалғастыру туралы шешімін жариялады. Егер оларды құптаса, Кальдориандар Жерге қоныстанған болар, әйтпесе өз өмірін өздері аяқтарған болар. Елена шетелдіктердің Жердегі өмірге медициналық тұрғыдан үйлесімді екенін анықтау үшін тексеруді ұсынды. Олар кеткеннен кейін Симмондс өзіне-өзі «мүмкін емес нәрсе күтілгеннен бұрын орындалуы мүмкін» деп ойлады. Кенигтің наразылығына қарамастан, саясаткер бейбіт Кальдориандарды жоюды және үйге оралу үшін олардың кемесін тартып алуды ұсынды. Еленаның қызметкерлері шетелдіктерді мұқият тексерді. Деректерді өңдеуді күтіп отырғанда, Елена мен Зантор Кальдориялық тоқтату процесін талқылады. Криогендік қатыру, оның айтуынша, өмірді тоқтатуға жеткіліксіз; олардың жүйесі денедегі барлық жасушаларды тоқтату күйінде ұстап тұратын үдемеленген энергия циклын жасайды. Оның қолын ұстап, Зантор оның сұлулығын тоқтатудың тыныштығымен күшейтуге болатынын айтты. Құрметпен айтқанмен, оның дәрігерге деген қызығушылығы платоникалық емес екені анық. Сәт компьютердің талдауымен үзілді: Кальдориандар Жерде өмір сүруге жеткілікті түрде адамдар. Елена оның жанкүйерін «Бүркіт» техникалық қызмет көрсету ангарына, онда Кальдориялық кеме орнатылған, эскорттап әкелді. Зантор жөндеуді аяқтап, жиырма сағат ішінде кемесімен кете алатынын айтты. Егер Кениг оларға жол берсе, капитан Альфандардың біреуіне кемесіндегі бос орынды ұсынды. Кениг Елена мен Бергманға тоқтату процедурасының адам үшін қауіпсіз екенін растауды бұйырды. Командир кемеден шыққанда Симмондс оны қуалай берді, бұрынғы ұсынысын қайталады. Кальдориандарды сатпауға ниеттенген Кениг Зантордың ұсынысын қабылдауды жоспарлады. Компьютерге үйге қайтатын бір адамды таңдау үшін бағдарламалау тапсырылды. Кейінірек, кемеден шұғыл қоңырау келіп түсті. Кениг Еленаның тоқтату камераларының бірінде жатқанын көріп қорқып қалды. Ешкімнің өмірін қауіпке тікпей, дәрігер өзінің процедураны сынап көруге талап етті. Процесті кері қайтаруға жасалған екі әрекет сәтсіз аяқталғандықтан, Альфандар оның қайтыс болғанына сенді. Зантор Еленаның тоқтатуда екенін, бірақ адам денесіне сәйкес келмейтін деңгейде екенін мәлімдеді. Ондай терең ұйқыдан ояну мидың зардап шегуіне әкелуі мүмкін екенін мойындады. Оның қауіпсіздігіне алаңдаған шетелдік капитан оны қайта оятуға соңғы әрекет жасады. Кениг үмітпен қарап тұрғанда, оның көздері бос қараумен ашылды. Оның қуанышына орай, ол оны танып, олар бір-бірімен махаббатқа толы күлімдесулерімен алмасты. Кейінірек Дэвид Кано Кенигке Жерге қайту үшін таңдалған кандидаттардың тізімін ұсынды, үш адам сай келеді. Сапар жетпіс бес жылға соқса да, қызметкерлер біреудің үйге қайтуының мүмкіндігіне қуанды. Жеке кездесуде Симмондс Кенигті машинаның осы шешімді қабылдауына рұқсат бергені үшін сынады. Комиссар өзінің Альфада ешқандай пайдасы жоқ екенін айтып, өзін анық таңдау керектігін талап етті. Кенигтің осы шыдамсыз саясаткерден құтылуға ниеті болғанымен, ол шешім объективті болады деп мәлімдеді. Пікірталас Зантордың келуімен үзілді. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, шетелдік саяхатының соңына жетіп, кімнің сапарға таңдалғанын сұрады. Кениг Елена мен Бергманнан тоқтату процедурасы туралы соңғы пікірлерін сұрады. Негізгі қағидаларын ұстап алғаннан кейін, олар оның адамдар үшін қауіпсіз екенін мәлімдеді. Кілт – шетелдік компьютердің толық матрицасын ұстауы...
Музыка
Музыкалық қосымша Space: 1999-дың бірінші сериясы үшін Барри Грей жазған бұрынғы қосымша музыка тректерінен қайта өңделді, және негізінен "Breakaway" мен "Black Sun" шығармаларынан құралған.
Өндіріс
Кристофер Ли тоғызыншы Джеймс Бонд фильміндегі "Алтын қаруы бар адам" фильмінде миллиондаған долларлық Франсиско Скараманга рөлін ойнағаннан кейін, асыл шетелдік капитан Зантор рөліне келді. Ли Атлантиканың екі жағында да "Шекірек фильмдеріндегі" Франкенштейн монстры мен граф Дракула рөлімен танымал болды. Соңғы жылдары Ли Питер Джексонның "Сақиналардың иесі" фильм трилогиясындағы Саруман сиқыршысы және Джордж Лукастың "Жұлдызды соғыстар" алдын-ала түсірілімдеріндегі зұлым граф Дуку рөлін сомдады: "Жұлдызды соғыстар: Клондық шабуыл" және "Жұлдызды соғыстар: Сіт қарысы". Ли 2015 жылы 93 жасында дүние салды. Бірінші серияның шашы, макияжы мен костюмдерін жасауға жауапты продюсер-суретші Кит Уилсон болды. Кальдориялықтарды жасағанда Уилсон олардың мұрындарының түбін құрылғылармен көтеріп, мұрыннан маңдайға дейін тегіс жазықтық жасауды көздеді. Кристофер Ли макияждың қолайсыздығына қарсы болды, әсіресе оны алып тастағанда зардап шеккен жерден терінің қабаты да алынып тасталатындықтан. Бұл Лидің алты фут төрт дюймдік бойына алғаш рет "алма жәшігіне" тұрып, биіктігін арттыру сұралған кез еді: шетелдіктердің кем дегенде алты фут алты дюймдік болуы көзделіпті. Режиссерлер мен операторлардың Main Mission декорациясында түсіру кезінде туындаған қиындықтар туралы шағымдарына жауап ретінде Уилсон осы эпизодқа дейін маңызды өзгерістер енгізді. Бастапқыда декорацияның үш жағында платформа болған, бұл операциялық аймаққа "шұңқыр" әсерін берген. Платформа мен баспалдақ компьютерлік банк қабырғасына қарама-қарсы жағынан алынып тасталды. Сол жердегі төрт терезе студия еденіне орналастырылды және "қозғалмалы" болғандықтан, камераға оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Уилсон бөлмедегі жұмыс үстелдерінің тығыз орналасуын бұзып, бөлмедегі қозғалысты жақсартты. 2003 жылы оқиға Таббтың романына айналып, Space: 1999 Earthbound деген атпен жарық көрді. Оқиғаға ұсақ қосымшалар енгізілді: (1) Романның сабақтастығын бұзбау үшін, Симмондс оқшаулау кезіндегі шатасуда өлді деп айтылады, бірақ Боб Матиас оны қайта тірілтті. Оның сынған мойны мен бас сүйегі жөнделді және медициналық бөлімде емделуге кеткен апталар оның болмауына себеп болды; (2) Кальдориялықтар адамдарды өздеріне жақындататын феромондарды бөліп шығарады, бұл Кениг пен оның тобының шетелдіктерді бірден қабылдауына түсіндірме берді.