Кіріспе

Австралиялық/америкалық ғылыми фантастика телесериалы (1999–2004)
Клаус Шульце/Лиза Джеррард альбомы

Farscape – бастапқыда Nine Network арнасы үшін түсірілген австралиялық-америкалық ғылыми фантастика телесериалы. АҚШ-та Sci Fi Channel арнасының SciFi Friday бағдарламасында 19 наурыз 1999 жылы, EST уақытымен сағат 20:00-де көрсетілді, арнаның басты жобасы ретінде. Сериалды Рокни С. О’Бэннон жасады, ал шығарушылары The Jim Henson Company және Hallmark Entertainment болды. Джим Хенсон компаниясы әртүрлі шетелдік макияж және протездерге жауапты болды, ал екі тұрақты кейіпкер (аниматрондық қуыршақтар Райгел және Пилот) толығымен Creature Shop шеберханасының туындылары. Сериал бес маусымға жоспарланғанмен, төртінші маусымның түсірілімі аяқталғаннан кейін күрт тоқтатылып, аяқсыз қалды. Бірлескен продюсер Брайан Хенсон кейіннен Farscape құқықтарын сатып алып, аяқсыз қалған сюжетті аяқтау үшін үш сағаттық мини-сериал түсіруге мүмкіндік берді, ол Farscape: The Peacekeeper Wars деп аталды және Хенсон режиссерлік жасады. 2007 жылы сериал авторы веб-сериалға оралатыны жарияланды, бірақ түсірілім бірнеше рет кешіктірілді. 2008 жылдың желтоқсан айында сериалмен және жоспарланған веб-сериалдармен байланысты комикс мини-сериясы жарық көрді.

Шолу

Farscape – сыбайлас жемқор биліктен, "Тыныштық сақтаушылар" деп аталатын милитаристік ұйымнан қашып жүрген әртүрлі кейіпкерлер туралы. Басты кейіпкерлер тірі организм болатын үлкен биомеханикалық кеме – Мояның ішінде өмір сүреді. Бірінші эпизодта оларға негізгі кейіпкер Джон Крайтон (Бен Броудер) қосылады, ол Жерге жақын аймақтағы құрт тесігіне кездейсоқ түсіп қалған қазіргі заманғы американдық астронавт. Сол күні Моя тағы бір бейтаныс адамды – Аэрин Сан (Клаудия Блэк) атты Тыныштық сақтаушыны кездестіреді. Крайтонның ниеттері жақсы болғанымен, ол өзіне жау жасайды, олардың бастысы – Скорпиус. Шоуда жеке-жеке оқиғалармен қатар, біртіндеп дамитын сюжеттік желілер де бар. Олар Тыныштық сақтаушылардың қайтадан қолға түсіруімен басталып, Крайтонның Жерге қайта оралу үшін тағы бір құрт тесігін іздеуімен және құрт тесігі технологиясын пайдаланатын қару-жараққа ұмтылуымен жалғасады. Екіншілік сюжеттік желілер кейіпкерлердің бірлескен оқиғалары мен өзара әсерлерінен туындаған өзгерістерін зерттейді, әсіресе Крайтонның құрт тесігі технологиясына деген құмарлығы, Аэринмен қарым-қатынасы және оның миындағы Скорпиустің нейрондық клонының мазалауы.

Талдау

Farscape "Жұлдызды жол" баяулай бастаған кезде эфирге шықты. Farscape, кейіннен Firefly және Battlestar Galactica (2004) сияқты, ғарыш кемесінде өтетін және "Жұлдызды жол" формуласынан өзгеше болуға тырысқан сериал болды. Farscape басты кейіпкері халық мәдениеті туралы әстеу-әстеу айтатын, түрлі қылмыскерлерден қашқан адамдардан құралған актерлық құрамға ие болды; сериал бастапқыда байланысы жоқ эпизодтардан тұрды, бірақ кейінгі маусымдарда тығыз мифологиясы бар күрделі сюжетке айналды. Кейбір сыншылар, мысалы, The A. V. Club аниматроникалық қуыршақтарды жоғары бағалады. Ал Entertainment Weekly сияқты басқалары бастапқыда қуыршақтарға және сериалдың өзіне көңілі толмады. Space.com оны "бұрынғыдан мүлдем өзгеше, батыл, тамаша және сәл естен шығарғандай" деп сипаттады. Vice шолушысының пікірінше, сериал феминистік ғылыми-фантастика саласындағы өз заманынан озып кеткен. Джеймс Ганн өзінің "Галактика күзетшілері" фильмдеріне шабыттанғанын Фарскейпке байланыстырды.

Жұлдыздық қақпа SG-1 пародиясы/қадір-қасиет

Сериал тоқтатылғаннан кейін Бен Браудер мен Клаудия Блэк екеуі де "Жұлдыздық қақпа SG 1" сериалының соңғы екі маусымында тұрақты актерлер құрамына енді. Тоғызыншы маусымның басында Блэктің кейіпкері (Вала Мал Доран) Браудердің кейіпкерімен (Кэмерон Митчелл) алғаш кездескенде оған: "Біз таныс емеспіз деп білемін. Бірақ мен оны әлдеқашан есімде сақтаған болар едім" дейді. Сериалдың "200" деп аталған 200-ші эпизодында Жердің поп-мәдениетіне ерекше қызығушылық танытатын ғарыштан келген Вала продюсерге фильм идеясын ұсынады, ол оны бірден "Оз сиқыршысы" деп таниды. Екінші идеясын ұсынғаннан кейін, продюсер оның "Гиллиган аралы" екенін айтады, сонда ол егер бір нәрсені көшірсе, онда оның сирек болуын кеңес береді. Бұл "Farscape" сериалының пародиязына әкеледі, онда Блэк өзінің Аэрин Сан рөлін қайталайды, ал әртүрлі "SG 1" кейіпкерлері D'Argo, Stark, Chiana және Rygel кейіптерінде көрінеді. Дэниел Джексон (Майкл Шенкс) Джон Крайтонның орнына түседі, бұл Браудер мен Шенкс арасындағы ұқсастыққа жасалған әзіл. Шенкс бастапқыда эпизодта Старк рөлін ойнауға жоспарлаған, ал Браудер Крайтон рөлін қайталайтын болған, бірақ актерлердің тілегі бойынша түсірілім күні алдында рөлдер ауыстырылды. Сондай-ақ, сахнада қолданылатын жалған сөздердің көптігі де пародизацияланады. Продюсер Блэктің кейіпкері ұсынған барлық оқиғаларды таниды, бірақ "Farscape" пастишын ұсынғанға дейін. Ол әзілдеп: "Жарайды. Мені алдадың. Мен оның не екенін білмеймін" дейді.

DVD-дері

1-ші аймақтағы шығарылымдар үшін AD Vision бастапқыда Farscape-ті екі дискілік томдармен, бір маусымға бес томдық серияда шығарды, олар кейін толық маусымдық жинақтарға біріктірілді. Кейіннен олар сериалды "Starburst Edition" деген атпен үлкенірек төрт дискілік томдармен қайта шығарды, маусымға үш том, бастапқы томдық жинақтарда болмаған қосымша материалдармен. Бұл жинақтардың барлығы қазірде қолжетімсіз. Farscape: The Peacekeeper Wars 2005 жылдың қаңтар айында Lions Gate Entertainment компаниясымен DVD форматында шығарылды. A&E Home Video Farscape Complete Series Collection және жеке маусымдық жинақтарды шығарды. Ол ADV-дің ескі DVD жинақтарынан алынған көптеген материалдарды қамтиды, бірақ екінші және үшінші маусымдар арасында жанкүйерлерге осы уақытқа дейін болған оқиғаларды түсіндіру үшін жасалған Farscape Undressed атты арнайы Farscape бағдарламасын қосты. "The Peacekeeper Wars" толық сериялық жинаққа кірмейді, өйткені Lions Gate әлі де мини-сериалға құқықтарды сақтайды. Бірақ оның шығарылуымен бірге, АҚШ-тағы Best Buy дүкенінің шектеулі санында "The Peacekeeper Wars" қосылған толық сериялық жинақтар болды. Екі мини-сериялық дискілер Lions Gate-тің стандартты шығарылымымен бірдей болды және әдетте толық сериялық жинақпен бірге келетін екі бонус дискісімен бірге соңғы DVD қаптамасына енгізілді. 2-ші және 4-ші аймақтардағы жинақтарда 1-4 маусымдар және "Peacekeeper Wars" телефильмі бар.

Blu-ray түсірілімі

Барлық төрт маусым Солтүстік Америкада және Еуропада 2011 жылдың 15 қарашасында New Video/A&E компаниясы арқылы Blu-ray форматында жарық көрді. Төрт маусым Солтүстік Америкада толық жинақталған қорап түрінде немесе жеке маусымдар түрінде, ал Еуропада тек қорап түрінде қолжетімді болды. Сериалды жасау үшін пайдаланылған түпнұсқа 35 мм пленкалар жоғалғандықтан, көшірме жасау үшін бастапқы материал ретінде 576i/25 кадр/секунд PAL негізгі бейнетаспалары қолданылды. Стандартты ажыратымдылықтағы кескінді Blu-ray-дің 1080p ажыратымдылығына дейін жеткізу үшін бағдарламалық алгоритмдер пайдаланылды. Blu-ray нұсқасындағы дыбыс DTS Master Audio форматында, бұрынғы DVD нұсқасындағы Dolby Digital дыбысынан жақсартылған. Лицензиялық мәселелерге байланысты, бұрынғы DVD нұсқасындағыдай, жинаққа Farscape: The Peacekeeper Wars кірмейді. 2009 жылы АҚШ-та DVD қайта шығарылғанда болғандай, 31 аудиокомментарий және барлық қосымша материалдар бұрынғы DVD нұсқаларынан көшірілді. Blu-ray нұсқасына сондай-ақ актерлер мен түсірілім тобының Farscape-тегі уақытын еске түсіретін "Memories of Moya" атты жаңа түсірілген эксклюзивті HD бейнематериал да кірді. 2013 жылдың 5 қарашасында Blu-ray форматында 15 жылдық мерекелік жинақ жарық көрді. 2019 жылдың 19 қарашасында екінші Blu-ray жинағы шығарылды, оны Sony Pictures Home Entertainment компаниясы ұсынды, және бұл жолы Farscape: The Peacekeeper Wars кірді, бірақ A&E компаниясының 2013 жылғы Blu-ray нұсқасына енген комикс кірмеді. 2023 жылдың 21 қарашасында үшінші Blu-ray жинағы жарық көрді, оны Shout! Studios компаниясы ұсынды.

Басқа релиздер

2008 жылдың қаңтар айында 1 және 2 маусымдары Apple-дің iTunes Store арқылы АҚШ-тағы тұтынушылар үшін жүктеуге қолжетімді болды. 3-маусымы 2008 жылдың наурызында, ал 4-маусымы мамыр айында қосылды. Эпизодтарды жеке-жеке немесе толық маусымдар түрінде сатып алуға болады. «The Farscape: The Peacekeeper Wars» мини-сериалы әлі iTunes арқылы қолжетімді емес. 2011 жылдың қаңтар айынан бастап, бірінші төрт маусым Netflix-тің «Watch Instantly» қызметінде де қолжетімді болды. 2013 жылдан бастап, бірінші төрт маусым Netflix-те қолжетімсіз болды, себебі олар күтпеген жағдайда жаңартылмады. Дегенмен, 2013 жылдың 11 қарашасынан 2016 жылдың 5 қарашасына дейін барлық төрт маусымды онлайн көруге болады. «Farscape: The Peacekeeper Wars» мини-сериалын Netflix DVD арқылы да алуға болады. 2014 жылдан бастап Hulu ағынды қызметінде төрт маусымның екеуін ұсынды. 2023 жылдың тамызынан бастап барлық төрт маусым және «Farscape: The Peacekeeper Wars» Peacock стриминг платформасында қолжетімді. Олар сондай-ақ Sling TV-дегі Farscape арнасында үздіксіз көрсетіледі. Netflix-тегі бірінші маусымның бірінші жартысының көрсетілу реті DVD нұсқасынан өзгеше. Кейде шоулар жоспарланғаннан өзгеше ретпен көрсетіліп, кейін оқиғалар мен кейіпкерлерді дамыту үшін көп жылдар өткен соң түзетуге тырысады, бірақ сюжеттік байланыс үшін DVD нұсқасы Netflix-ке қарағанда дұрыс болып көрінеді. Мысалы, D'Argo-ның Qualta пышағы Netflix нұсқасының екінші немесе үшінші эпизодында оқ-дәрі құралына айналады, бірақ оның бұл қабілеті бар екені бірнеше эпизодтан кейін ғана бірінші рет ашылды.

Веб-сериалдар

2007 жылдың 15 шілдесінде Farscape он веб-эпизодтан тұратын жаңа маусыммен қайта оралатыны жарияланды. Эпизодтардың әрқайсысы бірнеше минуттық болады деп күтілуде және Sci Fi Channel арнасында көрсетілуі мүмкін. Веб-эпизодтар 2007 жылдың күзінде жарық көруі тиіс еді. TV Guide журналына берген сұхбатында Брайан Хенсон веб-эпизодтардың ұзақтығы 3-6 минутты құрайтынын және Джон мен Эриннің ұлы, Д'Арго Сун Криттонның кейіпкері болуы мүмкін екенін айтты. TV Guide сондай-ақ Бен Браудердің веб-эпизодтарда түсу мүмкіндігін талқылап жатқанын хабарлады. Sci Fi Wire ақпарат агенттігі Брайан Хенсон мен Рокн О'Бэннон эпизодтардың сценарийін жазатынын мәлімдеді. Көптеген жаңалықтарда веб-сериалдың телеарнада қайта жандануына мүмкіндік беруі мүмкін екені айтылды, бірақ Sci Fi бас менеджері Дэйв Хоу шоуды қайта жандандыру жоспары жоқ екенін мәлімдеді. Брайан Хенсон веб-эпизодтардың телесериалға жалғасы боларын үміттенедінін жеткізді. 2007 жылдың қараша айында өткен Farscape конвенциясында Рокн С. О'Бэннон веб-эпизодтардың 2008 жылы шығатынын хабарлады. Farscape жұлдызы Бен Браудер SCI FI Wire арнасына ғарышкер Джон Криттон рөлін қайта ойнауға қуанышпен қарастыратынын айтты. 2008 жылғы сценаристтер ереуілі жоспарларға кедергі келтірді, ал Браудер оның қатысу деңгейін анықтау әлі ерте екенін мәлімдеді. Браудер 2007 жылы Сан-Диегода өткен Comic Con International шарасында Хенсонмен веб-сериал туралы қысқаша әңгімелескенін айтты:

– Әлі ешқандай нақты мәлімет келген жоқ, мен бұған ештеңе күтпеймін. Бірақ Comic Con-да Брайан бұл туралы сөйлеп, «Иә, біз әлі де мәселені пысықтап жатырмыз» деді. Содан кейін бірден сценаристтер ереуілі басталды, көптеген жұмыстар тоқтап қалды және олар қайта басталуына біршама уақыт керек болады. Comic Con 2008 көрмесінде Рокн О'Бэннон Farscape комикс сериясының алдағы веб-эпизодтармен байланысты болатынын мәлімдеді. Комикстің бірінші саны 2008 жылдың қараша айында жарық көруі жоспарланған. 2008 жылдың 4 желтоқсанында О'Бэннон MTV арнасына: «Бірінші комиксте сіздер кездесетін жаңа кейіпкер бар, ол веб-эпизодтарда маңызды рөл атқарады. Қаһарман ба, әлде жау ба? Мен айтпаймын!» деді. 2009 жылдың 10 маусымында «Чикаго Трибьюн» газетінің тілшісі Морин Райан Twitter желісінде «Farscape веб-эпизодтары әлі де жобада. Олар әлі де дамытылуда, бірақ сценарий сатысында емес» деп жазды. 2009 жылы Сан-Диегода өткен Comic Con шарасында Брайан Хенсон веб-эпизодтардың «іске қосылуға дайын» екенін, бірақ олар әлі де жобаны қаржыландыруды іздеп жүргендерін мәлімдеді. 2009 жылы Лос-Анджелесте өткен Farscape-тің 10 жылдығына арналған конвенцияда Брайан Хенсон олар әлі де қаржыландыру күтіп отырғанын айтты. Бен Браудерден жанкүйерлер қаржыландыруға қалай көмектесе алады деп сұрағанда, ол не істеуге болатынын білмейтінін жауабын берді. «Final Frelling Farscape Convention» 2011 жылдың 17 қарашасында Лос-Анджелестегі Marriott LAX қонақүйінде өтті.

Шағын сериялар

The Nerdist подкастының жүргізушісі Крис Хардвик 2012 жылдың наурыз айында The Nerdist YouTube арнасы Farscape телесериалының эпизодтарын мини-эпизодтар түрінде қайта өңдеп ұсынатынын хабарлады. Бен Браудер жүргізген алғашқы мини-эпизод 2012 жылдың 14 шілдесінде желіге жүктелді.

"Горизонттар" көркем әдебиеті

Өзінің соңғы санында "Farscape" журналы сериал авторы Рокн С. О'Бэннон жазған көркем әңгімені жариялады. Төртінші маусым аяқталғаннан көп уақыт өткен соң оқиғасы өрбитін бұл шығарма Моя экипажының одан әрі басынан кешкен оқиғаларын толықтай баяндайды. "Горизонттар" "Тыныштық сақтаушылар соғысы" мини-сериясынан бұрын жазылғандықтан, сюжетте кейбір ұстамасыздықтар бар.

Wildstorm Productions фильмдері

2002 жылы Wildstorm Productions компаниясы "War Torn" атты екі бөлімді Farscape комиксін шығарды, бірінші бөлігі сәуірде, екіншісі мамыр айында жарық көрді. Комикстерде екі оқиға болды, әрқайсысы екі нөмірді қамтиды. "War Torn" негізгі оқиғасы Моя экипажының екі планета арасындағы үшінші планета үшін болған соғысқа тартылуын көрсетті және комикстің шамамен үштен екі бөлігін құрады. "Төртінші Атты – Киананың қатысуымен" Киана туралы жеке оқиға болды, ол Небариден қашып жүргенде ескі достарымен және жауларымен кездесті. Екі оқиға да екінші маусымда болған сияқты. Екінші нөмірде сонымен қатар кейбір дайындық эскиздерінің екі беттік суреті де берілген.

БУМ! Студиялар

Farscape комикс түріне 2008 жылы The Jim Henson Company және BOOM! Studios арасындағы серіктестік арқасында қайта оралды. Бұл комикстер "Тыныштық сақтаушылар соғысынан" кейін қалыптасқан Farscape канонымен үйлесімді болды. 2008 жылдың желтоқсанынан 2009 жылдың маусымына дейін үш 4 бөлімді мини-сериалдар ("Бастапқы соңның басы", "Айырық сыншылар" және "Жоғалған мен қайтып келген") жарияланды. Ал 2009 жылдың шілдесінде ай сайынғы Farscape комикстер сериясы басталды. Ұзаққа соққан серия төрт сюжеттік желіде 24 бөлімнен тұрды: "Түйінделген тамырлар" (4 бөлім), "Таңғы қызыл аспан" (4 бөлім), "Құштарлықтар" (4 бөлім) және "Картада белгіленбеген аймақтар үшін соғыс" (12 бөлім). Негізгі сериядан басқа, BOOM! Studios 2009 жылдың сәуірінен 2010 жылдың наурызына дейін "Farscape: Белгісіз әңгімелер" тақырыбымен үш 4 бөлімді мини-сериалдарды жариялады. "D'Argo's Lament" телесериалдың үшінші маусымында, ал "D'Argo's Trial" және "D'Argo's Quest" үшінші және төртінші маусымдар арасында болды. "Белгісіз әңгімелер" аяқталғаннан кейін, BOOM! Studios 2010 жылдың сәуірінен 2010 жылдың қарашасына дейін "Farscape: Scorpius" атты 8 бөлімді мини-сериалды жариялады. Бұл комикстер негізгі сериямен бір мезгілде өріледі және екі аталымның арасындағы кроссовермен аяқталады. 4 бөлімді сюжеттік желілер сериясы 2009 жылы қатты мұқабамен жарық көрді. Ал келесі әңгімелер 2011 жылы жұмсақ мұқабамен шығарылды.

Ойындар

Телевизиялық сериалға негізделген видео ойын Red Lemon Studios студиясымен жасалып, 2002 жылдың ортасында Microsoft Windows платформасы үшін шығарылды. Ойынның оқиғасы бірінші маусымда өрбітеді және телесериалдың түпкілікті актерлерінің дауыстарын қамтиды. Алайда, ойын туралы сын-пікірлер көбінесе жағымсыз болды, көптеген рецензенттер нашар ойын механизмін атап көрсетті. 2002 жылы Alderac Entertainment Group компаниясы Farscape үстелдік рөлдік ойынын шығарды. Ол d20 жүйесін пайдаланады және телевизиялық әлемде кездеспейтін жандарды қамтиды. Ойын сонымен қатар Кит Р. А. Декандидоның бірінші маусымда, "The Flax" эпизодынан кейін жазылған "Ten Little Aliens" атты түпнұсқа қысқа әңгімесін ұсынады. 2003 жылы ойын ENnie сыйлығының "Ең жақсы графикалық дизайн және макет" және "Ең жақсы d20 ойыны" номинацияларына ие болды.