Кіріспе

Out of the Unknown телесериалы – 1965 және 1971 жылдар аралығында BBC2 телеарнасында төрт маусымға шығарылған британдық ғылыми фантастика және қорқыныш жанрындағы антологиялық драмалық серия. Алғашқы үш маусымның көптеген бөлімдері ғылыми фантастикалық әңгімелердің сахналық қойылымдары болды. Кейбіреулері тікелей осы телесериал үшін жазылған, бірақ көбінесе жарық көрген әңгімелерден бейімделген. Алғашқы үш маусымда тек ғылыми фантастика жанры болды, бірақ соңғы жылы бұл жанр қорқыныш пен фантастикалық әңгімелерге толығымен ауыстырылды, тек бір ғана оқиға ғылыми фантастикаға негізделген. 1970-ші жылдардың басында көптеген бөлімдердің бейнетаспалары жойылды, бұл сол кездегі қалыпты тәртіп еді. Көптеген бөлімдер әлі де жоғалған, бірақ кейбіреулері қайта табылды: мысалы, 1966 жылдың 27 қазанында екінші маусымда көрсетілген "Жеті деңгей" атты бөлімі 2006 жылдың қаңтарында еуропалық телерадиокомпанияның мұрағатынан BBC-ге қайтарылды.

Шығу тегі

Айрин Шубик университетте оқып жүрген кезінен бастап ғылыми фантастиканың жанкүйері болған. 1961 жылы ол ITV франшизасының мердігері ABC Television драма бөлімінің басшысы Сидней Ньюманға компанияның "Armchair Theatre" сериалының ғылыми фантастикалық нұсқасын жасауды ұсынды. Осының нәтижесінде "Бұл әлемнен тыс" ("Out of this World") атты, Борис Карлофф жүргізген, алтымыстық минуттық антологиялық сериал құрылды. Сериал 1962 жылдың маусымы мен қыркүйегі аралығында он үш эпизодқа созылды. Көптеген эпизодтар Джон Уиндхэм, Исаак Азимов және Филип К. Дик сияқты жазушылардың жарық көрген қысқа әңгімелері негізінде жасалған.

Бірінші серия

Шұбық жұмысты бастағаннан кейін көп ұзамай, бейімдеуге жарамды ғылыми-фантастикалық әңгімелерді табудың қиын екенін түсінді. Кейін ол былай деп есіне алды: "Оншақтысын іріктеу үшін жүздеген әңгімелерді оқыдым. Кейбір авторлармен жұмыс істеудің қаншалықты қиын екенін сіз білмейсіз, және ғылыми-фантастика жазушылары арасында авторлық құқықтардың дерлік бұзылмайтын кедергілерінің артында өзін қорғау ерекше нәрсе сияқты, тіпті теледидарда іске асыруға болатын әңгімелер болған кезде де. Көптеген әңгімелерге қол жеткізе алмайсыз. Либо идея тым қиялдауға берілген, оны іске асыру үшін үлкен бюджет қажет, либо әңгіме тым қысқа, бір сағаттық теледидарға жеткізу үшін тым тар". "Осы дүниеден тыс" жұмысы кезінде Шұбық британдық ғылыми-фантастикалық баспаның маңызды тұлғасы Джон Карнеллмен байланыс орнатты. Ол "Жаңа әлемдер" ғылыми-фантастикалық журналын құрған және көптеген британдық ғылыми-фантастика жазушыларының агенті болған. Карнелл оның қарастыруы үшін әңгімелер мен авторларды ұсына алды. Шұбық сондай-ақ британдық баспалардан ғылыми-фантастикалық антологиялардың көшірмелерін алды және көптеген авторлардан кеңес алды, соның ішінде Фредерик Поль, Альфред Бестер және Роберт Сильверберг. Соңғы екеуі теледидарға бейімдеуге қолайлы материал табуда ұқсас қиындықтарға тап болғанын мойындады. Ол Найджел Книлден серия үшін жаңа "Кватермас" әңгімесін жаза ма деп сұрады және Артур Кларкпен оның "The Deep Range" романын бейімдеу мүмкіндігі туралы хабарласты. 1965 жылдың наурыз айында Шұбық Нью-Йоркке барып, авторлармен авторлық құқықтар туралы келіссөздер жүргізді, АҚШ теледидарларынан идеялар іздеді және АҚШ баспаларынан ғылыми-фантастикалық антологиялар алды. Сапары барысында ол ғылыми-фантастика редакторларымен және Исаак Азимовпен кездесті, ол өзінің екі әңгімесін тек Ұлыбританияда көрсетуге рұқсат берді: шетелдік аумақтарға сатуға рұқсат етілмеді. Нью-Йоркке бару Шұбық үшін жыл сайынғы оқиғаға айналды. Лондонға алғашқы сапарынан оралғаннан кейін Шұбық жаңа антологиялық серияның продюсері және сюжет редакторы болып тағайындалғанын білді. Ол Джордж Спентон Фостерді өзінің орынбасар продюсері етіп тағайындады. Спентон Фостер ғылыми-фантастиканың жанкүйері болды және оның BBC теледидар өндірісіндегі мол тәжірибесі Шұбық үшін баға жетпес болды. Осы кезде ол бірінші серияға қажетті он екі сценарийді тапты: он эпизод Джон Уиндхамның ("Тынығу уақыты" және оның жалғасы "No Place Like Earth", "No Place Like Earth" ретінде драмалық түрде біріктірілген); Алан Нурстың ("Қалпына келтірілген адам"); Исаак Азимовтың ("Өлі өткен" және "Сукер Бэйт"); Уильям Тенннің ("Уақыт алдын ала"); Рей Брэдберидің ("Түлкі мен орман"); Кейт Вильгельмнің ("Андовер және Андроид"); Джон Бруннердің ("Уақыттың біраз шамасы"); Дж. Г. Баллардтың ("Центаврға он үш") және Фредерик Польдің ("Мидас обасы"). Сондай-ақ, екі түпнұсқалық әңгімеге тапсырыс берілді: Дэвид Кэмптонның "Отбасыдағы бейтаныс" және Майк Уоттстың "Кел, Боттеркуп, кел, Дейзи, кел?". Бұл фильмді түсіруді тапсырғандардың арасында теледидардағы жазушылардың есімдері бар. Терри Нейсон, "Доктор Кто" үшін Далектерді, кейіннен "Қотырып қалғандар" және "Блейк 7" фильмдерін жасаған, Брэдберидің "Түлкі мен орман" романын, ал "Z Cars" фильмінің бір авторы Трой Кеннеди Мартин Польдің "Мидас обасы" романын бейімдеген. Серияның атауы өндіріс басталған кезде шешілмеген болатын. "Dimension 4", "The Edge of Tomorrow" және "From the Unknown" сияқты атаулар "Out of the Unknown" атауына дейін қарастырылды. Музыканы Норман Кей жазды, ал ашылу тізбегін Бернард Лодж жасады. Бастапқыда, Борис Карлофф сияқты, әр әңгімені тұрақты жүргізуші таныстыруы жоспарланған. Кристофер Ли мен Винсент Прайске ұсыныс жасалды, бірақ олардың екеуі де қол жетімді болмағандықтан, идеядан бас тартылды. Ашылу тізбегін Бернард Лодж жасады, ол фотосуреттер мен арнайы жасалған оптикалық иллюзиялардың үлгілерін пайдаланды, сондай-ақ айқай-шумен қатып қалған бет және кеңістікте бірнеше рет құлаған манекенді біріктірді. Қырық секундтық тізбек 1965 жылы теледидарлық графика үшін "Дизайн және көркемдік бағыт" бойынша ағаш қарындаш жеңіп алды. BBC Radiophonic Workshop-тың Делия Дербиширі тізбекке тақырып жасады, бірақ ол қабылданбады. "Уақыттың біраз шамасы" эпизодының дизайнері ретінде Ридли Скотт, болашақ режиссер, "Alien" және "Blade Runner" сияқты фильмдерге қатысты. "Out of the Unknown" 1965 жылдың 4 қазанында сағат 20:00-де "No Place Like Earth" әнімен BBC2-де дебют жасады. Ғылыми-фантастика мен фэнтези теледидарда танымал болды, ал "Доктор Кто", "The Avengers", "Thunderbirds", "The Man from UNCLE" және "Lost in Space" сол кездегі танымал хиттер болды. Алайда, "Out of the Unknown" көбірек ақыл-ой сыйлығын ұсынуға арналған. Бастапқы көрермендер мен сыншылардың реакциясы әртүрлі болды, бірақ серия дамыған сайын жақсарды. "Андовер және Андроид" ("Теледидарға интеллект, юмор және қуаныш енгенде ғана, біз қаншалықты дәмсіз нәрселерге өмір сүріп жатқанымызды байқайсыз" – Daily Mail) және "Уақыттың біраз шамасы" ("Late Night Line Up" осы пьесадан кейін көптеген мақтаулы телефон қосылыстары болғанын хабарлағаннан кейін таң қалдырмады [ ] ол көрерменге фантазияның шындықтан айырмашылығы жоқ екенін сезіндірді" – Birmingham Evening Mail and Dispatch) көрермендер мен сыншылар үшін ерекше танымал болды. BBC2 бақылаушысы Дэвид Аттенборо "серияның белгісі болған жалпы кәсібилікті" мақтады. Бірінші көрсетілімінің соңында "Out of the Unknown" BBC2-дегі екінші ең танымал драмаға айналды, импортталған вестерн "The Virginian" кейін. Бірінші серияның бірінші және соңғы эпизодтары әлі де сақталғандықтан, ол ерекше ерекшелікке ие. Үшінші және төртінші сериялардың екеуі де жоғалды, ал екінші серияның соңғы эпизоды жоғалды.