Кіріспе

Америкалық телесериал (1985–1992)

Сюжет

Шоуда Ричард Дин Андерсон сомдаған құпия агент Ангус МакГайвер Лос-Анджелестегі құрамындағы Феникс қоры үшін және Америка Құрама Штаттарының Сыртқы қызметтер департаменті (DXS) үшін агент ретінде жұмыс істейді. Батыс Технологиялық институтында физика ғылымын оқыған («Қиын апта») МакГайвер Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Армиясының арнайы күштерінде бомбаларды зейіндеу тобының технігі/ЭОД («Кері санау») ретінде қызмет еткен. Ол физикалық ғылымдар туралы энциклопедиялық білімге ие, күрделі мәселелерді әдеттегі заттардан, әрқашан өзімен бірге алып жүретін швейцариялық армия пышағы, таспа және кейде тұспалдан жасалған нәрселерден шешеді. Ол зорлық-зомбылықсыз шешімдерді қалайды және 12 жасында досының қазасына себеп болған оқиғадан кейін қару қолданудан аулақ жүреді. Оның басты қасиеті – ғылыми білімді практикалық қолдануы және қолжетімді заттарды тапқыр пайдалануы. MacGyver өмір мен өлімге байланысты жағдайларда, бірнеше минуттың ішінде күрделі құрылғыларды импровизациялауды қажет ететін, көріне жайсыз мәселелерге тапқан шешімдері – шоудың ең қызықты тұсы болды, бұл қолданбалы ғылымдарға, соның ішінде инженерлік саласына қызығушылықты арттырды және көңілді сюжеттер ұсынды. Шоудағы MacGyver-дің барлық қимылдары сценарийшілер үшін ғылыми принциптерге сәйкес келуін қамтамасыз ету үшін кеңесші ғалымдармен тексерілді. MacGyver тұрмыстық химиялық заттарды у, жарылғыш заттар немесе басқа да қауіпті деп саналатын заттарды араластыру үшін қолданған бірнеше жағдайда, егжей-тегжейлі мәліметтер өзгертілді немесе түсініксіз қалдырылды, немесе маңызды компонент немесе қадам алынып тасталды. 4-7 маусымдарда бұл көбірек болды, ал 1-3 маусымдар көбінесе MacGyver-дің АҚШ үкіметі үшін, кейіннен Феникс қоры үшін жұмыс істеген оқиғалары туралы айтты.

Эпизодтар

Бірнеше эпизод, оның ішінде пилоттық эпизод, MacGyver-дің міндетте болуымен басталатын "суық кіріспе" арқылы ашылады. MacGyver жиі бала кезінен қазіргі жағдайымен байланысты оқиғаны айтады. Ол бұл жағдайды жылдам шешеді, ал негізгі оқиға ашылу титрлерінен кейін басталады. Титрлер мұндай кіріспе сахнаны "Бастапқы әрекет" деп атайды, ол кейінгі эпизодтарға қарағанда ертерек эпизодтарда жиірек кездеседі. Бұл сегментті эпизодтың негізгі оқиғасын жазған және түсірген командадан өзге команда жазады және түсіреді. Титрлерден кейін негізгі оқиға стандартты үш акттық құрылымда дамиды. Көптеген эпизодтарда кіріспе сахна ашылу титрлерінен кейін пайда болады және көбінесе MacGyver-ді міндетте көрсетпейді, бірақ кейіпкерді дамытуға арналған жағдайды көрсетеді. "Бастапқы әрекет" сахналары сияқты, бұл кіріспе сегменттері көбінесе негізгі оқиғамен тікелей байланысты болмайды.

Актерлік құрам

Ричард Дин Андерсон – Ангус МакГайвер, бала кезіндегі досының қазасына себеп болған револьвермен болған оқиғадан кейін қару ұстамай, оны пайдаланудан қашқан құпия агент. Дегенмен, МакГайвер алынған қаруды, оның бөліктерін немесе оқ-дәрілерін әдеттен тыс жолдармен қолдануға дайын, мысалы, кілт ретінде. Ол қаруды түпкілікті мақсаты бойынша қолданған үш жағдай бар: пилоттық эпизодта МакГайвер миссия кезінде AK-47-ді атып жатыр (эпизодтың 7:51 минутында); бірінші маусымның 10-шы эпизодының басында ол екі ұстаушыны қарумен ұстайды; және «Қиямет жолы» телефильмінде қару қолданатыны көрінеді. Ол үкіметтегі әскеришіл көзқарастарға жиі күдікпен қарайды; ол өзінің жұмыс берушісі, Лос-Анджелестегі «Феникс» қорын заңдылықты сақтаудың дәстүрлі (және зорлыққа толы) тәсілдеріне балама ретінде қарастырады. Дана Элькар – Пит Торнтон рөлінде, МакГайвердің бастығы және жақын досы. Ол Сыртқы қызметтер департаментінде (DXS) оперативтік қызметкер болған, сол жерде ол халықаралық саскін және маскировка шебері Мёрдокты (Майкл Де Баррес) іздеу кезінде Мактың тапқырлығына тәнті болды. Бірнеше жылдан кейін Торнтон «Феникс» қорының операциялар директоры болғанда, ол МакГайверді бағдарламаға қабылдайды. Макты қорының түрлі тапсырмаларына жіберуден басқа, Торнтон көбінесе МакГайверді қиын жағдайлардан шығаруға мәжбүр болады, сонымен бірге өзінің сабаздығымен және көшедегі тәжірибесіздігімен көзге түседі. Торнтонның Майкл есімді ұлы бар. Шоудың соңында Питтің глаукомаға шалдыққандығы белгілі болады, бұл Элкардың өзінің нақты өмірінде глаукомаға шалдыққандығына байланысты сценарийге енгізілген. Дана Элькар алғаш рет пилоттық эпизодта KIVA зертханасының операциялар басшысы Энди Колсон рөлінде ойнады. Брюс МакГилл – Джек Далтон, МакГайвердің әзілкеш жақын досы. Ол тез байытудың түрлі схемаларымен баршаны қиын жағдайға түсіретін, олардан тек МакГайвер ғана құтқара алатын сарбаз/бұталық ұшқыш. Ол өтірік айтқанда сол көзі қысылады. Далтон көбінесе танысқан әйелдерге сүйіспеншілік білдіруге тырысады.

Даму

MacGyver сериалын жасау кезінде Джон Рич ABC телеарнасы үшін Mr. Sunshine комедиялық сериалында жұмыс істеді, ол көп ұзамай жабылды. Генри Винклер "Бақытты күндер" сериалындағы он бір жылдық еңбегін аяқтап, жаңа жоба іздеп жүрген еді. Ли Дэвид Злотофф NBC телеарнасында көрсетіліп тұрған "Ремингтон Стил" сериалының продюсері болып жұмыс істеді. Олар үшеуі MacGyver сериалының негізін құру үшін бірігіп, идеяны Paramount компаниясына сатты, ал ABC телеарнасы бұл сериалға қызығушылық танытты.

Түсірілім

Сериалдың алғашқы екі маусымы мен соңғы маусымы Оңтүстік Калифорнияда түсірілді. 3-тен 6-маусымға дейін фильм Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Ванкувер маңындағы әртүрлі орындарда түсірілді. Лос-Анджелес шоудың барлық уақытында оқиға орны болып қала берді. Ванкуверге көшуге себеп – сериалдың жоғары өндіріс құнына байланысты жабылу қаупі болды. 1- және 2-маусымдарда МакГайвер Венеция жағажайындағы су жағасындағы пәтерде тұрған. 3-маусымда ол белгілі бір орны көрсетілмеген үй қайығына көшті, бірақ ол әлі де Лос-Анджелесте екені айтылды (нақты түсірілімдер Ванкувердің орталық бөлігіндегі Коул-Харборда өтті). Фильм түсіру соңғы маусымда Лос-Анджелеске қайта оралды.

Кастинг

Сериалдың дайындық кезеңінде Винклер мен Рич басты рөлге лайықты актер іздеді. Ричтің айтуынша, әр актер сынақ кезінде өзін тым күшті көрсіп, жасанды ойын көрсетті. Андерсон рөлге сынақ бергенде, Винклер мен Рич оның кейіпкерге ерекше жанылылық пен адамдық сезім сыйлағанын байқады, бұл басқа актерлерде болмады. Екеуі де Андерсон американ теледидарындағы жаңа, көзге түсетін жұлдыздардың бірі болады деп сенді. Андерсон сериалда көптеген каскадтарды өзі орындағанымен белгілі, бірақ кейінгі маусымдарда жарақаттардың көбеюіне байланысты қатысуын азайтты. Каскадерлік жұмыстар кезінде жарақат алғаннан кейін арқасы ауырсып, аяғына операция жасау қажет болды.

Тарату тарихы

Бірінші маусымда баяу бастағаннан кейін, «МакГайвер» екінші маусымда ABC телеарнасы үшін күтпеген сәттілікке ие болды, сол кезде ол ABC-нің Дүйсенбі кешкі футбол бағдарламасына кіріспе ретінде алты жыл бойы көрсетілді (тарихтағы ең ұзақ көрсетілім). Шоудың төртінші маусымында Ричард Дин Андерсон ABC телеарнасының сериалды жеткілікті түрде жарнамаламағанына наразылық білдірді. Сериалды «ABC үшін тағы бір әрекет фильмдерінің бірі» деп атап, ABC сериалды жеткілікті деңгейде насибаттамағанын айтты. «МакГайвердің» жетінші маусымы қысқартылды. 1991 жылдың 30 желтоқсанында көрсетілген он екінші бөлімнен кейін «МакГайвер» ABC кестесінен жоғалып, 1992 жылдың 25 сәуіріне дейін қайта оралмады, сол кезде сериал тоқтатылды. Финал сол күні көрсетілді, ал 1992 жылдың 21 мамырында бұрын көрсетілмеген бөлім ілесіп шықты. «Сериал неге тоқтатылды?» деген сұраққа жауап берген Андерсон: «Оның тоқтауының жалғыз себебі – барлығы ары қарай жылжуға дайын болды. Мен физикалық тұрғыдан шаршадым және өмірімде ештеңе қалмады» деді.

Жоғары сапалы ремастерлеу

2018 жылдың маусым айында CBS бастапқы камералық негативтердің, жоғалған деп есептелген, табылып, сериалдың жоғары сападағы қайта өңдеу жұмыстары жүргізіліп жатқанын хабарлады. 21 маусымдағы баспасөз релизінде алғашқы үш маусымның аяқталғаны және қалған төртеуінің 2018 жылдың соңына дейін қайта өңделетіні расталды. Сонымен қатар, баспасөз релизінде сапаның қаншалықты жақсарғанын көрсететін промо-ролик те қосылды.

Әсері

Сериал «Симпсондар» эпизодтарында еске алынады, негізінен Мардж Симпсонның қарындастары (Пэтти мен Сельма) шоуға деген құштарлығын және МакГайвер кейіпкеріне ғашықтықтарын көрсетеді. «Қара жесір» эпизодында көрсетілгендей, қарындастардың шоуды үнемі тамашалауы – олардың күнделікті кестесінің өзгере алмайтын бөлігі, тіпті өлімге дейін. Эпизодта МакГайвердің қияли көрінісі бар, онда ол ауылды құтқарудағы рөлін азайтады: («Маған рахмет айтпаңыз, Айдың гравитациялық күшіне алғыс айтыңыз»). Андерсонның кейінірек шығарған «Stargate SG 1» шоуының бірінші эпизодында Аманда Тэппинг әуе күштерінің «МакГайвер» көмегімен «Жұлдыздық қақпа» үшін үйге қоңырау шалу құрылғысын жасағанын айтты, ал одан кейін көрсетілген бір секундтық кадрда Андерсон «сәл ғана ирониямен күлімсірейді»; продюсерлер, Андерсонның өзі қоса, «бұл оларға ұнады» деді, ал Андерсон кейін «Менің ойымша, бұл керемет болды» деп мәлімдеді. 2006 жылы Андерсон Super Bowl XL үшін MasterCard телеарнасының жарнамасында пайда болды. Онда ол қарағай иіссуымен креслоға байланған арқандарды кесіп тастайды, zip-таспа үшін катушка ретінде қарапайым шұлық қолданады және қағаз қыстырғыш, ручка, резеңке лента, пинцет, мұрынға тарататын спрей және түйе құсының құбырысын пайдаланып, жұмыс істемейтін жүк көлігін жөндеп, қосқан сымдарды қосады. Бұрынғы MasterCard жарнамаларында адамдар қарапайым міндеттерді орындау үшін қымбат нәрселер сатып алатын болса, бұл жарнамада МакГайвер 20 доллардан арзан үй шаруашылығы заттарын пайдаланып, өлім қаупінен құтылып жатыр. Жарнаманың соңында ол несие картасымен дүкеннен осындай заттардың әртүрлілерін сатып алады (қайда барса да, оған қажетті заттар әрқашан қолында болуының себебін әжуалай түсіндіреді). Жарнама Андерсонның МакГайверді сомдайтынын көрсетсе де, оның есімі айтылмайды. 2007 жылдың тамызында McCormick Tribune Foundation тапсырысымен жүргізілген сауалнамада американдықтар төтенше жағдайға тап болғанда көмектесетін сүйікті көркем кейіпкер ретінде МакГайверді таңдады. 2008 жылы «МакГайвер не істер еді?» деген сөз тіркесі Жаңа Зеландия телеарнасында Греггтің «еркін тамақтандыру» шөптері мен дәмдеуіштерінің жарнамасында қолданылды. Жарнамада «МакГайвер» сөзі картоп қаққышы және швейцариялық армия пышағының жапырақтары сияқты ашылатын кескішпен бірге жұмбақ сияқты ашылады.

"МакГайвер" және "МакГайверлік"

МакГайвер өзінің тапқырлығын, ғылымды, технологияны және табиғаттану білімін, сондай-ақ спорттық қабілетін өмір мен өлімге қатысты қиын жағдайларды шешу үшін пайдаланады. Ол осы мәселелерді шешу үшін қарапайым заттардан импровизациялық құралдар жасайды, жоғары технологиялық қару-жарақ пен жабдықтардың орнына тек швейцариялық армия пышағы мен таспаға сүйенеді – бұл әдеттегі тыңшылар сериалының кейіпкерлерінен өзгеше. Осы құралдар кейіпкермен байланыстырып айтылатын сөздерге айналды және жанкүйерлер оларды «МакГайверизм» деп атады. Сериал авторлары құралдарды ғылыми кеңесшілер ұсынған идеяларға, нақты оқиғаларға және түсірілім орнында табылған заттарға сүйеніп жасады. 2015 жылы «МакГайвер» сөзі Оксфорд сөздігіне «қолдағы бар заттарды пайдаланып, тапқырлықпен немесе импровизациялық түрде (затты) жасау немесе жөндеу» мағынасында етістік ретінде енгізілді.

Қайта жегу қатесі

Джаред Падалеки «МакГайвер» сериалының сәтсіз пилоттық эпизодында ойнады.

2016 жылы CBS қайта басталған сериясы

2015 жылдың қазан айында түпнұсқа сериалдың атқарушы продюсері Генри Винклер Джеймс Ван және Р. Скотт Геммиллмен бірге CBS телеарнасы үшін сериалды қайта жаңартуға келісті. Келесі мамыр айында телеарна сериалды іске қосты, сонымен қатар сериалдың авторы және атқарушы продюсері Питер Ленков шоураннер болады және жаңа сериал сол жылдың соңында көрсетіледі деп хабарлады. Алайда, сол маусымда телеарна пилоттық эпизодтан бас тартып, Уан режиссерлік еткен жаңа пилотты тапсырыс берді, ал Тилл мен Эдс актерлік құрамда қалды. Джастин Хайрес МакГайвердің бөлмедесі Вилт Бозер рөліне шақырылды. Маусым айында Variety журналы Сандрин Холт Сыртқы қызмет департаментінің операциялар директоры, бұрынғы жедел агент Патриция Торнтон рөліне, ал Тристин Мейс өте болжаусыз, өшікпес компьютерлік хакер Райли Дэвис рөліне бекітілгенін хабарлады. Жаңартылған сериал 2021 жылға дейін көрсетілді, содан кейін жабылды.

Мобильдік ойын

MacGyver: Deadly Descent атты телесериал негізінде жасалған 3D пазл ойыны iOS және Android платформаларында жарық көрді.

МакГайвер және жаңа цитан

Андерсон 2012 жылдың қыркүйегінде MacGyver рөлін қайта ойнады. Бұл Мерседес-Бенц компаниясы Еуропада жаңа MPV Citan моделін таныстыру мақсатымен жасаған жаңа қысқаметражды фильмдер сериясы болды.

Комикстер

Комикс бүкіл әлемде өте жақсы қабылданып, алғашқы саны алғашқы екі аптаның ішінде сатылып бітті және ірі комикс сайттарында көбінесе жағымды пікірлер алды. Дегенмен, сериалдың бас авторы Тони Ли 2014 жылдың қыркүйегінде сериалдың жалпы сатылымы екінші сериал шығаруға жеткіліксіз болғанын растады.