Кіріспе

Рим саясаткері және өнер тарихшысы (1751–1818)

Эннио Кирино Висконти (1 қараша 1751 – 7 ақпан 1818) – римдік саясаткер, антиквар және өнер тарихшысы, Папаның антиквариат префекті және ежелгі рим мүсінтамасы саласындағы заманының басты сарапшысы. Оның ұлы Пьетро Эрколь Висконти Пьетро Висконтинің редакциясымен «Versi di Ennio Quirino Visconti, raccolti per cura di Pietro Visconti» кітабын шығарды, ал Луи Висконти Францияда танымал сәулетші болды. Оның інісі Филиппо Аурелио Висконти (1830 жылы қайтыс болды) – классикалық ғылымдарды зерттеуші, ол Museo Pio Clementino-ның жалғасы болған Museo Chiaramonti-ді жариялады.

Өмірбаян

Римде дүниеге келген ол, Папа Клемент XIV-нің мұрағатшысы Джованни Баттиста Антонио Висконтидің ұлы еді. Ол папаның ежелгі заттар коллекциясын Museo Pio Clementino ретінде қайта ұйымдастырып, жаңартқан. Папа Пий VI оны әкесінің орнына тағайындаған соң, зерек және ерте піскен Висконти 1787 жылы Римдегі Капитолий мұражайларының консерваторы қызметін атқарды. Ол әкесімен бірге "Музей Пио Клементино" (1782) кітабының бірінші томын шығаруға көмектесіп, ал қалған алты томын өзі жазып, соңғысын 1807 жылы аяқтады. Бұл Ватикан коллекциясындағы рим мүсіндері мен ежелгі заттарының каталогы, көп жылдық еңбектің нәтижесінде жарық көрді және "Винкельманнан кейінгі археологиялық зерттеулерге екінші деңгейде әсер етті". Ол сонымен қатар, сер Ричард Ворслидің Грецияда жинаған ежелгі заттарын "Ворслиан мұражайы" (1794) және Вилла Боргезедегі мүсіндерді (1796) жариялады. 1798 жылы Висконти, қысқа ғұмырлы Рим Республикасының бес консулының бірі болды. Римде папалық билік қайта орнатылғаннан кейін, ол Парижге көшті, онда оның келгеніне қуанды: "Бұл оқиғаны біздің жеңістеріміздің ең бақытты нәтижелерінің бірі деп есептедік", - деп жазды антиквар Аубин Луи Миллен де Грандмезон. 1799 жылдың соңында ол Луврде орналасқан Наполеон мұражайының ежелгі бұйымдарының кураторы болды, олардың көпшілігі оған Толентино шартының (1797) талаптары бойынша алынған олжа ретінде таныс еді. Оның сипаттамаларын Робильяр Пьеренвилл "Le Musée français" басылымында жариялады. 1803 жылы ол Франция ғылым академиясында археология профессоры болды. Парижде ол ежелгі заманның белгілі тұлғаларының портреттерінен тұратын "Iconographie Grecque" (3 том, 1808) және "Iconographie Romaine" (1 том, 1818) сияқты серияларды шығарды. Оның қайтысынан кейін Куатрмер де Кинси және басқалар кеңейтілген некрологтар жариялады. Парламенттік пікірталастарда Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігі үшін Эльгин мәрмәрлерін сатып алу мәселесі талқыланған кезде, Висконти олардың мәдени құндылығы туралы пікір білдіру үшін шақырылған ғалымдардың бірі болды. Оның естеліктері ағылшын тіліне аударылып жарияланды. Висконтиден кейін Луврдегі ежелгі бұйымдардың кураторы қызметін Шарль Отон Фредерик Жан Батист де Кларак атқарды. Висконти антиквариаттық дәстүрде мықты негізделген еді. Ол портреттерде ассоциативтік құндылықтарды жоғары бағалап, философтар мен императорлардың портреттерін қабылдады. Ол суреттеген мүсіндер мен рельефтердің иконографиясын анықтауға күш салды. Висконти сонымен қатар, қазіргі заманғы өнер тарихының бастауындағы маңызды тұлға, өйткені Хаскелл мен Пеннидің айтуынша, ол Фокионның портретін танудан алған қуанышымен мүсіннің сұлулығын асыра бағалаған. Оның өсіп келе жатқан мүсіндерге деген адалдығы, оны классикалық грек және эллиндік түпнұсқалардың ең жақсы көшірмелерін, мысалы, Аполлон Белведер және Лаокон мен ұлдары сияқты римдік коллекционерлер үшін жасалған "үлкен еліктеулерді" көруге итермеледі. Ол ежелгі мүсіндердің дәстүрлерінің, Виргилий Гомерді жетілдіргендей, жақсартулардың жиынтық тарихы екенін сезінді. 1818 жылы оның өлімінен кейін оның құрметіне медаль жасалды. Бұл медаль сол кездегі атақ-даңқына ие болған әйгілі француз тұлғаларын еске алуға арналған серияның бір бөлігі болды.