Кіріспе

Вануату аралы (Маэво, ағылшын тілінде /m/aɪ/w/oʊ/, /'/m/eɪ/ / MYwoh, MAY және бұрын Аврора аралы) – Вануатудағы Пэнама провинциясында, Эспириту Сантодан 105 км шығысқа қарай орналасқан арал. Оның ұзындығы 47 км, ені 6 км, ал ауданы 269 км². Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 795 метр биіктікте. 2009 жылы аралда шамамен 3600 адам тұрды. Маэво тығыз өсімдік жамылғысымен жабылған: банян ағаштары өсетін тропикалық ормандармен.

Атауы

Маэво атауы Мота, Рага немесе Амбаеден оның айтылуын жазуға жасалған тытырғау болуы мүмкін деп есептеледі. Жергілікті тілдерде ол N̄waewo деп жазылады. Аралдың басқа атауларына Мверлап, N̄wēw және Mwotlap Am̄ew (жерлік префиксімен a) кіреді. Бұл терминдердің барлығы Прото Солтүстік Орталық Вануату (және Прото Торрес-Банкс) тілінен шыққан *mʷaewo сөзінен туындаған деп саналады.

Тарих

Еуропалықтар Maewo аралын алғаш рет 1606 жылдың сәуір айының соңында Педро Фернандес де Кирос испандық экспедициясы барысында көрді. Оны 1768 жылы Луи Антуан де Бугенвиль тағы да көріп, латын тілінде "таң" деген мағына беретін "Аврора" деп атады, осылай ол аралды көрген уақытына байланысты ат қойды.

География

Маево – Вануатудағы ең көп жауын-шашын түсетін арал. Арал жасыл, құлпыра жайылған өсімдіктермен қапталған. Көп жауын-шашынның арқасында мол мөлшерде таза су мен сарқырамалар пайда болады. Маевоның орталық бөлігінде де ыстық су бұлақтары бар. Осы сарқырамалардың ең ірісі – аралдың солтүстік жағындағы Наоне ауылының жанында, Маево Наоне әуежайының маңында орналасқан каскадтар сериясы. Бұл каскадтар сериясы көбінесе "Big Wota" деп аталады. Маевоның климаты ылғалды тропикалық. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен 3500 мм құрайды. Жылдың екі мезгілі бар: қарашадан сәуірге дейін жалғасатын жаңбырлы маусым және мамырдан қазанға дейін жалғасатын құрғақ маусым. Арал жиі циклон мен жер сілкінісіне ұшырайды.