Кіріспе

1970 жылғы американдық табиғаттан тыс қорқыныш фильмі.

Фильм бастапқыда продюсер-режиссер Муреннің қысқаметражды туындысы ретінде жоспарланған – ол кезде «The Equinox: Journey into the Supernatural» деп аталатын. Ол 1967 жылы достары Дейв Аллен мен Джим Данфортпен бірге оны жасап, түсірді. Тәуелсіз дистрибьютор Tonylyn Productions фильмді таратуға қызығушылық танытқаннан кейін, режиссер Джек Вудс қосымша түсірілімдер жасау және Муреннің қысқаметражды фильмін толық метражды көркем фильмге айналдыру үшін шақырылды. «Equinox» алғашқыда кинотеатрларда көрсетілген кезде түн ортасында көрсетілетін фильм ретінде танымал болды, бірақ кейінірек үнемді, бірақ сонымен қатар күрделі тоқтату анимациясы мен жасушалық анимациясын тиімді пайдаланғаны үшін атақты болды, осы эффектілерді Дейв Аллен мен Джим Данфорт жасады; соңғысы кейіннен «Flesh Gordon» фильмінде жұмыс істеді, онда ол «Equinox» фильміндегідей алып монстрды анимациялады. Бұл культты фильм қорқыныш және ғылыми-фантастикалық жанрларға үлкен әсер етті, режиссер Джордж Лукас және арнайы эффекттер жасаушы Рэй Гаррихаузен оны жоғары бағалады. Фильм 2006 жылы Criterion Collection компаниясымен DVD форматында шығарылды.

Сюжет

Бір репортер Дэвид Филдингке психиатриялық ауруханада барып, оның үш досының дәл бір жыл бір күн бұрын қайтыс болғаны туралы жаңалық жариялайды. Дэвид кататониялық, бірақ оның бұрынғы профессоры доктор Уотерманның суретін көрсеткенде, репортерге шабуыл жасайды. Дауыл кезінде Дәуіт айқыш ағашын жоғалтады және оның жоғалуына қатты алаңдайды. Журналист Дэвидті ауруханаға алып келгеннен кейін дереу полициямен сұхбат алған кездегі магнитофондық жазбаларды тыңдайды және оны ақылдан адастырған оқиғаларды қайта жаңғыртады. Дэвид, Сьюзан Тернер, Джим Хадсон және оның әйелі Вики орманды каньоннан доктор Уотерманды іздестіріп, оның үйі қирағанын табады. Олар үңгірде барғанда, қарт кісіге кездеседі, ол оларға сиқырлы аңыздар мен рәміздермен толтырылған ежелгі кітап береді. Уотерманның жазбаларында "нағыз жамандықтың Киелі кітабы" деп сипатталған кітап күкірт иісімен және Иеміздің дұғасы кері жазылып жазылған. Топ Уотерманның кітаптағы жын шақыру рәсімдерімен жасаған тәжірибелері бұзылып кеткенін біледі. Ол жалған тәлкекпен жаратылған ұлы аңға билігінен айырылған соң, оның үйі қираған. Дәрігер Уотерман кенеттен пайда болып, кітапты Дэвидтен тартып алады; ол Джиммен бірге қуып шығады. Дәуіт оның басын ұрып өлтіреді. Джим мен Дэвид кеткеннен кейін Уотерманның денесі табиғаттан тыс түрде жоғалады. Орман күзетшісі Асмодей Джим мен Дэвидтің кітапты ұстағанын біліп, оны алу үшін жыртқыштарды - алп маймыл тәрізді жаратылысты және жасыл терілі, жүнді алыпты жібереді. Маймыл тәрізді аңдар үңгірден қартты өлтіреді. Асмодей Сьюзанға жыныстық қатынас жасауды бастайды, бірақ оның айқасы оны кері қайтарады. Сюзан кездейсоқ айқышқа жоғалғаннан кейін, ол жынға билік етіп, оны тоқтата алмайтын Викиге шабуыл жасайды. Дэвид келіп, кітаптан мистикалық символды көрсетеді, Сьюзан есінен танып қалады. Асмодей Джимді өлтіріп, оның шынайы түрін ашады: қанатты, қызыл жын. Викиді өлтіргеннен кейін Асмодей Дәуіт пен Сюзанға шабуыл жасайды, олар зиратқа қашып, қабірдің үстіндегі үлкен тас айқышқа жасырынады. Жын айқышқа ұшып барып, өлгенде, зират өртеніп, Сьюзанды өлтіреді. Бір үлкен, көлеңкелі тұлға Дәуіттің бір жыл, бір күн ішінде өлетінін айтады. Ол қорқып, көмек сұрауға жақын маңдағы жолға жүгіріп бара жатқанда, оны жүргізушісіз көлік басып қалады. Екі жолаушылы тағы бір көлік оған көмектесу үшін тоқтап қалады. Дэвид ақыл-есінен айырылып, психиатриялық ауруханаға түседі. Бір жыл және бір күннен кейін, зұлымдыққа тап болған, қайта тірілген Сьюзан оны өлтіру үшін ауруханаға келеді.

Даму

Пасадена қалалық колледжінде бизнес оқып жүргенде, продюсер және болашақ кинорежиссер Деннис Мурен достары Дэйв Аллен мен Джим Данфортпен бірге "The Equinox – A Journey into the Supernatural" атты қысқа ғылыми-фантастикалық фильмді жасады. "Тонилин Продакшнз" атты шағын кинокомпания фильмді ұнатып, таратуға келісті. Продюсер Джек Х. Харрис бұрын Джон Кассаветеспен жұмыс істеген монтажшы Джек Вудсты "Эквинокс" фильмін толық метражды фильмге айналдыру үшін қосымша түсілімдер жасауға шақырды. Америка кино институтының мәліметінше, фильмнің соңғы бюджеті 8000 долларды құрады. "Equinox" 2006 жылғы маусымда Criterion Collection жинағының 338-ші шығарылымы ретінде DVD форматында жарық көрді, оған театрлық нұсқасы және Муреннің түпнұсқалық жобасы кірді, соңғысы алғаш рет ресми түрде жарияланды. Сондай-ақ, фильмнің жақтаушысы Форрест Дж. Акерменнің кіріспе сөзі қосылды.

Сыншылдық және мұра

Фильмді қарап шыққанда, DVD Talk-тан Билл Гиброн былай деп жазды: "Бір қызық жайт, "Equinox" фильмі – бұл Сэм Раймидің орнына Рей Гаррихаузен жұмыс істеген "Зұлым өлілер" фильміне ұқсайды. Олардың арасындағы айқын байланыстар соншалық, Сэм мен оның командасы осы нұсқаны фильмдерін жасау кезінде кездестіріп, стильдік жазбалар жасаған болуы мүмкін. "Зұлым өлілер" фильмінің қараңғылығымен салыстыруға болмаса да, "Equinox" көңілді ойын-сауық сыйлайды". Фантастикалық фильмдер туралы жазатын Дейв Синделер фильмге оң баға беріп, "көрінетін арзандыққа және ұзақ түсіру кестесіне байланысты кейіпкерлер көз алдыңыздың алдында қартайып қалады" деп атап өтті. Ол фильмді күшті деп санады және "Лавкрафттың зұлымдығының керемет сезімі" үшін мақтады. The A.V. Club-тан Ноэль Мюррей фильмге B бағасын беріп, "Бұл жігіттердің ресурстардан гөрі тапқырлығы артық екені анық, ал "Equinox" фильмін көру – ештеңеден бір нәрсе жасау қалай екенін үйренуге тамаша мүмкіндік" деді. Ozus' World Movie Reviews-тен Дэннис Шварц фильмге C бағасын берді, оның айтуынша, фильм "тек керемет арнайы эффекттерімен ғана ерекшеленеді". Автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмге 4 жұлдыздың 2-ін берді, фильм "кино клишелерін жақсы арнайы эффекттермен үйлестіреді" деп мәлімдеді. Сюжеттеріндегі ұқсастықтарға байланысты, "Equinox" фильмі "Зұлым өлілер" фильміне шабыт берген деп есептеледі, бірақ бұл әлі расталмаған. Criterion Collection журналында Брок ДеШейн фильмді көру туралы Том Салливанның сөздерін келтіреді: "Мен "Зұлым өлілер" фильмін түсірмей тұрып, "Equinox" фильмін кем дегенде екі рет көрсеттім. Бұл туралы [Evil Dead режиссері] Сэм Раймимен сөйлескенімді есімде жоқ, бірақ ұқсастықтар таң қалдырады. Менің ойымша, бұл екі фильмнің де бюджеті шектеулі болғандықтан. Яғни, азаматтардың саны аз, оқшауланған, арзан жер және амбициялық арнайы эффекттер. Қорыта айтқанда, "Equinox" мені фильм түсіру мақсатымды іске асыруға ынталандырды. 'Егер олар жасай алса, мен де жасай аламын!'".