Көне американдықтардың қасиетті орындарын қорғау ескерткіші
Canyons of the Ancients National Monument
Колорадодағы ежелгі американдықтардың мәдени ескерткіштері сақталған Canyons of the Ancients ұлттық ескерткіші туралы ақпарат. Археологиялық орындар, тарих, туризм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі америкалықтардың маңызды нысандарын қорғайтын ескерткіш
Monument protecting significant sites of ancient Native Americans
Ежелгілер ұлттық ескерткіші – АҚШ-тың Колорадо штатының оңтүстік-батыс аймағында орналасқан, археологиялық тұрғыдан маңызды ландшафтты қорғайтын ұлттық ескерткіш. Ескерткіштің Ежелгілер каньоны Ұлттық ландшафтты сақтау жүйесінің бөлігі болып табылады, ол Ұлттық сақтау жерлері деп белгілі. Бұл жүйедегі ландшафттардың ерекше мәдени, экологиялық және ғылыми құндылықтарын мойындап, оларды сақтау, қорғау және қалпына келтіру Жерді басқару бюросының міндетіне кіреді. Ежелгілер каньоны Ұлттық саябақтар қызметі басқаратын Ховенвейп ұлттық ескерткішінің төрт бөлігінің үшеуін қамтиды және оның айналасын қоршайды. Ескерткіш АҚШ-тағы археологиялық орындардың ең көп шоғырланған аймағын, негізінен ежелгі Пуэбло тайпаларының қиратыларын сақтау мақсатында жарияланды. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, ескерткіш аумағында 8500-ден астам жеке археологиялық орын тіркелген.
Canyons of the Ancients National Monument is a national monument protecting an archaeologically significant landscape located in the southwestern region of the U. S. state of Colorado. The monument's Canyons of the Ancients National Monument is part of the National Landscape Conservation System, better known as the National Conservation Lands. This system comprises managed by the Bureau of Land Management to conserve, protect, and restore these nationally significant landscapes recognized for their outstanding cultural, ecological, and scientific values. Canyons of the Ancients encompasses and surrounds three of the four separate sections of Hovenweep National Monument, which is administered by the National Park Service. The monument was proclaimed in order to preserve the largest concentration of archaeological sites in the United States, primarily Ancestral Puebloan ruins. As of 2022, over 8,500 individual archeological sites had been documented within the monument.
География
Ежелгілер ұлттық ескерткішінің каньондары Колорадоның оңтүстік-батысында, Плезант-Вью қаласынан батысқа қарай 9 миль (14 км) жерде орналасқан. Бірнеше деректер Лоури Пуэблоның Меса-Верде ұлттық паркінен батысқа қарай 9 мильдей жерде екенін көрсетеді, бұл ішінара шындық: ол Меса-Вердедің батыс жиегінен батысқа қарай 9 мильдей жерде орналасқан, бірақ Меса-Верде оңтүстікке қарай одан да әрі орналасқан. Грегоридің дәлірек айтуынша, Лоури Пуэбло Колорадо штатының Плезант-Вью қаласынан батысқа қарай 9 миль жерде орналасқан.
Canyons of the Ancients National Monument is located 9 mile (14 km) west of Pleasant View, Colorado in southwestern Colorado. efn|There are several references that Lowry Pueblo is 9 miles west of Mesa Verde National Park, which is partially true: it's 9 miles west of Mesa Verde's western edge, but it's Mesa Verde is at least as far further south. The more correct statement from Gregory is that Lowry Pueblo is 9 miles west of Pleasant View, Colorado.
Даму Пуэблосы: 500-1100 жылдар
Ежелгі Пуэбло халқы 10 ғасырда Ежелгілер каньонында өмір сүрді; Ұлы Пуэбло кезеңінде салынған Лоури Пуэбло 10 ғасырда салынған шұңқыр үйдің үстіне салынған. Осы кезеңдегі архитектура мен өмір салтын толық түсіну үшін Меса-Верде аймағындағы пуэбло ғимараттары таспен, оңтүстікке қарап терезелермен, U, E және L пішіндерінде салынған. Ғимараттар біріне-бірі жақын орналасқан және діни тойлаулардың күшеюін көрсетеді. Кивалардың жанында мұнаралар салынған, олар күзеттік мақсатта пайдаланылған болуы мүмкін. Қыш ыдыстар әртүрлі болды, оларға құмыралар, кеселер, табақтар, тостағандар және тағам мен су ішуге арналған ыдыстар кірді. Өсімдіктерден алынған пигменттермен ақ түсті, қара өрнекті қыш ыдыстар пайда болды. Суды басқару және сақтау техникалары, оның ішінде су қоймаларын және шөгіндіні ұстап тұратын бөгеттерді пайдалану да осы кезеңде дамыды.
Ancient Pueblo people lived in the Canyons of the Ancients in the 10th century; Lowry Pueblo, built during the Great Pueblo period, was built atop pit house built in the 10th century. For a fuller understanding of the architecture and life style during this period, pueblo buildings in the Mesa Verde region were built with stone, windows facing south, and in U, E and L shapes. The buildings were located more closely together and reflected deepening religious celebration. Towers were built near kivas and likely used for look outs. Pottery became more versatile, including pitchers, ladles, bowls, jars and tableware for food and drink. White pottery with black designs emerged, the pigments coming from plants. Water management and conservation techniques, including the use of reservoirs and silt retaining dams also emerged during this period.
Ұлы Пуэбло кезеңі: 1100 - 1300 жылдар
Құрылыс техникасының жетілдірілуімен пуэблолықтар 1090 жылдан бастап шұңқырлы үйлердің үстінде үлкен пуэблолар немесе ауылдар салды. Лоури Пуэблода 1090 жылы бірнеше бөлме мен 2 кива болды, ал ауыл 1103 және 1120 жылдары екі рет кеңейтілді, сонда 40 бөлме, 8 кива және бір үлкен кива болды, су тасқыны болған жағдайда қорғану үшін салынған. Ескерткіштің барлық жеріне шашырап орналасқан тас мұнаралар күзетшілік немесе бақылау бекеттері болған болуы мүмкін. PuebloPhotoComments Лоури Пуэбло Лоури Пуэбло ұлттық тарихи ескерткіші 8 кивадан, үлкен (қоғамдық) кивадан және үш қабатқа дейін салынған 40 бөлмеден тұрады. Жер астындағы үлкен кива 1090 жылы салынған және оның қабырғалары 5 қабат гипспен жабылып, суреттер салынған. 1110 жылы алғашқы киваның үстіне тағы бір кива салынды. Киваның мөлшеріне қарағанда, Лоури Пуэблосы діни жиындар мен тойлар үшін жергілікті орталық болған болуы мүмкін. Painted Hand Pueblo - Painted Hand Pueblo жар беткейіндегі жартастардың үстінде салынған, қазба жұмыстары жүргізілмеген қираған үйінділер мен тік тұрған мұнарадан тұратын шалғайдағы орналасқан орын. Ауылға есімін қолдары бейнеленген суреттері бар тас берген.
As refinements in construction techniques increased, the Puebloans built larger pueblos, or villages, on top of the pit houses starting about AD 1090. Lowry Pueblo had just a few rooms and 2 kivas in 1090 and the village was expanded two times about 1103 and 1120 until it had 40 rooms, 8 kivas and one great kiva. built in case of flash floods. Stone towers which may have been lookout or sentry posts, are found scattered throughout the monument. PuebloPhotoComments Lowry Pueblo The Lowry Pueblo National Historic Landmark consists of 8 kivas, a great (community) kiva and 40 rooms built as high as three stories. The underground great kiva was built about 1090 AD and had murals painted over about 5 layers of plaster. About 1110 AD, another kiva was built on top of the original kiva. Based upon the size of the kiva it's thought that the Lowry Pueblo may have been a local center for religious gatherings and celebration. Painted Hand Pueblo The Painted Hand Pueblo is a backcountry site that consists of non excavated ruins built upon boulders along a cliff face and a standing tower. The pueblo received its name from a boulder with pictographs of hands.
Көші-қон
Басқа Ежелгі Пуэбло ескерткіштерінің тасталуынан өзгеше, Ежелгі Каньондардың халқы көршілеріне қарағанда 12 ғасырдың ортасында бұл жерлерді ертерек тастап кеткен көрінеді. Табылған кейбір заттар Чако мәдениетімен байланысты, ал басқалары Меса-Вердеде тұрғандардың заттарына ұқсас.
Unlike other Ancient Pueblo site abandonment, it appears that the people of the Canyons of the Ancients left the sites much earlier than their neighbors, some time in the mid 12th century. Some of the artifacts found from the site show a connection to the Chacoan culture, while others are similar to those of the Mesa Verde dwellers.
Пуэблодан кейінгі түпкүлді американдық тайпалар: 14 - 18 ғасырлар
1300 жылдан кейін аулаушы-жинаушылар, Уте және Навахо тайпаларының ата-бабалары, Колорадоның оңтүстік-батысына және Ютаның оңтүстік-шығысына қоныс аударып, осы аймақты мекендеді. Навахоның ата-бабалары Аляска мен Солтүстік-Батыс Канададан оңтүстікке қарай көшіп келген Атабаска тілдер отбасының оңтүстік тармағына жататын тайпалардың бірі болды, көбінесе Ұлы Аңғар арқылы сапарлаған. Навахо тайпасының ата-бабалары б.з. 1300 жылдан кейін осы аймақта болды, бірақ кем дегенде 16 ғасырдың басында осы жерге келген. Уте тайпасының ата-бабалары – аңшы-жинаушылар, олар 12 ғасырда қазіргі Оңтүстік Калифорния аймағынан шығысқа қарай, Ұлы Жазыққа дейін, сондай-ақ Шығыс Юта мен Колорадоның шатқалдары мен тауларына дейінгі кең аумаққа көшіп бастады. Осы кезеңде испан отарлаушылары Солтүстік Нью-Мексикоға жетті және 16 ғасырда осы жерге қоныстанды. Олар қару-жарақ пен жылқы сияқты сауда тауарын, жаңа және қауіпті ауруларды, сондай-ақ дін, тіл және үкімет нысандары арқылы мәдени әсерді әкелді. 18 ғасырда испан миссионерлері Калифорниядағы испан миссияларына жол іздеп осы аймаққа келді.
After 1300, hunter gatherers, ancestors of the Ute and Navajo, moved into the southwestern Colorado and southeastern Utah and came to inhabit the region. The ancestors to the Navajo were one of the tribes of the southern division of the Athabaskan language family that migrated south from Alaska and northwestern Canada, most likely traveling through the Great Basin. The Navajo ancestors were in the area after AD 1300, but at least by the early 16th century. The Ute's ancestors are hunter gatherers who, in the 12th century, began migrating east from the present southern California area into a large hunter gathering territory as far east as the Great Plains and in the canyons and mountains of eastern Utah and Colorado. During this period, the Spanish colonial reach extended to northern New Mexico, where they settled in the 16th century. They introduced items for trade, such as guns and horses, new and deadly diseases, and cultural influence in the forms of religion, language, and forms of government. In the 18th century, Spanish missionaries visited the area looking for a route to Spanish missions in California.
Еуропалық және американдық қоныстану: 19 ғасырдан бүгінгі күнге дейін
Бірінші ағылшын-американдықтар 19 ғасырдың басында, аңшылармен бірге келді. 19 ғасырдың соңғы онжылдықтарында құнды кендердің табылуымен, кеншілер және басқа да қоныс жайлаушылар бұл аймаққа көшіп келді. 19 ғасырдың ортасына қарай АҚШ үкіметі мен жергілікті американдық тайпалар арасында жер иелігі үшін соғыс басталды. Адамдар өз туған жерлерін тастауға мәжбүр болды. Навахо тайпасы оңтүстікке қоныс аударды, ал юта тайпасының жері едәуір азайды.
The first Anglo American people arrived in the early 19th century, starting with trappers. With the discovery of precious ores in the last decades of the 19th century, miners and other settlers moved into the region. By the mid 19th century, the United States government and Native American tribes were at war over land ownership. People were forced to leave their homelands. The Navajo had moved south and the Ute territory was significantly reduced.
Қазба және қалпына келтіру
Лоури Пуэбло 1930-1934 жылдары Табиғат тарихы мұражайының өкілі Пол С. Мартинмен қазба жұмыстары арқылы зерттелді және 1965 жылы қайта жаңартылды. Екі жыл өткен соң, ол Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды және Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды.
Lowry Pueblo was excavated between 1930 and 1934 by Paul S. Martin of the Field Museum of Natural History and went through a restoration process in 1965. Two years later, it was named a National Historic Landmark and was listed on the National Register of Historic places.
Ежелгілер каньондары ұлттық ескерткіші
АҚШ Жерді басқару бюросы ескерткішті басқарады және ресурстарды қорғаумен жерді сақтауды үйлестіретін қағидаларды сақтайды. Ол 2000 жылы Президент жарлығымен археологиялық, табиғи және геологиялық ресурстарды қорғау ниетімен құрылды. Лоури Пуэблода тұрақ, демалыс алаңы, дәретхана және жол бар. Sand Canyon Pueblo-да да жол бар, ол McElmo Canyon-ға жетелейді.
The U. S. Bureau of Land Management administers the monument and enforces regulations balancing resource protection with land conservation. It was created by executive proclamation in 2000 with the intention of protecting the archaeological, natural and geological resources. Facilities at the Lowry Pueblo include parking, a picnic area, toilet and trail. Sand Canyon Pueblo also has a trail, which leads to McElmo Canyon.
Анасази мұра орталығы және Ежелгілер каньондары қонақ орталығы
Ежелгілердің каньондары ұлттық ескерткішінің келушілер орталығы мен мұражайы, бұрын Анасази мұра орталығы деп аталған, ескерткіштен табылған артефакттарды, интерактивті көрмелермен жабдықталған мұражайды, кітапхананы және театрды қамтиды. Онда ежелгі Пуэбло мәдениеті, Ежелгілер жолы және Ежелгілердің каньондары ұлттық ескерткіші туралы ақпарат алуға болады.
Canyons of the Ancients National Monument Visitor Center and Museum, formerly known as the Anasazi Heritage Center, includes artifacts from the monument, a museum with interactive exhibits, a library and a theatre. Information is available there regarding the Ancient Puebloan culture, Trail of the Ancients Byway and the Canyons of the Ancients National Monument.
Жабайы табиғат
Монументте әртүрлі шөл дала жануарлары қоныстанады, олардың ішінде американдық кестрельдер, Гамбелдің бөденесі, алтын бүркіт, ұзын мұрынды леопард кесірткесі, Меса-Верде түнгі жыланы, аза тұту көгерсіні, сарыарқалық қыран, қызылқұйрықты бүркіт және екі дақты тікенді кесіртке бар. Мұнай және газ компанияларының жолдар мен ғимараттар салу артуы жабайы жануарлар мен өсімдіктердің тіршілік ортасына қауіп келтіруде.
The Monument is home to a wide variety of desert wildlife, some of which are the American kestrels, Gambel's quail, Golden eagles, Long Nosed Leopard lizard, Mesa Verde nightsnake, mourning dove, Peregrine falcons, Red tailed hawks the Twin spotted Spiny Lizard. Wildlife and plant habitat are threatened by increased road and building construction by oil and gas interests.