Кіріспе
Француз архитектор және дизайнер Шарлотта Перриан (24 қазан 1903 – 27 қазан 1999) – француз архитектор және дизайнер. Оның жұмысы жақсы дизайн жақсы қоғам құруға көмектеседі деген сеніммен функционалды тұрмыс кеңістіктерін жасауға бағытталған. 1981 жылғы "L'Art de Vivre" мақаласында ол былай деп жазады: "Тұру өнерін кеңейту – адамның ең терең құштарлықтарымен және оның қабылдаған немесе жасаған ортасымен үйлесімде өмір сүру өнері". Шарлотта дизайн процесін бастамас бұрын кеңістікте уақыт өткізуді ұнататын. Ол өзінің "Шарлотта Перриан: Жаратылыс өмірі" атты өмірбаянында былай дейді: "Мен елге немесе тарихи жерге келгенде жалғыз болуды жақсы көремін. Оның атмосферасына толығымен енгім келеді, үшінші тұлғаның араласуынсыз орынмен тікелей байланыста сезінуді ұнатамын". Оның дизайнға қатысты көзқарасы орынды зерделеп, оның қандай екенін бағалауды қамтиды. Перриан өзі жұмыс істеп жатқан немесе жай ғана келіп тұрған кез келген орынмен байланыста екенін сезінетін, тірі нәрселерді ұнататын және өлген деп есептелген орынды еске түсіретін.
Charlotte Perriand (ʃaʁlɔt peʁjɑ̃; 24 October 1903 – 27 October 1999) was a French architect and designer. Her work aimed to create functional living spaces in the belief that better design helps in creating a better society. In her article "L'Art de Vivre" from 1981 she states "The extension of the art of dwelling is the art of living — living in harmony with man's deepest drives and with his adopted or fabricated environment." Charlotte liked to take her time in a space before starting the design process. In Perriand's Autobiography, "Charlotte Perriand: A Life of Creation", she states: "I like being alone when I visit a country or historic site. I like being bathed in its atmosphere, feeling in direct contact with the place without the intrusion of a third party." Her approach to design includes taking in the site and appreciating it for what it is. Perriand felt she connected with any site she was working with or just visiting she enjoyed the living things and would reminisce on a site that was presumed dead.
Ерте өмір
Перриан Францияның Париж қаласында тігінші мен тігіншінің отбасында дүниеге келді. Оның орта мектептегі сурет мұғалімі оның сурет салу қабілетін ерте байқады, ал анасы ақырында 1920 жылы Орталық сәндік өнерлер одағына оқуға түсуіне ынталанды, ол 1925 жылға дейін жиһаз дизайнын оқыды. Осы кезеңдегі белгілі ұстаздарының бірі – арт-деко стиліндегі интерьер дизайнері Анри Рапин болды. Перриан дизайн шеберханаларын ұсынатын дүкендердегі сабақтарға қатысып, білімін жалғастырды. Ол сонымен қатар «La Maîtrise» шеберханасының директоры Морис Дюфреннің лекцияларына да қатысты. 1925 жылы оның мектептегі жобалары Халықаралық сәндік өнер және заманауи өнеркәсіп көрмесіне іріктелді. Дюфрен сол кезде Галерея Лафайеттеде оның қабырғаға ілінетін дизайндарын көрмеге қойды.
Мансап
Мектепті бітіргеннен кейін екі жыл өткен соң Перриан пәтерін алюминий, шыны және хромнан жасалған кірістірілген бармен және бассейнге арналған ішімдік ұстағыштары бар карта үстелімен жабдықталған бөлмеге айналдырды. Ол бұл дизайнды 1927 жылғы «Күзгі салон» көрмесінде «Bar sous le Toit» («Шатыр астындағы бар») деген атпен қайта жасады. Оның дизайнында көп мөлшерде жарық шағылыстыратын алюминий және никельмен қапталған беттер, сондай-ақ былғары төсектемелер мен шыны сөрелер болды. Дизайны баспасөз тарапынан жоғары бағаланды және Перрианды қадағалауға лайық талант ретінде таныстырды. «Bar sous le Toit» машина дәуірін бейнелейтін дизайнға деген оның ұнатынын көрсетті, бұл сол кезде бағаланатын сирек ағаштан жасалған қолмен жасалған заттардан өзгеше болды. Перриан бұл жобада бұрын негізінен ерлер пайдаланған болатты қолдануға мүмкіндік алды. «Bar sous le Toit» оның есімін танытуға көмектессе де, Перриан бұл жұмысты Ле Корбюзье, Пьер Жаннерет (оның туысы) және өзінің тығыз ынтымақтастығы деп сипаттады; олар «бір қолдың үш саусағы» болды. 1928 жылы ол Корбюзьенің «орындық – отыруға арналған машина» деген принципіне сүйене отырып үш орындық жасады, олардың әрқайсысы әртүрлі тапсырмалар үшін әртүрлі позаларды ұсынатын еді. Корбюзьенің өтініші бойынша, әңгімелесуге арналған B301 тірегі бар орындық, демалуға арналған LC2 Grand Confort орындығы және ұйықтауға арналған B306 шезлон жасалды. Орындықтардың каркасы түтікшелі болаттан жасалған. Прототиптік үлгілерде болат боялған, ал өндірісте болат түтікшелері никель немесе хроммен қапталған. 1930 жылдары Перрианның назары көбірек теңдік пен халыққа жақын болуға ауысты. Жиһаз және тұрғын үйлерді жобалаумен қатар, ол Association des Écrivains et Artistes Révolutionnaires және Maison de la Culture сияқты көптеген солшыл ұйымдармен де жұмыс істеді. 1937 жылы ол «Jeunes» тобымен ынтымақтасып, «Union des Artistes Modernes» ұйымын құруға көмектесті. Осы кезеңдегі көптеген дизайн идеялары оның әкесінің ата-анасы тұрған Савойяның халықтық жиһазынан шабыттанды – ол бала кезінде осы жерге жиі баратын. Ле Корбюзьемен он жыл жұмыс істегеннен кейін ол «оның көлеңкесінен шығып, өзінің сәтті мансабын құрды».
Жапония мен Вьетнам 1940-1946
Ле Корбюзьемен жұмыс істегеннен кейін ол Жан Проувемен жұмыс істеді. Ол экрандар мен баспалдақ қоршаулары сияқты металл заттарды жобалады. Соғыс олардың назарын әскери казармалар мен уақытша тұрғын үйлерге арнауға мәжбүр етті. 1940 жылы Франция басылып қалды, және олар 1951 жылға дейін ажырасып кетті. 1940 жылы немістер Парижде билік орнату үшін келгенде Перриан Франциядан Жапонияға кетіп қалды.
Парижге оралу 1946-1966
Шарлотта Перрианның жұмысына үлкен сұраныс болды және ол тау шаңғысы курорттарынан бастап студенттер үйлеріне дейін көптеген жобаларда жұмыс істеді. Ол басқа сәулетшілер жобалаған ғимараттарды жиһаздаудан көбінесе бас тартты. Дегенмен, ол Жан Прувемен қайта жұмыс істеуге құштар болды, ол 1951 жылдан 1953 жылға дейін оның бірнеше жобаларымен бірлесіп жұмыс істеді және оларды өндірді. Қонақтар уақыттың көп бөлігін сыртта өткізетіндіктен, Перриан минималды бөлмелерді жобалады, минималды ұя стилі оның дизайнының айрықша белгісі болды. Оның орнына ғимараттарда табиғатқа және атмосфералық құбылыстарға ашық, кең кеңістіктер болды. Ең маңыздысы, ылғалды бөлімдерді (ванна бөлмелері мен ас үйлерді) стандартизациялау тиімділікті арттырып, 500 тұрғынға лайықты студияны жылдам салуға мүмкіндік берді. Ол 1999 жылы 96 жасқа толғаннан кейін үш күннен кейін дүние салды.