Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Стандарт қанатты райық (Semioptera wallacii), сондай-ақ Уоллес стандарт қанатты райығы немесе просто стандарт қанатты райық деп те аталады, райықтардың бір түрі. Бұл Semioptera туысының жалғыз өкілі.
The standardwing bird of paradise (Semioptera wallacii), also known as Wallace's standardwing or as the standardwing, is a species of bird of paradise. It is the only member in monotypic genus Semioptera.
Этимология
Британ мұражайының қызметкері Джордж Роберт Грей бұл түрді британдық табиғат зерттеушісі және «Малай архипелагы» кітабының авторы Альфред Рассел Уоллестің құрметіне атады, ол 1858 жылы бұл құсты еуропалықтардың алғашқысы болып сипаттаған. Semioptera туысының атауы semeion – ту немесе әскери штандарт, және ptera – қанаттар сөздерінен құралған.
George Robert Gray of the British Museum named this species in honour of Alfred Russel Wallace, British naturalist and author of The Malay Archipelago, who in 1858 was the first European to describe the bird. The generic name Semioptera is composed of semeion for a flag or military standard and ptera for wings.
Қорғау мәртебесі
Оның шектеулі таралған ареалында көп кездесетін түр, жұмақ құсы IUCN қауіпті түрлердің Қызыл тізімінде ең аз қызығушылық тудыратын түрлердің бірі ретінде бағаланады. Уоллес 1869 жылғы саяхатнамасында, «Малай архипелагы» еңбегінде, алғашқы кездесуін былай сипаттады: «Мен үйге келгенде Алидің аң аулаудан оралғанын көрдім, ол белбеуінен бірнеше құстарды іліп алып келді. Ол өте қуанды және: «Мырза, мына құсқа қараңыз, қандай ерекше!» деді, мені алғашында толығымен таң қалдырды. Мен оның кеудесінде керемет жасыл қауырсыннан тұратын, екі жалтыраған шоғырға созылған құс көрдім, бірақ менің түсінбегенім – әр иықтан тік шығып тұрған ұзын ақ қауырсын жұбы еді. Әли маған құс қанаттарын қағар кезде оларды өзі солай шығаратынын, ал ол оларға тиместен олар солай қалып қоятынын жеткізді. Мен енді үлкен сыйлық алғанымды түсіндім – бұл жұмақ құсының мүлдем жаңа түрі, ол басқа барлық белгілі құстардан ерекшеленеді. 1858 жылы алғаш рет табылғаннан кейін, жұмақ құсының стандартты қанаты 60 жылға жуық уақыт бойы қайтадан көрінбеді, содан кейін 1953 жылға дейін тек бірнеше рет ғана байқалды. 1983 жылы британдық орнитолог Дэвид Бишоп бұл түрді қайтадан тауып, оның мінез-құлқын егжей-тегжейлі зерттеуге кіріскенше, одан әрі ешқандай байқаулар тіркелмеді. Алғаш рет 1986 жылы BBC табиғат туралы деректі фильміне түсірілді. 2018 жылы Дэвид Аттенбороға Уоллес коллекциясынан жұмақ құсының бірін жаңартылған Кембридж университетінің зоология мұражайының ашылу салтанатының бөлігі ретінде көрмеге қоюға шақырылды.
A common species in its limited habitat range, the standardwing bird of paradise is evaluated as being of least concern on the IUCN Red List of Threatened Species Writing in his 1869 travelogue, The Malay Archipelago, Wallace described his first encounter:“Just as I got home I overtook Ali returning from shooting with some birds hanging from his belt. He seemed much pleased, and said, ‘Look here, sir, what a curious bird,’ holding out what at first completely puzzled me. I saw a bird with a mass of splendid green feathers on its breast, elongated into two glittering tufts; but, what I could not understand was a pair of long white feathers, which stuck straight out from each shoulder. Ali assured me that the bird stuck them out this way itself, when fluttering its wings, and that they had remained so without his touching them. I now saw that I had got a great prize, no less than a completely new form of the Bird of Paradise, differing most remarkably from every other known bird”. Following its original discovery in 1858, the standardwing bird of paradise was not seen again for nearly 60 years, and then only a handful of times until 1953. No further sightings were reported until the British ornithologist David Bishop rediscovered the species in 1983 and began making the first detailed observations of its behaviour. The standardwing bird of paradise was filmed for the first time in 1986 for the BBC nature documentary Birds for All Seasons, when a cameraman Michael W. Richards stationed in the canopy captured footage of a male bird displaying. In 2018, David Attenborough was invited to place one of the standardwing bird of paradise from Wallace's collection in its display as part of the reopening ceremony for the redeveloped Cambridge University Museum of Zoology.