Кіріспе

Прогрессивті массивті фиброз (ПМФ), тығыз фиброздың ірі конгломераттық массаларының қалыптасуымен сипатталады (әдетте өкпелердің жоғарғы аймақтарында) және силикоз бен көміршілер пневмокониозын асқындыра алады. Конгломераттық массалар басқа пневмокониоздарда да кездесуі мүмкін, мысалы, талкоз, бериллиоз (CBD) және көміртек қосылыстарынан туындаған пневмокониоз, бірақ көбінесе гилалар маңында және оларды қоршаған парацикатрициалдық эмфиземамен бірге. Бұл ауру ең алдымен өкпеде кремний немесе көмір шаңының (немесе басқа шаңның) жиналуынан басталады, содан кейін организмнің шаңға иммундық реакцияларынан пайда болады.

Презентация

Халықаралық еңбек ұйымының (ILO) мәліметтері бойынша, PMF-тің болуы үшін 1 см-ден асатын үлкен көлеулі емес тіндік тығыздық қажет (рентген сәулесімен анықталады). Патологиялық стандарттарға сәйкес, гистологиялық кесіндідегі зақым 2 см-ден асып түсуі керек, PMF анықтамасына сай болу үшін. PMF-та зақымданулар көбінесе өкпенің жоғарғы аймағында орналасады және әдетте екі жақты болады. PMF дамуы әдетте өкпе функционалдық сынақтарында шектеуші типтес тыныс жетіспеушілігімен байланысты. PMF бронхогенді карциномамен және керісінше шатастырылуы мүмкін. PMF зақымданулары өте баяу өседі, сондықтан олардың мөлшерінде кенеттен болатын өзгерістер немесе қуыс пайда болуы, басқа себептерді немесе қосымша ауруларды анықтауға себеп болуы керек.

Патогенез

ПМФ патогенезі күрделі, бірақ екі негізгі жолды қамтиды – иммунологиялық жол және механикалық жол. Иммунологиялық тұрғыдан алғанда, ауру негізінен өкпе макрофагтарының әрекеті арқылы дамиды, олар шаң бөлшектерін жиналғаннан кейін фагоцитоз жасайды. Бұл макрофагтар шаң бөлшектерін мукоцилиарлық механизм арқылы немесе өкпеден лимфа арқылы шығаруға тырысады. Макрофагтар сондай-ақ интерлейкин 1 (IL 1) деп аталатын қабыну медиаторын өндіреді, ол инфекциялық бөлшектерге қарсы иммундық жүйенің алғашқы қорғаныс шебінің бір бөлігі болып табылады. IL 1 жергілікті қан тамырларын «белсендіріп», эндотелийлік жасушаларды белгілі бір жасушалық адгезия молекулаларын өндіруге итермелейді, бұл организмнің иммундық жүйесінің жасушаларының тіндерге миграциясына көмектеседі. Шаңға ұшыраған макрофагтардың хемотаксисі айтарлықтай төмендегені көрсетілген. Қабыну медиаторларының өндірісі – және оның салдарынан туындайтын тіндердің зақымдануы, сондай-ақ жасушалардың төмендеген қозғалғыштығы пневмокониоз патогенезінің және онымен қатар жүретін қабыну, фиброз және эмфиземаның негізгі факторлары болып табылады. Күрделі пневмокониоз патогенезіне қатысты кейбір механикалық факторларды да ескеру қажет. Ең айқын көрсеткіштері – аурудың өкпенің жоғарғы бөлігінде, әсіресе оң жағында дамуға бейімділігі және оның бойы ұзын адамдарда жиі кездесуі.

Өрлеу

1970–2016 жылдар аралығында Аппалачияның орталық аймағындағы қара өкпе жәрдемақысы үшін өтініш берген көміршілер арасында прогрессивті массивті фиброздың саны артты.