Кіріспе

Қатерлі ісік кластері – белгілі бір географиялық аймақтағы адамдар тобында шектеулі уақыт ішінде қатерлі ісікке шалдыққандардың санының жоғарылауымен сипатталатын аурулардың кластері. Жұмыс ортасымен байланысты қатерлі ісік кластерлерінің тарихи мысалдары медициналық әдебиеттерде жақсы құжатталған. Назар аударуға лайық мысалдар: 18 ғасырдағы Лондондағы түтін тазалаушылардың арасындағы мұрын қуысының қатерлі ісігі; 20 ғасырдағы сағат дискілерін бояушы әйелдердің арасындағы остеосаркома; фермерлердегі тері қатерлі ісігі; анилин қосылыстарына ұшыраған бояушылардың арасындағы несеп қуығының қатерлі ісігі; бензолға ұшыраған химиялық жұмыскерлердегі лейкемия және лимфома. Қатерлі ісік кластеріне күдік туғанда, көбінесе жалпы халықтың мүшелері өздерінің туыстарының, достарының, көршілерінің немесе әріптестерінің бірдей немесе ұқсас қатерлі ісікпен ауырғанын хабарлайды. Мемлекеттік немесе жергілікті денсаулық сақтау органдары шағым түскен жағдайда қатерлі ісік кластерінің болу мүмкіндігін тексеріп қарастырады. Мұндай шағымдарды зерттеуді негіздеу үшін денсаулық сақтау органдары алдын ала сараптама жүргізеді. Зерттеу үшін қатерлі ісік түрлері, науқастардың саны, науқастардың географиялық орналасқан жері және науқастың медициналық тарихы туралы деректер жиналып, тексеріледі. Осыдан кейін, медициналық мамандардан құралған комиссия деректерді зерделеп, зерттеудің қажеттігін (әдетте ұзақ және қымбат) анықтайды. АҚШ-та мемлекеттік және жергілікті денсаулық сақтау органдары жыл сайын күдікті қатерлі ісік кластерлері туралы 1000-нан астам сұранысқа жауап береді. Күдікті қатерлі ісік кластерінің себебі тек қана кездейсоқтық болуы мүмкін; алайда, зерттеуге тек жалпы халыққа қарағанда статистикалық тұрғыдан айтарлықтай жоғары ауру көрсеткішіне ие кластерлер ғана алынады. Сұраныстардың көп саны ескерілгенде, олардың көпшілігі кездейсоқтықтан туындауы мүмкін. Деректерді интерпретациялаудағы белгілі бір қиындық – қатерлі ісік жағдайларының кездейсоқ жиынтығы кластер ретінде қате түсіндірілуі мүмкін. Егер жағдай бір типті қатерлі ісіктен, сирек кездесетін түрінен немесе әдетте белгілі бір жас тобында кездеспейтін түрінен тұрса, кластердің кездейсоқтық болу ықтималдығы төмендейді. Күдікті қатерлі ісік кластерлерінің 5%-15% статистикалық тұрғыдан маңызды болып табылады. Мысалы, Кэмп-Лежун базасындағы судың ластану оқиғасында ауыз судан бірнеше химиялық заттар табылды. CDC зерттеуі бойынша, базада орналасқан теңізшілердің қатерлі ісіктен қаза болу деңгейі басқа жердегілерге қарағанда 10%-ға жоғары болды.