Асбест: құқықтық мәселелер және денсаулыққа қауіптер

Кіріспе

Минералдық асбестке қатысты құқықтық және нормативтік мәселелер

Минералдық асбест өндірісі мен қолданылуына қатысты, оның ішінде кен өндіруге, өндіруге, пайдалануға және жоюға байланысты көптеген заңдар мен ережелерге бағынады. Асбестке байланысты жарақаттар жұмысшылардың өтемақы талаптарына және сот процестеріне әкелді. Асбестпен байланысты денсаулық проблемаларына асбестоз, мезотелиома, өкпе қатерлі ісігі және диффузиялық плевралық қалыңдау кіреді. Ол қауіпті қалдықтардың трансшекаралық қозғалысын бақылау және оларды жою туралы Базель конвенциясының [1992] I қосымшасында бақыланатын қалдықтар санаты ретінде тізілген. Бұл конвенцияға қатысушы мемлекеттер конвенцияның 13-бабында қарастырылған хабарлама процедурасы арқылы мұндай қалдықтарды импорттауға тыйым салған мемлекеттерге қауіпті қалдықтарды экспорттауға тыйым салуға міндетті. Алайда, Үндістан сияқты елдерде сынық немесе шаң тәрізді асбесттің, қысылған асбест талшықтарынан (CAF) жасалған прокладкаларда, арқандарда, маталарда, сальниктерде, диірмен тақталарында, жылу оқшаулағыштарда, тежегіш қапталдарында және басқа да өнімдерде кеңінен қолданылуы жалғасуда. Бұл өнімдер жеткілікті білім мен ақпаратсыз басқа елдерге экспортталуда. Үндістанда асбест қолданылуының кең таралған себебі – ережелерді тиімді орындаудың жоқтығы.

Асбестке толық тыйым салу

Әлем бойынша 68 ел мен аумақ (Еуропалық Одаққа кіретін елдерді қоса алғанда) асбестті пайдалануға тыйым салды. Кейбір елдерде шағын мақсаттағы қолдануға рұқсаттар бар, бірақ тізімдегі барлық елдер асбесттің барлық түрлерін пайдалануға тыйым салуға міндетті. Австралияның халқы Ұлыбритания халқының үштен бірін құраса да, асбестке байланысты қайтыс болғандардың саны жылына 3000-нан астам адамды құрап, Ұлыбританиямен шамалас. Батыс Австралиядағы көк асбест кенінің өндіріс орталығы Виттеном қаласы болды. Кенді CSR Limited (бұрынғы Colonial Sugar Refinery компаниясы) басқарды. Асбест өнімдерін өндіруші негізгі компания James Hardie болды, ол жұмыскерлері үшін шағын қор құрып, кейін қор мерзімі біткенде жұмыскерлердің қолы жетпейтіндей Нидерландқа операцияларын көшірді.

Бразилия

Сан-Паулу штатының 12.684/07 заңы асбест қолданылатын кез келген өнімді пайдалануға тыйым салады. Бұл заң Бразилияның Жоғарғы Федералдық Сотымен ресми расталды. Келесі жылы Квебек үкіметі асбест кенін қазуды тоқтату туралы хабарлады, ал федералды үкімет халықаралық Роттердам конвенциясы бойынша қауіпті заттар тізіміне хризотил асбестің енгізілуіне қарсылығын тоқтатуға келісті. 2018 жылы Канаданың федералды үкіметі сол жылдың соңында күшіне енетін қабылданған ережелерді жариялады, ол асбестің барлық түрлерін пайдалануға, сатуға, импорттауға және экспорттауға тыйым салады. 2018 жылдың 30 желтоқсанынан бастап шикі асбестті импорттау, сату және пайдалану ресми түрде тыйым салынды, сондай-ақ асбесттен жасалған өнімдерге де тыйым салынды, бірақ ядролық объектілер сияқты белгілі бір мақсаттар үшін рұқсат етіледі.

Франция

1997 жылы Франция асбестті пайдалануға тыйым салды, ал Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ) 2000 жылы Францияның осы тыйымды сақтау құқығын қолдады. Сонымен қатар Франция бүкіл әлем бойынша тыйым салуға шақырды.

Гонконг

Гонконгта Ауаның ластануын бақылау туралы жарлыққа сәйкес (Cap. 311), асбесттің барлық түрлерін импорттауға, тасымалдауға, жабдықтауға және пайдалануға тыйым салынған. 1980 жылдарға дейін бұл материал құрылыс, өндіріс және кеме жасауда кеңінен қолданылды. 1978 жылы үкімет көптеген асбест өнімдерін қоғамдық жерлерде пайдалануға тыйым салды. 1986 жылы күшіне енген "Фабрикалар мен өнеркәсіптік кәсіпорындар (асбест)" арнайы ережесі (Cap. 59X) және одан кейінгі "Фабрикалар мен өнеркәсіптік кәсіпорындар (асбест)" ережесі (Cap. 59AD) жұмыс орындарында асбестті пайдалануды бақылауға алып, амфибол асбестің пайдаланылуын толығымен тоқтатты. 1996 жылы Ауаның ластануын бақылау туралы жарлық (Cap. 311) бойынша амосит пен кроцидолитті Гонконгқа импорттауға тыйым салынды.

Италия

Италия 1992 жылы 257/92 заңының 1-бабымен асбестті пайдалануды толыққанды түрде тыйым салды және өнеркәсіп пен тұрғын үйлерде асбестті залалсыздандыру жөніндегі кешенді жоспарды іске қосты.

Жапония

Жапония асбестті толыққанды түрде тыйымдауды 2004 жылға дейін жүзеге асырмады. Оның үкіметі осыған байланысты аурулар үшін жауапты деп танылды.

Филиппин

Филиппинде асбестке қатысты шектеулер бар. Амфибол асбестің қолданылуы 2000 жылдан бері Қоршаған орта және табиғи ресурстар министрлігінің асбест бойынша химиялық бақылау ережесіне сәйкес тыйым салынған, бірақ хризотил асбестің белгілі бір жоғары тығыздықтағы өнімдерде қолданылуына рұқсат беріледі.

Польша

Польша 1997 жылы асбестке толыққанды тыйым салды. Одан бері асбест пен оны қамтитын өнімдерді импорттау, асбесттен жасалған кез келген нәрсені өндіру, сондай-ақ асбест және оны қамтитын өнімдердің таратқыға түсуіне тыйым салынды.

Оңтүстік Африка

2008 жылы Оңтүстік Африкада асбестке тыйым салынды. Бұған дейін ел асбест өндірісінде әлемдік көшбасшылардың бірі болғандықтан, мезотелиома ауруының ең жоғары көрсеткіштерінің бірін тіркеді. Оңтүстік Африкада асбестке тыйым салу регламенті 2008 жылдың наурыз айында Қоршаған ортаны қорғау және туризм министрі Мартинус ван Шальквик басшылығымен қабылданды. Алғашқы регламент жобалары 2005 жылдың қараша айында жарияланып, халық пікір білдіруге шақырылды, ал 2007 жылдың қыркүйек айында қайтадан жарияланды. Регламенттерде кез келген асбест пен асбест құрамындағы материалдарды (АСМ) пайдалануға, өңдеуге, өндіруге, импорттауға және экспорттауға тыйым салынды. Асбест немесе АСМ-мен айналысатын тұлғаларға немесе саудагерлерге қорларын тазалау үшін 120 күндік кешірім мерзімі берілді. Ерекше жағдайлар қатаң бақылауда қарастырылады. Асбест құрамындағы материалдарды, мысалы, асбест цементтен жасалған шатыр жамылғыларын немесе төбелерді пайдалануға тыйым салынбады, департамент "артық тәуекел жоқ" деген тұжырымға келді және олар уақыты келгенде ауыстырылатын болады. Асбестті пайдалануды жалғастырған жағдайда айыппұл 100 000 рандтан аспайтын сомада немесе он жылдан кем емес мерзімге бас бостандығынан айыру қарастырылады. Регламенттерді енгізуге дейін, 2003 жылдан бастап асбесттің қолданылуы біртіндеп тоқтатылып келді. Зимбабве мен Канаданың тыйым салудан босату туралы өтініштері қабылданбады. Сонымен қатар, Оңтүстік Африка Зимбабведен асбест немесе АСМ импортын тоқтатты. Оңтүстік Африка, қатаң шарттар сақталған жағдайда және Қоршаған ортаны қорғау және туризм департаментімен тіркелген жағдайда, ел аумағы арқылы транзитте тауарлардың өтуіне рұқсат береді. Everite құрылыс компаниясы Зимбабведен импортты тоқтату туралы үкімет шешімін қолдады. 2008 жылдың 28 шілдесінен бастап осы өнімдерді сатып алу, өңдеу, қаптау немесе қайта қаптау, өндіру немесе тарату қылмыс болып есептеледі. Kgalagadi Relief Trust (KRT) төрағасы Брайан Гибсон асбесттің зерттеу немесе талдау мақсатында Оңтүстік Африкаға импортталуы мүмкін екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Оңтүстік Африка даму қауымдастығының (SADC) елдерінен, өздерінің қалдықтарын жоюға мүмкіндігі жоқ елдерден, асбест қалдықтарын елге импорттауға рұқсат етіледі.

Asbestos was banned in South Africa in 2008. Prior to this, the country was one of the global leaders in asbestos production, and consequently had one of the highest rates of mesothelioma. Regulations to ban asbestos in South Africa occurred in March 2008 under the leadership of Environmental Affairs and Tourism Minister Marthinus van Schalkwyk. The first draft regulations were announced in November 2005 for public comment and again in September 2007. The regulations prohibited the use, processing, manufacturing, and import and export of any asbestos or asbestos containing materials (ACMs). A grace period of 120 days was allowed to give people or traders currently dealing in asbestos or ACMs to clear their stock. Exemptions would be granted under strict control. The regulations did not prohibit the continued use of asbestos containing materials that were already in place such as asbestos cement roof sheets or ceilings, the department was satisfied that there was "no undue risk" and they would be replaced in due time. Penalties for the continued use of asbestos include a fine which would not exceed R100 000 and/or imprisonment of less than ten years. Prior to the regulations' implementation, asbestos had been in the process of being phased out from as early as 2003. Requests from Zimbabwe and Canada to be excepted from the prohibition were denied. South Africa also terminated all import of asbestos or ACMs from Zimbabwe. South Africa would allow products to pass through its borders while in transit under strict conditions and if registered with the department of Environmental Affairs and Tourism. Everite, a building company, supported the government's ban on imports from Zimbabwe It became an offence to acquire, process, package or repackage, manufacture or distribute these products from after July 28, 2008. Kgalagadi Relief Trust (KRT) chair Brian Gibson stated that asbestos may still be imported into South Africa for research or analysis. Asbestos may also be imported into the country for disposal from Southern African Development Community (SADC) countries that were unable to dispose of the waste themselves.

Оңтүстік Корея

1997 жылдың мамыр айында Оңтүстік Кореяда көк және қоңыр асбест деп аталатын кроцидолит пен амозит өндіруі мен қолдануы толық тоқтатылды. 2009 жылдың қаңтар айында асбесттің барлық түрлеріне толық тыйым салынды, осыған сәйкес үкімет асбестті немесе құрамында 0,1% аспайтын асбест бар кез келген затты өндіруге, импорттауға, сатуға, сақтауға, тасымалдауға және пайдалануға тыйым салды. 2011 жылы Оңтүстік Корея әлемдегі алтыншы ел болып, асбест зиянына байланысты көмек туралы заң қабылдады, ол бойынша кез келген корей азаматы асбестке байланысты ауруға шалдыққан жағдайда өмір бойы тегін медициналық қызмет алуға және үкіметтен ай сайынғы төлем алуға құқылы.

Жаңа Зеландия

1984 жылы Жаңа Зеландияға шикі амфибол (көк және қоңыр) асбест импорттау тоқтатылды. 2002 жылы хризотил (ақ) асбест импорттауға тыйым салынды.

Асбест туралы ережелерді бақылау

Асбестті бақылау туралы ереже 2006 жылғы қарашада Ұлыбританияда енгізілді және британдық жұмыс орындарында асбест құрамындағы материалдарды пайдалануды және оларды бұзуды азайтуға бағытталған үш бұрынғы заңнаманы (асбестке тыйым салу, асбестке лицензия беру және жұмыс орындарында асбестті бақылау туралы ережелер) біріктірді. Аталған заңнама көбінесе асбест өнімдерін импорттау мен қолдануға тыйым салады және қазіргі уақытта қолданылып жатқан материалдарды басқару бойынша нұсқаулар береді. Асбестті бақылау туралы ережелерге түзетулер енгізілді және түзетілген ережелер 2012 жылғы 6 сәуірде күшіне енді, бұл Еуропалық комиссияның Ұлыбританияның асбестке қатысты ЕО директивасын (Директива 2009/148/EC) толық орындамағаны туралы пікірін ескерді. Бұл өзгерістер шамалы болды және лицензияланбаған жұмыстарға қосымша талаптар енгізілді. Осы өзгерістердің нәтижесінде кейбір лицензияланбаған жұмыстарды хабарлау қажет болды және осы жұмысты басқаруға қосымша талаптар қойылды (мысалы, тіркеуді жүргізу және денсаулық сақтау). Ұлыбританиядағы барлық тұрғын емес мүлік иелері асбест тізілімін және басқару жоспарын жасауы тиіс. "Тұрғын емес" термині "жұмыс жүргізілетін мүлік немесе құрылыс (коммерциялық, тұрғын үй немесе жекеменшік)" ретінде анықталады, ал "міндетті тұлғаның" міндеті – жұмыс барысында адамдардың асбест негізіндегі материалдарға ұшырамауын қамтамасыз ету. Асбест тізілімінде құрылыстың ішкі және сыртқы бөліктерінде асбесттің болуы немесе болмауы көрсетіледі. Егер мүліктің жасы (1999 жылдан кейін, хризотил асбестің қолданылуына тыйым салынғаннан кейін) мұндай өнімдердің құрылыс кезінде қолданылмағанын көрсететін болса, бұл ережеден босатылады. Тәуекелді бағалаудың нәтижесі асбесттің барлық орналасқан жерлерін және материалдарды басқаруға басымдықтарды анықтайды, мысалы, шұғыл назар қажет ететін аймақтар, ешқандай оқшаулауға жарамсыз материалдарды алып тастау немесе жабу қажет болуы мүмкін, шағын жөндеулер қажет болуы мүмкін, немесе денсаулыққа қауіпті жағдайларды болдырмау үшін таңбалау және ақпарат беру жеткілікті болуы мүмкін, мысалы, сирек пайдаланылатын қоймада есікті құлыптап, есікке ескерту белгісін ілу жеткілікті. HSE "4-тарау – басқару міндеті, тек тексеру міндеті емес" деп атап көрсетеді. Тұрғын емес мүліктерден жоғары тәуекелді асбест өнімдерін алып тастау HSE тарапынан қатаң бақыланады және жылу оқшаулау сияқты жоғары тәуекелді өнімдерді лицензияланған мердігерлер бақыланатын жағдайларда алып тастауы керек. Осы ережелерге қатысты өнімдер туралы қосымша нұсқауларды HSE веб-сайтында және лицензия иелерінің тізімінде табуға болады. Қазіргі ережелерге сәйкес, күнделікті жұмысында асбестке тап болатын барлық адамдар тиісті асбест оқуынан өтуі міндетті.

The Control of Asbestos Regulations were introduced in the UK in November 2006 and were an amalgamation of three previous sets of legislation (Asbestos Prohibition, Asbestos Licensing and the Control of Asbestos at Work Regulations) aimed at minimising the use and disturbance of asbestos containing materials within British workplaces. Essentially this legislation bans the import and use of most asbestos products and sets out guidelines on how best to manage those currently in situ. The Control of Asbestos Regulations were amended and the revised regulations came into force on 6 April 2012 to take account of the European Commission's view that the UK had not fully implemented the EU Directive on exposure to asbestos (Directive 2009/148/EC). These changes were relatively minor and included additional requirements for non licensed asbestos work. These changes mean that some non licensed asbestos work now requires notification, and has additional requirements for managing this work (e. g. record keeping and health surveillance). Dutyholders of all non domestic properties within the UK must establish an asbestos register and a management plan. The definition of "non domestic" is "a property or structure (commercial, domestic or residential) where work is carried out" and the obligation of a "dutyholder" is to ensure that people are not exposed to any asbestos based materials during the course of their work. The Asbestos Register states the presence or non presence of asbestos related to the inside and outside of the structure. The exception is where the property age (post 1999 when chrysotile asbestos was banned) would indicate that such products will not have been used during the construction of the building. The outcome of the risk assessment will identify priorities for management of the locations and materials containing asbestos, for example areas which require urgent attention, materials which are not suited to any form of containment may need to be removed or encased, minor repairs may be needed, or labelling and provision of information may be sufficient to ensure that significant health risks can be avoided, e. g. for a little used store room it may be sufficient to keep the door locked and attach a warning notice to the door. The HSE points out that "Regulation 4 is a duty to manage, not [just] a duty to survey". The removal of high risk asbestos products from non domestic properties is tightly controlled by the HSE and high risk products such as thermal insulation must be removed under controlled conditions by licensed contractors. Further guidance on which products this applies to can be found on the HSE website along with a list of licensees. The current regulations show that it is a legal requirement that all who may come across asbestos in their day to day work have been provided with the relevant asbestos training.

Тыйым салу

1985 жылы Ұлыбританияда көк және қоңыр асбест өндіруге және импорттауға 1985 жылғы Асбест (тыйым салулар) ережесімен тыйым салынды. Ақ асбестті пайдалану 1999 жылы Англияда, Шотландияда және Уэльсте 1999 жылғы Асбест (тыйым салулар) (өзгерістер) ережесімен тыйым салынды. Солтүстік Ирландияда 2000 жылы Асбест (тыйым салулар) (өзгерістер) ережесі (Солтүстік Ирландия) 2000 жылғы Нормативтерімен тыйым салынды.

Америка Құрама Штаттары

Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (ЭҚА) асбестті пайдалануға жалпы тыйым салған жоқ. Дегенмен, асбест 1970 жылғы Таза ауа туралы заңның 112-бабына сәйкес реттелген алғашқы қауіпті ауа ластағыштарының бірі болды, және оның көптеген қолданыстары Токсикалық заттарды бақылау туралы заң (TSCA) арқылы тыйым салынды. АҚШ-та асбестті пайдалануды федералдық, штаттық және жергілікті деңгейлерде реттейтін кең ауқымды заңдар бар.

Сот ісі

Азаматтық іс жүргізуде асбестке қатысты маңызды мәселелердің бірі – асбестке байланысты аурулардың жасырын өтетін кезеңі. Көптеген елдерде талап арыз беру мерзімі шектеулі, себебі белгілі бір уақыт өткеннен кейінгі шағымдар қабылданбайды. Мысалы, Малайзияда зиян келтіру туралы талап арызды зиян келген күннен бастап алты жыл ішінде беруге болады. Асбестке байланысты көптеген істердің салдарынан, Австралия сияқты елдер заңдарын өзгертіп, талап арыздың себебі туған кезден емес, аурудың анықталған уақытынан бастап мерзімді есептеуді енгізді. Жұмыста асбестке ұшырағандығына байланысты алғашқы шағымдар 1927 жылы, ал асбест өндірушіге қарсы алғашқы сот процесі 1929 жылы басталды. Одан бері көптеген сот істері қозғалды. Сот процестерінің нәтижесінде өндірушілер еншілес компанияларын сатты, қызмет түрлерін кеңейтті, асбестке балама материалдарды өндірді және асбестті жоюмен айналысатын компаниялар құрды.

Бразилия

2008 жылдың маусым айында Бразилияның Жоғарғы Федералды Соты (STF) Сан-Паулу штатында асбест қолданылатын кез келген өнімді пайдалануға тыйым салатын заңды (12.684/07) сақтау жөнінде дауыс берді. Осы шешім бүкіл елге таралады деп күтілді. 2017 жылдың тамызында Бразилияда "конституцияға қарсы шара" деп белгілі, заңның немесе федералдық нормалардың қазіргі Конституцияға қатысты конституцияға қарсы екенін жариялау құралы (АҚШ-тағы "сотқа шағымдану" сияқты), Сан-Паулу штатының тыйым салатын заңының конституциялықтығына күмән туды. Жоғарғы Федералдық Сот оны конституциялық деп таныды және сонымен қатар Федералдық заң № 9.055/95-тің 2-бабының конституцияға қарсы екенін жариялады, ол бап бақыланатын жағдайда хризотил асбесті пайдалануға рұқсат берген. 2017 жылдың 29 қарашасында Жоғарғы Федералдық Сот елдің барлық аймағында асбестті өндіруге, өнеркәсіптік өңдеуге және сатуға тыйым салды.

Көмек трестері

2006 жылы Cape plc компаниясы Cape-тің тарихи қызметі нәтижесінде асбестпен байланысты аурулардан зардап шеккендерге өтемақы төлеу үшін траст құрды. Бүгінгі күнге дейін бұл қор науқас адамдарға немесе олардың асыраушыларына 30 миллион фунт стерлингтен астам қаржы төледі. Бұл келісім Жоғарғы сотпен бекітілді және жеке қаржыландырылады. Оның қаражатын екі тәуелсіз сенімді басқарады. Асбестпен күресу трасты (ART) Оңтүстік Африкада кәсіби аурулар бойынша тиімді өтемақы төлеудің үлгісі ретінде қарастырылады. Gencor Ричард Миран басқарған Cape Plc ісіне және Ричард Спур басқарған Gencor ісіне маңызды үлес қосты. Glencor компаниясы Cape Plc ісі бойынша талапкерлерге берілген 138 миллион рандтың 29%-ын және ART құрамына кірген 381 миллион рандтың 96%-ын ұсынды. 35 миллион ранд қоршаған ортаны қалпына келтіруге жұмсалды, ал 20 миллион ранд ART-ға қосымша және толықтыру төлемдерін жасау үшін қосылды. Біраз уақыттан кейін және жариялылықтан кейін, The Cape Plc тізімі бойынша талаптар 1999 жылдың қаңтарында 2 000-нан 2001 жылдың тамызында 7 500-ге дейін өсті. ART келісімі ашық болды және 2028 жылға дейін траст жарғысында белгіленген өтемақы критерийлерін қанағаттандыратын кез келген адамға өтемақы төлеуді қарастырды. Көптеген компаниялар, Кендердегі және Жұмыстардағы Кәсіптік Аурулар туралы заңға (ODMWA) сәйкес төленетін өтемақыдан басқа, асбестке ұшыраған жұмысшыларға өтемақы төлеуге келісті. Бұл келісім жеке байланыс арқылы жасалды, Ричард Спур Inc. Адвокаттар фирмасының адвокаты Джорджина Джефсон. ART моделі бойынша шамамен 16 800 адам трастқа талап арыз береді, олардың шамамен 5 036-сы (30%) сәтті болады деп есептелді. Бұл көрсеткіш кейін 5 162-ге түзетілді. Олардың 219-ы (4,2%) экологиялық талапкерлер, 150-і (2,9%) өкпе қатерлі ісігімен ауырады, 556-сы (10,8%) мезотелиомамен ауырады; алғанын асбестоз және/немесе плевралық қалыңдық құрайды. Күтілетін ARD1/ARD2 арақатынасы туралы нақты деректер ұсынылмады. Өтемақы сомалары әртүрлі, бірақ 2003 жылдан бері орташа өтемақы сомасы жоғарыда сипатталған әр ARD 1-4 санаты үшін шамамен 40 000, 80 000, 170 000 және 350 000 рандты құрады. Бұл сомалар ODMWA бойынша талапкерлер алатын кез келген өтемақыдан артық төленеді. Істің өтемақы алуы үшін, жәбірленуші ART-ны қаржыландыратын операциялардың бірінде асбестке ұшырағанын және өтемақы алуға болатын ауруға шалдыққанын дәлелдеуі керек.

In 2006, Cape plc started a trust to compensate those who have suffered from asbestos related diseases as a result of Cape's historical activities. To date, this Trust has paid out over £30m to those who have become sick or to their dependents. The Scheme of Arrangement was approved by the High Court and is separately funded. Its funds being administered by two independent trustees. Asbestos Relief Trust (ART) is regarded as a model of efficient occupational disease compensation in South Africa. Gencor was a major contributor to the Richard Meeran run Cape Plc case and the Richard Spoor run Gencor case. Glencor provided 29% of the R138 million that went to the Cape Plc's set of claimants, and 96% of the R381 million that formed the ART. An additional sum of R35 million went to environmental rehabilitation, and about R20 million was added to the ART to contribute to supplementary and additional payments. After some time and publicity claims against The Cape Plc list had grown from 2 000 in January 1999 and to 7 500 in August 2001. The ART settlement was open, and made provision for compensation to any person who met the compensation criteria set out in the Trust deed, until the year 2028. Many companies agreed to compensate the workers which were exposed to asbestos in addition to the compensation payable under the Occupational Diseases in Mines and Works Act (ODMWA) The settlement included environmentally expose victims of ARDS. This settlement model was achieved by personal communication, Georgina Jephson, attorney at Richard Spoor Inc. Attorneys. A model by the ART estimated that about 16 800 individuals would submit claims to the Trust, of which approximately 5 036 (30%) would be successful. This was subsequently revised to 5 162. Of these, 219 (4.2%) would be environmental claimants, 150 (2.9%) would have lung cancer and 556 (10.8%) would have mesothelioma; the balance would have asbestosis and/or pleural thickening. No definitive figures were provided for the expected ARD1/
ARD2 ratio. The amounts payable for compensation vary, but the average amount of compensation since 2003 has been about R40 000, R80 000, R170 000 and R350 000 for each of the categories ARD 1 4 described above. These amounts are paid over and above any compensation that the claimants might receive under the ODMWA. In order for a case to be compensable, a victim needs to show that he/she was both exposed to asbestos from one of the operations run by the funders of the ART, and has a compensable disease.

Соңы

Оңтүстік Африкада мезотелиоманың таралу деңгейі әлемде ең жоғары. Генкорға қарсы талапкерлерді қорғаған адвокат Ричард Спор: "Солтүстік Кейп аймағындағы апаттың экологиялық масштабы, әсері, таралуы және ұзақтығы тұрғысынан Чернобыльдегі ядролық апатқа тең келеді", - дейді. Ол балалардың мезотелиомаға осал екенін де айтады. 2016 жылдың қыркүйегінен бері ол Солтүстік Кейпте өкілдік ететін 1 600 талапкердің бесеуі қайтыс болды. Әйгілі халықаралық фотограф Дэвид Голдблатт досы мезотелиомадан қайтыс болғаннан кейін, тікелей кенге жақын болмаса да, құрбандарды суретке түсіре бастады. Ол үйінде сақтап жүрген көк асбест тас әшекейін ұстағанда ауруға шалыққан.