Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фосфорға байланысты туындайтын ауру
Disease caused by phosphorus exposure
Фосфорлы жақ, ресми түрде жақ сүйегінің фосфорлық некрозы деп аталады, бұл тиісті қауіпсіздік шараларысыз ақ фосформен (сары фосфор деп те аталады) жұмыс істегендерде кездесетін кәсіптік ауру. Ақ фосфордан құралған химиялық қару қолданылған жағдайда да осы ауру туындауы мүмкін. Бұл ауру 19 және 20 ғасырдың басында спичка жасау өнеркәсібіндегі жұмысшылардың арасында кең таралған. Ақ фосфордың буы жақ сүйектерін жояды, осылайша ауру пайда болады. Қазіргі заманғы еңбек гигиенасы осы ауруға себеп болатын жұмыс жағдайларын болдырмауға мүмкіндік береді. Уақыт өте келе, ірің пайда болып, ауыз қуысының шырыш қабығына еніп, фистула, тіс жоғалу және қайталамалы абсцестерге әкеледі. Көбінесе төменгі жақ, жоғарғы жақтан гөрі көбірек зардап шегеді. Бұл жағдай миға да әсер етіп, кейбір созылмалы жағдайларда құрысуларға себеп болуы мүмкін.
Phossy jaw, formally known as phosphorus necrosis of the jaw, was an occupational disease affecting those who worked with white phosphorus (also known as yellow phosphorus) without proper safeguards. It is also likely to occur as the result of use of chemical weapons that contain white phosphorus. It was most commonly seen in workers in the matchstick industry in the 19th and early 20th centuries. It was caused by white phosphorus vapor, which destroys the bones of the jaw. Modern occupational hygiene practices have since eliminated the working conditions that caused this disease. Over time, pus formation developed penetrating the oral mucosa with the formation of fistula, tooth loss, and recurrent abscesses. The lower jaw was more commonly affected than the upper jaw. The condition also affected the brain, provoking seizures in some chronic cases.
Емдеу
Емдеуге жергілікті антимикробтық препараттар, сүйек тінін консервативті тазарту және хирургиялық араласу кірді. Зақымдалған жақ сүйектерін хирургиялық жолмен алып тастау науқастың өмірін сақтап қалуы мүмкін, әйтпесе, органдарының жұмысы тоқталып өлімге соқтыруы ықтимал. Ауру науқасқа қатты ауыру мен сыртқы келбетін деформациялауға әкелді, өліп бара жатқан сүйек тіні шіріп, жағымсыз иіс шығаратын сөлмен бірге көрінді. Жақ сүйегін алып тастау науқастардың тамақтану қабілетіне де елеулі әсер етті, бұл қосымша денсаулық мәселелеріне, соның ішінде нашар тамақтануға алып келді.
Treatments included topical antimicrobials, conservative debridement of sequestra and surgery. Surgical removal of the afflicted jaw bones could save the patient; otherwise, death from organ failure would follow. The disease was extremely painful and disfiguring to the patient, with dying bone tissue rotting away accompanied by a foul smelling discharge. Removal of the jaw bone also had serious effects on patients' ability to eat, leading to further health concerns including malnutrition.
Диагностикалық бейнелеу
Клиникалық белгілер бірінші болып көрінеді, тіс және жақ ауыруы, іріңдіктер және т.б., жоғарыда сипатталғандай. Клиникалық өзгерістер пайда болғаннан кейін және мәселе анықталғаннан соң, дәрігер немесе стоматолог рентген немесе сәулелік зерттеулер арқылы жақ сүйектеріндегі өзгерістерді көре алады. Секвестра – сүйектің өліп, бөлініп шыққан бөліктері – жеңіл салмақты, сарыдан қоңыр түсті болады. Осылайша, фосси жауырын рентген суреттері арқылы ұқсас жағдайлардан нақты ажыратуға болады. Рентген суреттерінде секвестралар құрт жегенге ұқсас, пемза тасына тәрізді көрінеді. Секвестралар остеопороздық және деминералдалған болып көрінеді. Өлі сүйектің қоршаған сүйектен бөлінуі рентген суреттерінде анық байқалады. Науқас – бес жыл бойы фосфор буына ұшыраған Веналық сіріңке жасаушы әйел. Ол бұл ауруды "Phosphorimus chronicus" деп атады.
The clinical features appear first, pain in the teeth and jaw, abscesses, etc. as described above. Once the clinical changes occur and the problem is made known a doctor or dentist could see changes in the jaw bones through radiographs or X rays. The sequestra, the parts of the bone that die and break off, are light in weight and yellow to brown in color. Thus phossy jaw can be clearly demarcated from similar entities by radiographs. In radiographs, the sequestra present a typical worm eaten appearance similar to a pumice stone. Sequestra appear osteoporotic and decalcified. Separation of the dead bone from the surrounding bone appears clearly demarcated in the radiographs. The patient was a female Viennese matchstick maker who had been exposed to the phosphorus vapors over a five year period. He named the disease "Phosphorimus chronicus".
Еуропа
1872 жылы Ресей империясының құрамындағы Финляндия Ұлы Герцогтігі спичкалардағы ақ фосфорды өндіруге, қолдануға және сатуға толық тыйым салған алғашқы ел болды, одан кейін 1874 жылы Дания және 1897 жылы Франция осы қадамды жасады. Ұлыбританияда ақ фосфорлы спичкаларға тыйым 1910 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енді.
In 1872 the Grand Duchy of Finland, part of the Russian Empire, was the first country to place an absolute ban on the manufacture, use and sale of white phosphorus in matches, followed by Denmark in 1874 and France in 1897. In Great Britain a ban on white phosphorus matches became effective on 1 January 1910.
Америка Құрама Штаттары
Фосфорлық жақ ауруы Америка Еңбек заңнамасы қауымдастығы тарапынан жарияланды, оның хатшысы Джон Б. Эндрюс 1909 жылы бұл ауруды зерттеуді бастады және 100-ден астам жағдайды анықтады. Бұл есеп "Еңбек бюросының бюллетені" журналында жарияланды. 1912 жылғы 9 сәуірде президент Уильям Говард Тафт қол қойған 1912 жылғы Ақ фосфордан жасалған спичкалар туралы заң, ақ фосфорды пайдаланатын өндірушілерді ішкі кірістердің аудандық жинаушыларына тіркеуді және мерзімді хабарламалар мен есептерді ұсынуды талап етті, әр жүз спичкаға екі цент салық салды және ақ фосфор спичкаларын жасаушылар спичка қораптарына кіріс маркаларын жабыстыруды міндеттеді. Сонымен қатар, құтқару армиясы жергілікті саудагерлерге тек қызыл фосфор спичкаларын сатуға шақыру жұмыстарын жүргізді.
Phossy jaw was publicized by the American Association for Labor Legislation, whose secretary, John B. Andrews, began investigating the disease in 1909 and found more than 100 cases. This report was published in the Bulletin of the Bureau of Labor. The White Phosphorus Match Act of 1912, signed by President William Howard Taft on April 9, 1912, required manufacturers who used white phosphorus to register with district collectors of internal revenue and to file periodic notices and returns, levied a tax of two cents per hundred matches and required makers of white phosphorus matches to affix revenue stamps to the matchboxes. The Salvation Army also campaigned with local retailers to get them to sell only red phosphorus matches.
Ақ фосфордың әрекет ету механизмі
Фоссикалық жақ ауруы бар науқастардағы сот-медициналық дәлелдер сары фосфордың адам организміндегі табиғи химиялық реакциялар арқылы қуатты аминобисфосфонаттарға айналуын көрсетті. Сары фосфордың химиясы қарапайым; ол H2O және тыныс алу молекулаларымен, сондай-ақ лизин сияқты кейбір аминқышқылдарымен қосылғанда бисфосфонаттар түзеді. БОН, кейде "бисфосси жауы" деп аталатын, негізінен қатерлі ісіктерді емдеуде қолданылатын вена ішіне енгізілетін бисфосфонаттармен байланысты. Осы қолданудан туындаған БОН-ның кездесу жиілігі, ауыз арқылы қабылданатын бисфосфонаттардан туындаған БОН-ның жиілігінен шамамен 1000 есе жоғары.
In phossy jaw patients, the forensic evidence suggested the conversion of yellow phosphorus to potent amino bisphosphonates by natural chemical reactions in the human body. Yellow phosphorus has a simple chemistry; when combined with H2O and molecules from respiration and some amino acids such as lysine, bisphosphonates result. BON, sometimes called "bis phossy jaw", is primarily associated with the use of intravenous bisphosphonates in the treatment of cancer. The percentage incidence of BON from this use is approximately 1000 times higher than the incidence of BON caused by the use of oral bisphosphonates.