Кіріспе

Суфрен класының ауыр крейсері «Кольбер» француз флоты үшін салынған төрт крейсердің екіншісі болды. Ұлыбритания мен Франция арасындағы кезеңде ол Жерорта теңізінде қызмет етті. 1935 жылы ол Лорианда толық жөндеуден өтіп, Испания азамат соғысы кезінде Испанияның оңтүстік жағалауындағы Халықаралық патрульге қосылды. 1939 жылы ол Оранда болды, 1940 жылдың қаңтарында Тулонға көшіп келді. Ол маусымның ортасында Генуя қаласын бомбалауға қатысты. Франция қарулы күштері капитуляциялаған кезде ол Тулонда болды. 1941 жылы жеңіл зениттік қаруларын күшейту үшін қайта жөндеуден өтті, содан кейін Тулонда сақтауға қойылды. 1942 жылдың қараша айының соңында немістер француз флотын басып алмақ болғанда, ол Тулонда батырылды. Соғыстан кейін 1948 жылы судан көтеріліп, сүзіліп кетті. Ол 1665 жылдан 1683 жылға дейін король Людовик XIV тұсындағы қаржы министрі Жан-Батист Колбердің (1619–1683) құрметіне аталған. Ол Францияны банкроттықтан құтқаруға, елдің қаржылық тұрақтылығын қалпына келтіруге және француз теңіз флотының негізін қалауға, соның ішінде базалар салуға және офицерлер мен теңізшілерді даярлауға жауапты болды.

Дизайн және сипаттама

1926 жылғы бағдарлама бойынша 10,000 тонналық Келісімді Крейсер құрылысына рұқсат берілді, ол екінші кеме болды. Жаңа кемеге арналған келісімшарт Арсенал де Брестке тапсырылды, ал тапсырыс 1927 жылдың 1 наурызында берілді. Кеменің корпусы «Суффрен» кемесімен бірдей қорғаныс деңгейі мен машиналық жабдықталуымен салынатын болды. Жоғарғы деңгейдегі орналасудың айырмашылығы оны әпкесінен ерекшелендіретін еді. Көпір конькилік позицияның үстінен төмен түсірілді, ал 90 мм-лік зеңбіректер 75 мм-лік зеңбіректердің орнына қойылды. Ұшақтарды ұшыруға арналған катапульттар қақпақтардың арасына жылжытылды және екінші қақпақтың бойына екі жаңа кран орнатылды. Ол 1927 жылдың 12 маусымында Брест қаласында C1 жобасы ретінде, 77 нөмірімен салынды. 1928 жылдың 20 сәуірінде суға түсірілді. 1929 жылдың 15 маусымында мердігерлік сынақтарға дайын болғанға дейін кеме құрастырылатын болды. Мердігерлер қабылдағаннан кейін, 29 тамызда қабылдау сынақтарынан өтті. 1929 жылдың 11 қарашасында әскери қызметке қабылданды. 1930 жылдың 10 мамырында француздардың Алжирге келгеніне 100 жыл толуына арналған теңіз парадына қатысты. 1931 жылдың 4 наурызында құрылысы толыққан болып есептелді.

Соғысқа дейінгі қызмет

1931 жылы 1 сәуірде ол «Ла Марин Националь» қатарына кіріп, Тулондағы Бірінші эскадрильяның Бірінші жеңіл дивизиясына бекітілді. 1935 жылға дейін қалыпты бейбіт уақыттағы операцияларды жүзеге асырды. 1935 жылдың ақпанында Лорианға барып, 16 ақпанда басталып, 1936 жылдың қаңтарына дейін жалғасқан толық жөндеуден өтті. 1937 жылы 12 сәуірде Бірінші жеңіл дивизия Бірінші крейсерлік дивизия болып қайта аталды және Колбер, француз крейсері «Фош», француз крейсері «Дюплекс» және француз крейсері «Алжир» кірді. 1937 жылы 27 мамырда ол Жерорта теңізі мен Атлантика эскадрильяларының теңіз жаттығуларынан кейін Бресте өткен Ұлы теңіз парадында болды. Жерорта теңізіне оралғаннан кейін, ол Испанияның оңтүстік жағалауындағы халықаралық патрульге тағайындалды. Халықаралық патруль белгісіз (көптеген жағдайда итальяндық) су асты кемелері жасаған қақпалық шабуылдардан сауда кемелерін қорғау үшін құрылған еді.

Соғыс уақытындағы қызмет

Соғыс басталғанда ол Тулонда болды. Желтоқсан айында ол француз крейсері Турвильмен бірге Тунис елінің Бизерте қаласына аттанды. 8 желтоқсанда Екінші крейсерлік дивизия құрылғаннан кейін екі кеме де Бейрутке дейін шығысқа қарай кемелердің өтуін бақылау үшін жүзіп кетті. 28 желтоқсанда Бизертеге қайтып келді. 1940 жылғы қаңтарда ол Force Y тобына қосылды, 30 қаңтарда Дакарға келді, Force X тобын алмастырды. Бірінші рейд 18-28 ақпан аралығында болды. 6-18 наурыздағы екінші рейдке қатысуы тиіс еді, бірақ 7 наурызда алтынды Канадаға жеткізетін француздық «Бретань» және «Алжир» кемелерімен бірге X тобын күшейту үшін жіберілді. Міндетін аяқтаған соң Дакарға оралды. Y тобы 1940 жылғы 11 сәуірде Дакардан шығып, Тулонға келді. 13-14 маусым түнінде ол үшінші эскадрильяның Италияның Генуя және Вадо қалаларын бомбалау операциясы – Вадо операциясына қатысты. Вадо тобында «Фош» және «Алжир» крейсерлері, ал Генуя тобында «Дюпле» және «Кольбер» крейсерлері болды. Бомбалау аз ғана зиян келтірді, себебі Генуя тобы дұрыс емес нысанаға атып, Вадо тобының жартысы теңізге құлады. Эскадрилья 14 маусымда түске дейін Тулонға оралды. «Фош» рульде ақаулыққа тап болды, бірақ қауіпсіз оралды. 25 маусымда франко-неміс келісімі күшіне енді және Франция Әскери-теңіз күштері (La Marine National) барлық шабуылдық операцияларын тоқтатты. 3 шілдеде британдықтардың Мерс-эль-Кебирге жасаған шабуылы кезінде француздық «Страсбург» шайқас кемесі зақымданусыз қалып, Төртінші крейсерлік дивизия Алжирден Оранға қарай жүзіп кетті. Төртінші дивизия «Страсбургпен» байланыса алмады, сондықтан Тулонға бет бұрды. «Алжир», «Фош» және «Кольбер» 12 контр-торпедолық кемемен бірге Тулоннан Францияның солтүстігіне қарай жүзіп бара жатқан француз әскерлерімен кездесу үшін аттанды. Олар 4 шілде таңында Төртінші дивизиямен қосылып, Тулонға оралды. «Страсбург» сол күні кешке келді. 1940 жылдың тамызында «Кольбер» жеңіл әуеге қарсы қаруын жаңарту үшін жөндеуден өтті. Осы жөндеу кезінде 13,2 мм төрттүрлі машиналық зеңбіректер орнатылды. Жөндеу аяқталғаннан кейін кемеге қарау және күтіп ұстау жұмыстары жүргізілді. 1941 жылғы 1 қаңтарда ол «Дюпле» крейсерін ауыстырып, «Forces de haute mer» тобына қосылды. 1942 жылғы 11 қарашада немістер Виши Франциясын басып алды. FHM Солтүстік Африканы «Torch» десанттарынан қорғау үшін теңізге шығуға дайын болды, бірақ рұқсат алмады. 27 қарашада олар Тулонға жетіп, базаға кірді. Неміс теңізшілері кемежайға кіруді кешіктірді, бұл француз теңізшілеріне флотты суға батыруға уақыт берді. «Кольбер» No. 5 докқа орналасқан еді. Оның қарулары 35 кг зарядтармен жарылтылды, бұл қаруларды жойды, ал теңіз клапандары ашылды, нәтижесінде «Кольбер» теңіз түбіне шөкті. Кемеде өрт шығып, 3 желтоқсанға дейін жанып тұрды. Соғыстан кейін «Кольбер» судан көтеріліп, 1946-1947 жылдары бұзылып тасталды.