Француздық "Буве" броненосеці: Тарихы мен қазасы

Кіріспе

Француз флотының доредноут кемесі

Бувет – 1890 жылдары салынған француз флотының доредноут кемесі. Ол француздық «Шарль Мартель», «Жорегуйберри», «Карно» және «Массена» кемелерінен тұратын топтың мүшесі болды. Бұл кемелер британдық «Бувет» кемесіне жауап ретінде тапсырылған. Бувет осы топтың соңғы кемесі болды және оның дизайны «Шарль Мартель» кемесіне негізделген. Оның екі «қарындасы» сияқты, ол екі үлкен және екі кішкентай артиллериялық қарудан тұратын негізгі қаруландырумен және жеке мұнараларда орналасқан қарулармен жабдықталған. Оның максималды жылдамдығы шамамен 20 теңіз шақырымын (37 км/сағ) құрады, бұл оны сол кездегі әлемдегі ең жылдам соғыс кемелерінің біріне айналдырды. Бувет осы бес кеме арасында ең табысты дизайн болып танылды және одан кейінгі кемелерді құруда үлгі ретінде пайдаланылды. Дегенмен, оның конструкциясында тұрақсыздыққа әкелетін кемшіліктер болды, бұл 1915 жылы оның қаза тауына себепкер болды. Бувет бейбіт уақыттағы карьерасының көп бөлігін Жерорта теңізіндегі эскадрильяда өткізіп, жаттығу оқуларын жүргізді. Бұл кезең салыстырмалы түрде оқиғасыз болды, бірақ 1903 жылы француздық «Галуа» соғыс кемесімен соқтығысып, екі кеменің де капитандықтары қызметтен алынды. 1906 жылы Италиядағы Везувий тауының атқылауына жауап беруге көмектесті. Бувет 1907 жылы жедел әрекеттен алынып, оқу флотының бір бөлігі ретінде пайдаланылды. 1914 жылғы шілдеде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, кеме осы бес «қарындас» кемелердің ішіндегі жалғыз әлі де қызметте болған кеме болды. Француз армиясының үлкен бөлігі Солтүстік Африкада орналасқандықтан, соғыс басталғанда Бувет және флотының көп бөлігі әскерлерді Францияның оңтүстігіне жеткізу үшін пайдаланылды. Тамыз айының соңында бұл жұмыс аяқталғаннан кейін, Бувет және басқа да бірнеше соғыс кемелері Жерорта теңізінің орталық бөлігінде контрабандалық жүктерді іздеуге жіберілді. Қарашадан желтоқсанның соңына дейін ол Суэц каналының солтүстік жағында күзетші кеме ретінде орналасты. Содан кейін кеме Дарданеллдегі теңіз операцияларына қатысты, онда ол түзіктерді қорғайтын Османдық бекіністеріне бірнеше шабуылдар жасады. Бұл шабуылдар 1915 жылғы 18 наурыздағы ірі шабуылмен аяқталды. Шабуыл кезінде ол шамамен сегіз оққа түсті, бірақ ауыр зақым алмады. Алайда, кері қайтарда ол минаға соқтығысып, екі минут ішінде батып кетті. 718 адамдық экипаждан тек 75-і ғана құтқарылды. Сол күні екі британдық соғыс кемесі де минаға түсіп, қаза болды. Бұл оқиға одақтастарды теңізден шабуыл жасаудан бас тартып, Галлиполи түбегіне десант түсіруге көндірді.

Bouvet was a pre dreadnought battleship of the French Navy that was built in the 1890s. She was a member of a group of five broadly similar battleships, along with French battleship Charles Martel, French battleship Jauréguiberry, French battleship Carnot, and French battleship Masséna, which were ordered in response to the British Bouvet was the last vessel of the group to be built, and her design was based on that of Charles Martel. Like her half sisters, she was armed with a main battery of two guns and two guns in individual turrets. She had a top speed of , which made her one of the fastest battleships in the world at the time. Bouvet proved to be the most successful design of the five, and she was used as the basis for the subsequent Nevertheless, she suffered from design flaws that reduced her stability and contributed to her loss in 1915. Bouvet spent the majority of her peacetime career in the Mediterranean Squadron conducting routine training exercises. This period was relatively uneventful, though she was involved in a collision with the battleship French battleship Gaulois in 1903 that saw both ships' captains relieved of command. In 1906, she assisted in the response to the eruption of Mount Vesuvius in Italy. Bouvet was withdrawn from front line service in 1907 and thereafter used as part of the training fleet. The ship was the only vessel of her group of five half sisters still in service at the outbreak of World War I in July 1914. A significant portion of the French Army was stationed in French North Africa, so at the start of the war, Bouvet and much of the rest of the fleet were used to escort troop convoys across to southern France. With this work done by late August, Bouvet and several other battleships were used to patrol for contraband shipments in the central Mediterranean. From November to late December, she was stationed as a guard ship at the northern entrance to the Suez Canal. The ship thereafter joined the naval operations off the Dardanelles, where she participated in a series of attacks on the Ottoman fortifications guarding the straits. These culminated in a major assault on 18 March 1915; during the attack, she was hit approximately eight times by shellfire but was not seriously damaged. While turning to withdraw, however, she struck a mine and sank within two minutes; only 75 men were rescued from a complement of 718. Two British battleships were also sunk by mines that day, and the disaster convinced the Allies to abandon the naval campaign in favor of an amphibious assault on the Gallipoli Peninsula.

Дизайн

1889 жылы британдық парламенті сегізінші кемелердің құрылысына әкелген «Теңіз қорғанысы туралы» заңды қабылдады; осы теңіз күшін кеңейту француз үкіметін 1890 жылғы «Теңіз заңнамасына» (Naval Law) қол қоюға итермеледі. Заңда барлығы жиырма төрт «cuirasses d'escadre» (эскадрондық броненосецтер) және жағалау қорғаныс броненосецтері, крейсерлер және торпедалық катерлер сияқты көптеген басқа кемелер қажет болды. Бағдарламаның бірінші кезеңі – әртүрлі жобалар бойынша салынған, бірақ броня, қару-жарақ және суырылмасы бойынша бірдей негізгі сипаттамалары бар төрт эскадрондық броненосецтер тобы. Әскери-теңіз жоғары қолбасшылығы 1889 жылғы 24 желтоқсанда негізгі талаптарды жариялады: суырылмасы , негізгі қарулануы және мылтықтан тұруы керек, белдеу бронясы кемінде қалыңдығында болуы керек, ал кемелердің жоғары жылдамдығы болған тиіс. Екінші батареясы немесе калибрлі болуы керек, мүмкіндігінше көп қару орнатылуы тиіс. Кемелердің жалпы ұқсастығы кейбір сарапшыларды оларды бір класс ретінде жіктеуге итермеледі, бірақ «Conway's All the World's Fighting Ships» авторы кемелердің «бір класс ретінде қарастырылуына кедергі келтіретін жеткілікті айырмашылықтары бар» екенін атап өтті. Кемелердің негізгі дизайны бұрынғы француз броненосеці «Бреннусқа» негізделген, бірақ негізгі батареяны орта сызыққа орнатудың орнына, кемелер ертерек француз броненосеці «Мажентаның» ромб тәрізді орналасуын қолданды, ол екі негізгі батареялық зеңбілді қанаттардағы жеке мұнараларға жылжытты. Әскери-теңіз флоты 14 000 тоннаға дейін суырылманы талап еткенмен, саяси себептер, атап айтқанда, теңіз шығындарының өсуіне парламенттік қарсылықтар дизайнерлерді суырылманы шамамен тоннаға дейін шектеуге мәжбүр етті. Бес кеме жасаушы бәсекеге қатысты, ал Шарль Эрнест Хуин «Бувет» үшін жобаны дайындады. Ол сондай-ақ оның жартылай қарындасы француз броненосеці «Шарль Мартельді» жобалаған, «Бувет» дизайны оның негізінде жасалған. «Шарль Мартель» жұмысы басталмас бұрын, теңіз командасы Хуиннен оның жақсартылған нұсқасын жасауды сұрады. Ол кемеге арналған жоспарды 20 мамырда аяқтады, ол жартылай қарындастарынан сәл үлкен болды, ал теңіз флоты 1892 жылғы 8 қазанда кемеге келісімшарт берді. «Бувет» бес кемеден ең табыстысы болып шықты және Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде әлі де активті қызметте болған жалғыз кеме болды. Ол сондай-ақ 1890 жылдардың ортасында салынған француз броненосецтерінің келесі класының негізін қалады. Дегенмен, ол және оның жартылай қарындастары қызметте көңіл көншітпеді; «Бувет» 1915 жылы оның жоғалуына себеп болған тұрақсыздық мәселелерінен зардап шекті, ал бес кеме де британдық әріптестерімен, әсіресе олардың замандастарымен салыстырғанда нашар болды. Кемелердің жабдықтарының біртектілігінің болмауы оларды қызметте ұстауды қиындатты, ал әртүрлі калибрлі аралас зеңбіл батареялары жағдайды қиындатты, себебі снарядтардың шашырауынан айырмашылықты анықтау қиын болды. Кемелердегі көптеген мәселелердің себебі олардың суырылмасының шектелуі болды, әсіресе олардың тұрақтылығы мен теңізде жүзу қабілеті.

In 1889, the British Parliament passed the Naval Defence Act that resulted in the construction of the eight s; this major expansion of naval power led the French government to pass its reply, the Statut Naval (Naval Law) of 1890. The law called for a total of twenty four "cuirasses d'escadre" (squadron battleships) and a host of other vessels, including coastal defense battleships, cruisers, and torpedo boats. The first stage of the program was to be a group of four squadron battleships that were built to different designs but met the same basic characteristics, including armor, armament, and displacement. The naval high command issued the basic requirements on 24 December 1889; displacement would not exceed , the primary armament was to consist of and guns, the belt armor should be thick, and the ships should maintain a top speed of The secondary battery was to be either or caliber, with as many guns fitted as space would allow. The general similarity of the ships led some observers to group them together as a ship class, though the authors of Conway's All the World's Fighting Ships point out that the vessels had "sufficient differences to prevent them from being considered as one class." The basic design for the ships was based on the previous battleship French battleship Brennus, but instead of mounting the main battery all on the centerline, the ships used the lozenge arrangement of the earlier vessel French ironclad Magenta, which moved two of the main battery guns to single turrets on the wings. Although the navy had stipulated that displacement could be up to 14,000 t, political considerations, namely parliamentary objections to increases in naval expenditures, led the designers to limit displacement to around Five naval architects submitted proposals to the competition; Charles Ernest Huin prepared the design for Bouvet. He had also designed her half sister French battleship Charles Martel, upon which the design for Bouvet was based. Before work on Charles Martel had begun, the naval command asked Huin to design an improved version. He completed the plans for the ship, which was slightly larger than her half sisters, on 20 May, and the Navy awarded the contract for the ship on 8 October 1892. Bouvet proved to be the most successful of the five ships, and she was the only one still in active service at the outbreak of World War I. She also provided the basis for the next class of French battleships, the three s built in the mid 1890s. She and her half sisters nevertheless were disappointments in service; Bouvet suffered from stability problems that ultimately contributed to her loss in 1915, and all five of the vessels compared poorly to their British counterparts, particularly their contemporaries of the The ships suffered from a lack of uniformity of equipment, which made them hard to maintain in service, and their mixed gun batteries comprising several calibers made gunnery in combat conditions difficult, since shell splashes were hard to differentiate. Many of the problems that plagued the ships in service were a result of the limitation on their displacement, particularly their stability and seakeeping.

Жалпы сипаттамалары мен машиналары

Бувет перпендикулярлар арасындағы қашықтығы, су сызығы бойынша және жалпы ұзындығы бойынша ұзын болды. Оның ені және орташа суға бату тереңдігі жобаланғандай, орын ауыстыруы болды. Жарты әпкелерінен айырмашылығы, төртінші палубасы қиылып қысқартылған, Бувет толық, тегіс палубасын сақтап қалды. Оның суперқұрылысы жартылай бауырларымен салыстырғанда кішірейтілді, және оның қысқа әскери мачталары болды; бұл өзгерістер бұрынғы кемелерде байқалған жоғары ауырлықты азайту үшін жасалды. 27 см-лік зеңбіректерге кең ату алаңдарын беру үшін айқын бортының қисықтығы сақталды. Буветтің стандартты экипажы 31 офицер мен 591 сарбаздан тұрды, бірақ флагмандық кеме ретінде экипажы 41 офицер мен 651 сарбазға дейін өсті. Онда үш тік, үш есе кеңейтілген бу машинасы болды, әрқайсысы бір үш қабатты бұранданы қозғалтады; сыртқы бұрандалар кең болса, ал орталық білігінің диаметрі 1,5 метр болатын. Бу машиналары 32 Белльвиль су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етілген бумен жұмыс істеді, олар Инрет фирмасымен лицензия бойынша салынған. Қазандықтар төрт қазандық бөліміне бөлінді, олар қанатты мұнаралардың оқ-дәрі қоймаларының екі жағында орналасқан және орталық бөлектеумен бөлінген. Бу машиналары екі түтікке құйылды. Оның үш машинасы қатар орналастырылып, бойлық бөлектеулермен бөлінді. Оның қозғалтақыш жүйесінің қуаты , бұл кемені жеңіл жүктемемен жылдамдық сынақтарында максималды жылдамдыққа жетелуге мүмкіндік берді, бірақ 24 сағаттық сынақта қалыпты орын ауыстыруды пайдаланып, ол жүзіп өтті. Күшті тартуды пайдаланып, сынақтар кезінде ол жылдамдыққа жетті. Бувет сол кездегі стандарттарға сәйкес жылдам кеме болды; оның жылдамдығына жақындаған жалғыз британдық соғыс кемесі екінші сыныпты соғыс кемесі болды. Бувет салынған кезде көмірдің тоннасын тасымалдай алатын, бірақ қосымша орынға дейін тоннаға дейін рұқсат етілді. Круиздік жылдамдықта кеме сағат бойы жүзе алатын. Кеменің электр жүйесінде 400 амперлік/80 вольттық төрт динамо болды, олардың жалпы қуаты болды. Динамолар қазандықтарға арналған арналар арасында платформалық палубаға орналастырылған. Кеменің желдету жүйесін қуаттау үшін бірнеше кіші электр моторлары, қуаты болды, ал моторлар қазандық бөлмелеріне күл көтергіштерін қозғалтты. Буветке алты іздеу шамдары орнатылды: төрт іздеу шамы батареялық палубада (екісі орталық палубада, ал қалған екеуі мачталарда).

Bouvet was long between perpendiculars, long at the waterline, and long overall. She had a beam of and an average draft of She had a displacement of as designed. Unlike her half sisters, which had a cut down quarterdeck, Bouvet retained a full flush deck. Her superstructure was reduced in size compared to her half sisters, and she had a pair of short military masts; these changes were made to reduce the top heaviness experienced with the earlier vessels. She kept the pronounced tumblehome to give the 27 cm guns wide fields of fire. Bouvet had a standard crew of 31 officers and 591 enlisted men, though as a flagship her crew grew to 41 officers and 651 enlisted men. She had three vertical triple expansion steam engines each driving a single three bladed screw; the outboard screws were wide, while the center shaft was slightly smaller, at in diameter. The engines were powered with steam supplied by thirty two Belleville water tube boilers that were license built by Indret. The boilers were divided into four boiler rooms, which were placed in two pairs on either end of the magazines for the wing turrets, and divided by a central bulkhead. The boilers were ducted into a pair of funnels. Her three engines were placed side by side and also divided by longitudinal bulkheads. Her propulsion system was rated at , which allowed the ship to steam at a maximum speed of on speed trials with a light loading, though while on a 24 hour test using normal displacement, she cruised at Using forced draft, she reached from during the tests. Bouvet was fast by the standards of the day; the only British battleship that approached her in speed was the second class battleship As built, Bouvet could carry of coal, though additional space allowed for up to in total. At a cruising speed of , the ship could steam for
The ship's electrical system consisted of four 400 ampere/80 volt dynamos that had a combined output of The dynamos were placed on the platform deck between the ducting for the boilers. Several smaller electric motors, rated at , powered the ship's ventilation system, and motors drove the ash hoists for the boiler rooms. Bouvet was fitted with six searchlights: four on the battery deck (two amidships and one each forward and aft) and the remaining two on the masts.

Қару-жарақ

Буветтің негізгі қару-жарағы екі Canon de 305 мм Modèle 1893 зеңбірегінен, әрқайсысы жеке мұнарада орналасқан, біреуі кеменің алғы, біреуі артқы бөлігінде, сондай-ақ екі Canon de 274 мм Modèle 1893 зеңбірегінен, әрқайсысы жеке мұнарада, кеменің екі жағында, кеме қабырғаларының иілуіне сәйкес орналасқан. Бұл қарулардың екеуі де француздық "Массена" соғыс кемесінде орнатылған 45 калибрлі зеңбіректердің тәжірибелік үлгілері болды. 305 мм зеңбіректердің бастапқы жылдамдығы , бұл оларға темір броняға дейін енуге мүмкіндік берді. Бұл Буветтің негізгі зеңбіректерінің сол кездегі кездесетін көптеген линкорлардың бронясын оңай тесіп өтуіне жеткілікті күшті болды. 274 мм зеңбіректер де 45 калибрлі болды, бастапқы жылдамдығы бірдей болғанмен, 305 мм зеңбіректерге қарағанда кішірек болғандықтан, темір броняны тесіп өту қабілеті төмен болды. Зеңбірек мұнаралары гидравликалық жүйемен басқарылды және оқтарды зарядтау үшін -4° бұрылуын қажет етті. Екеуінің де атыс жылдамдығы минутына бір оқ. Екі типті де 14° бұрышқа дейін көтеруге болады; 305 мм зеңбіректер үшін бұл ең көп тиімді қашықтықты қамтамасыз етсе, 274 мм зеңбіректер үшін олардың ең көп тиімді қашықтығы болды. Оның қосалқы қару-жарағы сегіз Canon de 138 мм Modèle 1891 теңіз зеңбірегінен тұрды, олар корпустағы жеке мұнараларда орналастырылған; екеуі алдыңғы 305 мм мұнараның артында, төртеуі 274 мм зеңбіректердің екі жағында, ал қалған екеуі артқы 305 мм мұнараның артында орналастырылған. Бұл зеңбіректердің атыс жылдамдығы минутына 4 оқ, ең көп тиімді қашықтығы 20° көтерілгенде болды. Торпедалық катерлерге қарсы қорғану үшін Бувет жоғарғы палубада жеке тұғырларда орналасқан, қару қалқандарымен жабдықталған сегіз жылдам атушы (QF) зеңбірегін тасыды. Төртеуі димоходтар арасында, екеуі алдыңғы бастионның жанында, ал қалған екеуі артқы бастионның екі жағында орналастырылған. Олардың атыс жылдамдығы минутына 7-15 оқ, нысаналарды алыстан ұруға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, 12 3 фунттық және 8 1 фунттық зеңбіректер болды, барлығы жеке орнатылған. 37 мм зеңбіректердің үшеуі бес түтіктелген Hotchkiss револьверлік зеңбіректер, ал қалған бесеуі бір түтіктелген QF зеңбіректер болды. 47 мм зеңбіректердің төртеуі әскери мачталардың төменгі платформаларына орнатылған, ал қалғандары 37 мм зеңбіректермен бірге суперструктураның бойымен таратылған. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, оның қару-жарағы төрт торпеда түтігімен толықтырылды, олардың екеуі кеменің корпусына батырылған; екеуі де кеменің алғы жағына жақын, орталық сызыққа перпендикуляр бағытталған. Қалған екі түтік су үстінде, кеменің ортасына орналасқан, айналатын ұшырғыштарда орналастырылған. Бұл түтіктердің атысын басқару мұнарасының жанында орналасқан бронеленген көздер немесе батареялық палубадағы қоршалмаған көздер арқылы жүзеге асырылды. Бувет 1892 жылғы үлгідегі Тулон/Фиум типті он торпеда тасыды; алтауы су асты түтіктерге, қалған төртеуі палубалық ұшырғыштарға бөлінді. Буветке кемеде 20 1892 жылғы үлгідегі теңіз миналары орнатылған.

Bouvets main armament consisted of two Canon de 305 mm Modèle 1893 guns in two single gun turrets, one each fore and aft and two Canon de 274 mm Modèle 1893 guns in two single gun turrets, one amidships on each side, sponsoned out over the tumblehome of the ship's sides. Both types of guns were experimental 45 caliber variants of the guns fitted in her half sister French battleship Masséna. The 305 mm guns had a muzzle velocity of , which allowed the shells to penetrate up to of iron armor at a range of This was sufficiently powerful to allow Bouvets main guns to easily penetrate the armor of most contemporary battleships at the common battle ranges of the day. The 274 mm guns, which were also 45 calibers long, had the same muzzle velocity, but being significantly smaller than the 305 mm guns, produced of iron penetration. The gun turrets were hydraulically operated and required the guns to be depressed to −4° to be loaded. They both had a rate of fire of one shell per minute. Both types of mounts allowed elevation to 14°; for the 305 mm guns, this produced a maximum range of , and for the 274 mm guns, their maximum range was
Her secondary armament consisted of eight Canon de 138 mm Modèle 1891 naval guns, which were mounted in single turrets in the hull; two were placed just aft of the forward 305 mm turret, four were placed on either sides of the 274 mm guns, and the remaining two were just aft of the rear 305 mm turret. These guns had a firing rate of 4 rounds per minute, with a maximum range of from up to 20° elevation. For defense against torpedo boats, Bouvet carried eight quick firing (QF) guns in individual pedestal mounts with gun shields on the upper deck. Four were located between the funnels, two were placed abreast of the forward bridge, and the remaining two were similarly arranged on either side of the aft bridge. They had a rate of fire of between 7 and 15 shots per minute and they could engage targets out to She also had twelve 3 pounder guns, and eight 1 pounder guns, all in individual mounts. Of the 37 mm guns, three were five barreled Hotchkiss revolver cannon and the remaining five were single barrel QF guns. Four of the 47 mm guns were mounted on the lower platforms of the military masts and the remainder, along with the 37 mm guns, were distributed along the length of the superstructure. As was customary for capital ships of the period, her armament suite was rounded out by four torpedo tubes, two of which were submerged in the ship's hull; both were located on the broadside close to the bow; they were aimed directly perpendicular to the centerline. The other two tubes were mounted above water, in trainable launchers placed amidships. The fire of these tubes was directed either by armored sights located abreast of the conning tower or unprotected sights on the battery deck. Bouvet carried a total of ten torpedoes of the Modèle 1892 Toulon/Fiume type; six were allocated to the submerged tubes, with the other four for the deck launchers. Bouvet also carried twenty Modèle 1892 naval mines that could be laid by the ship's pinnaces.

Өртке қарсы бақылау

1890 жылдардың басында, Бувет құрылысын бастамас бұрын, француз әскери-теңіз флоты қашықтық өлшегіштер, мачталардағы бақылаушылар және атысты басқару нұсқауларын басқару орталығынан қару экипаждарына жеткізу үшін электрлік бұйрық берушілерді қамтитын атысты басқару жүйесін енгізді. Бувет – бұл жүйемен толықтырылған алғашқы соғыс кемесі болды. Атысты басқару үшін оның қару батареясы жеке бөлімдерге (ірі және орта калибрлі қарулар) немесе екі немесе одан көп қарудан тұратын топтарға (100 мм, 47 мм және 37 мм қарулар) бөлінді. Барлық қарулар басқару мұнарасының тікелей астында, бронелік палубаның астында орналасқан Poste central de commande арқылы басқарылды. Орталық басқару пункті қашықтық өлшегіштерден қашықтық және бағыт туралы ақпаратты алып, ату шешімдерін есептеп шығаратын, содан кейін жеке қарулардың немесе бөлімдердің атысын бағыттау үшін электрлік бұйрық беру арқылы жіберетін.

Қару-жарақ

Кеменің бронясы бірнеше фирмалар, соның ішінде Шнайдер Крюзо, Сент-Шамон және Шатилон & Комментари өндірген никельді болаттан жасалды, бұл жобалаушыларға болаттың қалыңдығын оның тиімділігінен айырмастан азайтуға мүмкіндік берді. Осылайша, салмақты үнемдеуге болып, оны ауыртпалық шегі бар кемелерде басқа жерде пайдалануға болатын. Негізгі белдік кеменің ортасында қалың болды және төменгі жиегінде жұқара түсті. Орталық цитадельдің алдында белдік (төменгі жиегінде 200 мм-ге дейін) және цитадельдің артында (төменгі жиегінде) дейін азайтылды. Белдік кеменің бүкіл ұзындығында созылды және 200 мм тектің екі қабатымен нығайтылды. Белдіктің үстінде жақтан қорғайтын қалың бронь болды, ол шайқаста зақымданудан су басу қаупін азайту үшін жақсы бөлінген қойма құрды. Қойманың қабырғасы екі қабатты қаптамамен нығайтылды. Буветтің негізгі палубасы жұмсақ болаттан жасалған, артында 10 мм-лік екі қабатты қаптама болды. Мұнда жұмсақ болат қолданылды, себебі палуба броньды тебетін снарядтың көлденең соққысында жарылмай, иіліп қалу үшін жасалған. Төменгі платформаның қалыңдығы 10 мм-лік бір қабатты қаптамамен қалың болды; ол негізгі палубаға енген сынықтарды ұстауға арналған. Басты батареяның мұнаралары (305 мм және 274 мм мұнаралары) беттері мен бүйірлері цементтелген броньмен қорғалған, қалың төбелері мен қалың едендері болды. Төбелер мен едендер де жұмсақ болаттан жасалған. Мұнаралар қалың қабырғалы барбеттердің үстінде орналасты. 138 мм мұнаралардың қабырғалары мен беттері, төбелері мен едендері қалың болды. 100 мм зеңбіректерді қалың қалқандар қорғады. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың, төбесі 20 мм қалыңдықпен, ал едені қалың болды. Қазандықтардың түтікшелері 300 мм қалыңдықтағы қаптамалармен қорғалған. Кеменің бронялық схемасы жобалаушылар күткендей тиімді болмады; жобаланған ауыртпалықта белдік бронясы тек 3° бұрылыста суға батып, барлық басты батарея мұнараларын бір жаққа бұру 2° бұрылысқа әкелді. Құрылыс процесінде салмақтың ұлғаюы, Хуин қадағалай алмаған, белдіктің судан жоғары қалуы үшін аз мүмкіндік қалдырды. Бұл ұлғаюлар кеменің басқа бөліктерінде, әсіресе сол кезде сынға алынған барбеттерде бронялық қорғанысқа келісімге келуге мәжбүр етті; алайда, ауыртпалыққа қойылған қатаң шектеуге байланысты ештеңе істеуге болмады. Сонымен қатар, қойма су басуға өте осал екені анықталды, бұл кеменің тұрақтылығына ауыр әсер ететін еді.

The ship's armor was constructed with nickel steel manufactured by several firms, including Schneider Creusot, Saint Chamond, and Châtillon & Commentry, which allowed the design staff to reduce the thickness of the steel without compromising its effectiveness. Thus, weight could be saved that could be used elsewhere in the displacement limited ships. The main belt was thick amidships, and tapered down to at the lower edge. Forward of the central citadel, the belt was reduced to (also reduced to 200 mm on the lower edge) and aft of the citadel, it tapered to (reduced to on the bottom edge). The belt extended for the entire length of the hull, and it was backed with 200 mm of teak. Above the belt was thick strake of side armor that created a highly subdivided cofferdam to reduce the risk of flooding from battle damage. The side of the cofferdam was reinforced by two layers of plating. Bouvets main deck was protected with of mild steel, back with two layers of 10 mm plating. Mild steel was used here, as the deck was designed to bend rather than shatter when struck by an armor piercing shell at an oblique angle. The lower platform deck was thick, with a single layer of 10 mm plating behind it; it was intended to catch splinters that penetrated the main deck. The main battery guns (both the 305 mm and 274 mm guns) were protected with of cemented armor on the faces and sides, with thick roofs and thick floors. Both the floors and roofs were composed of mild steel. The turrets sat atop barbettes with thick sides. The 138 mm turrets had thick sides and faces, with roofs and floors. Gun shields that were thick protected the 100 mm guns. The conning tower had thick sides, a 20 mm thick roof, and a thick floor. The uptakes for the boilers were protected with coamings that were 300 mm thick. The ship's armor layout was not as effective as the designers had hoped; at the designed displacement, the belt armor was submerged with just a 3° heel, and training all of the main battery turrets to one side would produce a heel of 2°. Incremental increases in weight during the construction process, which Huin was unable to supervise, left little margin for the belt to remain above the water. These increases forced compromises elsewhere in the ship's armor protection, most notably the barbettes, which were criticized at the time; nothing could be done, however, due to the strict limit placed on displacement. The cofferdam also proved to be highly susceptible to uncontrollable flooding, which would have serious effects on the vessel's stability.

Қызмет тарихы

Бувет кемесі 1893 жылғы 16 қаңтарда Лориандағы француз теңіз кеме жасаушылығында салынды және 1896 жылғы 27 сәуірде суға түсірілді. Жинақтау жұмыстарын аяқтаған соң, 1898 жылғы 5 наурызда теңіз сынақтарын бастады. Кеме сынақтарын Бресттен өткізу жоспарланған, бірақ Ұлыбританиямен Фашода дағдарысының салдарынан Жерорта теңізі эскадрильясын нығайту үшін Тулонға жіберілді. 1898 жылғы маусымда француз теңіз күштеріне қабылданып, адмирал Франсуа Жозеф Буве құрметіне аталды. Кеменің бейбіт уақыттағы қызметі әдеттегі жаттығулардан тұрды: артиллериялық оқулар, торпедалық катерлер мен суасты кемелерімен бірлескен маневрлер, және жағалаудағы нығайтуларға шабуылдау оқулары. Бувет 1890 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басындағы ең заманауи француз линкорларының бірі болғандықтан, осы кезеңді Франция теңіз күштерінің негізгі күші – Жерорта теңізі эскадрильясында өткізді. 1900 жылғы наурыз бен шілде аралығында өткен оқу-жаттығулардың ең ірісіне Жерорта теңізі және Солтүстік эскадрильялары қатысты. 6 наурызда Бувет «Бренн», француз «Галуа», француз «Шарлеман», «Шарль Мартель» және француз «Жорегуйберри» линкорларымен, сондай-ақ төрт қорғалған крейсермен Гольф-Жуан аймағында маневр жасады, оның ішінде түнгі оқ ату оқулары да болды. Сәуір айында кемелер Жерорта теңізі жағалауындағы француз порттарына сапар шекті, ал 31 мамырда флот Корсикаға 8 маусымға дейін созылған сапармен келді. Жерорта теңізіндегі жаттығуларын аяқтағаннан кейін, Жерорта теңізі эскадрильясы маусым айының соңында Лиссабон (Португалия) жанында Солтүстік эскадрильясымен кездесті. Оқу-жаттығулар 19 шілдеде президент Эмиль Лубе үшін Шербургте өткен теңіз парадымен аяқталды. 1 тамызда Жерорта теңізі флоты Тулонға аттанды, 14 тамызда жетті. Бувет Жерорта теңізі эскадрильясының 2-ші ұрыс дивизиясына тағайындалды, сонымен бірге «Жорегуйберри» және жаңа француз «Иена» линкоры, соңғысы дивизияның флагманы болды. Бувет 1903 жылғы 29 қаңтарда «Сен-Луи», «Галуа» және «Шарлеман» линкорларымен, төрт крейсермен және Гольф-Жуан жағасында оқ ату жаттығулары үшін сүйрейтін эсминктермен бірге Тулоннан шықты. Ол кезде Бувет және «Галуа» 2-ші дивизияны құрады, ал Бувет жетекшілік етті, ал қалған екі кеме 1-ші дивизияны құрады. Екі күннен кейін дивизияларға оқ ату жаттығулары үшін екі бағанадан бір қатарға ауысу бұйрығы берілгенде, Бувет белгіленген орнына тұра алмады және «Галуаға» тым жақын келді. Соңғысы кездейсоқ түрде біріншісіне соқтығысып, Бувет баспалдақ жоғалтып, палубаға орнатылған торпеда түтіктерінің біріне зақым келтірді. «Галуаның» мұрын бөлігінен екі броньды пластина жыртылып кетті. Оқиғадан кейін екі кеменің де капитандық қызметтерінен алынды. Қазан айында Бувет және Жерорта теңізі эскадрильясының басқа линкорлары Пальма-де-Майоркаға барды, ал Тулонға оралғаннан кейін оқу жаттығуларын өткізді. 1904 жылы Жерорта теңізі эскадрильясы Криттегі Суда шығанағына, Осман империясындағы Бейрут, Смирна және Салоникаға, Сицилиядағы Мессинаға және Грекиядағы Пирейге, сол жылдың ортасында Жерорта теңізіндегі саяхаты барысында барды. Келесі жыл Бувет үшін оқиғасыз өтті, ал 1906 жылғы 10 сәуірде Везувий вулканының атқылауынан кейін ол, «Иена» және «Галуа» Италияға жіберілді. Үш кеме 9 мыңға жуық рацион алып, экипаж апаттан зардап шеккендерге көмектесті. Дивизия 16 қыркүйекте Марсейде өткен теңіз парадына қатысу үшін Францияға оралды, онда Ұлыбритания, Испания және Италиядан келген бөлімдер де болды. Бувет және басқа француз кемелері кейін Тулонға оралды. Келесі жылы, 1907 жылғы қаңтарда Бувет Жерорта теңізі эскадрильясының жетекші күштерінен алынды. Екінші эскадрильяның құрамына кірген ол бір жыл бойы белсенді қызметте болды, бірақ экипажы азайтылды. 1908 жылғы шілдеде Жерорта теңізі флоты қайта ұйымдастырылды және Бувет контр-адмирал Лоран Марин Дарбельдің басшылығымен 3-ші линкор дивизиясына оның флагманы ретінде қосылды, сондай-ақ «Жорегуйберри» және француз «Суффрен» линкоры да болды. 1909 жылғы қаңтардан бастап, алты және сегізінші линкорлар қолданысқа енгізілгеннен кейін Жерорта теңізі эскадрильясы екі ұрыс эскадрильясына қайта ұйымдастырылды; Бувет сол кезде 2-ші ұрыс эскадрильясының бөлігі, 3-ші дивизияға тағайындалды, ол әлі де Марин Дарбелдің флагманы болды. Келесі жылы оның орнын «Сен-Луи» басты, ол сол жылы қызметтен тыс қалды, маусым айында өткізілген флоттық маневрлерге қатысты. 1911 жылғы қаңтарда ол 2-ші ұрыс эскадрильясының 2-ші дивизиясында Контр-адмирал Адамның флагманы ретінде қызметке оралды. 5 қазан күні флот қайта ұйымдастырылды және оның орны енді 3-ші ұрыс эскадрильясында «Шарль Мартель» басты. 1912 жылғы 16 қазанда Бувет, «Галуа», «Сен-Луи», «Карно», «Массена» және «Жорегуйберри» 3-ші эскадрильяның оқу міндеттерін орындау үшін белсенділендірілді. 1913 жылғы шілдеде оларға «Шарлеман» қосылды. Эскадрилья 11 қарашада таратылды, ал Бувет, «Сен-Луи» және «Галуа» «Толықтыру дивизиясына» тағайындалды. Оқу қызметі 1914 жылға дейін жалғасты, ал наурыз айында дивизия Корсика жағалауында оқ ату жаттығулары үшін енді «1-ші теңіз армиясы» деп аталған Жерорта теңізі эскадрильясына қосылды. 13 мамырдан бастап қосымша маневрлер жүргізілді, оның барысында флот француз Тунисіндегі Бизертеге, француз Алжиріндегі Алжирге және Корсикадағы Аяччоға сапар шекті.

Bouvet was laid down at the French Navy shipyard in Lorient on 16 January 1893, and was launched on 27 April 1896. After completing fitting out work, she began sea trials on 5 March 1898. The ship was intended to have conducted her trials from Brest, but she was sent to Toulon to reinforce the Mediterranean Squadron due to the Fashoda crisis with Britain. She was commissioned into the French Navy in June 1898. The ship was named in honor of Admiral François Joseph Bouvet. Throughout the ship's peacetime career, she was occupied with routine training exercises that included gunnery training, combined maneuvers with torpedo boats and submarines, and practicing attacking coastal fortifications. Since Bouvet was one of the most modern French battleships in the late 1890s and early 1900s, she spent this time in the Mediterranean Squadron, France's primary fleet. One of the largest of these exercises was conducted between March and July 1900, and involved the Mediterranean Squadron and the Northern Squadron. On 6 March, Bouvet joined the battleships Brennus, French battleship Gaulois, French battleship Charlemagne, Charles Martel, and French battleship Jauréguiberry and four protected cruisers for maneuvers off Golfe Juan on the Côte d'Azur, including night firing training. Over the course of April, the ships visited numerous French ports along the Mediterranean coast, and on 31 May the fleet steamed to Corsica for a visit that lasted until 8 June. After completing its own exercises in the Mediterranean, the Mediterranean Squadron rendezvoused with the Northern Squadron off Lisbon, Portugal, in late June before proceeding to Quiberon Bay for joint maneuvers in July. The maneuvers concluded with a naval review in Cherbourg on 19 July for President Émile Loubet. On 1 August, the Mediterranean Fleet departed for Toulon, arriving on 14 August. Bouvet was assigned to the 2nd Battle Division of the Mediterranean Squadron, along with Jauréguiberry and the new battleship French battleship Iéna, the latter becoming the divisional flagship. Bouvet departed Toulon on 29 January 1903 in company with the battleships French battleship Saint Louis, Gaulois, and Charlemagne, four cruisers, and accompanying destroyers for gunnery training off Golfe Juan. At the time, Bouvet and Gaulois were the 2nd Division, with Bouvet in the lead; the other two ships formed the 1st Division. Two days later, when the divisions were ordered to change from two columns to a single line ahead for shooting drills, Bouvet failed to take her prescribed position and instead turned too closely to Gaulois. The latter accidentally struck the former, with Bouvet losing a ladder and incurring damage to one of the deck mounted torpedo tubes. Gaulois had two armor plates torn from her bow. Both ships' captains were relieved of command over the incident. In October, Bouvet and the rest of the Mediterranean Squadron battleships steamed to Palma de Mallorca, and on their return to Toulon they conducted training exercises. The year 1904 saw the Mediterranean Squadron visit Souda Bay in Crete, Beirut, Smyrna, and Salonika in the Ottoman Empire, Messina in Sicily, and Piraeus, Greece, during a cruise of the eastern Mediterranean in the middle of the year. The following year passed uneventfully for Bouvet, and on 10 April 1906, she, Iéna, and Gaulois were sent to Italy in the aftermath of the eruption of Mount Vesuvius. The three ships carried some 9,000 rations and their crews assisted the victims to recover from the disaster. The division returned to France in time for a naval review on 16 September held in Marseilles that included detachments from Britain, Spain, and Italy. Bouvet and the other French ships then returned to Toulon. The following year, in January 1907, Bouvet was withdrawn from front line service with the Mediterranean Squadron. Now part of the Second Squadron, she was retained on active service for the year, but with a reduced crew. In July 1908, the Mediterranean Fleet was reorganized and Bouvet was attached to the 3rd Battleship Division as its flagship, under the command of [[Counter admiral Laurent Marin Darbel, along with Jauréguiberry and the battleship French battleship Suffren. Beginning in January 1909, with the commissioning of the six and s, the Mediterranean Squadron was reorganized into two battle squadrons; Bouvet was at that time assigned to the 3rd Division, part of the 2nd Battle Squadron, still the flagship of Marin Darbel. Her place was taken the following year by Saint Louis, and she remained out of service that year, with the exception of during the fleet maneuvers conducted in June, which she joined. In January 1911, she returned to service as the flagship of Contre amiral Adam in the 2nd Division of the 2nd Battle Squadron. On 5 October, the fleet was again reorganized and her place in what was now the 3rd Battle Squadron was taken by Charles Martel. On 16 October 1912, Bouvet, Gaulois, Saint Louis, Carnot, Masséna, and Jauréguiberry were activated for training duties as the 3rd Squadron of the Mediterranean Squadron; in July 1913, they were joined by Charlemagne. The squadron was dissolved on 11 November, and Bouvet, Saint Louis, and Gaulois were assigned to the Division de complément Training activities continued into 1914, and in March, the division joined the rest of the Mediterranean Squadron, which was now re designated as the 1re Armée Navale for gunnery training off Corsica. Additional maneuvers were conducted beginning on 13 May, during which the fleet visited Bizerte in French Tunisia, Algiers in French Algeria, and Ajaccio, Corsica.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың шілдесінде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Франция 1 тамызда жалпы жұмылдыруды жариялады. Келесі күні адмирал Огюстен Буэ де Лапьерр бүкіл француз флотына келер таңғы сағат 22:15-те бу көтеруге бұйрық берді, осылайша кемелер ертерек теңізге шыға алатын болды. Флоттың басым бөлігі, соның ішінде «Division de complément» ( «C тобы» деп белгіленген) француз Солтүстік Африкасына жіберілді, онда олар француз армиясының бөлімдерін Солтүстік Африкадан Францияға тасымалдайтын маңызды әскерлік конвойларды сүйемелдейтін болады. Бұл күтілетін неміс шабуылына қарсы тұру мақсатында жасалды. Сол кезде дивизияға контр-адмирал Эмиль Поль Амабль Гюпратте басшылық етіп, оларға неміс броненосцының күйреуіне қарсы күзету міндеті жүктелді, бірақ ол броненосец Осман империясына қашып кетті. «Буве» және оның дивизия серіктестері бірінші кезекте Алжирге, содан кейін Оранға бағытталды. Олар сол жерде конвойдың бірімен кездесіп, 6 тамызда Солтүстікке қарай Сетеге дейін сапарларын сүйемелдеді. Одан кейін «Буве» және соғыс кемелері Тулонға бет алды, сосын тағы бір сүйемелдеу миссиясы үшін Алжирге қайта оралды. Француз армиясының бөлімдері тамыздың соңында өтуін аяқтағаннан кейін «C тобы» кемелеріне Тунис пен Сицилия арасындағы сауда кемелерін бақылау және Орталық державаларға контрабандалық жүктердің тасымалдануын болдырмау міндеті жүктелді. Қараша айында «Буве» және броненосцы француз крейсері «Amiral Charner» Суэц каналының солтүстік кіреберісіндегі күзет кемелері ретінде британдық броненосцын ауыстыру үшін жіберілді. Бірақ ол онда ұзақ қалған жоқ, және 20 желтоқсанда француздық «Vérité» соғыс кемесін ауыстыру үшін Дарданеллге жіберілді. Келесі айларда үштік келісім (Triple Entente) Осман қорғанысын бұзу үшін үлкен флотты жинады. Осы кезеңде, ірі шабуыл операциялары басталғанға дейін, ағылшын-француз флоты Лемнос аралындағы Тенедос және Мудрос шығанақтарындағы тұрақтар арасында кезектесіп орналасты, және олардың міндетіне тұйыққа жақын күзеттік табельді сақтау және Осман теңіз флотына өткен «Goeben» (кейін «Yavuz Sultan Selim» деп аталған) кемесінің шабуылға шығуына жол бермеу кірді. 1915 жылдың 1 ақпанында кемелер Лесбос аралындағы Сигриге бағытталды.

Following the outbreak of World War I in July 1914, France announced general mobilization on 1 August. The next day, Admiral Augustin Boué de Lapeyrère ordered the entire French fleet to begin raising steam at 22:15 so the ships could sortie early the following morning. The bulk of the fleet, including the Division de complément (designated as "Group C"), was sent to French North Africa, where they would escort the vital troop convoys carrying elements of the French Army from North Africa back to France to counter the expected German invasion. At the time, the division was commanded by Contre amiral Émile Paul Amable Guépratte, and it was tasked with guarding against a possible attack by the German battlecruiser , which instead fled to the Ottoman Empire. Bouvet and her division mates steamed first to Algiers and then Oran. There, they rendezvoused with one of the convoys and covered its voyage north to Sète on 6 August. From there, Bouvet and the battleships proceeded on to Toulon, before departing again for Algiers for another escort mission. Once the French Army units had completed their crossing by late August, the Group C ships were tasked with patrolling merchant traffic between Tunis and Sicily to prevent contraband shipments to the Central Powers. In November, she and the armored cruiser French cruiser Amiral Charner were sent to relieve the British armored cruisers and as guard ships at the northern entrance to the Suez Canal. She remained there only briefly, however, before she was ordered north to the Dardanelles to relieve the battleship French battleship Vérité on 20 December. Over the coming months, the Triple Entente amassed a large fleet tasked with breaking through the Ottoman defenses that guarded the straits. During this period, before the start of major offensive operations, the Anglo French fleet alternated between anchorages at Tenedos and Mudros Bay on the island of Lemnos, and it was tasked with patrolling the entrance to the straits to ensure that Goeben—which had by then been transferred to the Ottoman Navy as Yavuz Sultan Selim—did not attempt to sortie. On 1 February 1915, the ships sailed to Sigri on the island of Lesbos.

Дарданелл жорығы

1915 жылдың ақпан айының ортасына қарай француз және британдық флоттар Дарданеллге шабуыл үшін төрт француз және он екі британдық линкордан тұратын флотты жинады, оның ішінде «Бувет» те болды. Жоспар бойынша, Османдық қорғанысын бейтараптандырып, флоттың Мрамор теңізіне өтуіне және Константинопольге тікелей шабуыл жасауына жағдай жасау керек еді. Шабуылдың бірінші кезеңі 19 ақпанда басталды, онда «Бувет» және «Суфрен», британдық крейсерлермен және «пре-дредноуттармен» бірге, боғаздың кіреберісін қорғаған жағалаудағы нығайтылған бекіністерді бомбалады. Бомбалау кезінде «Бувет» радиоарнасы арқылы «Суфрен» линкорына атуды түзету туралы мәліметтер жіберіп, көмектесті, ал «Галуа» Османдық жағалау артиллериясын басу үшін қарсы батареядан атып, оны бейтараптандырды. Алты күннен кейін тағы бір әрекет жасалды, «Бувет» қайтадан «Галуаға» бағыт берді; бұл шабуыл сәтті аяқталды, француз және британдық линкорлар сыртқы бекіністерді үндемеді, бұл мина тазалаушы кемелердің аймаққа кіруіне және боғазды қорғаған мина өрістерін тазарта бастауына мүмкіндік берді. Француз дивизиясы 1 наурызда Галлиполи түбегінің Эгей теңізі жағалауындағы Сарос шығанағына кіріп, аймақтағы Османдық позицияларын барлауға кірісті. Олар 5 наурызда Османдық позицияларын бомбалау кезінде британдық линкорларды жапқаннан кейін, келесі күні Дардандағы бекініске шабуыл жасады. 18 наурызда француз және британдық эскадрильялары Дарданеллдің ең тар бөлігін қорғаған бекіністердің ішкі қатарына бағытталған тағы бір шабуыл жасады. Контр-адмирал Джон де Робек басқаратын үлкен британдық күштер, қуатты «дредноут» линкоры бастаған бастапқы шабуылды ұзақ қашықтықтан жасады; батареялар әлсірегеннен кейін, Гюпратт басқаратын француз кемелері боғазға кіріп, жақын қашықтықтан шабуыл жасады. «Бувет» және «Суфрен» Азия жағындағы бекіністерге шабуыл жасады, ал «Галуа» және «Шарлемань» Еуропа жағындағы батареяларды үндемек болды. Британдық бомбалау Османдық қаруларын көбінесе бейтараптандырды деп қате ойлап, Гюпратте кемелерін ішкі бекіністерге жақын алып келді және артиллериялық жекпе-жекке қатысты. «Суфрен» мен «Бувет» жұптасып жұмыс істеді, Османдық артиллерияшыларының соққы беруін қиындату үшін жоғары жылдамдықпен кезекпен өтті. Дегенмен, сағат 14:00-ге дейін «Бувет» бірнеше рет зақымданды және оның екі қақпақ пулеметі істен шықты. Ол «Хамидие» батареясын бейтараптандыруға сәттілікпен қол жеткізгенімен, оның көпірінде де үлкен өрт шықты. Шабуыл барысында «Бувет» түрік артиллериясынан сегіз рет соққы алды. Оның алдыңғы мұнарасы газды шығару құрылымының бұзылуынан істен шықты. Сағат 13:45 шамасында де Робек Гюпратке кемелерін кері қайтаруға бұйырды, осылайша британдық әріптестері Османдық бекіністеріне қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік алды. «Бувет» сол кезде Намазиедегі бекініспен соғысып жатқан еді, ал оның командирі, кеме капитаны Раге де ла Туш, бастапқыда Гюпраттенің «Суфренмен» бірге тар жолдан шығу туралы нұсқауына жауап бермеді. Гюпратте қайтадан байланысты үзуге бұйрық бергеннен кейін, де ла Туш «Буветті» оңтүстікке қарай кері қайтарды. Көп ұзамай «Бувет» үлкен жарылысқа ұшырады, содан кейін қызыл-қара түтіннің үлкен бұлты пайда болды; басқа кемелердегі бақылаушылар оны Османдық снаряды соқты ма, жағалаудағы торпедалық батарея торпедалады ма, әлде минаға соқты ма, бірден айта алмады. Құтқаруға келген эсминецтер мен күзет кемелері экипажын құтқаруға асықты, бірақ екі минут ішінде «Бувет» аударылып, суға батып кетті. Судан 75 экипаж мүшесі құтқарылды; 24 офицер және 619 сарбаз суға батып қайтыс болды. Тірі қалғандардың көпшілігі британдық эсминецке құтқарылды. Кеме өте ескі болғандықтан, жағдайы нашар болды, бұл оның тез батуына ықпал етті, бірақ оқ-дәрі қоймасы жарылған болуы мүмкін деген болжамдар да болды. Гюпратте өзі «сол кеменің тұрақтылығы нашар болған болуы керек» деп атап өтті. Кейін «Бувет» минаға соққандығы анықталды, ол шабуылдан бір апта бұрын жаңадан орнатылған және одақтастарға белгісіз болған мина алаңының бөлігі болды. «Буветтің» суға батуына қарамастан, күнінің алғашқы жоғалғаны, британдықтар мина алаңынан хабарсыз болды, жарылыстың себебі снаряд немесе торпеда деп ойлады. Кейіннен екі британдық «пре-дредноут» және «Inflexible» крейсері де сол мина алаңында батып, зақымданды. «Суфрен» мен «Галуа» жағалау артиллериясынан қатты зақымдалды. 18 наурыздағы шабуыл кезінде «Буветтің» және екі британдық линкордың жоғалуы Константинопольді теңізден алу стратегиясынан бас тартуға және Галлиполидегі құрлықтық шабуылға көшуге ықпал етті. Француз-британдық күштері шабуылға дайындық жүргізіп жатқанда, «Буветтің» орны француздық «Анри IV» линкорымен толтырылды.

By mid February 1915, the French and British had assembled a fleet of four French and twelve British battleships, including Bouvet, to lead the assault on the Dardanelles. The plan called for Ottoman defenses to be neutralized to allow the fleet to enter the Sea of Marmara and attack Constantinople directly. The first stage of the attack began on 19 February, which saw Bouvet and Suffren, together with the British battlecruiser and the pre dreadnought battleships , , and , bombard the coastal defenses protecting the entrance of the straits. During the bombardment, Bouvet assisted the battleship Suffren by sending firing corrections via radio while Gaulois provided counter battery fire to suppress the Ottoman coastal artillery. Another attempt was made six days later, with Bouvet again spotting for Gaulois; this attack was more successful, and the French and British battleships silenced the outer fortresses, allowing minesweepers to enter the area and begin clearing the minefields protecting the straits. The French division steamed into the Gulf of Saros on the Aegean coast of the Gallipoli Peninsula on 1 March to scout Ottoman positions in the area. They then covered the British battleships as they bombarded Ottoman positions in the straits on 5 March, before taking their turn the next day, when they attacked the fortification at Dardanus. On 18 March, the French and British squadrons made another attack on the straits, directed at the inner ring of fortresses that guarded the narrowest part of the Dardanelles. The larger British contingent, commanded by Rear Admiral John de Robeck, was to make the initial attack at longer range, led by the powerful dreadnought battleship ; once the batteries were reduced, the French ships, under Guépratte, were to enter the straits and attack at closer range. Bouvet and Suffren were to attack the fortresses on the Asian side of the straits, while Gaulois and Charlemagne were to silence the batteries on the European side. Mistakenly believing the Ottoman guns to have been largely neutralized by the British bombardment, Guépratte led his ships to within of the inner fortresses and engaged in an artillery duel. Suffren and Bouvet operated as a pair, taking alternating passes at high speed to make it more difficult for the Ottoman gunners to score hits. Nevertheless, by 14:00, Bouvet had taken several hits and two of her casemate guns had been knocked out. A serious fire had also been started on her bridge, though she had succeeded in neutralizing the Hamidieh battery. In the course of the attack on the fortresses, Bouvet sustained eight hits from Turkish artillery fire. Her forward turret was disabled after the propellant gas extractor broke down. At around 13:45, de Robeck had ordered Guépratte to withdraw his ships so their British counterparts could take their turn against the Ottoman fortifications. Bouvet was at that time battling the fort at Namazieh, and her commander, Capitaine de vaisseau (Ship of the line captain) Rageot de la Touche, initially did not respond to Guépratte's instruction to follow Suffren out of the narrows. After Guépratte again ordered him to break off contact, de la Touche turned Bouvet south to withdraw. Shortly thereafter, Bouvet was rocked by a major explosion, followed by a large cloud of red black smoke; observers aboard the other ships could not immediately tell whether she had been hit by an Ottoman shell, torpedoed by a shore mounted torpedo battery, or if she had struck a mine. The escorting destroyers and picket boats raced to the scene to pick up her crew, but in the span of just two minutes, Bouvet capsized and sank. A total of 75 of her crew were pulled from the water; 24 officers and 619 enlisted men died in the sinking. Most of the survivors were rescued by the British destroyer The ship was in poor condition at the time due to her age, which likely contributed to her rapid sinking, though there was some speculation that her ammunition magazine exploded. Guépratte himself remarked that "that ship must have had poor stability." It was later determined that Bouvet had struck a mine, which was part of a field that had been freshly laid a week before the attack, and was unknown to the Allies. Despite the sinking of Bouvet, the first such loss of the day, the British remained unaware of the minefield, thinking the explosion had been caused by a shell or torpedo. Subsequently, two British pre dreadnoughts, and , were sunk and the battlecruiser Inflexible was damaged by the same minefield. Suffren and Gaulois were both badly damaged by coastal artillery during the engagement. The loss of Bouvet and the two British battleships during the 18 March attack was a major factor in the decision to abandon a naval strategy to take Constantinople, and instead opt for the Gallipoli land campaign. While the Franco British forces began preparations for the attack, Bouvets place in the fleet was filled by French battleship Henri IV.

Қалдық

2010 жылдардың басында түрік теңіз археологтары Дарданелл кампаниясы кезіндегі көптеген қақпандарды, оның ішінде Буветтің де сонарлық зерттеулерін жүргізді. Бұл аймақтың қарбалас теңіз жолы болып табынуы және күшті ағынның болуы су астына түсуді ұзақ уақыт бойы қиын етіп келді. Теңіз түбінде аударылып жатқан Буветтің зерттеуі көрсеткендей, Османдық жағалау батареясынан атылған 305 мм снаряд кемеге минаға соғылған жақтан су сызығының орта тұсына тиіп, оның қатты суға толуына және осының салдарынан жылдам аударылып батуына себеп болды.