Кіріспе

Шотланд генералы Роберт Монро (1680 жылы қайтыс болды) – Шотландияның Росс графтығындағы Мунро руынан шыққан белгілі шотланд генералы. Ол отыз жылдық соғыс кезінде Густав Адольфтың әскерінде қолбасшылық еткен. Сондай-ақ, ол Шотландиядағы Епископтар соғысында шотландтық келісімшілер үшін шайқасты және Ирландия Конфедерациялық соғысында шотландтық келісімшілер армиясына басшылық етті. Ол отыз жылдық соғыс кезіндегі әскери тәжірибесін баяндаған күнделіктің авторы, ол "Монро, Мак-Кейз деп аталатын құрметті шотланд полкімен жасаған экспедициясы" деген атпен жарияланды.

Ерте өмір

Роберт Монро – Джордж Монроның екінші ұлы, Обсдейлдің 1-ші бароны және Монро тайпасының басшысы, Фулистің 15-ші бароны Роберт Мор Монроның немересі. Ол Контуллих қалысындағы қамалға орналасқан.

Алғашқы шайқастар

Отыз жылдық соғыс кезінде Роберт Монро, Богемия армиясындағы қызметі үшін Дональд Маккей, 1-ші лорд Рей, көтерген полкте лейтенант болды. Оның басшысы, сол аттас Роберт Мунро, 18-ші Фоулис бароны да бірге болды. 1626 жылдың 10 қазанында полк Кромартиден кемеге мініп, бес күн саяхат етіп, Эльба өзеніндегі Глюкштадтқа жетті. Шотландтар қаһарлы күреспен шабуылдаушылардың үлкен күшін жеңді, бірақ өздері де қару-жарақтары мен оқ-дәрілерін алып, қайта шегінуге мәжбүр болды. Роберт Монро жағдайдың қиындығын сезіп, әскерін қауіпсіз жерге жеткізу жоспарын жасады. Монро мен оның әскері, одан кейін империалистерге қосылған атты әскерден қашу үшін кемемен кетіп қалды. Қалаға жасалған шабуылдардың бірі 26 маусымда болды, сол күні империалистік генерал Альбрехт фон Валенштейн келді. Оның келгенін естіген қорғаушылар өздерінің бекінісіне қатаң шабуыл болатынын күтті. Лесли қорғанысты қайта ұйымдастырып, қаланың губернаторы болды. Ол жоғарғы таулық жасақты жауға қарсы күшті шабуыл жасап, қоршауды бұзды. Монро жазғандай:

Сер Александр Лесли губернатор болып тағайындалғаннан кейін, ол өз отандастарының абыройын көрсету үшін жауға шабуыл жасауға шешім қабылдады және бұл әрекетті өз ұлтына ғана жатқызуды қалады, бұл оның осы қаладағы алғашқы әрекеті болды. Қоршаудан кейін майор Роберт Монро подполковник болып тағайындалды. Оларға қаланы мүмкіндігінше ұзақ уақытқа дейін ұстап тұру және бекіністі соңғы адамға дейін қорғау бұйырылды. Таулықтар көп кешікпей сарайға шабуыл жасап, қорғаушыларды қаладан шығарып, зейнетке жіберді. Сондай-ақ, 1631 жылы Лейпцигтегі Брайтенфельд шайқасы болды, онда шотландтар мен шведтер екі рет жеңіске жетті. Ол 1637 жылдың мамыр айында жаңа сарбаздармен бірге шведтік қызметке қайта оралды.

Епископтардың соғыстары

Роберт 1638 жылы Шотландияға оралды және Карл I-ге қарсы Епископтар соғыстарының алғашқы оқиғаларына, сондай-ақ Шотландия келісімшілерінің қызметінде Үш патшалық соғыстарына қатысты. 1638 жылы Епископтар соғысы кезінде Монро 500 адаммен Далькитті басып алды, ал 1639 жылы Монро Александр Леслимен бірге Эдинбург қамалын жаулап алды. Генерал Роберт Монро бекінілген Спини сарайын қоршауға алды, епископ Джон Гатриді күштеріне бас июға мәжбүр етті. Бұл Спини сарайының 500 жылдан астам уақыт бойы Морей епископтарының резиденциясы болған билік ортасы ретіндегі тарихының аяқталуын білдірді. 1640 жылы генерал Монро роялист Ирвин кланының Драм қамалын қоршауға алды, ол екі күннен кейін берілді, сондай-ақ Джеймс Уоллес атындағы капитанмен бірге Гордон кланының Хантли қамалын басып алды. Монро Джордж Огилвидің, 1-ші Бэнф лордының отбасылық ордасы болған Инчдрауэр қамалын қиратуға да басшылық етті.

Ольстердегі көтеріліс

1642 жылы ол Ирландияға Александр Леслидің қолбасшылығында екінші болып кетті, бірақ іс жүзінде 1641 жылғы ирландтық көтерілісі кезінде Ольстерде шотланд қоныстарын қырған католик ирланд көтерілісшілерін басуға жіберілген шотланд әскерінің бас қолбасшысы болды. Монроның Ирландиядағы науқаны көбінесе солтүстік Ульстер провинциясымен шектелді. 1642 жылдың сәуір айында Ньюриді басып алып, тонағаннан кейін және сэр Фелим О’Ниллді бағындыруға сәтсіз тырысқаннан кейін, Монро Антрим графы Рэндал Макдоннеллді, Антримнің 1-маркизін Дунлюс қамалында тұтқынға алды. Оуэн Ро О’Ниллдің Ирландияға келуі қазір Конфедеративтік Ирландияда ұйымдастырылған көтерілісшілердің күшін арттырды, ал азық-түлік пен соғыс материалдарымен нашар қамтамасыз етілген Монро аз ғана белсенділік танытты. Бұған қоса, Англиядағы Азамат соғысы Ирландиядағы тараптар арасында жағдайды ушықтырып, король католик көтерілісшілерімен келісімге келуге және оларды парламентке қарсы өз мақсаты үшін пайдалануға ниеттенді. Ирландиядағы Карлдің генерал-лейтенанты Ормонд графы корольдің бұйрығымен 1643 жылдың 15 қыркүйегінде католик конфедерациясымен жауынгерлік әрекеттерді тоқтатуға қол қойды және Англиядағы Карлге көмек жіберуге күш салды.

Ольстердегі қақтығыс

Монроның стратегиясы да сондай аяусыз болды және О’Ниллге қарсы жорығында ешқандай шара қолданылмады. Осы қақтығыс салдарынан екі тараптан да мыңдаған бейкүнә адам қаза болды. О’Нилл Ольстерде партизандық соғыс жүргізсе, Монро, әскер саны жағынан артық болғандықтан, елдің барлық қамалдары мен ауылдарын жүйелі түрде қиратты. Кейбір деректерде ол Антрим мен Даунды, қазіргі кезде "жерді күйдіру саясаты" деп аталатын тәсілмен толыққанды қиратқандығы айтылады. Монро 1642 жылы Ньюриді шабуылдап алды, ал 1644 жылы Белфастты басып алды. Ньюриді алғаннан кейін Роберт Монро Колерайн қаласын қоршаудан босатты, ол кейіннен әскери іс-қимылдардың орталығына және майор Дэниел Монроның штабына айналды.

Белфаст қаласын басып алды

Ольстердегі Монро, Шотландия Парламентінен, Ковенанттар басымдығымен бекітілген өкілеттігін алып, қару тоқтатуды мойындамады, ал оның әскерлері Салтанатты Лига мен Оданы қабылдады, оған Ормондтан келіп қосылған көптеген ағылшын әскерлері де қосылды. 1644 жылдың сәуір айында ағылшын Парламенті Монроға Ольстердегі барлық ағылшын және шотланд күштерінің басшылығын тапсырды. Ол Белфастты басып алды, Пэйлге шабуыл жасады және Дундалк пен Дрогеданы басып алуға сәттіліксіз тырысты. Жауап ретінде ирланд конфедераттары Джеймс Грэм, Монтроздың 1-маркизі басшылығымен шотланд роялистеріне қосылу үшін Шотландияға қарулы экспедиция жіберді.

Бенбурб шайқасы

Монроның әскері Монтрозға қарсы тұру үшін Шотландияға әскер жіберу қажеттілігінен әлсіреп қалды. Осы уақытта Оуэн Ро О'Нилл Ирландияға Папаның елшісі, Джованни Баттиста Ринуччиниден көмек алып, күшейді. 1646 жылдың 5 маусымында Блэкуотер өзені бойында Бенбурб шайқасы болды, онда О'Нилл Монроны талқандап, шотланд әскеріне 2000-нан астам қаза тапты, бірақ оған Каррикфергусқа қауіпсіз түрде шегінуге мүмкіндік берді.

Каррикфергустағы қақтығыс

1647 жылы Ормонде ағылшын парламентімен келісімге келуге мәжбүр болды, ол сол жылдың маусым айында Дублинге өкілдерін жіберді. Монро роялистік "Engager" қозғалысын қолдады және өзінің немере інісі Джордж Мунроның басшылығындағы әскерлерді Шотландияға, ағылшын парламентарийлеріне қарсы "Engager"лерді қолдауға жіберді. Осы уақытта Монроның қол астындағы шотландтар Керрикфергуста қатты қарсылық көрсетіп, Керрикфергус қамалын және Белфастты тапсырудан бас тартты. Оларды Джордж Монк әскерлері қоршап алды. 1648 жылдың қыркүйегінде Каррикфергус сатқындық арқылы Монкқа берілді: Монроның бірнеше офицері араздасып, кейбіреулері парламенттік қолбасшы Монкқа көмектесті, нәтижесінде Монро тұтқынға алынды. Ол Лондон мұнарасына қамалып, бес жыл бойы тұтқын болып қалды. 1654 жылы Оливер Кромвель оған Ирландияда тұруға рұқсат берді, онда ол әйелінің мүлігі болды, ол Ардестің 2-ші виконты Хью Монтгомеридің жесірі еді. Монро көп жылдар бойы Даун графтығындағы Комбердің жанында тыныш өмір сүрді және шамамен 1680 жылы сол жерде қайтыс болды.

Отбасы

Роберт Монро 1642 жылдан кейін Стёрлингтің 1-ші графы Уильям Александр мен Джанет Эрскиннің қызы, сондай-ақ Виконт Монтгомеридің жесірі Леди Жан Александрға үйленді. Оның кем дегенде екі баласы болғаны белгілі: Эндрю Монро, Лимериктің қоршауында (1690) қаза тапқан полковник. Энн Монро, ол өзінің туысы Джордж Монроға тұрмысқа шықты.