Кіріспе

Жоқ. 1889 және 1949 жылдар аралығында француз флоты пре-дредноуттар, дредноуттар және жылдам линкорлар сериясын салды, барлығы отыз төрт кеме: жиырма үш пре-дредноут, жеті дредноут және төрт жылдам линкор. Тағы жеті – бес дредноут және екі жылдам линкор – құрылыстың әртүрлі кезеңдерінде тоқтатылды (олардың бірі құрылысы кезінде авианосецке айналдырылды), ал тағы жеті жұмыс басталғанға дейін тоқтатылды. Бірінші линкорларды салу бағдарламасы Францияда флоттың оңтайлы құрамы туралы стратегиялық ой-пікірдегі шатасудан кейін басталды. Сол кезде француз теңіз командасы бәсекелес топтардан тұрды, бірі капиталдық кемелер флотын салуды жақтады, 1860 және 1870 жылдары флотта басымдық құрған дәстүрлі темір кемелер бағдарламасын жалғастырды. Екінші ірі топ Jeune École доктринасын ұстанды, ол қымбат капиталдық кемелерді жою үшін арзан торпедалық катерлерді пайдалануға баса назар аударды. Осы кезеңде теңіз құрылысы туралы шешімдер көбінесе сол кездегі Теңіз министріне байланысты болды. Jeune École ұстанымындағы адмирал Теофил Об екі темір кемені тоқтатты, бірақ екеуінің бірі Об кеткеннен кейін француздық «Бреннус» линкоры ретінде қайта құрылды. Онжылдықтың соңында британдық «Теңіз қорғанысы туралы заң» (1889) Корольдік теңіз флотын айтарлықтай күшейте түсті, бұл линкорлар фракциясына ұқсас теңізді кеңейту бағдарламасын бастау үшін қажетті негіздеме берді. Француздар 1890 жылғы «Теңіз жарлығымен» (Statut Naval) жауап берді, онда жиырма сегіз линкордан тұратын күш болжалды. Бастапқы бағдарламада төрт кеме тапсырылды, ал жобалау кезінде бесінші кеме қосылды: француздық «Шарль Мартель», француздық «Карно», француздық «Жорегуйберри», француздық «Массена» және француздық «Буве». Бұл әртүрлі жобалар бойынша, бірақ бірдей жалпы сипаттамаларға сәйкес салынған тәжірибелік кемелер болды. Олардың барлығы айқын бортының қисайғандығы және әртүрлі калибрлі бас қарудың ромбы тәрізді орналасуымен сипатталды. Бесінің де нашар тұрақтылығы мен су астындағы шабуылдарға төзімсіздігі салдарынан көңілі қалдырды. Содан кейін теңіз флоты бір архитектор жобалаған стандартталған кемелер сериясын бастады; бұл үш және француздық «Иена» және француздық «Суффрен» линкорларының туындылары болды. Француздық линкорлардың алғашқы сериясы салыстырмалы түрде аз белсенділік көрсетті, негізінен 1890 және 1900 жылдары оқу шараларымен айналысты. Олар солтүстік және Жерорта теңізі эскадрильялары арасында кезектесіп, 20-ғасырдың бірінші онжылдығының соңында жаңа линкорлар пайда болғанда алдыңғы қатардан алынып тасталды. 1900 жылы француз үкіметі Германияның теңіз күшінің өсуіне қарсы тұру үшін жаңа «Теңіз жарлығын» қабылдады, нәтижесінде екі және төрт пайда болды. Олар өте ұқсас болды, бірақ олардың қосалқы қарулары ерекшеленді. Бұл кемелер француз флотының бұрынғы линкорларына қарағанда әлдеқайда табысты болды және 1914 жылы соғыс басталғанда Жерорта теңізі эскадрильясының тірегін құрады. 1906 жылғы жаңа «Теңіз жарлығы» алты және жеті дредноуттардың құрылысын бастады. Дантон дредноуттар британдық «барлық үлкен зеңбіректермен» пайда болғаннан кейін салынды, бірақ француздар сол кезде жеңіл қосалқы зеңбіректердің жоғары ату жылдамдығын артық көрді. Өз дредноуттарын салу қажеттігіне көз жеткізген француздықтар 1910 жылы төрт «Курбе» және 1912 жылы үш «Бретань» тапсырыс берді. Бұл екі онжылдықта аяқталған соңғы линкорлар болды, өйткені Бірінші дүниежүзілік соғыс француздарды 1913 және 1915 жылдарға арналған бағдарламаларды (өнеркәсіптік және қаржылық ресурстар француз армиясына бағытталған және соғыстан кейінгі қаржылық шектеулер одан әрі құрылысқа жол бермегендіктен) тоқтатуға мәжбүр етті. Соғыс кезінде француз флотының басым бөлігі Адриатика теңізінің оңтүстік жағалауын күзетпен айналысты, ал ескі кемелер басқа жерлерде, әсіресе Дарданелл операциясында пайдаланылды, онда «Буве» 1915 жылы батып кетті. Соғыстан кейін, аман қалған пре-дредноуттар жойылды немесе қосалқы рөлдерге ауыстырылды. 1930 жылдардың ортасында француздар неміс және итальяндық флоттарға қарсы тұру үшін қайтадан теңіз құрылысын бастады, нәтижесінде екі және төрт пайда болды. Жоспарланған төрт «Ришелье» линкорының екеуі Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін тоқтатылды, ал тек біреуі соғыс кезінде шайқасқа қатысу үшін аяқталды. Соғыс басталғаннан кейін 1940 жылы соңғы жоба, рұқсат етілді, бірақ Франция шайқасында Франция жеңілгеннен кейін тоқтатылды. Екі «Дюнкерк» соғыс кезінде шектеулі шайқасқа қатысты, француздық «Дюнкерк» немістердің қолға түсуіне жол бермеу үшін Мерс-эль-Кебирдегі британдық шабуыл кезінде батып кетті. Француздық «Бретань» және француздық «Прованс» да сол жерде батып кетті, ал кластың үшінші кемесі, француздық «Лотарингия», британдықтар басып алып, бос француз теңіз күштеріне тапсырды. Қайта қалпына келтіріліп, Тулонға қайтарылған «Дюнкерк» және «Прованс» бұрынғы кемесі «Страсбургпен» бірге француздықтардың кемелерді неміс әскерлерінен басып алуына жол бермеу үшін Тулонда батырылды. «Ришелье» АҚШ-та жөнделді және 1943 жылдан бастап бос француз күштерімен қызмет етті. Бір бас қару мұнарасы ғана жұмыс істеген француздық «Жан Барт» 1942 жылдың қараша айында «Torch» операциясы кезінде АҚШ күштерімен қысқаша шайқасты, содан кейін 1940 жылдардың соңында аяқталды. Олар екеуі де 1968 жылы қызметтен шығарылғанға дейін оқу кемелері ретінде қызмет етті. Қару-жарақтардың негізгі саны бас қарудың саны мен түрі Зірнайлық қарудан қорғауға арналған броньның максималды қалыңдығы Сусымалылық Кеме толық жауынгерлік жүктемедегі сусымалылығы Жетекшілік Шафттардың саны, жетектеу жүйесінің түрі және тудырған ең жоғары жылдамдық Қызмет Кемеде жұмыс басталған және аяқталған күндер және оның соңғы тағдыры Құрылыс кезеңі кеме қаңқасы жинала бастаған күн Қызметке енгізілген күн кеме қызметке енгізілген күн.

Жаурегуиберри

Жаурегуиберриді теңіз архитекторы Амабль Лагань жобалаған, ол «Магнета» класындағы темір кемелердің бірінің құрылысын қадағалаған болатын. Осының нәтижесінде кеменің салыстырмалы түрде қысқа және кең корпусы бұрынғы кемеге ұқсас болды. Чилидің «Капитан Прат» темір кемесі де сол кеме жасаушылық зауытта салынып, Лагань жобалаған. «Капитан Праттың» қосалқы артиллериясы салмақ пен орынды үнемдеу үшін екі зеңбірек мұнарасына орнатылды, Лагань осы жаңалықты «Жаурегуиберри» үшін қабылдады – мұндай құрылым француздық соғыс кемесінде алғаш рет қолданылды. Басқа француз кемелері сияқты, ол да тұрақсыз болды және теңізде нашар жүзіп, шектеулі сусыруының салдарынан қиындықтарға тап болды. Осы кезеңде салынған басқа да соғыс кемелері сияқты, «Жаурегуиберридің» де бейбіт уақыттағы қызметі көңіл көтермейтін болды. Ол бірнеше ұсақ апатқа ұшырады, соның ішінде 1897 және 1905 жылдары торпеданың қысылған ауа камераларының жарылуы болды. 1897 жылы «Шарль Мартель» және «Карно» кемелерімен бірге ол Крит маңындағы операцияларға қатысқан Халықаралық эскадрильяға қосылды. 1913 жылы кеме Оқу дивизионына, ал 1914 жылы Арнайы дивизионға бекітілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, кеме Солтүстік Африкадан Францияға әскер тасымалдау конвойларын сүйемелдеуге жіберілді, кейін 1915 жылдың басында Сирия дивизионында орналасты. «Жаурегуиберри» Осман империясына қарсы операциялар үшін Дарданелл дивизионына қосылды, соның ішінде 1915 жылдың сәуірінде Хеллес мүйісіне түскен шабуылды қолдады. Содан кейін ол Сирияға қайтып оралды, онда 1918 жылға дейін, резервке жіберілгенге дейін қалды. 1919 жылы қызметтен босатылып, 1920 жылы казарма кемесіне айналдырылды және 1934 жылы сүтілді. + «Жаурегуиберри» класының шолуы Кеме қару-жарағы Зымырандар Көшіру қозғалтқышы Қызметке кірген күні Салынған күні Тағдыры Француздық линкор «Жаурегуиберри» 2 × Canon de 305 мм Modèle 1887 2 × Canon de 274 мм Modèle 1887 2 вал, үш кеңейімді қозғалтқыштар, 17.5 теңіз шақырымы 23 сәуір 1891 16 ақпан 1897 Сүтілді, 1934