Кіріспе

Англия ақсұлтаны Ричард Маршал, 3-ші Пемброк графы (1191 – 15 сәуір 1234), 1-ші Пемброк графы Уильям Маршалдың ұлы және 2-ші Пемброк графы Уильям Маршалдың інісі. 1231 жылдың 6 сәуірінде ағасы қайтыс болғаннан кейін ол Пемброк графтығына және Англияның лорд-маршалы лауазымына ие болды.

Ерте өмір

Ричард Уильям Маршалдың және оның әйелі графиня Изабелдің ұлы болды, демек ол Маршал әулетінің мүшесі еді. Әкесінің өмірбаянында Ричард 1190 жылы туған ағасы Уильям Маршалдан кейінгі "екінші баласы" деп көрсетілген. Маршалдың барлық ұлдары сияқты, ол да гуманитарлық ғылымдарда жоғары деңгейде білім алды. 1207 немесе 1208 жылы әкесі король Джонмен қиындыққа тап болғанда, король Ричардты әкесі үшін кепіл ретінде талап етті. Кейін босатылғанымен, 1212 жылы король оны қайтадан талап етті. Одан кейін король Джонның өзі оны рыцарь (шәкірт) атады және корольдің сарайында рыцарь болып қалды, 1214 жылы корольдің Пуатуға жасаған жорығына қатысты, сол кезде ол ауыр сырқатқа шалдықты. 1216 жылы Барондық соғыс аяқталғаннан кейін ол Францияға өткен болуы мүмкін. 1219 жылы әкесінің қазасы туралы хабар Франция королі Филипп II Августтың сарайына жеткенде, Ричард француз королінің сарайында болды. Оның онда болуы, әрине, оның ата-анасы оның анасының Нормандиялық жерлеріне мұрагер боларына бұрыннан шешім қабылдағандықтан, әкесінің өсиетімен сәйкес болды.

Капетиялық барон

1220 жылы наурыз айында анасы қайтыс болғаннан кейін Ричард Маршал Лонгвиль мен Орбек қамалдарына негізделген оның елеулі Норман жерлеріне ие болды. Бірақ, ата-анасы соңғы өсиеттерінде Англия және Франция патшалары арасындағы Маршалдың адалдығына қатысты мәселені шешу мүмкіндігін пайдаланбады, себебі Ричардқа Букингемширдегі Лонг Крендон ағылшын иелігі де бұйырды. 1220 жылы маусымда Ричард пен оның үлкен ағасы Мелунда Францияның Филипп II патшасымен кездесті, патша бұл келісімді қабылдап, Ричардтан құрмет көрсетуді қабылдады. 1222 жылға қарай Ричардтың Франциямен байланысы оның екі рет күйеуін жоғалтқан Гервасия де Динанға үйленуімен күшейді, ол әкесі Андрей де Витренің шығыс Бретань иелігінің мұрагері еді. Ричард бұл некені Гервасияның Гэмпширдегі Рингвуд және Нортгемптонширдегі Бертон Латимер иеліктеріне талап ету құқығын қамтамасыз ету үшін пайдаланды. 1230 жылы Бретаниядағы жорықта Ричардтың үлкен ағасы, граф Уильям, қандай да бір себеппен, досы Генрих III патшасынан, егер ол жорықтан аман оралмаса, патша Ричардтың Маршал ағылшын жерлеріне мұрагерлік етуіне қарсылық таратпайтынына уәде алды, Ричард Францияның Людовик патшасына адал болғанына қарамастан. Осылай болды, граф 1231 жылы Бретаньнен оралғаннан кейін ауырып, 6 сәуірде баласыз қайтыс болды, ал графтық Ричардқа қалды.

Пемброк графлығы

Генрих III сүйікті, қайтыс болған графына берген уәдесін орындап, 1231 жылғы 25 шілдеде Англияға келген Ричард Маршалды сарайына құлшына қарсы алды. Жаңа графтың бақытсыздығы, оның ағасының өлімі, Джонның елден қуылған жақыны Винчестер епискобы Питер де Роштің Англияға оралуына және әділет министрі Юбер де Бурдың құлауына жол ашты. Епископ 1233 жылы билікке келген соң, алғашқы құрбандарының бірі - марқұм граф Вильгельмнің бұрынғы қолдаушыларының бірі Гилберт Бассет болды. Де Роштің шетелдік қолдаушыларының бірі Питер де Молей, бұл арада Бассетке өткен поместьеді қайтаруды талап етті. Патша Бассетке қарсы Де Рошті қолдады. Бассет қарсылық көрсеткенде, патша оны сатқын деп айыптады, ал шешімге қарсы жасалған сәтсіз әрекеттен кейін Бассет Уэльстің оңтүстік шебіне қашып, граф Ричард ағасының одақтасына пана беріп, оның ісін қолдауға міндеттенді. Ричард 1233 жылғы тамыздың ортасында Глостерде патшамен бейбіт келіссөздер өткізу үшін кездесуге күдікпен қарады, ал корольдің туысы Сент-Дэвидс епискобы, олардың арасындағы қарым-қатынасты үзумен қорқытып, қысым көрсету үшін жіберілді. Жағдай шиеленіскенде, Ричард қыркүйек айында патшалық сот өкілдерінен Usk қамалын тапсыруды талап етті, ол да тапсырылды. Біраз уақыт келіссөздер жүргізілді, граф ашық бүлікке дайындалып тұрғанда. Бірақ, қыркүйек айының соңында Бассет және оның одақтасы Ричард Сивард, граф Ричардтың келісімімен, Англияны шабуылдап, бір кезде Лондонда қорқыныш тудырған әскери жорық жасады.

Маршал соғысы

Ричард графы ашық бүлікке бел буған шығар, бірақ шешім қабылданғаннан кейін жеңіске жету үшін бар күшін салды. Ол Гвинендтің ханзадасы Льюэллин ап Йорвертпен одақтасуға стратегиялық шешім қабылдады, әйтпесе оның отбасы олармен ұзақ жылдар бойы жау болып қалатын еді. Уэльс тарапының қолдауымен 1233 жылдың қазан айының ортасында оның әскері Оңтүстік Уэльске басып кірді, Уск, Абергавенни, Ньюпорт және Кардифф қамалдарын тікелей қоршап алып, жаулап алды. Дегенмен, бәрі де жақсы болған жоқ. Роджер Вендовердің «Тарих гүлдері» (Flores Historiarum) еңбегінде жазылғандай, Маршал мен оның салт аттылары Монмут қаласын барлау үшін, оны қоршау алдында келді. Бірақ, оларды Гин графы Балдуин III қамал қабырғаларына қарай келе жатқанда көрді. Ол Фландрия ақсұлуы еді, король Генрих оған Фландриялықтар мен Пуатулықтардың қосылған әскерін қаланың қорғанына сеніп тапсырған болатын. Жергілікті лорд Джон Монмут шайқаста болған жоқ. Балдуин Маршалдың өте аз серігі бар деп жаңылысты және оны қуу үшін әскерімен аттанды, бірақ Маршал жағдайды өзгертіп жіберді. Маршалдың осы шайқаста Балдуиннің әскеріне қарсы батыл тұрғаны айтылды, бірақ оның әскері Балдуиннің күштерін кері қайтарғанмен, қамал қарсылық көрсетуін тоқтатпады. Алайда, осы жергілікті жеңістерге қарамастан, граф Ричард өзінің әріптес графтары мен барондарынан кең қолдау таба алмады, және – Марштан тыс жерлерде және Англияның тереңіне жасаған батыл шабуылдарынан басқа – патшаға және оның жек көретін кеңесшілеріне қарсы соғыс жүргізу үшін жеткілікті ресурстары мен одақтастары болмады. Англиядағы соғыстағы тоқырау граф Ричардты 2 ақпанда Ирландияға теңізден өтуге итерген болуы мүмкін, ол Ленстер провинциясының адал және берілген екенін анықтады. Мұнда ол өзінің қабілетті інісі Гилберт Маршалдың 1233 жылдың жазынан бастап оның тарапы мен корольдің судьясы Морис Фитц Джеральд және оның одақтастары, бәсекелес аймақтық лордтар Уолтер де Лейси мен Ричард де Бург арасында бітімге келуге қол жеткізгенін көрді. Бұл графты ренжіткен сияқты, бірақ наурыздың ортасында ол патшаға көбірек бейімделген де Бургқа шабуыл жасау мүмкіндігін пайдаланды, сондықтан ол Томмонд провинциясының ирландтарымен одақтасып, оған қарсы жорық ұйымдастырды, де Бургтың бірнеше қамалдарын тікелей басып алып, графтың жауларын үрейлендірді. Де Бург пен де Лейси Меттен жасаған жылдам қарсы шабуылмен жауап берді, ол Маршалдың Килдар қамалын қоршап алды. 1234 жылдың 1 сәуірінде граф Ричард және шағын ат әскері Куррақтағы қоршау шебіне жетті. Темплиерлердің келіссөздерге тырысуы сәтсіз аяқталды және одан кейін болған шайқаста граф өзінің адамдарынан бөлініп, қоршалып, аттан түсті. Ол тұтқындалған кезде қанатын жараланды. Ол екі апта бойы өміріне таласып, бірақ 15 сәуірде жарақатынан қайтыс болды, ал судья мен оның одақтастары Ленстерді бағындырды. Ричард Килкеннидегі францискан монастырында жерленді. Оның орнына сол кезде дін қызметкері болған ағасы Гилберт келді, ол Маршалдың байлығын сақтаудың салдарымен және оның отбасы мен ағасын өлтіргендер арасындағы ресми дауды қудалаумен айналысуға тиіс болды. Ричард Маршалдың өлімі Маршалдар мен олардың континенттік жерлері арасындағы ұзақ байланысты үзіп, оның ағасы Гилберт оларға мұрагерлік етпеді. 1238 немесе 1239 жылы қайтыс болған Ричардтың жесірі Гервасия туралы кейін көп мәлімет жоқ. Ол екі бұрынғы күйеуінен бірнеше балаға ие болғанымен, одан бала туырмады.