Кіріспе

Украинаның екінші лигасы (Друга лига, Druha Liha) – Украинаның кәсіби футбол лигасының құрамына кіретін және Украина футбол қауымдастығының ұжымдық мүшесі болып табылатын лига. Үшінші деңгейдегі бұл лига 1992 жылы Көшкінші лига ретінде құрылып, келесі маусымда атауын өзгертті. Лига Украинаның бірінші лигасынан (Перша лига) төмен тұрады және елдегі кәсіби футбол жарыстарының ең төменгі деңгейі болып саналады. 1996 жылдан бері лига, бұрынғы төменгі лигамен біріктірілгеннен кейін (1992–1995 жылдары үшінші лига болған), шамамен солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс деп бөлінетін екі негізгі аймақтан тұрады. Лигадан құлаған командалар кәсіби статусын жоғалтып, өңірлік қауымдастықтарына қайта оралады.

Алғашқы маусымдар

Украина чемпионатының үшінші дивизионы бастапқыда көптеген әуесқой клубтардың (18-нің 15-і) қатысуына байланысты Өткінші лига ретінде ұйымдастырылды. 1992 жылғы Өткінші лигадан үздік клубтар 1992-93 жылғы Екінші лигаға, ал нашар нәтиже көрсеткендер 1992-93 жылғы Өткінші лигаға өтті, осылайша қосымша деңгей құрылды. Негізінен, алғашқы маусымдарда жаңа дивизионға көтерілу болмады. Екінші маусымда (1992-93) лига ресми түрде Екінші лига ретінде ұйымдастырылды, ал "өткінші лига" атауы жаңадан құрылған төртінші дивизионға берілді. 1993 және 1995 жылдар аралығында Украина футбол чемпионатында Екінші лигадан төменгі көмекші деңгей (1994-95 жылдары Үшінші лига) болды. 1993 жылдан 1995 жылға дейін Екінші лигада 20-дан астам клубтан тұратын бірыңғай топтық жарыс жүргізілді. 1996 жылғы қайта ұйымдастыру кезінде көмекші лига Екінші лигаға қайта біріктірілді.

ПФЛ құру

1996 жылы Украина футболы ұйымдастыру жағынан маңызды өзгерістерге ұшырады, өйткені Украинаның Кәсіби Футбол Лигасы құрылды. Жаңа ұйым кәсіби клубтер аттестациясын алған бұрынғы жартылай кәсіби клубтардың жарысын қадағалауға алды және Украина чемпионатының барлық лигаларын қамтыды. Осымен бірге, үшінші лига таратылып, "төменгі аймаққа" түспеген барлық клубтар екінші лигаға қабылданады. Екінші лига өз кезегінде екі топқа бөлінді. Лигадағы командалар тек алғашқы маусымда ғана белгілі бір ретсіздікпен бөлінді, ал кейіннен аймақтық топтарға айналды. 1997 жылдан бастап лига үш топқа бөлінді (Druha Liha A (батыс), B (оңтүстік) және C (шығыс)).

Қосымша өзгерістер

1998 жылы басқа маусымдардан өзгеше, топ жеңімпаздары автоматты түрде жоғары лигаға көтерілмеді; оның орнына, үш топ жеңімпазы мен Бірінші лиганың ең нашар клубтарының бірі қатысқан төрт командалық көтерілу-төмендеу турнирі ұйымдастырылды. 2006 жылы Украинаның кәсіби футбол лигасы командалар жетіспеуіне байланысты Друга Лигасын біріктірді, ал қазірде кәсіби футболдың үшінші деңгейі тағы да екі топқа бөлінген (А – Батыс және Б – Шығыс). Тарихы бойында Екінші лигада Екінші лига кубогы және Украина кубогы іріктеу турнирі, сондай-ақ 2009–10 жылғы Украина лигасы кубогы сияқты бірнеше қосымша турнирлер өткізілді. 2017 жылдың жазында Екінші лиганың 2017–18 маусымынан кейін таратылуы жоспарланып отырғаны жарияланды.

Команданың шығарылуы / күрделі жағдай

Лига 1995 жылы Украинаның үшінші лигасы таратылғаннан кейін қайта ұйымдастырылғаннан бері клубтардың үнемі шығып кетуінен зардап шегуде. Украина чемпионатынан маусым ортасында алғашқы шыққан клуб – 1994 жылғы 5 мамырда Көшкінші лигадан (үшінші лига) шыққан «Электрон Ромны» клубы. 1995 жылғы жарысты қайта ұйымдастыру (үшінші және екінші лигаларды біріктіру) бірнеше клубтардың қатысуын тоқтатуына себеп болды. Маусым басында «Темп Шепетьевка» клубы, бұрын «Адвис» және «Космос Павлоград» клубтарымен біріккен, сондай-ақ тағы бес клуб қысқы үзілісте шығып кетті. «Темптің» шығуы бәсекелестікте үлкен бұзылысқа әкелді, себебі Украина Футбол Федерациясы бірінші лигаға шығып кеткен «Шепетьевка» клубының орнына әуесқой ойыншылардан құралған жедел жиналған команданы қабылдауға рұқсат берді. Осыдан кейін бірнеше жыл бойы жағдай салыстырмалы түрде тұрақталды, бірақ маусым ортасында кем дегенде бір клубтың шығып кетуімен толыққанды емес еді. 1998-99 маусымда 10 команда маусым басталар алдында лигадан шықты. 2002-03 маусымда украин футболы жоғары лигадан клубтың ( «Полиграфтехника Александрия») шығуын алғаш рет көрді. Осы шығуларға байланысты екінші лига 2006-07 жылдан бастап клубтарды төмендетуді тоқтатты, сонымен қатар лиганы тарату мүмкіндігі туралы да әңгімелер болды. 2009-10 маусымда бірінші лиганы бірнеше топқа бөліп, екінші лигамен біріктіру туралы идея пайда болды, бірақ ол қабылданбады. Сол маусымда екінші лига клубтарының күнтізбесіне қосымша ойындар қосу үшін жаңа турнир ұйымдастырылды, ол 2009-10 жылғы Украина Лигасы кубогы деп аталды.

Ұйым

Конкурстардың кестесін PFL орталық кеңесі мен FFU атқару комитеті бекітеді. PFL бюросы (әкімшілігі) лиганың жұмысын реттейді және Екінші лиганы құрады. PFL-дің барлық клубтары балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне ие болуға немесе демеушілік етуге міндетті. PFL-дің барлық клубтары Ұлттық кубок турниріне қатысуға міндетті. Екінші лига клубы 10 жасқа дейінгі және 19 жасқа дейінгі кемінде екі жасөспірім командасын қаржыландыруға міндетті. Жасөспірімдер командалары Украина балалар-жасөспірімдер футбол лигасының аймақтық жарыстарының біріне қатысуы керек. Барлық стадиондарда спорт құрылымдарының жағдайын бақылау жөніндегі мемлекеттік комиссияның сертификаты болуы тиіс. Клуб өзінің жаттығу алаңдарында немесе PFL-ге тіркелмеген стадиондарда матч өткізе алмайды. Стадиондарда темекі өнімдерін насихаттауға тыйым салынады. Барлық стадиондарда Украина, FFU және PFL тулары көтерілуі керек. Тек аккредиттелген фототілшілер мен доп жинаушы жас футболшылар ғана қақпалардың артына кіруге рұқсат етіледі. Матчтар сағат 12:00-ден ертерек және 20:30-дан кешікпей басталуы мүмкін. Екі ресми матч арасында кемінде 48 сағаттық үзіліс болуы керек. Матчты тек келесі үш критерий орындалған жағдайда ғана ауыстыруға болады: а) күтпеген жағдайлар туындаса, б) төрт немесе одан көп футболшыны кез келген ұлттық құрамаға шақырылса, немесе в) тікелей теледидар трансляциясын ұйымдастыру қажет болса. Тарих бойында кейбір аймақтар тек белгілі бір топтарда ғана өкілдік еткен, ал кейбіреулері барлық топтарда бақ сынасқан. Тек А тобында ғана Львов облысы, Тернополь облысы, Ивано-Франковск облысы, Ровно облысы, Житомир облысы, Черновцы облысы, Закарпатье облысы, Волын облысы өкілдік еткен, ал тек В тобында Қырым Автономиялық Республикасы болған. С тобы қысқа ғана уақытқа созылып, ешқандай эксклюзивті аймақтық өкілдігі болмаған. Киев облысы және қаласы, Черкас облысы, Кировоград облысы, Чернигов облысы, Сумы облысы және Харьков облысы сияқты аймақтар кейде барлық үш топта да өкілдік еткен. Донецк облысы, Луганск облысы, Днепропетровск облысы, Запорожье облысы және Полтава облысы тек В және С топтарында ғана өкілдік еткен.

Маусымнан кейінгі плей-офф

Маусымнан кейінгі плей-оффтар Екінші лига жарысында жиі кездеспейді. Жылдар бойы клубтар көтерілу немесе құлау орындары үшін күрескен жағдайлар болды. Маусымнан кейінгі алғашқы жарыс 1998 жылдың шілдесінде Киев пен Борисполь қалаларында өткен көтерілуге арналған шағын турнир болды. Бұл турнирде Екінші лиганың үш топ жеңімпазы және Бірінші лигада 18-орын алған Буковина клубы қатысты. Турнир 1998–99 жылдарғы Украина Бірінші лигасына өтетін клубтарды анықтады.