Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мур Беде (Кембридж, Университет кітапханасы, Kk. 5. 16) – Беденің VIII ғасырдағы «Historia ecclesiastica gentis Anglorum» (Англия халқының шіркеу тарихы) еңбегінің ерте қолжазбасы. Бұл қолжазба бұрын епископ Джон Мурға (1646–1714) тиесілі болған, оның кітаптар мен қолжазбалар жинағын I Георг сатып алып, Кембридж университетіне сыйлаған.
The Moore Bede (Cambridge, University Library, Kk. 5. 16) is an early manuscript of Bede's 8th century Historia ecclesiastica gentis Anglorum (Ecclesiastical History of the English People). It was formerly owned by Bishop John Moore (1646–1714), whose collection of books and manuscripts was purchased by George I and donated to Cambridge University.
Физикалық сипаттама
Қолжазба пергаментке жазылған. Онда 128 жапырақ бар. Беттерінің орташа өлшемі шамамен 293 × 215 мм, ал жазу беті 250 × 185 мм (1 баған, негізгі мәтінде 30–33 жол). Қолжазба бір адамның қолымен көшірілген және асығыс жазылғаны байқалады.
The manuscript is written on parchment. It contains 128 folios. Pages average approximately 293 × 215 mm with a writing surface of 250 × 185 mm (1 column, 30–33 lines in the main text). The manuscript has been copied in a single hand and shows signs of haste.
Мазмұны
Мур Бедасы (Ленинград Бедасымен бірге) латынша «Historia ecclesiastica gentis Anglorum» еңбегінің m типті мәтілінің ең ерте сақталған екі данасының бірін қамтиды. Қолжазбаның соңғы бетінде, f. 128v, Кэдмонның гимнінің Нортумбриялық эльда редакциясының көшірмесі бар. Өлең замандас жазушының қолымен жазылған, бұл жазушы сол беттегі «Меморанда» деп аталатын жазбалардың авторы болуы мүмкін (ірі әріптермен жазылған, бірақ Кэдмон гимнінің тығыз жазылған түрімен және f. 1r-128r беттеріндегі негізгі мәтінмен көптеген ортақ белгілері бар).
The Moore Bede contains (with The Leningrad Bede) one of the two earliest representatives of the m type text of the Latin Historia ecclesiastica gentis Anglorum. The manuscript contains a copy of the Northumbrian aelda recension of Cædmon's Hymn on the last page of the manuscript, f. 128v. The poem is in the hand of a contemporary scribe, probably to be identified with that responsible for the so called Memoranda on the same page (written in a larger script, but showing many similarities to the more cramped Cædmon’s Hymn and the main text of ff. 1r 128r).
Кездесу
Мур Бедасы дәстүрлі түрде 734–737 жылдарға дейін дауланады, бұл Мур Меморандасы деп аталатын, f. 128v бетінде сақталған хронологиялық жазбалар сериясына сүйеніп айтылады. Осы жазбалардың (және Ленинград Бедасындағы ұқсас жазбалардың) қолжазбаның жасалған мерзімін анықтау үшін дәлел ретінде қолданылуы күдік тудырғанымен, палеографиялық және кодикологиялық зерттеулер бойынша қолжазбаны 8 ғасырға даусыз жатқызуға болады. Қазіргі кезде қолжазбаның "Англияда жасалған болуы ықтимал" деп есептеледі (Кер 1990). Бишофф бұл қолжазбаның 800 жыл шамасында Ахендегі сарай мектебінде болғанын дәлелдеді. Паркс бұл қолжазбаның Олкуиннің сұрауымен Йорктен жіберілген болуы мүмкін деген болжам айтады.
The Moore Bede is traditionally dated to 734–737 on the basis of the so called Moore Memoranda, a series of chronological notes preserved on f. 128v. Although the validity of these (and similar notes in The Leningrad Bede) as evidence for the manuscript’s date has been challenged vigorously, the manuscript can be dated securely to the 8th century on palaeographic and codicological grounds. The manuscript is now thought "likely to be English in origin" (Ker 1990). Bischoff has shown that the manuscript was at the Palace School at Aachen around CE 800. Parkes suggests that it may have been sent to there from York at the request of Alcuin.