Кіріспе

Ежелгі ағылшын поэмасы "Сүлеймен мен Сатурн" – бұл төрт көне ағылшын шығармасының ортақ атауы, олар Израиль патшасы Сүлеймен мен Сатурн арасындағы жұмбақтардан тұратын әңгіме айтады, ал екі поэмада Сатурн халдейлердің билеушісі ретінде танылады. Алдыңғы редакторлық бейімділіктердің нәтижесінде, "Сүлеймен мен Сатурн I" және "Сүлеймен мен Сатурн II" екі поэтикалық туындысы көбінесе біртұтас, үздірілмейтін поэма ретінде қарастырылады. Олар көне ағылшын әдебиетіндегі ең құпиялы және түсінігі қиын өлеңдердің қатарына жатады.

Соломон және Сатурн

Ноуэлл кодексіндегі (Беовульф қолжазбасы) «Соломон мен Сатурн» прозасы – негізінен библиялық немесе христиандық білімге қатысты мәселелерді қамтитын сұрақ-жауап түріндегі мәтін. Ол кейінірек жазылған «Адриан мен Ритеус» ағылшын прозалық диалогымен және одан кейін Оксфорд шеберінің орта ағылшын катехизисімен көптеген ортақ белгілерге ие. «Соломон мен Сатурн» прозасында былай делінеді: «Әріптерді кім ойлап тапты? – Алып Меркурий». Англосакстар Меркурийді Воденмен (Ежелгі норвег тілінде Один, бүгінде Одін деп белгілі) байланыстырды, ол Сәрсенбі күніне атын берген.

Поэзиялық нұсқалары

Соломон мен Сатурн I, Соломон мен Сатурн II, және «Патр Ностер» Соломон мен Сатурн қолжазбасы Кембридж университетінің, Corpus Christi College (CCCC) 422 жиі «Вафтруднизмаль» және «Альвиссмаль» сияқты көне норвеж тіліндегі поэзиялық Эддадағы басқа да ұқсас өлеңдермен салыстырылады.

Күні

Көне ағылшын поэзиясының көп бөлігі сияқты, Сүлеймен мен Сатурн поэмаларын мерзімдеу де өте қиын болып шықты. Патрик О'Нилл оларды Ұлы Альфредтің сарайымен байланыстырады (886 – 26 қазан 899 жылдары билік еткен), ал Дэниел Анлезарк бұл өлеңді он ғасырдың ортасындағы Дунстанның Гластонбери мәдени ортасына жатқызады. Сүлеймен мен Сатурн мәтіндері Соломондық диалогтардың кең еуропалық әдеби дәстүрінің ең ерте мысалдары саналады. Оларға Соломон мен Маркольф арасындағы салыстырмалы түрде кейінірек жазылған диалогтар да кіреді, олар көптеген еуропа тілдерінде кездеседі.

Сүлеймен мен Сатурн I

Соломон мен Сатурн I – бірнеше көне ағылшын поэмаларының бірі, бірнеше қолжазбада сақталған. Ол MS CCCC 41 және MS CCCC 422 қолжазбаларында кездеседі.

Сүлеймен мен Сатурн II

Сүлеймен мен Сатурн II, көбінесе эстетикалық құндылығы жоғары деп есептеледі, онда көптеген жұмбақтар кездеседі, соның ішінде ежелгі ағылшын әдебиетіндегі ең қиын түсінілетін екі бөлім – Веалланде Вулф және Ваза Мортис жұмбақтары.

Уэлленде Вулф

Сатурнның бірінші жұмбағы Уулф есімді айдаһар өлтіруші және оның өлімінен кейін туындайтын шөл дала туралы баяндайды. Поэманың бұрынғы редакторы Роберт Меннер, «weallende Wulf» бөлімінің Нимрод және Вавилон мұнарасын салғандар туралы ежелгі еврей аңыздарынан бастау алатынын айтты. Ол Уулфты Вавилон құдайы Белмен байланыстырады, ол Исидордың «Этимологияларында» Сатурнмен аталған. Энди Орчард Уулф пен Беоулф арасындағы ұқсастықтарды анықтады. Дэниел Анлезарк бұл үзіндінің ежелгі тарихтың өтпейтін шөлдерін суреттейтін «Аверниан дәстүріне» қатысатынын дәлелдеді. Тристан Майор бұл үзіндінің библиялық және классикалық материалдың қосылуы екенін және Уулфты мифологиялық Персеймен теңестіруге болатынын ұсынды.

Өлі құмыра

Бұл жұмбақ Сүлейменнің қияметке дейін байлап қойған және филистиндер басшыларының қорқатын құпия құсты сипаттайды. Мәтіннің соңғы жолында құс Васа Мортис деп аталады. Роберт Меннер ежелгі еврей аңыздарындағы Сүлейменнің демонмен күресінің жұмбақтың түйіні екенін айтады және Васа Мортисті демон Асмодеймен байланыстырады. Циллуффо Васа Мортис пен Виргилийдің "Энеидасындағы" Даңқ сипаттамасы, сондай-ақ ағылшын-саксондық "Liber Monstrorum" еңбегіндегі түнгі жаратылыс және "Шығыс ғажайыптарындағы" гриф арасындағы параллельдерді көреді.

Тақырыптар

Кэтрин Пауэлл бұл поэтикалық нұсқаларды "шығыстану фантазиясының" мысалы деп сипаттайды, ол ағылшын мәдени ерекшелігі туралы алаңдаушылықты жоюға бағытталған. Оның пікірінше, олар білімнің тұрақсыздығы, англосаксон мемлекеттерінің болашағы және христиандық сенім туралы уайымдарды азайтуға тырысады, "білімнің, саяси тұрақтылықтың немесе сенімнің жетіспеушілігін Шығыс және пұтқа табынушы Сатурнның, сондай-ақ ол бейнелейтін халдей халқының бейнесіне ауыстыру арқылы". Пауэлл диалогтардың алғашқы оқырмандарына христиандық идеалдар мен мінез-құлықтың үлгісі ретінде бейнеленген Сүлейменмен өзін-өзі теңестіруге ұсыныс жасаған.