Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тіліндегі поэзияға шолу
Overview about the poetry in English
Бұл мақала Ұлыбританияда ағылшын тілінде жазылған поэзияға арналған. Мақалада ағылшын тілі қолданылатын басқа елдердің поэзиясы, соның ішінде 1922 жылдың желтоқсанынан кейінгі Ирландия Республикасының поэзиясы қарастырылмайды. Ең ерте сақталған ағылшын поэзиясы, қазіргі ағылшын тілінің тікелей алдағысы – англосаксон тілінде жазылған, б.з. 7-шы ғасырында жазылған болуы мүмкін.
This article focuses on poetry from the UK written in the English language. The article does not cover poetry from other countries where the English language is spoken, including Republican Ireland after December 1922. The earliest surviving English poetry, written in Anglo Saxon, the direct predecessor of modern English, may have been composed as early as the 7th century.
Ең ерте ағылшын поэзиясы
Ең ерте белгілі ағылшын өлеңі – жаратылыс туралы гимн; Беде оны Кэдмонға (өмір сүрген шағы 658–680 жж.), аңыз бойынша, Уитбидегі монастырда спонтанды өлеңдер шығарған сауатсыз малшыға жатқызады. Бұл көбінесе англосаксон поэзиясының бастауы деп есептеледі. Осы кезеңдегі поэзияның көп бөлігін мерзімдеу қиын, тіпті хронологиялық ретпен орналастыру да қиын; мысалы, ұлы эпос «Беовульфтың» жазылған мерзімі туралы бағалаулар 608 жылдан 1000 жылға дейін жетеді, және ешқашан келісімге жақын болған емес. Дегенмен, белгілі бір маңызды сәттерді анықтау мүмкін. «Тор жолының арманы» шамамен 700 жылға дейін жазылған, оның үзінділері Рутвелл кресіне руналармен қашалған. «Брунанбур шайқасы» (937 ж.) және «Малдон шайқасы» (991 ж.) сияқты тарихи оқиғаларға арналған кейбір өлеңдер сол оқиғалардан кейін жазылған сияқты, сондықтан оларды шамалы дәлдікпен мерзімдеуге болады. Бірақ, көбінесе англосаксон поэзиясы оның жазылған мерзіміне қарағанда, сақталған қолжазбалар бойынша жіктеледі. Ең маңызды қолжазбалар – 10-шы ғасырдың соңы мен 11-шы ғасырдың басындағы төрт үлкен поэтикалық кодекс, олар Кэдмон қолжазбасы, Верчелли кітабы, Эксетер кітабы және «Беовульф» қолжазбасы деп аталады. Сақталған өлеңдер көлемі жағынан шектеулі болғанымен, мазмұны кең. «Беовульф» – толығымен сақталған жалғыз батырлық эпос, бірақ «Вальдере» және «Финнесбург фрагменті» сияқты басқа эпостардың фрагменттері оның сол кезде ерекше емес екенін көрсетеді. Басқа жанрларға діни өлеңдер (ғибадаттық шығармалардан бастап, Библияның қайта жазылуына дейін); «Саяхатшы», «Теңізші» және «Урей» (көбінесе Бат қаласының қираған орындарын сипаттау деп есептеледі) сияқты элегиялар; және көптеген мақал-мәтелдер, жұмбақтар мен дұғалар кіреді. Бір ерекше жағдайды (Ұйқасты өлең) ескермегенде, англосаксон поэзиясы құрылымы үшін аллитерациялық өлеңге тәуелді, ал кез келген ұйқас тек әшекейлік рөл атқарады.
The earliest known English poem is a hymn on the creation; Bede attributes this to Cædmon (fl. 658–680), who was, according to legend, an illiterate herdsman who produced extemporaneous poetry at a monastery at Whitby. This is generally taken as marking the beginning of Anglo Saxon poetry. Much of the poetry of the period is difficult to date, or even to arrange chronologically; for example, estimates for the date of the great epic Beowulf range from A. D. 608 right through to A. D. 1000, and there has never been anything even approaching a consensus. It is possible to identify certain key moments, however. The Dream of the Rood was written before circa A. D. 700, when excerpts were carved in runes on the Ruthwell Cross. Some poems on historical events, such as The Battle of Brunanburh (937) and The Battle of Maldon (991), appear to have been composed shortly after the events in question, and can be dated reasonably precisely in consequence. By and large, however, Anglo Saxon poetry is categorised by the manuscripts in which it survives, rather than its date of composition. The most important manuscripts are the four great poetical codices of the late 10th and early 11th centuries, known as the Cædmon manuscript, the Vercelli Book, the Exeter Book, and the Beowulf manuscript. While the poetry that has survived is limited in volume, it is wide in breadth. Beowulf is the only heroic epic to have survived in its entirety, but fragments of others such as Waldere and the Finnesburg Fragment show that it was not unique in its time. Other genres include much religious verse, from devotional works to biblical paraphrase; elegies such as The Wanderer, The Seafarer, and The Ruin (often taken to be a description of the ruins of Bath); and numerous proverbs, riddles, and charms. With one notable exception (Rhyming Poem), Anglo Saxon poetry depends on alliterative verse for its structure and any rhyme included is merely ornamental.
Англо-норман кезеңдері мен кейінгі орта ғасырлар
1111 жылы Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін, англосаксон тілі жазба әдеби тіл ретінде тез құлдырады. Жаңа аристократия көбінесе норман тілінде сөйледі, және ол соттардың, парламенттің және жоғары қоғамның ресми тіліне айналды. Басқыншылар біріккен сайын, олардың тілі мен әдебиеті жергілікті халықтың тілімен үйлесті: жоғарғы топтың оил диалектісі англо-норман тіліне айналды, ал англосаксон тілі біртіндеп орта ғасырлық ағылшын тіліне өтті. Жоғары мәдениет үшін англо-норман немесе латын тілі басым болғанымен, ағылшын әдебиеті толығымен жойылған жоқ, және көптеген маңызды туындылар тілдің дамуын көрсетеді. 13 ғасырдың басында Лэймон Уэйстің 12 ғасырлық англо-нормандық эпосымен байланысты "Брут" атты туындысын жазды; Лэймонның тілі орта ғасырлық ағылшын тіліне жатады, бірақ оның поэзиясы әлі де күшті англосаксондық әсерді көрсетеді. Джеффри Чосер – Англияның ең ұлы ақындарының бірі. Әртүрлі романдар мен лирикалық өлеңдерді қамтитын көптеген ауысу туындылары халықтық ойын-сауық ретінде сақталды. Уақыт өте келе ағылшын тілі қайтадан құрметке ие болды, және 1362 жылы парламент пен соттарда француз және латын тілдерінің орнына қолданыла бастады. 14 ғасырда ағылшын әдебиетінің маңызды туындылары қайтадан пайда бола бастады; оларға "Жеміс ақынының Инжу-маржаны", "Сабырлылық, Тазалық" және "Сэр Гавейн және Жасыл рыцарь" кіреді; Лэнглендтің саяси және діни аллегориясы "Пирс Плоуман"; Гоуэрдің "Confessio Amantis" шығармасы; және орта ғасырлардың ең жоғары бағаланған ағылшын ақыны Чосердің туындылары, оның замандастары оны Вергилий мен Данте сияқты ұлы дәстүрдің жалғасы ретінде қарады. Чосердің 15 ғасырғы ізбасарларының беделі оған қарағанда төмендеу болды, бірақ Лидгейт пен Скелтон зерттелуде. Бұрын Чосердің ықпалында болған деп есептелген шотланд жазушыларының тобы пайда болды. Шотландия поэзиясының өрлеуі Шотландия королі Джеймс I-нің "The Kingis Quair" атты туындысын жазумен басталды. Осы шотланд тобының негізгі ақындары Роберт Генрисон, Уильям Данбар және Гэвин Дуглас болды. Генрисон мен Дуглас гаэльдік бардтарға қарыз болған қатал сатиралық үнді енгізді, ал Дугластың "Энеадосы", Вергилийдің "Энеидасының" орта шотланд тіліне аудармасы, классикалық әдебиеттің ағылшын немесе ағылшын тіліне жасалған алғашқы толық аудармасы болды.
With the Norman conquest of England, beginning in 1111 the Anglo Saxon language rapidly diminished as a written literary language. The new aristocracy spoke predominantly Norman, and this became the standard language of courts, parliament, and polite society. As the invaders integrated, their language and literature mingled with that of the natives: the Oïl dialect of the upper classes became Anglo Norman, and Anglo Saxon underwent a gradual transition into Middle English. While Anglo Norman or Latin was preferred for high culture, English literature by no means died out, and a number of important works illustrate the development of the language. Around the turn of the 13th century, Layamon wrote his Brut, based on Wace's 12th century Anglo Norman epic of the same name; Layamon's language is recognisably Middle English, though his prosody shows a strong Anglo Saxon influence remaining. Geoffrey Chaucer is one of the greatest poets of England. Other transitional works were preserved as popular entertainment, including a variety of romances and lyrics. With time, the English language regained prestige, and in 1362 it replaced French and Latin in Parliament and courts of law. It was with the 14th century that major works of English literature began once again to appear; these include the so called Pearl Poet's Pearl, Patience, Cleanness, and Sir Gawain and the Green Knight; Langland's political and religious allegory Piers Plowman; Gower's Confessio Amantis; and the works of Chaucer, the most highly regarded English poet of the Middle Ages, who was seen by his contemporaries as a successor to the great tradition of Virgil and Dante. The reputation of Chaucer's successors in the 15th century has suffered in comparison with him, though Lydgate and Skelton are widely studied. A group of Scottish writers arose who were formerly believed to be influenced by Chaucer. The rise of Scottish poetry began with the writing of The Kingis Quair by James I of Scotland. The main poets of this Scottish group were Robert Henryson, William Dunbar and Gavin Douglas. Henryson and Douglas introduced a note of almost savage satire, which may have owed something to the Gaelic bards, while Douglas' Eneados, a translation into Middle Scots of Virgil's Aeneid, was the first complete translation of any major work of classical antiquity into an English or Anglic language.
Англиядағы қайта өрлеу дәуірі
Қайта өрлеу дәуірі мен қайта өрлеу әдебиеті Англияға келуі баяу болды, оның жалпы қабылданған басталу күні шамамен 1509 жыл. Сондай-ақ, ағылшын қайта өрлеуі 1660 жылы қалпына келтіру кезеңіне дейін созылғандығы да жалпыға мәлім. Дегенмен, жаңа білімнің енгізілуіне жол ашқан бірқатар факторлар осы басталу күнінен көп бұрын болды. Бұрын айтқандай, орта ғасырлардағы бірнеше ақындар Аристотельдің идеяларына және Данте сияқты еуропалық қайта өрлеу дәуірінің алға басушыларының еңбектеріне қызығушылық танытқан. 1474 жылы Кэкстонның жылжымалы блок баспасын енгізуі жаңа немесе жақында қайта ашылған жазушылар мен ойшылдардың тез таралуына мүмкіндік берді. Кэкстон Чосер мен Гоуэрдің шығармаларын да басып шығарды, бұл кітаптар еуропалық әріптестерімен байланысты жергілікті поэзия дәстүрінің идеясын қалыптастыруға көмектесті. Сонымен қатар, Томас Мор және Томас Элиот сияқты ағылшын гуманистерінің еңбектері ағылшын оқырмандарына жаңа біліммен байланысты идеялар мен көзқарастарды жеткізуге көмектесті. Ағылшын қайта өрлеуінің қалыптасуына үш фактор әсер етті: Реформация, Контрреформация және ағылшын теңіз күшінің, теңіздегі зерттеулер мен кеңею дәуірінің басталуы. 1535 жылы Англия шіркеуінің құрылуы бұрынғы ақыл-ой және өнер өмірінде үстемдік құрған католик көзқарасына күмән тудыру процесін жеделдетті. Сонымен қатар, алыс теңіз саяхаттары Николай Коперник пен Иоганн Кеплердің теорияларына әкелген ғаламның табиғатын түсінуге қажетті ынталандыру мен ақпаратты қамтамасыз етті.
The Renaissance period and the renaissance literature were slow in coming to England, with the generally accepted start date being around 1509. It is also generally accepted that the English Renaissance extended until the Restoration in 1660. However, a number of factors had prepared the way for the introduction of the new learning long before this start date. A number of medieval poets had, as already noted, shown an interest in the ideas of Aristotle and the writings of European Renaissance precursors such as Dante. The introduction of movable block printing by Caxton in 1474 provided the means for the more rapid dissemination of new or recently rediscovered writers and thinkers. Caxton also printed the works of Chaucer and Gower and these books helped establish the idea of a native poetic tradition that was linked to its European counterparts. In addition, the writings of English humanists like Thomas More and Thomas Elyot helped bring the ideas and attitudes associated with the new learning to an English audience. Three other factors in the establishment of the English Renaissance were the Reformation, Counter Reformation, and the opening of the era of English naval power and overseas exploration and expansion. The establishment of the Church of England in 1535 accelerated the process of questioning the Catholic world view that had previously dominated intellectual and artistic life. At the same time, long distance sea voyages helped provide the stimulus and information that underpinned a new understanding of the nature of the universe which resulted in the theories of Nicolaus Copernicus and Johannes Kepler.
Ерте қайта өрлеу дәуірінің поэзиясы
Аздаған ерекшеліктерден басқа, 16-ғасырдың алғашқы жылдары ерекше көзге түспейді. Дуглас Энеидасы 1513 жылы аяқталды, ал Джон Скелтон орта ғасыр мен Ренессанс стильдерінің арасындағы өлеңдер жазды. Жаңа патша Генрих VIII өзі де ақындық қабілетке ие болған. Томас Уайт (1503–42), ең ерте Англия Ренессанс ақындарының бірі, ағылшын поэзиясында көптеген жаңалықтар енгізді және Генри Ховард, Суррей графы (1516/1517–47) екеуі бірге Италиядан сонетті Англияға 16-ғасырдың басында әкелді. Уайттың мақсаты – ағылшын тілін жетілдіру, оны көрші елдердің тілдерімен тең деңгейге көтеру болды. Оның әдеби шығармаларының көп бөлігі итальян ақыны Петрарканың сонеттерін аудаудан және оларға ұқсатудан тұрады, бірақ ол өзінің сонеттерін де жазды. Уайт Петрарканың сонеттерінен сюжеттер алды, бірақ оның ұйқас схемалары айқын ерекшеленеді. Петрарка сонеттері ABBA ABBA ұйқасымен басталады. (Вольта) – мағынадағы күрт өзгеріс – болады, содан кейін әртүрлі ұйқас схемалары бар сестет келеді. Петрарканың өлеңдері ешқашан ұйқас жұппен аяқталмайды. Уайт Петрарканың октавасын пайдаланады, бірақ оның ең көп қолданылатын сестет ұйқас схемасы CDDC EE. Бұл 3 төрттік пен соңғы ұйқас жұбынан тұратын ағылшын сонетінің бастауы болды.
With a small number of exceptions, the early years of the 16th century are not particularly notable. The Douglas Aeneid was completed in 1513 and John Skelton wrote poems that were transitional between the late Medieval and Renaissance styles. The new king, Henry VIII, was something of a poet himself. Thomas Wyatt (1503–42), one of the earliest English Renaissance poets, was responsible for many innovations in English poetry, and alongside Henry Howard, Earl of Surrey (1516/1517–47) introduced the sonnet from Italy into England in the early 16th century. Wyatt's professed object was to experiment with the English tongue, to civilise it, to raise its powers to those of its neighbours. Much of his literary output consists of translations and imitations of sonnets by the Italian poet Petrarch, but he also wrote sonnets of his own. Wyatt took subject matter from Petrarch's sonnets, but his rhyme schemes make a significant departure. Petrarchan sonnets start with an octave (eight lines), rhyming ABBA ABBA. A (volta) occurs (a dramatic turn in the sense), and the next lines are a sestet with various rhyme schemes. Petrarch's poems never ended in a rhyming couplet. Wyatt employs the Petrarchan octave, but his most common sestet rhyme scheme is CDDC EE. This marks the beginnings of English sonnet with 3 quatrains and a closing couplet.
Елизаветалар
Елизаветалық әдебиет – Елизавета I (1558–1603) патшайымының тұсында жазылған шығармалар жиынтығын білдіреді. Поэзиясы бірнеше жиі қабаттасатын өзгерістермен сипатталады. Еуропалық және классикалық әдебиеттерден тақырыптардың, үлгілердің және өлең түрлерінің енгізілуі мен бейімделуі, Елизавета заманының ән дәстүрі, монархтың бейнесіне ортақтасқан сарай поэзиясының қалыптасуы және өлеңге негізделген драманың дамуы – осы өзгерістердің ең маңыздыларының қатарында.
Elizabethan literature refers to bodies of work produced during the reign of Queen Elizabeth I (1558–1603). In poetry is characterized by a number of frequently overlapping developments. The introduction and adaptation of themes, models and verse forms from other European traditions and classical literature, the Elizabethan song tradition, the emergence of a courtly poetry often centred around the figure of the monarch and the growth of a verse based drama are among the most important of these developments.
Елизаветалық ән
Елизавета дәуірінің көптеген ақындары ән жазды, олардың ішінде Николас Гримальд, Томас Наше және Роберт Саутвелл болды. Сол кезеңнен сақталған көптеген авторсыз әндер де бар. Ән жазушылардың ең бағалысы – Томас Кэмпион болса керек. Кэмпион сонымен қатар, буынды санауға негізделген, екпінге емес, метрлермен тәжірибе жасауымен де танымал. Бұл сандық өлшемдер классикалық үлгілерге негізделген және оларды грек және римдік өнер әдістерінің жаңадан жандануының бір бөлігі деп қарастыру керек. Әндер көбінесе Ричард Тоттельдің 1557 жылғы «Әндер мен сонеттер» сияқты әртүрлі жинақтарда немесе антологияларда, немесе орындауға мүмкіндік беру үшін ноталар қосылған ән кітаптарында жарияланды. Мұндай орындалулар қоғамдық және жеке ойын-сауықтың маңызды бөлігі болды. 16 ғасырдың соңында Джон Дауленд, Уильям Бёрд, Орландо Гиббонс, Томас Велкс және Томас Морли сияқты композиторлардың жаңа буыны Елизавета дәуірінің ән өнерін жоғары музыкалық деңгейге көтеруге көмектесті. Елизавета дәуірінің өлеңдері мен пьесалары көбінесе иамбтық метрмен жазылған, ол екі буыннан тұратын метрлік бірлік, олардың біреуі әлсіз, екіншісі күшті болады. Алайда, осы кезеңде көптеген метрлік тәжірибелер жасалды, және әсіресе көптеген әндер иамбтық үлгіден айтарлықтай өзгеше болды.
A wide range of Elizabethan poets wrote songs, including Nicholas Grimald, Thomas Nashe and Robert Southwell. There are also a large number of extant anonymous songs from the period. Perhaps the greatest of all the songwriters was Thomas Campion. Campion is also notable because of his experiments with metres based on counting syllables rather than stresses. These quantitative metres were based on classical models and should be viewed as part of the wider Renaissance revival of Greek and Roman artistic methods. The songs were generally printed either in miscellanies or anthologies such as Richard Tottel's 1557 Songs and Sonnets or in songbooks that included printed music to enable performance. These performances formed an integral part of both public and private entertainment. By the end of the 16th century, a new generation of composers, including John Dowland, William Byrd, Orlando Gibbons, Thomas Weelkes and Thomas Morley were helping to bring the art of Elizabethan song to an extremely high musical level. Elizabethan poems and plays were often written in iambic meters, based on a metrical foot of two syllables, one unstressed and one stressed. However, much metrical experimentation took place during the period, and many of the songs, in particular, departed widely from the iambic norm.
Патша сарайындағы поэзия
Елизаветаның билігін нығайтуымен бірге, поэзия мен өнерге шынайы ықылас көрсеткен сарай қалыптасты. Бұл, әулеттік ортаның идеализацияланған бейнесіне арналған және көбінесе сол ортада өрбитін поэзияның дамуына жағдай жасады. Осының ең танымал мысалдары – Эдмунд Спенсердің «Фейри Куин» («Фейри королевасы») поэмасы, ол патшайымды мақтауға арналған ұзақ гимн, және Филип Сиднидің «Аркадия» шығармасы. Осы сарайлық үрдісті Спенсердің «Шефеардес календарынан» да көруге болады. Бұл өлең классикалық пасторальды ағылшын тіліндегі әдебиетке енгізеді, бұл поэзия түрі аристократиялық оқырмандарға және жер мен шаруаларға қатысты нақты көзқарасқа есептейді. Уильям Шекспирдің сонеттерінде, Уолтер Рэли және басқа авторлардың поэзиясындағы махаббат тақырыбы да сарайлық аудиторияға арналғанын көрсетеді.
With the consolidation of Elizabeth's power, a genuine court sympathetic to poetry and the arts in general emerged. This encouraged the emergence of a poetry aimed at, and often set in, an idealised version of the courtly world. Among the best known examples of this are Edmund Spenser's The Faerie Queene, which is effectively an extended hymn of praise to the queen, and Philip Sidney's Arcadia. This courtly trend can also be seen in Spenser's Shepheardes Calender. This poem marks the introduction into an English context of the classical pastoral, a mode of poetry that assumes an aristocratic audience with a certain kind of attitude to the land and peasants. The explorations of love found in the sonnets of William Shakespeare and the poetry of Walter Raleigh and others also implies a courtly audience.
Классицизм
Вергилийдің "Энеидасы", Томас Кампионның метрикалық тәжірибелері, Спенсердің "Шефеард календары" және Шекспирдің "Антоний мен Клеопатра" сияқты пьесалары – классицизмнің Елизавета дәуірі поэзиясына тигізген әсерінің мысалдары. Осы кезеңдегі ақындар классикалық мифологиядан тақырыптарды жазуды жиі кездестірді; Шекспирдің "Венера мен Адонис" және Кристофер Марлоу/Джордж Чапманның "Батыр мен Леандері" осындай туындылардың ішіндегі үлгілері. Классикалық поэзияның аудармалары да кеңірек таралды, Артур Голдингтің (1565–67) және Джордж Сэндистің (1626) Овидийдің "Метаморфозалары", сондай-ақ Чепменнің Гомердің "Илиадасы" (1611) және "Одиссеясы" (шамамен 1615) аудармалары оның ең көрнекті мысалдары болып табылады.
Virgil's Aeneid, Thomas Campion's metrical experiments, and Spenser's Shepheardes Calender and plays like Shakespeare's Antony and Cleopatra are all examples of the influence of classicism on Elizabethan poetry. It remained common for poets of the period to write on themes from classical mythology; Shakespeare's Venus and Adonis and the Christopher Marlowe/George Chapman Hero and Leander are examples of this kind of work. Translations of classical poetry also became more widespread, with the versions of Ovid's Metamorphoses by Arthur Golding (1565–67) and George Sandys (1626), and Chapman's translations of Homer's Iliad (1611) and Odyssey (c.1615), among the outstanding examples.
Якобиндік және Каролиндік поэзия: 16031660
Елизаветалық поэзиядан кейінгі ағылшын қайта өрлеу поэзиясын үш бағыттың біріне жатқызуға болады: метафизикалық ақындар, кавалер ақындары және Спенсер мектебі. Дегенмен, бұл үш топтың арасындағы шекаралар әрқашан айқын болмайды және бір ақын бірнеше стильде жазуы мүмкін. Шекспир ағылшын сонетін де танымал етті, ол Петрарканың үлгісіне маңызды өзгерістер енгізді. Шекспирдің 154 сонеттен тұратын жинағы, уақыттың өтуі, махаббат, сұлулық және өлім сияқты тақырыптарды қамтиды және алғаш рет 1609 жылы кварто түрінде жарық көрді. Джон Милтон (1608–74) – ағылшын поэзиясының ең ұлы ақындарының бірі саналады және діни өзгерістер мен саяси дүрбелең кезінде өлеңдер жазды. Ол, әдетте, ағылшын қайта өрлеуінің соңғы маңызды ақыны деп есептеледі, бірақ оның ең танымал эпикалық поэмалары – «Жоғалған жұмақ» (1667) сияқты – жаңару дәуірінде жазылды. Осы кезеңде Милтон жазған маңызды өлеңдердің арасында «Алегро» (1631), «Пенсерозо» (1634), «Комус» (маска, 1638) және «Ликидас» (1638) бар.
English Renaissance poetry after the Elizabethan poetry can be seen as belonging to one of three strains; the Metaphysical poets, the Cavalier poets and the school of Spenser. However, the boundaries between these three groups are not always clear and an individual poet could write in more than one manner. Shakespeare also popularized the English sonnet, which made significant changes to Petrarch's model. A collection of 154 sonnets by Shakespeare, dealing with themes such as the passage of time, love, beauty, and mortality, were first published in a 1609 quarto. John Milton (1608–74) is considered one of the greatest English poets, and wrote at a time of religious flux and political upheaval. He is generally seen as the last major poet of the English Renaissance, though his most renowned epic poems were written in the Restoration period, including Paradise Lost (1667). Among the important poems Milton wrote during this period are L'Allegro, 1631; Il Penseroso, 1634; Comus (a masque), 1638; and Lycidas (1638).
Метафизикалық ақындар
XVII ғасырдың басында ерекше тапқыр және күрделі стильде жазған ақындар тобы пайда болды. Метафизикалық ақындардың ең танымал өкілі, әдетте, Джон Донн саналады. Олардың қатарында Джордж Герберт, Томас Траерн, Генри Воган, Эндрю Марвелл және Ричард Крашо да бар. Джон Милтонның "Комус" атты туындысы осы топқа жатады. Метафизикалық ақындар 18 ғасырда танымалдығын жойды, бірақ Виктория дәуірінде қайтадан оқыла бастады. Доннның беделі 20 ғасырдың басында Т. С. Элиоттың жоғары бағалауы арқасында толыққанды қалпына келтірілді. Еуропалық барокконың ықпалында болған және христиан мистикасы мен эротизмді тақырыбына айналдырған Доннның метафизикалық поэзиясы, таң қалдырарлық әсерге қол жеткізу үшін компас немесе маса сияқты бейәдетті немесе "поэзияға жат" суреттерді пайдаланады. Мысалы, Доннның "Әндер мен сонеттер" жинағынан "Қоштасу: Қайғыға тыйым салу" атты шығармасында компастың екі нүктесі екі ғашықты бейнелейді, үйде күтіп тұрған әйел – орталық, ал алыстағы нүкте – одан теңізге шығып бара жатқан жары. Бірақ қашықтық артқан сайын, компастың тілдері бір-біріне жақындайды: ажырасу махаббатты күшейтеді. Парадокс немесе оксиморон осы поэзияның тұрақты ерекшелігі, оның қорқыныштары мен алаңдаулары география мен ғылымның жаңалықтарымен дүрбіліп шайқалған рухани сенімдер әлемі туралы айтады, ол енді ғаламның орталығы емес.
The early 17th century saw the emergence of this group of poets who wrote in a witty, complicated style. The most famous of the Metaphysicals is probably John Donne. Others include George Herbert, Thomas Traherne, Henry Vaughan, Andrew Marvell, and Richard Crashaw. John Milton in his Comus falls into this group. The Metaphysical poets went out of favour in the 18th century but began to be read again in the Victorian era. Donne's reputation was finally fully restored by the approbation of T. S. Eliot in the early 20th century. Influenced by continental Baroque, and taking as his subject matter both Christian mysticism and eroticism, Donne's metaphysical poetry uses unconventional or "unpoetic" figures, such as a compass or a mosquito, to reach surprise effects. For example, in "Valediction: Forbidding Mourning", one of Donne's Songs and Sonnets, the points of a compass represent two lovers, the woman who is home, waiting, being the centre, the farther point being her lover sailing away from her. But the larger the distance, the more the hands of the compass lean to each other: separation makes love grow fonder. The paradox or the oxymoron is a constant in this poetry whose fears and anxieties also speak of a world of spiritual certainties shaken by the modern discoveries of geography and science, one that is no longer the centre of the universe.
Кавалер поэттері
Бұл уақыттағы тағы бір маңызды ақындар тобы – Кавалер ақындары. Кавалер ақындары метафизикалық ақындарға қарағанда жеңіл, әсем әрі жасалған стильде жазды. Олар үш патшалық соғысы (1639–51) кезінде король Карл I-ді қолдаған топтардан шыққан маңызды жазушылар тобы болды. (Король Карл 1625 жылдан билік құрды және 1649 жылы жазаланды). Топтың басшы мүшелері – Бен Джонсон, Ричард Лавлейс, Роберт Херрик, Эдмунд Уоллер, Томас Кереу, сэр Джон Саклинг және Джон Денхам. Кавалер ақындары Август дәуірінің көрнекті ақындарының алдабасы ретінде қарастырылады, олар оларды өте бағалады. Олар "формалды топ емес еді, бірақ барлығы Бен Джонсонның ықпалында болды". Кавалер ақындарының көпшілігі сарайдағылар болды, бірақ ерекше жағдайлар да болды. Мысалы, Роберт Херрик сарайда қызмет етпегенімен, оның стилі оны кавалер ақыны ретінде таниды. Кавалер туындылары аллегория мен классикалық сілтемелерді пайдаланады және латын авторлары Гораций, Цицерон және Овидийдің ықпалында.
Another important group of poets at this time were the Cavalier poets. The Cavalier poets wrote in a lighter, more elegant and artificial style than the Metaphysical poets. They were an important group of writers, who came from the classes that supported King Charles I during the Wars of the Three Kingdoms (1639–51). (King Charles reigned from 1625 and was executed 1649). Leading members of the group include Ben Jonson, Richard Lovelace, Robert Herrick, Edmund Waller, Thomas Carew, Sir John Suckling, and John Denham. The Cavalier poets can be seen as the forerunners of the major poets of the Augustan era, who admired them greatly. They "were not a formal group, but all were influenced" by Ben Jonson. Most of the Cavalier poets were courtiers, with notable exceptions. For example, Robert Herrick was not a courtier, but his style marks him as a Cavalier poet. Cavalier works make use of allegory and classical allusions, and are influence by Latin authors Horace, Cicero, and Ovid.
Қайта қалпына келтіру және 18 ғасыр
Джон Милтонның "Жоғалтылған жұмақ" (1667 ж.) поэмасы, мақтанға салынудың құлдырауы туралы әңгіме, Реставрациядан кейін Англияда пайда болған тұңғыш ірі поэма болды. Карл II соты Францияда өткізген жылдары әлемдік тәжірибе мен мәдениетті қабылдады, бұл оны Республикадан бұрынғы монархиялардан ерекшелендірді. Тіпті Карл патшалық биліктің құдайдан келген құқығын қайта орнатуды қаласа да, арадағы жылдардағы протестантизм мен билікке құштарлық оны мүмкін емес етер еді. Ұлы ағылшын ақындарының бірі Джон Милтон (1608–1674) осы діни және саяси тұрақсыздық дәуірінде өмір сүрді. Ол әдетте ағылшын Ренессансының соңғы ірі ақыны саналады, бірақ оның маңызды эпикалық поэмалары Реставрация кезеңінде жазылған. Мильтонның маңызды поэмаларының кейбіреулері Реставрацияға дейін жазылған (жоғарыда қараңыз). Оның кейінгі маңызды туындыларына "Жұмақ қайта қалпына келтірілді" (1671) және "Самсонның азабы" (1671) кіреді. Мильтонның шығармалары оның терең жеке сенімдерін, еркіндік пен өз тағдырын өзі шешуге құштарлығын, сондай-ақ сол кездегі маңызды мәселелер мен саяси жағдайдың шиеленісін көрсетеді. Ағылшын, латын және итальян тілдерінде жазған ол өмірінде халықаралық деңгейде танымал болды, ал оның әйгілі "Ареопагитика" (1644) шығармасы, басылымға дейінгі цензураны айыптап жазылған, сөз бостандығы мен баспасөз бостандығын қорғаудың тарихтағы ең ықпалды және құлшынысты жақтастарының бірі болып табылады. Уильям Хейлидің 1796 жылғы өмірбаянында ол "ең ұлы ағылшын жазушысы" деп аталды және ол "ағылшын тіліндегі ең көрнекті жазушылардың бірі" ретінде танылады.
John Milton's Paradise Lost (1667), a story of fallen pride, was the first major poem to appear in England after the Restoration. The court of Charles II had, in its years in France, learned a worldliness and sophistication that marked it as distinctively different from the monarchies that preceded the Republic. Even if Charles had wanted to reassert the divine right of kingship, the Protestantism and taste for power of the intervening years would have rendered it impossible. One of the greatest English poets, John Milton (1608–1674), wrote during this period of religious and political instability. He is generally seen as the last major poet of the English Renaissance, though his major epic poems were written in the Restoration period. Some of Milton's important poems were written before the Restoration (see above). His later major works include Paradise Regained, 1671, and Samson Agonistes, 1671. Milton's works reflect deep personal convictions, a passion for freedom and self determination, and the urgent issues and political turbulence of his day. Writing in English, Latin, and Italian, he achieved international renown within his lifetime, and his celebrated Areopagitica (1644), written in condemnation of pre publication censorship, is among history's most influential and impassioned defences of free speech and freedom of the press. William Hayley's 1796 biography called him the "greatest English author", and he remains generally regarded "as one of the preeminent writers in the English language".
Сатиралық
Бұл дәуірде пайда болған сән-әсемдік пен күмәндану сатира өнерін дамытты. Осы кезеңнің ірі ақындары – Сэмюэл Батлер, Джон Драйден, Александр Поуп және Сэмюэл Джонсон, сондай-ақ ирланд ақыны Джонатан Свифт сатирикалық өлеңдер жазды. Олардың сатирасы көбінесе қоғамдық тәртіпті, орнаған шіркеу мен үкіметті қорғау мақсатымен жазылған. Дегенмен, Поуп сияқты жазушылар сатиралық қабілеттерін өздеріне қарсы шыққандарға жауап беру үшін немесе үкімет тарапынан жасалған деп санайтын әлеуметтік кемшіліктерді сынау үшін пайдаланды. Поптың "Дунциада" шығармасы – оның екі әдеби қарсыласын (Льюис Теобальд және кейінрек Коли Сиббер) сатирикалық жолмен жоқ ету болып табылады, бұл британдық қоғамның моральдық, мәдени және интеллектуалды жағынан құлдырап бара жатқанын көрсетеді.
The world of fashion and scepticism that emerged encouraged the art of satire. All the major poets of the period, Samuel Butler, John Dryden, Alexander Pope and Samuel Johnson, and the Irish poet Jonathan Swift, wrote satirical verse. Their satire was often written in defence of public order and the established church and government. However, writers such as Pope used their gift for satire to create scathing works responding to their detractors or to criticise what they saw as social atrocities perpetrated by the government. Pope's The Dunciad is a satirical slaying of two of his literary adversaries (Lewis Theobald, and Colley Cibber in a later version), expressing the view that British society was falling apart morally, culturally, and intellectually.
18 ғасыр классицизмі
XVIII ғасырды кейде Август дәуірі деп атайды, және сол кездегі классикалық әлемге деген құрмет осы дәуірдің поэзиясына да тарады. Ақындар римдік үлгіде жоғары стильде өлең жазуға ғана емес, сонымен қатар грек және латын өлеңдерін аудару мен еліктеуге ұмтылды, нәтижесінде өлшенген, рационалды және әсем өлеңдер туды. Драйден Вергилийдің барлық белгілі туындыларын аударды, ал Поуп екі Гомер эпосының нұсқаларын жасады. Хораций мен Ювенал да кеңінен аударылып, еліктелді, Хорацийді ең танымал Джон Уилмот, Рочестер графы, ал Ювеналды Сэмюэл Джонсонның "Адам тілектерінің құрметсіздігі" атты туындысында кездестіруге болады.
The 18th century is sometimes called the Augustan age, and contemporary admiration for the classical world extended to the poetry of the time. Not only did the poets aim for a polished high style in emulation of the Roman ideal, they also translated and imitated Greek and Latin verse resulting in measured rationalised elegant verse. Dryden translated all the known works of Virgil, and Pope produced versions of the two Homeric epics. Horace and Juvenal were also widely translated and imitated, Horace most famously by John Wilmot, Earl of Rochester and Juvenal by Samuel Johnson's The Vanity of Human Wishes.
18 ғасырдағы әйел ақындар
Қайта жаңғырту дәуірінде Афра Бен, Маргарет Кавендиш, Мэри Чадли, Энн Финч, Энн Киллигрю және Кэтрин Филлипс сияқты бірнеше белгілі әйел ақындар пайда болды. Дегенмен, әйел ақындардың баспадан шыққан туындылары еркектерге қарағанда әлдеқайда аз болды, алайда қолжазбалар бұрынғыдан гөрі көп әйел ақындардың шығармашылықпен айналысқанын көрсетеді. Бірақ әйелдердің "әрекеттілігіне" наразылық білдіру олардың көптеген туындыларын осы кезеңнің басында баспаға түсіруден алдыртты, тіпті ғасыр өте келе де әйел авторлар өздерінің қоғамдық өмірге қатысуын экономикалық қажеттілікпен немесе достарының ықпалымен түсіндіруге мәжбүр болды. 18 ғасыр бойы әйел жазушылар барлық жанрда белсенділік танытты, ал 1790 жылдары әйелдер поэзиясы гүлденді. Осы кезеңнің соңындағы танымал ақындардың қатарында Анна Летиция Барбольд, Джоанна Бейли, Сюзанна Бламир, Фелисия Хеманс, Мэри Леапор, Леди Мэри Уортли Монтегю, Ханна Мор және Мэри Робинсон бар. Соңғы онжылдықтарда ұзақ 18 ғасырдың әйел ақындарына қатысты маңызды ғылыми зерттеулер мен сындық талдаулар жасалды: біріншіден, оларды қайта жаңғырту және қазіргі заманғы басылымдарда немесе онлайн режимінде қолжетімді ету үшін, екіншіден, оларды бағалау және әдеби дәстүрде олардың орнын анықтау үшін.
A number of women poets of note emerged during the period of the Restoration, including Aphra Behn, Margaret Cavendish, Mary Chudleigh, Anne Finch, Anne Killigrew, and Katherine Philips. Nevertheless, print publication by women poets was still relatively scarce when compared to that of men, though manuscript evidence indicates that many more women poets were practising than was previously thought. Disapproval of feminine "forwardness", however, kept many out of print in the early part of the period, and even as the century progressed women authors still felt the need to justify their incursions into the public sphere by claiming economic necessity or the pressure of friends. Women writers were increasingly active in all genres throughout the 18th century, and by the 1790s women's poetry was flourishing. Notable poets later in the period include Anna Laetitia Barbauld, Joanna Baillie, Susanna Blamire, Felicia Hemans, Mary Leapor, Lady Mary Wortley Montagu, Hannah More, and Mary Robinson. In the past decades there has been substantial scholarly and critical work done on women poets of the long 18th century: first, to reclaim them and make them available in contemporary editions in print or online, and second, to assess them and position them within a literary tradition.
18 ғасырдың аяғы
18 ғасырдың соңына қарай поэзия қатаң августиандық идеалдардан шегіне бастады және ақынның сезімталдығы мен эмоцияларына жаңа мән берілді. Бұл тенденция ең анық табиғатты бейнелеуде көрінеді: қалалық ақындардың формалды бақтар мен ландшафттар туралы өлеңдерінен тайып, табиғатты тірідей сезіну туралы өлеңдерге бет бұру арқылы. Бұл жаңа бағыттың көрнекті өкілдері – Томас Грей, Джордж Крабб, Кристофер Смарт, Роберт Бернс және ирланд ақыны Оливер Голдсмит. Осы ақындар романтизм қозғалысының жолын ашты.
Towards the end of the 18th century, poetry began to move away from the strict Augustan ideals and a new emphasis on the sentiment and feelings of the poet was established. This trend can perhaps be most clearly seen in the handling of nature, with a move away from poems about formal gardens and landscapes by urban poets and towards poems about nature as lived in. The leading exponents of this new trend include Thomas Gray, George Crabbe, Christopher Smart and Robert Burns as well as the Irish poet Oliver Goldsmith. These poets can be seen as paving the way for the Romantic movement.
Романтизм қозғалысы
XVIII ғасырдың соңғы ширегі АҚШ, Франция, Ирландия және басқа да елдерде болған төңкерістермен және әлеуметтік-саяси дүрбелеңмен сипатталды. Ұлыбританияда әлеуметтік өзгерістерді және биліктің тең бөлінуін жақтаушылар қозғалысы күшейді. Осы жағдайлар ағылшыз поэзиясында романтизмнің пайда болуына жағдай жасады. Бұл қозғалыстың басқары ақындары Уильям Блейк, Уильям Вордсворт, Сэмюэл Тейлор Колридж, Перси Биш Шелли, Лорд Байрон және Джон Китс болды. Ағылшыз романтизмінің бастауы 1798 жылы Вордсворт пен Колридждің «Лирикалық балладалар» жинағының жарық көргенімен байланысты. Дегенмен, Блейк 1780-жылдардың басынан бері шығармаларын жариялап келді. Блейктің шығармаларына назар 20-ғасырда Нортроп Фрай оның еңбектерін «Сын анатомиясы» кітабында талқылағаннан кейін ғана күшейді. Шелли «Озимандиас» сияқты классикалық антологиялық өлеңдерімен және «Шексіз Прометей» сияқты ұзақ, көрікпенді өлеңдерімен танымал. Шеллидің «Анархияның бетпердесі» атты өлеңі наразылық пен саяси әрекеттерде зорлық-зомбылықсыздыққа шақырады және зорлық-зомбылықсыз қарсылық принципінің алғашқы заманауи тұжырымы болып саналады. Махатма Гандидің пассивті қарсылығы Шеллидің өлеңдерінен шабыттанды және оны үлкен аудиторияға жиі сілтеме жасайтын. Романтизм поэзияда жеке тұлғаның шығармашылық өрнегіне және жаңа өрнектерді табу мен қалыптастыру қажеттілігіне баса назар аударды. Романтиктер, Байроннан басқа, 18 ғасырдың поэзиялық идеалдарын қабылдамады, бірақ олардың әрқайсысы Мильтоннан шабыттанды, әрқайсысы одан өзгеше нәрсе алды. Олар өздерінің ерекшелігіне де ерекше мән берді. Романтиктер үшін жаратылыс сәті поэзиялық өрнекте ең маңызды болды және ол өткеннен кейін қайталанбайтын. Осы жаңа басымдыққа байланысты, аяқталмаған өлеңдер де ақынның шығармаларына енгізілді (мысалы, Колридждің «Кубла Хан» және «Кристабель»). Алайда, Закари Лидердің «Ревизия және романтикалық авторлық» (1996) зерттеуі бұл тұжырымға қарсылық білдірді. Сонымен қатар, романтизм тілді қолданудағы өзгерісті білдірді. «Жай адамның тілі» деп аталатын нәрсені білдіруге тырысқан Вордсворт және оның романтик әріптестері поэзиялық тілді кеңірек аудиторияға жеткізуге баса назар аударды, бұл миметикалық және қатаң шектелген неоклассикалық өлеңдерге қарсы болды (бірақ ақынның ең алдымен өзінің шығармашылық өрнегі үшін жазғанын еске алу қажет). Шеллидің «Поэзияны қорғау» еңбегінде ол ақындардың «тілді жаратушылар» екенін және ақындардың міндеті – қоғам үшін тілді жаңарту екенін айтады. Романтиктер бұл дәуірдегі жалғыз танымал ақындар емес еді. Джон Клэрдің шығармаларында кейінгі Август үні шаруаның бірінші қолынан алған білімімен үйлесіп, ағылшыз тіліндегі ең жақсы табиғат поэзиясының бірін жасады. Романтизм тобына кірмейтін тағы бір замандас ақын – Уолтер Савидж Ландор. Ландор классицист, оның поэзиясы Август және оны жоғары бағалаған Роберт Браунингтің арасындағы байланыс құрайды.
The last quarter of the 18th century was a time of social and political turbulence, with revolutions in the United States, France, Ireland and elsewhere. In Great Britain, movement for social change and a more inclusive sharing of power was also growing. This was the backdrop against which the Romantic movement in English poetry emerged. The main poets of this movement were William Blake, William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, Percy Bysshe Shelley, Lord Byron, and John Keats. The birth of English Romanticism is often dated to the publication in 1798 of Wordsworth and Coleridge's Lyrical Ballads. However, Blake had been publishing since the early 1780s. Much of the focus on Blake only came about during the last century when Northrop Frye discussed his work in his book Anatomy of Criticism. Shelley is most famous for such classic anthology verse works as Ozymandias, and long visionary poems which include Prometheus Unbound. Shelley's groundbreaking poem The Masque of Anarchy calls for nonviolence in protest and political action. It is perhaps the first modern statement of the principle of nonviolent protest. Mahatma Gandhi's passive resistance was influenced and inspired by Shelley's verse, and would often quote the poem to vast audiences. In poetry, the Romantic movement emphasised the creative expression of the individual and the need to find and formulate new forms of expression. The Romantics, with the partial exception of Byron, rejected the poetic ideals of the 18th century, and each of them returned to Milton for inspiration, though each drew something different from Milton. They also put a good deal of stress on their own originality. To the Romantics, the moment of creation was the most important in poetic expression and could not be repeated once it passed. Because of this new emphasis, poems that were not complete were nonetheless included in a poet's body of work (such as Coleridge's "Kubla Khan" and "Christabel"). This argument has, however, been challenged in Zachary Leader's study Revision and Romantic Authorship (1996). Additionally, the Romantic movement marked a shift in the use of language. Attempting to express the "language of the common man", Wordsworth and his fellow Romantic poets focused on employing poetic language for a wider audience, countering the mimetic, tightly constrained Neo Classic poems (although it's important to note that the poet wrote first and foremost for his/her own creative expression). In Shelley's "Defense of Poetry", he contends that poets are the "creators of language" and that the poet's job is to refresh language for their society. The Romantics were not the only poets of note at this time. In the work of John Clare the late Augustan voice is blended with a peasant's first hand knowledge to produce arguably some of the finest nature poetry in the English language. Another contemporary poet who does not fit into the Romantic group was Walter Savage Landor. Landor was a classicist whose poetry forms a link between the Augustans and Robert Browning, who much admired it.
Викториялық поэзия
Виктория дәуірі зор саяси, әлеуметтік және экономикалық өзгерістердің кезеңі болды. Империя американдық колонияларды жоғалтқаннан кейін қалпына келіп, жылдам кеңею кезеңіне енді. Бұл кеңею, өндіріс пен механикаландырудың артуымен бірге, ұзаққа созылған экономикалық өсімге алып келді. 1832 жылғы реформалық акт жалпы сайлау құқығына әкелетін процестің бастауы болды. Виктория дәуірінің көрнекті ақындары Джон Клэр, Альфред, Лорд Теннисон, Роберт Браунинг, Элизабет Баррет Браунинг, Мэтью Арнольд, Кристина Россетти, Данте Габриэль Россетти, Роберт Луис Стивенсон, Оскар Уайльд, Уильям Батлер Йейтс, Рудьярд Киплинг, Томас Харди және Джерард Мэнли Хопкинс болды, алайда Хопкинстің еңбектері 1918 жылға дейін жарияланбады. Джон Клэр ағылшыл ауылдарын көркем бейнелеуімен және оның жойылғанына қанағаттанбауымен танымал болды. Оның өмірбаяуын жазған Джонатан Бейт Клэрді «Англиядағы еңбекші табының ең ұлы ақыны» деп атады. «Табиғат, ауылдық балалық шақ және бөтенген, тұрақсыз жандар туралы одан күшті жазған ешкім жоқ». Теннисон белгілі бір дәрежеде жаңа дәуірдің Спенсері болды және оның «Патшалардың жырлары» «Фейри королевасының» викториялық нұсқасы ретінде қарастырылуы мүмкін, яғни империя идеясына мифологиялық негіз салуды мақсат тұтқан жыр. Браунингтер көп уақытын Англиядан тыс өткізіп, поэзияларында еуропалық үлгілерді және тақырыптарды зерттеді. Роберт Браунингтің маңызды жаңалығы – драмалық монолог, оны ол «Жүзік және кітап» атты ұзын поэмасында толыққанды пайдаланды. Элизабет Баррет Браунинг, әдетте, «Португалиялық сонеттермен» танымал, бірақ оның ұзақ жырларының бірі – «Аврора Ли» 19 ғасыр феминистік әдебиетінің классикасы болып саналады. Мэтью Арнольд Вордсворттың ықпалында болды, алайда оның «Довер теңізі» жырлары көбінесе модернистік революцияның белгісі ретінде қарастырылады. Хопкинс салыстырмалы түрде жасырын жазып, оның еңбектері оның өлімінен кейін ғана жарияланды. Оның ерекше стилі (оның «ырғақтың бастауы» деп атаған және ұйқас пен аллитерацияға көп сүйенетін) 1940 жылдардың көптеген ақындарына елеулі әсер етті.
The Victorian era was a period of great political, social and economic change. The Empire recovered from the loss of the American colonies and entered a period of rapid expansion. This expansion, combined with increasing industrialisation and mechanisation, led to a prolonged period of economic growth. The Reform Act 1832 was the beginning of a process that would eventually lead to universal suffrage. The major Victorian poets were John Clare, Alfred, Lord Tennyson, Robert Browning, Elizabeth Barrett Browning, Matthew Arnold, Christina Rossetti, Dante Gabriel Rossetti, Robert Louis Stevenson, Oscar Wilde, William Butler Yeats, Rudyard Kipling, Thomas Hardy, and Gerard Manley Hopkins, though Hopkins was not published until 1918. John Clare came to be known for his celebratory representations of the English countryside and his lamentation of its disruption. His biographer Jonathan Bate states that Clare was "the greatest labouring class poet that England has ever produced. No one has ever written more powerfully of nature, of a rural childhood, and of the alienated and unstable self". Tennyson was, to some degree, the Spenser of the new age and his Idylls of the Kings can be read as a Victorian version of The Faerie Queen, that is as a poem that sets out to provide a mythic foundation to the idea of empire. The Brownings spent much of their time out of England and explored European models and matter in much of their poetry. Robert Browning's great innovation was the dramatic monologue, which he used to its full extent in his long novel in verse, The Ring and the Book. Elizabeth Barrett Browning is perhaps best remembered for Sonnets from the Portuguese but her long poem Aurora Leigh is one of the classics of 19th century feminist literature. Matthew Arnold was much influenced by Wordsworth, though his poem Dover Beach is often considered a precursor of the modernist revolution. Hopkins wrote in relative obscurity and his work was not published until after his death. His unusual style (involving what he called "sprung rhythm" and heavy reliance on rhyme and alliteration) had a considerable influence on many of the poets of the 1940s.
Рафаэльге дейінгілер
Рафаэльге дейінгі бауырластық – 19 ғасырдың ортасындағы өнер қозғалысы, олар сол кездегі нашар сапалы манерлік суреттерді реформалауға бағытталған. Көбінесе бейнелеу өнерімен айналысқан, ішкі шеңбердің мүшесі Данте Габриэль Россетти белгілі бір шеберлікке ие ақын болды, ал оның қарындасы Кристина Россетти көбінесе одан да ұлы ақын деп есептеледі, оның Виктория дәуірі поэзиясына қосқан үлесі Элизабет Баррет Браунингтікімен бірдей деңгейде. Россеттилердің поэзиясы Рафаэльге дейінгі қозғалыстың көптеген мәселелерін қамтиды: ортағасырлық үлгілерге қызығушылық, бейнелеу егжей-тегжейіне ерекше назар аудару және кейде қиялдауға бойлау бейімділігі. Данте Россетти жетекші өнер және қолөнер шебері, ақын Уильям Морриспен бірге жұмыс істеді және оған белгілі бір ықпал етті. Моррис Рафаэльге дейінгілердің Еуропа орта ғасыры поэзиясына деген қызығушылығын бөлісті, тіпті өзінің кейбір туындыларының нұсқа қолжазбаларын жасады.
The Pre Raphaelite Brotherhood was a mid 19th century arts movement dedicated to the reform of what they considered the sloppy Mannerist painting of the day. Although primarily concerned with the visual arts, a member of the inner circle, Dante Gabriel Rossetti was a poet of some ability, whilst his sister Christina Rossetti is generally considered a greater poet, whose contribution to Victorian Poetry is of a standard equal to that of Elizabeth Barrett Browning. The Rossettis' poetry shares many of the concerns of the Pre Raphaelite movement: an interest in Medieval models, an almost obsessive attention to visual detail and an occasional tendency to lapse into whimsy. Dante Rossetti worked with, and had some influence on, the leading arts and crafts painter and poet William Morris. Morris shared the Pre Raphaelite interest in the poetry of the European Middle Ages, to the point of producing some illuminated manuscript volumes of his work.
1890-шы жылдар: ғасыр соңы
Ғасыр соңына қарай ағылшын ақындары француз символизміне қызығушылық таныта бастады, ал Виктория дәуірінің поэзиясы құлдырауға бейімделген, «ғасыр соңы» кезеңіне енді. Екі ақындар тобы пайда болды: Эстетизмнің қағидаларын ұстанған «Сары кітап» ақындары, олардың ішінде Алгернон Чарльз Суинберн, Оскар Уайльд және Артур Саймонс болды, сондай-ақ Эрнест Даусон, Лайонел Джонсон және Уильям Батлер Йейтс кіретін «Римерлер клубы».
Towards the end of the century, English poets began to take an interest in French symbolism and Victorian poetry entered a decadent fin de siècle phase. Two groups of poets emerged, the Yellow Book poets who adhered to the tenets of Aestheticism, including Algernon Charles Swinburne, Oscar Wilde and Arthur Symons and the Rhymers' Club group that included Ernest Dowson, Lionel Johnson and William Butler Yeats.
Комик стильдер
Виктория дәуірінде әзіл-қалжың өлеңдері көп кездесті. Punch және Fun сияқты журналдар қызықты ойларға толы болып, білімді оқырмандарға арналған еді. Виктория дәуірінің ең танымал әзіл-қалжың өлеңдері жинағы – Баб балладалары.
Comic verse abounded in the Victorian era. Magazines such as Punch and Fun magazine teemed with humorous invention and were aimed at a well educated readership. The most famous collection of Victorian comic verse is the Bab Ballads.
Алғашқы үш онжылдық
Виктория дәуірі 20 ғасырдың басында да жалғасты, және жаңа дәуірге көпір саларлық ескі дәуір поэзиясының ең көрнекті өкілдері ретінде екі тұлға көзге шықты: Йейтс пен Томас Харди. Йейтс, модернист болмаса да, оның төңірегінде пайда болған жаңа поэзиялық бағыттардан көп үйреніп, жазбаларын жаңа жағдайларға бейімдеді. Харди, кем дегенде техникалық тұрғыдан алғанда, көбірек дәстүрлі болды және 1950 жылдардан бастап, әсіресе, түрлі антимодернистік реакциялар үшін бағаналық нүктеге айналды. А.Э. Хаусман (1859–1936) – Виктория дәуірінде дүниеге келген және 1890 жылдары алғаш рет жарияланған, бірақ 20 ғасырда ғана кеңінен танылған ақын. Хаусман ең көп танымал "Шропшир жігіті" (1896) атты өлеңдер жинағымен. Бұл жинақ бірнеше баспагерлерден қабылданбағандықтан, Хаусман оны өзі шығарды, ал кітаптың танымалдығы тек "Бура соғысы, содан кейін Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, батыл ағылшын сарбаздарының сағынышпен суреттелгеніне байланысты кеңінен тарады". Өлеңдердегі ағылшыл ауылдарындағы өлімге тағдырланған жастардың мұңды бейнесі, қарапайым тілмен және ерекше суреттермен, Виктория және Эдвард дәуірінің соңғы жылдарындағы талғамға қатты әсер етті, сонымен қатар ХХ ғасырдың басындағы бірнеше композиторлардың оны музыкаға қоюы оның танымалдылығын арттырды. Хаусман 1922 жылы тағы да өте сәтті "Соңғы өлеңдер" жинағын жариялады, ал үшінші том, "Көбірек өлеңдер", 1936 жылы оның өлімінен кейін жарық көрді.
The Victorian era continued into the early years of the 20th century and two figures emerged as the leading representative of the poetry of the old era to act as a bridge into the new. These were Yeats and Thomas Hardy. Yeats, although not a modernist, was to learn a lot from the new poetic movements that sprang up around him and adapted his writing to the new circumstances. Hardy was, in terms of technique at least, a more traditional figure and was to be a reference point for various anti modernist reactions, especially from the 1950s onwards. A. E. Housman (1859 – 1936) was poet who was born in the Victorian era and who first published in the 1890s, but who only really became known in the 20th century. Housman is best known for his cycle of poems A Shropshire Lad (1896). This collection was turned down by several publishers so that Housman published it himself, and the work only became popular when "the advent of war, first in the Boer War and then in World War I, gave the book widespread appeal due to its nostalgic depiction of brave English soldiers". The poems' wistful evocation of doomed youth in the English countryside, in spare language and distinctive imagery, appealed strongly to late Victorian and Edwardian taste, and the fact that several early 20th century composers set it to music helped its popularity. Housman published a further highly successful collection Last Poems in 1922 while a third volume, More Poems, was published posthumously in 1936.
Грузин ақындары мен Бірінші дүниежүзілік соғыс
Грузин ақындары Виктория дәуірінен кейінгі кезеңнің алғашқы маңызды тобы болды. Олардың туындылары Гарольд Монро басып шығарған және Эдвард Марш редакциялаған "Грузин поэзиясы" атты бес антология сериясында жарияланды. Аталған ақындардың ішінде Эдмунд Блуден, Руперт Брук, Роберт Грейвс, Д. Х. Лоуренс, Уолтер де ла Маре және Зигфрид Сассон бар еді. Олардың поэзиясы 1890-шы жылдардағы декадансқа біршама қарсылық ретінде қарастырылды және көбінесе сезімталдыққа ұмтылды. Брук пен Сассон кейіннен соғыс ақындары ретінде танылды, ал Лоуренс бұл топтан тез арада алшақтап, модернистік қозғалысқа қатысты. Грейвс те топтан алшақтап, "Ақ Құдай" деп сипаттаған ежелгі мұзаға сеніммен сәйкес өлеңдер жазды. Соғыс туралы жазған тағы бір белгілі ақындар Исаак Розенберг, Эдвард Томас, Уилфред Оуэн, Мей Каннан, ал үйден, Томас Харди мен Рудиард Киплинг еді. Киплинг – дәстүрлі британдық құндылық ретінде Виктория дәуірінің қатаңдығын бейнелейтін "Егер..." атты әйгілі шабыттандыратын өлеңнің авторы. Осы ақындардың көпшілігі соғысты әлеуметтік жағынан сынағанмен, көптегендері техникалық тұрғыдан консервативті және дәстүрлі болып қалды.
The Georgian poets were the first major grouping of the post Victorian era. Their work appeared in a series of five anthologies called Georgian Poetry which were published by Harold Monro and edited by Edward Marsh. The poets featured included Edmund Blunden, Rupert Brooke, Robert Graves, D. H. Lawrence, Walter de la Mare and Siegfried Sassoon. Their poetry represented something of a reaction to the decadence of the 1890s and tended towards the sentimental. Brooke and Sassoon were to go on to win reputations as war poets and Lawrence quickly distanced himself from the group and was associated with the modernist movement. Graves distanced himself from the group as well and wrote poetry in accordance with a belief in a prehistoric muse he described as The White Goddess. Other notable poets who wrote about the war include Isaac Rosenberg, Edward Thomas, Wilfred Owen, May Cannan and, from the home front, Thomas Hardy and Rudyard Kipling. Kipling is the author of the famous inspirational poem If—, which is an evocation of Victorian stoicism, as a traditional British virtue. Although many of these poets wrote socially aware criticism of the war, most remained technically conservative and traditionalist.
Қазіргі заман
Имажизм – ағылшын тіліндегі алғашқы ұйымдастырылған модернистік әдеби қозғалыс саналады. Бұл 20 ғасырдың басындағы ағылшын-американдық модернистік поэзия қозғалысы болды, ол образдың нақтылығын және айқын, өткір тілді бағалап, поэзия жазылу әдісіндегі революцияның бастауын белгіледі. Осы топқа қатысқан ағылшын ақындарының арасында Езра Паунд, Д. Х. Лоуренс, Ричард Олдингтон, Т. Э. Хулм, Ф. С. Флинт, Форд Мадокс Форд, Аллен Апвард және Джон Курнос болды. Британдық модернизмнің көрнекті өкілі, имажизмнің ықпалында болған американдық Т. С. Элиот 1914 жылы Ұлыбританияға көшіп келді, онда 1922 жылы «Шөлді жер» (The Waste Land) жариялады және 1927 жылы азаматтық алды. Басқа ағылшын модернистеріне лондондық валлий ақыны және суретшісі Дэвид Джонс кіреді, оның тұңғыш кітабы «Қосымшада» (In Parenthesis) Бірінші дүниежүзілік соғыстан туған санаулы тәжірибелік өлеңдердің бірі болды, сондай-ақ шотландтық Хью МакДиармид, Мина Лой және Базил Бантинг.
Imagism is considered to be the first organized modernist literary movement in the English language. This was an early, 20th century, Anglo American, modernist, poetry movement that favoured precision of imagery and clear, sharp language, that marked the beginning of a revolution in the way poetry was written. English poets involved with this group included Ezra Pound, D. H. Lawrence, Richard Aldington, T. E. Hulme, F. S. Flint, Ford Madox Ford, Allen Upward and John Cournos. A leading figure in British modernism, influenced by imagism was American born T. S. Eliot, who moved to Britain in 1914, where he published in 1922 The Waste Land and became a citizen in 1927. Other English modernists include the London Welsh poet and painter David Jones, whose first book, In Parenthesis, was one of the very few experimental poems to come out of World War I, the Scot Hugh MacDiarmid, Mina Loy and Basil Bunting.
Отызыншы жылдар
1930 жылдары пайда болған ақындардың екі ортақ қасиеті болды: олардың барлығы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі әлемді тікелей танып білу үшін тым кеш туған және олар әлеуметтік, экономикалық және саяси дағдарыстар кезеңінде өсті. Бұл фактілердің нәтижесі болуы мүмкін, онжылдықтың поэзиясында қоғам, әлеуметтік (әділетсіздік) және соғыс тақырыптары басым болды. Онжылдықтың поэзиялық кеңістігіне төрт ақын үстемдік етті: У.Х. Оден, Стивен Спендер, Сесил Дей Льюис және Луис МакНейс, бірақ соңғысы, кем дегенде, ирланд поэзиясының тарихымен де байланысты. Бұл ақындардың барлығы, әсіресе бастапқы жылдары, солшыл саяси қозғалыстарда белсенді болды. Олар Элиотты құрметтегенімен, бұрынғы модернист ақындардың техникалық жаңалықтарынан да шегінді. Тағы бірнеше, бірақ олардың шығармалары ұзақ сақталмаған ақындар да осы бағытта жұмыс істеді. Олардың бірі – Майкл Робертс, оның «New Country» антологиясы осы топты кең аудиторияға таныстырып, оларға атау берді. 1930 жылдары ағылшын сюрреализмінің өркендеуі де орын алды, оның бас өкілдері Дэвид Гаскойн, Хью Сайкс Дэвис, Джордж Баркер және Филип О’Коннор болды. Бұл ақындар «New Country» ақындарынан немесе ағылшын тіліндегі модернизмнен гөрі француздық үлгілерге көшті, ал олардың туындылары ағылшын авангарды дәстүрінің шеңберін кеңейтіп, кейінгі ағылшын экспериментаторларының маңыздылығын дәлелдеді. Джон Бетджеман мен Стиви Смит – осы кезеңнің тағы екі маңызды ақыны, олар барлық мектептер мен топтардан тыс тұрды. Бетджеман – Англияның орта таптық өмірін ирониямен суреттей білген ақын, өлең өнерінің алуан түрлі тәсілдерін меңгерген. Ал Смит – мүлдем ерекше, санатқа бөліне алмайтын бірегей дауыс иесі болды.
The poets who began to emerge in the 1930s had two things in common; they had all been born too late to have any real experience of the pre World War I world and they grew up in a period of social, economic and political turmoil. Perhaps as a consequence of these facts, themes of community, social (in)justice and war seem to dominate the poetry of the decade. The poetic space of the decade was dominated by four poets; W. H. Auden, Stephen Spender, Cecil Day Lewis and Louis MacNeice, although the last of these belongs at least as much to the history of Irish poetry. These poets were all, in their early days at least, politically active on the Left. Although they admired Eliot, they also represented a move away from the technical innovations of their modernist predecessors. A number of other, less enduring, poets also worked in the same vein. One of these was Michael Roberts, whose New Country anthology both introduced the group to a wider audience and gave them their name. The 1930s also saw the emergence of a home grown English surrealist poetry whose main exponents were David Gascoyne, Hugh Sykes Davies, George Barker, and Philip O'Connor. These poets turned to French models rather than either the New Country poets or English language modernism, and their works were a proof of the importance of later English experimental poets as it broadened the scope of the English avant garde tradition. John Betjeman and Stevie Smith, who were two other significant poets of this period, who stood outside all schools and groups. Betjeman was a quietly ironic poet of Middle England, with a command of a wide range of verse techniques. Smith was an entirely unclassifiable one off voice.
Қырықжылдықтар
1940-шы жылдар Ұлыбританияның соғыста болуымен басталды және жаңа буын соғыс ақындары пайда болды. Олардың ішінде Кит Дуглас, Алун Льюис, Генри Рид және Ф. Т. Принс болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың ақындары сияқты, осы авторлардың шығармаларын 20-ғасыр поэзиясы тарихындағы бір сәт ретінде қарастыруға болады. Техникалық тұрғыдан алғанда, осы соғыс ақындарының көптегені 1930-шы жылдардағы ақындарға қарызды болды, бірақ олардың туындылары олардың өмір сүріп, күрескен ерекше жағдайларынан өркендеді. Соғыстан кейінгі 1940-шы жылдардағы заманауи поэзиядағы басты бағыт – Дилан Томас, Джордж Баркер, В. С. Грэм, Кэтлин Рейн, Генри Трейси және Дж. Ф. Хендриді қамтитын Жаңа Романтиктер тобы болды. Бұл авторлар өздерін Жаңа Ел ақындарының классицизміне қарсы шығушылар деп санады. Олар Джерард Мэнли Хопкинс, Артур Рембо, Харт Крейн және Джеймс Джойстің сөз ойындары сияқты үлгілерге жүгінді. Томас, әсіресе, ағылшын-уэльс поэзиясының танылатын күш ретінде қалыптасуына көмектесті. 1940-шы жылдары пайда болған басқа да маңызды ақындар: Лоренс Дюррелл, Бернард Спенсер, Рой Фуллер, Норман Николсон, Вернон Уоткинс, Р. С. Томас және Норман МакКейг. Осы соңғы төрт ақын өңірлік ерекшеліктерге назар аудару және туған жерлері туралы жазатын ақындар үрдісін көрсетеді: Уоткинс пен Томас Уэльсте, Николсон Камберлендте, ал МакКейг Шотландияда.
The 1940s opened with the United Kingdom at war and a new generation of war poets emerged in response. These included Keith Douglas, Alun Lewis, Henry Reed and F. T. Prince. As with the poets of the First World War, the work of these writers can be seen as something of an interlude in the history of 20th century poetry. Technically, many of these war poets owed something to the 1930s poets, but their work grew out of the particular circumstances in which they found themselves living and fighting. The main movement in post war 1940s contemporary poetry was the New Romantic group that included Dylan Thomas, George Barker, W. S. Graham, Kathleen Raine, Henry Treece and J. F. Hendry. These writers saw themselves as in revolt against the classicism of the New Country poets. They turned to such models as Gerard Manley Hopkins, Arthur Rimbaud and Hart Crane and the word play of James Joyce. Thomas, in particular, helped Anglo Welsh poetry to emerge as a recognisable force. Other significant poets to emerge in the 1940s include Lawrence Durrell, Bernard Spencer, Roy Fuller, Norman Nicholson, Vernon Watkins, R. S. Thomas and Norman MacCaig. These last four poets represent a trend towards regionalism and poets writing about their native areas; Watkins and Thomas in Wales, Nicholson in Cumberland and MacCaig in Scotland.
Бесінші ғасыр
1950 жылдары ақындардың үш тобы басымдық құрды: "Қозғалыс", "Топ" және "Экстремистік өнер" терминімен сипатталған ақындар. Бұл терминді алғаш рет ақын А. Альварес американдық ақын Сильвия Платтың туындыларын сипаттау үшін қолданған. "Қозғалыс" тобы Роберт Конквесттің 1955 жылғы "Жаңа жолдар" антологиясы арқылы көпшілік назарына ілікті. Топтың ядролық құрамына Филип Ларкин, Элизабет Дженнингс, Д. Дж. Энрайт, Кингсли Амис, Том Ганн және Дональд Дэви кірді. Олар модернизм мен интернационализмге қарсы тұрып, Хардиді үлгі етіп алды. Дегенмен, Дейви мен Ганн екеуі де кейіннен бұл ұстанымнан бас тарды. Аталған тобының атына сай, "Топ" ақындары Филип Хобсбаум мен Эдвард Люси Смит төрағалығымен апта сайын пікір алмасатын нақты ақындар тобы болды. "Топтың" басқа да ақындарының қатарында Мартин Белл, Питер Портер, Питер Редгроув, Джордж Макбет және Дэвид Вейвилл болды. Хобсбаум Белфаста біраз уақыт оқытумен айналысып, Солтүстік Ирландияның жас ақындарына, соның ішінде Сеймус Хиниге елеулі әсер етті. "Экстремистік өнермен" байланысты басқа ақындарға Сильвия Платтың бұрынғы күйеуі Тед Хьюз, Фрэнсис Берри және Джон Силкин кірді. Бұл ақындар кейде экспрессионистік неміс мектебімен салыстырылады. Осы онжылдықта модернистік үлгіде жұмыс істейтін бірқатар жас ақындар да жарияланым жасады. Олардың ішінде Чарльз Томлинсон, Гейл Тернбулл, Рой Фишер және Боб Коббинг болды. Бұл ақындар енді келесі екі онжылдықтағы маңызды дамулардың алға басушылары ретінде қарастырылады.
The 1950s were dominated by three groups of poets, The Movement, The Group, and poets clarified by the term Extremist Art, which was first used by the poet A. Alvarez to describe the work of the American poet Sylvia Plath. The Movement poets as a group came to public notice in Robert Conquest's 1955 anthology New Lines. The core of the group consisted of Philip Larkin, Elizabeth Jennings, D. J. Enright, Kingsley Amis, Thom Gunn and Donald Davie. They were identified with a hostility to modernism and internationalism, and looked to Hardy as a model. However, both Davie and Gunn later moved away from this position. As befits their name, the Group were much more formally a group of poets, meeting for weekly discussions under the chairmanship of Philip Hobsbaum and Edward Lucie Smith. Other Group poets included Martin Bell, Peter Porter, Peter Redgrove, George MacBeth and David Wevill. Hobsbaum spent some time teaching in Belfast, where he was a formative influence on the emerging Northern Ireland poets including Seamus Heaney. Other poets associated with Extremist Art included Plath's one time husband Ted Hughes, Francis Berry and Jon Silkin. These poets are sometimes compared with the Expressionist German school. A number of young poets working in what might be termed a modernist vein also started publishing during this decade. These included Charles Tomlinson, Gael Turnbull, Roy Fisher and Bob Cobbing. These poets can now be seen as forerunners of some of the major developments during the following two decades.
1960 және 1970 жылдар
1960 жылдардың басында басты поэзияның орталығы Солтүстік Ирландияға көшті, Сеймус Хини, Том Паулин, Пол Малдун және тағы басқалар пайда болды. Англияда ең біріккен топтар, керісінше, шартты түрде модернистік дәстүр деп аталатын нәрсеге шоғырланды және американдық, сондай-ақ жергілікті үлгілерден шабыттанды. Британ поэзиясының жаңаруы – 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында кеңінен таралған топтамалар мен кіші топтардың жиынтығы. Ол өнер орындау, дыбыс және нақты поэзияны, сондай-ақ Паунд, Джонс, МакДиармид, Лой және Бантинг, объективист ақындары, Биттер және Блэк Маунтин ақындарының мұрасын қамтыды. Бұл қозғалысқа қатысты жетекші ақындардың қатарында Дж. Х. Прайн, Эрик Моттрам, Том Раворт, Денис Райли және Ли Харвуд бар. Мерси Бит ақындары – Адриан Анри, Брайан Паттен және Роджер Макго. Олардың шығармалары – ағылшын тілінде Биттерге балама жасауға жасалған саналы тытыну. Олардың көптеген өлеңдері қалыптасқан әлеуметтік тәртіпке, әсіресе ядролық соғыс қаупіне қарсы наразылық білдіру мақсатымен жазылған. Адриан Митчелл Мерси Бит ақыны болмаса да, сын талқылауларында осы топпен жиі байланыстырылады. Заманауи ақын Стив Тернер де олармен салыстырылды.
In the early part of the 1960s, the centre of gravity of mainstream poetry moved to Northern Ireland, with the emergence of Seamus Heaney, Tom Paulin, Paul Muldoon and others. In England, the most cohesive groupings can, in retrospect, be seen to cluster around what might loosely be called the modernist tradition and draw on American as well as indigenous models. The British Poetry Revival was a late 1960s and early 1970s wide reaching collection of groupings and subgroupings that embraces performance, sound and concrete poetry as well as the legacy of Pound, Jones, MacDiarmid, Loy and Bunting, the Objectivist poets, the Beats and the Black Mountain poets, among others. Leading poets associated with this movement include J. H. Prynne, Eric Mottram, Tom Raworth, Denise Riley and Lee Harwood. The Mersey Beat poets were Adrian Henri, Brian Patten and Roger McGough. Their work was a self conscious attempt at creating an English equivalent to the Beats. Many of their poems were written in protest against the established social order and, particularly, the threat of nuclear war. Although not actually a Mersey Beat poet, Adrian Mitchell is often associated with the group in critical discussion. Contemporary poet Steve Turner has also been compared with them.
1980 жылдар және одан кейінгі жылдар
2016 жылы қайтыс болған Джеффри Хилл өзінің буынындағы ең көрнекті ақындардың бірі саналады. Хилл алғаш рет 1950-жылдары жарық көрді. 20-ғасырдың соңғы үш онжылдығында «Марсиандар» сияқты көптеген қысқа ғұмырлы поэзиялық топтар пайда болды, сонымен қатар «поэклектика» деп аталатын жалпы үрдіс байқалды, яғни жеке ақындардың шығармаларында «барлық стиль, тақырып, дауыс, тіркелім және форманың» күшеюі. Маңыздысы, әйелдер поэзиясына және Англияның азшылықтарынан (әсіресе Батыс Үндістан қауымдастығынан) шыққан поэзияға қызығушылық арта түсті. 1980-жылдар мен 1990-жылдардың тағы бір маңызды жағы – Torriano және Blue Nose Poets/writers inc. сияқты маңызды ақындар мен жазушылар ұйымдарының құрылуы болды. Олар бірлесіп бүкіл Ұлыбритания поэзия айналымында кездесетін халықтық поэзия шеберханалары мен оқылымдарының нормаларын қалыптастыруға және таратуға үлкен рөл атқарды. Поэзия слэмді қоса алғанда, өнер көрсету поэзиясы да кеңейе берді және осы күніне дейін белсенді. Осы кезеңде пайда болған ақындардың арасында Кэрол Энн Даффи, Эндрю Мошн, Крейг Рейн, Венди Коуп, Джеймс Фентон, Блейк Моррисон, Лиз Лоххед, Джордж Ширтес, Линтон Квеси Джонсон, Бенджамин Зефания бар. Марк Форд – Нью-Йорк мектебінің ықпалында болған ақынның мысалы. 1993 жылы Bloodaxe Books баспасынан шыққан «The New Poetry» жинағына Саймон Армитаж, Кэтлин Джейми, Глин Максвелл, Селима Хилл, Мэгги Ханнан, Майкл Хофман және Питер Рединг кірді. 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басындағы «Жаңа буын» қозғалысына Дон Патерсон, Джулия Копус, Джон Стаммерс, Джейкоб Поли, Дэвид Морли және Элис Освальд кірді. 1960-жылдар мен 1970-жылдардағы британдық поэзия жаңғыруының ықпалымен жаңа буын инновациялық ақындар да пайда болды, олардың ішінде Каролина Бергвалл, Тони Лопес, Аллен Фишер және Денис Райли есімдері бар. Негізгі тәуелсіз және эксперименталды поэзия жинақтарын шығаратын баспалар: 1995 жылы құрылған Barque, 2010 жылы құрылған Knives, Forks and Spoons Press, Penned in the Margins, 2002 жылы құрылған, бірақ қазір жабылып қалған Heaventree және 2006 жылы құрылған Perdika Press. Осы кезеңде Salt Publishing және Shearsman Books сияқты баспалар поэзияның әртүрлілігін насихаттады, ал Cinnamon press және Enitharmon Press сияқты тәуелсіз поэзия баспалары (басқалармен қатар) Дэнни Абс (оның алғашқы жинағы 1948 жылы жарық көрді), Мартин Круцефикс, Джейн Дюран (алғашқы жинағы 1995 жылғы), U. А. Фанторп (оның мансабы 1980-жылдары басталды), Марио Петруччи (алғашқы жинағы 1996 жылғы) және Кэтлин Рейн (алғаш рет 1943 жылы жарық көрді) сияқты авторлардың туындыларын жариялады.
Geoffrey Hill, who died in 2016, has been considered to be among the most distinguished poets of his generation.". Hill was first published in the 1950s. The last three decades of the 20th century saw a number of short lived poetic groupings, including the Martians, along with a general trend towards what has been termed 'Poeclectics', namely an intensification within individual poets' oeuvres of "all kinds of style, subject, voice, register and form". There continued, crucially, an increased interest in women's writing, and in poetry from England's minorities (especially the West Indian community). Another important aspect of the 1980s and 1990s was the birth of key seminal poet led organisations such as Torriano and Blue Nose Poets/writers inc. which, together, played a major role in establishing and disseminating the norms and etiquettes of grass roots poetry workshops and readings one finds throughout the UK poetry scene today. Performance poetry including poetry slam continued to expand too, and are still active. Some poets who emerged in this period include Carol Ann Duffy, Andrew Motion, Craig Raine, Wendy Cope, James Fenton, Blake Morrison, Liz Lochhead, George Szirtes, Linton Kwesi Johnson, Benjamin Zephaniah. Mark Ford is an example of a poet influenced by the New York School. Bloodaxe Books' The New Poetry, published in 1993, included Simon Armitage, Kathleen Jamie, Glyn Maxwell, Selima Hill, Maggie Hannan, Michael Hofmann and Peter Reading. The New Generation movement of the 1990s and early 2000s, included Don Paterson, Julia Copus, John Stammers, Jacob Polley, David Morley and Alice Oswald. A new generation of innovative poets has also sprung up in the wake of the British Poetry Revival movement of the 1960s and 1970s, notably Caroline Bergvall, Tony Lopez, Allen Fisher and Denise Riley. Major independent and experimental poetry pamphlet publishers include Barque, founded 1995, Flarestack, Knives, Forks and Spoons Press, established in 2010, Penned in the Margins, Heaventree (founded in 2002 but no longer publishing) and Perdika Press (founded 2006). Throughout this period, publishing initiatives such as Salt Publishing and Shearsman Books promoted poetic diversity, while independent poetry presses such as Cinnamon press and Enitharmon Press have made available original work from (among others) Dannie Abse, whose first collection was published in 1948, Martyn Crucefix, Jane Duran, first collection 1995, U. A. Fanthorpe, whose career began in the 1980s, Mario Petrucci, first collection 1996, and Kathleen Raine, first published in 1943.