Американың алғашқы заңгер әйелі: Ада Гарриет Мизер Кепли

Кіріспе

Америкалық заңгер (1847–1925)

Ада Харриет Мизер Кепли (11 ақпан 1847 – 13 маусым 1925) – заң мектебін бітірген алғашқы американдық әйел. Ол 1870 жылы қазіргі Солтүстік-Батыс университетінің құқық мектебінен заңгер мамандығы бойынша диплом алды. Сол кезде штаттық сот ережесіне сәйкес, әйелдерге адвокаттыққа қабылдануға тыйым салынғандықтан, ол заңгерлікпен айналысуға құқықсыз болды. Ақыры ол 1881 жылы адвокаттыққа қабылданды, бірақ іс-тәжірибе жинамады. Ол әйелдердің сайлау құқығын және тәртіпті қолдаушы болды.

Ерте өмір

Ада Харриет Мизер 1847 жылы Огайо штатының Сомерсет қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Генри мен Энн М. Мизер болды. Оның Нора Мизер Скотт деген әпкесі бар еді. Оның отбасы 1860 жылы Сент-Луиске (Миссури штаты) көшіп келді, ал 1867 жылы Ада Генри Б. Кеплиге тұрмысқа шықты, оның Эффингемде (Иллинойс штаты) жеке заңгерлік практикасы болды. Оның ынтасымен Ада 1869 жылдан 1870 жылға дейін Чикагодағы Ескі Чикаго университетінің (қазіргі Солтүстік-Батыс) заң факультетіне оқуға түсті. Ол 1870 жылы заң бакалаврын алды. Ол Америка Құрама Штаттарында заң факультетін бітірген алғашқы әйел болды. Бірақ, Иллинойс штатының заңы оны әйел болғандықтан штаттық адвокаттық алқаға қабылдамады. Оған жауап ретінде оның күйеуі Генри Кепли кәсіби мамандықтардағы жыныстық дискриминацияны тыйым салатын заң жобасын дайындады; ол 1872 жылы штаттық заңға айналды. Кепли заңгерлік практикадан гөрі әлеуметтік реформаға көбірек қызығушылық танытқандықтан, 1881 жылға дейін Иллинойс штатындағы адвокаттық алқаға түсуге өтініш бермеді, содан кейін оңай қабылданды. Ол сонымен қатар унитариандық діннің пасторы болды.

Реформатор

Кеплидің мұрасы заңгерлік тәжірибеде емес, оның сарттылыққа және әйелдердің сайлау құқығына деген құштарлығында болды. Оның сарттылыққа бағытталған күресі "Үміт тобы" атты жастар ұйымын құрумен басталды, ол Иллинойс штатының Эффингем аймағындағы жастарды алкогольге тәуелділіктің зияны туралы білім беруге арналған. Ол өзінің ұйымымен бірге ай сайын "Үйдің досы" атты сарттылық газетін шығарды, ол драм дүкендеріне (салондарға) және олардың клиенттеріне ашық шабуыл жасады. 1897 жылы ашуланған салон иесінің ұлы Кеплидің үйіне кіріп, оны атып өлтіруге тырысты, бірақ қателесіп, оның бір итінің аяғына оқ тигізді. Кеплидің ұлттық деңгейде танымал әйелдер қозғалысының белгілі тұлғалары Франсис Уиллард (Әйелдердің Христиандық сарттылық одағының, немесе WCTU) және Сьюзан Б. Энтонимен (Ұлттық Әйелдер Сайлау Құқығы қауымдастырығының негізін қалаушысы) байланысы, оған осы ұйымдарда ұлттық танымалдылық әкелді. Франсис Уиллард Кеплидің шақыруымен Эффингемдегі WCTU митингісіне қатысты. 1906 жылы күйеуі Генри қайтыс болғаннан кейін, қайғыға батқан Ада Кеплинің фермасына Уотсон мен Мейсон, Иллинойс аралығына көшіп барды (қазіргі Уайлдкэт Холлоу мемлекеттік орман деп аталады). Сол жерде Кепли өзінің өмірбаянын жазды, ол 1912 жылы жарық көрген "Ферма философы, махаббат тарихы" деп аталды. Кітапты Иллинойс штатының Тьютополис қаласындағы Ворман баспаханасында басып шығарды. Ол қазіргі Уайлдкэт Холлоу болып табылатын жер туралы былай деп жазады: "Менің фермам Мейсон ауылында, Эффингем округінде, Иллинойс штатында орналасқан. Онда жазық дала, жартасты төмендік және биік жерлер, сондай-ақ көптеген жайылымдар бар. Кішкентай Уабаш өзені мен Фулфер арнасы одан өтеді. Онда көптеген ағаштар, ұлы ескі ағаштар және жаңа өсіп келе жатқан ағаштар бар; сұлу шатқалдар, сұр ескі тастар, папоротниктер мен мүктер, жабайы гүлдер және мал мен басқа да жануарлар су ішетін су тоғандары, сонымен қатар ұлылық пен сұлулыққа деген сезімді күшейтетін нәрселер бар. Жоғарғы терезеден мен Уабаш өзенін кесіп өтетін сұр, көне жабық көпірді көре аламын, ол өткеннің естелігі, ал одан сәл әріде өзенді бұрынғы римдік акведук сияқты созылып жатқан, керемет бетонды Иллинойс орталық темір жолының үлкен аркалары бар – ескі мен жаңаның керемет контрасты."

Kepley's legacy was not in the practice of law, but rather in her passion for temperance and women's suffrage. Her temperance crusade centered around her establishment of the Band of Hope, a youth oriented temperance group, which focused on educating the youth of the Effingham, Illinois, area concerning the hazards of alcohol addiction. In conjunction with her organization, she also published a monthly temperance newspaper entitled The Friend of Home which openly attacked the dram shops (saloons) and their patrons. In 1897, an angered saloon keeper's son broke into Kepley's home and attempted to shoot her with a gun, but missed and shot one of her dogs in the foot. Kepley's association with nationally known women's movement icons Frances Willard (of the Woman's Christian Temperance Union or WCTU) and Susan B. Anthony (co founder of the National Woman Suffrage Association) gained Kepley national recognition in these organizations. Frances Willard attended a WCTU rally in Effingham at Kepley's request. Upon the death of her husband Henry in 1906, the bereaved Ada moved to the Kepley's farm between Watson and Mason, Illinois (now known as Wildcat Hollow State Forest). There, Kepley wrote her autobiography, entitled A Farm Philosopher, A Love Story (since edited and re published), which she published in 1912. The book was printed by Worman's Printery in Teutopolis, Illinois. Of the land that is now Wildcat Hollow she writes
My farm is in Mason township, Effingham County, Illinois. It has prairie, bottom and upland fields, and much pasture land. The little Wabash River and Fulfer Creek run through it. There is much timber on it, grand old trees, and trees coming on; lovely ravines with gray old rocks – and ferns and mosses and wild flowers and pools of water where the cattle and other stock drink, and things that minister to the sense and love of grandeur and beauty. From my upper window I can see the gray old covered wagon bridge, a relic of the past, that crosses the Wabash River, and just beyond that are the great arches of the magnificent concrete, Illinois Central Railroad bridge that stretch across the river like an old Roman Aqueduct – the old and new in sharp contrast.

Кедейлік пен өлім

Кейінгі бірнеше жыл ішінде ол сүйікті фермасынан айырылып, Эффингем қаласындағы шағын үйге көшіп кетуге мәжбүр болды. Кепли 1925 жылы Сент-Энтони еске алу ауруханасында қайтыс болды және күйеуі Генридің қасында Эффингемдегі Ок Ридж зиратына жерленген. Оның өмірінің соңғы жылдарындағы денсаулық және қаржылық қиындықтары, ол құлшынып күрескен мәселелердің аллегориясы болып табылады. Ол ұлттық әйелдер сайлау құқығы үшін күрестің толық нәтижесін көруге үлкермесе де, оның қозғалыстың бастапқы кезеңдеріне тигізген әсері АҚШ тарихындағы ең маңызды саяси жетістіктердің біріне – 19-шы түзетуге жол ашты.

Шығармалары

"Ферма философы", "Махаббат туралы хикая" Ада Х. Кепли, 1912