Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербиялық журналист Александар Тиянич (13 желтоқсан 1949 – 28 қазан 2013) – серб журналисі және 2004 жылдан 2013 жылға дейін Сербияның мемлекеттік радио-телевизиясының бас директоры. Ол мансап жолында Югославия СФР және Сербияда шығарылған жетекші газеттер мен журналдардағы белгілі колоннашы, бірнеше танымал телеарналардың бас редакторы, көрнекті серб саясаткерлеріне саяси кеңесші, сондай-ақ 1996 жылы Слободан Милошевич үкімет кезінде Мирко Марьянович басқарған үкіметте төрт ай бойы ақпарат министрі болды. Сербия қоғамында қарама-қарсы пікір тудырған тұлға Тиянич жылдар бойы көптеген жақтастар мен қарсыластарды жинады.
Serbian journalist
Aleksandar Tijanić (; 13 December 1949 – 28 October 2013) was a Serbian journalist and director general of the country's public broadcaster Radio—Television of Serbia from 2004 to 2013. During his career he was a star columnist for leading newspapers and magazines published in SFR Yugoslavia and Serbia, editor in chief of several prominent television stations, political advisor to prominent Serbian politicians, and Minister of Information for four months in 1996 in the government headed by Mirko Marjanović during the rule of Slobodan Milošević. A polarising figure in Serbian society, Tijanić gathered a great deal of admirers as well as enemies throughout the years.
Ерте өмір
Тиянич Югославия ФР-ындағы Джаковица қаласында дүниеге келген. Туған қаласындағы орта мектепті бітірген соң Белград университетінің Саяси ғылымдар факультетінде журналистиканы оқуға түсті. Бірақ оқуын аяқтаған жоқ.
Tijanić was born in Đakovica, FPR Yugoslavia. After finishing high school in his home town, he moved to Belgrade to study journalism at University of Belgrade's Faculty of Political Sciences. He did not complete his studies.
Журналистік мансап
1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында "Авто Свет" сияқты "Политика" басылымдарында жұмыс істегеннен кейін, ол NIN журналында ізделіс жолындағы жұмысқа орналасты, онда ол алдымен көлік туралы қосымшаға жазды, сосын редакциялық алқаға өсті. NIN-дегі жұмысы оған басқа да жоғары редакторлық лауазымдарға жол ашты. 1980 жылдардың ортасында ол "Интервью" журналының бас редакторы болды. Параллельді түрде, ол Хорватия, Словения және Босния мен Герцеговинадағы мерзімді басылымдарға материалдар жазды. 1987 жылдың қыркүйегінде Сербия Коммунистер Лигасының Орталық Комитетінің 8-ші сессиясынан кейін, бұл Сербияда Слободан Милошевичтің билікке келуінің ресми күні болды, Тиянич белградтық басылымдардағы барлық жазу мүмкіндіктерін жоғалтты және негізінен хорват газеттерінде жазуға көшті. Ол Сплитте шығатын "Nedjeljna Dalmacija" апталық газетіндегі саяси бағаны жазушы ретінде кеңінен танылды, ол оған "хорват журналистикасының алып есімі" деген лақап атты әкелді. "En Passant" деген тақырыптағы бағанында ол Югославия үкіметіне және жалпы коммунизмге қатысты сынды пікірлерін жиі білдірді – мұндайды хорват көктемінің күйреуінен кейін үнсіз қалған хорваттық әріптестері сирек батылдық танытты. Газеттің редакциялық саясатының өзгеруіне байланысты, оның бағаны жаңа хорват вице-президенті Антун Врдолякты тым сынға алғандықтан 1990 жылы тоқтатылды, бірақ Тияничке 1991 жылдың наурыз айының соңында соңғы мақала жазуға рұқсат берілді. "Nedjeljna Dalmacija" газетіндегі жұмысымен қатар, Тиянич хорват жаңалықтарына арналған "Danas" және "Start" журналдарына да материалдар жазды. Осыдан кейін, 1991 жылдың бірінші жартысында, ол Миряна Бобич Мойсилович пен Драган Бабичпен бірге "Umijeće življenja" ток-шоуының жүргізушілерінің бірі болды. Сараеводағы "Teatar Obala" театрында тікелей эфирде көрермендердің алдында түсірілген, еркін форматтағы бағдарлама жылдам түрде бүкіл елде танымал болды. Тиянич, басқалармен қатар, белгілі коммунистік диссидент Милован Джиласпен және сол кездегі Франьо Туджманның Хорват Демократиялық Одағының (HDZ) жоғары лауазымды шенеунігі, ал кейін Югославияның соңғы президенті болған Степан Месичпен есте қаларлық сұхбаттар жүргізді. Шоу 1991 жылдың мамыр айында күрт аяқталды, себебі СДС саяси партиясының қолдауымен келген мұсылман экстремистерінің тобы Тиянич пен Бобич Мойсиловичті серб оңшыл саясаткері Воислав Шешельдің сұхбатын түсіруге дайындалып жатқан күні линчтеуге тырысты. Белградқа оралғаннан кейін, 1991 жылдың маусымында Тиянич "Sportski žurnal" спорттық газетінде редактор болып жұмыс істеді. 1993 жылы Тиянич жақында іске қосылған "TV Politika" телеарнасының бағдарламалық директоры болды.
After working his way up during the late 1970s and early 1980s in Politika publications such as Auto Svet, he got a sought after job at NIN magazine, where he first wrote for the supplement on vehicles and eventually advanced to a position on the editorial board. His job in NIN was a springboard for other top editorial positions. In the mid 1980s he was editor in chief of Intervju, another weekly magazine from Politika AD family. In parallel, he wrote for periodical publications in Croatia, Slovenia, and Bosnia and Herzegovina. Following the 8th Session of the Central Committee of the League of Communists of Serbia in September 1987, which was essentially the official date of Slobodan Milošević's ascent to power in Serbia, Tijanić lost all of his writing engagements in the Belgrade publications and was thus reduced to mostly writing in Croatian papers. He became particularly well known as a political columnist writing for the Split based weekly newspaper Nedjeljna Dalmacija, which soon earned him the moniker of "the giant of Croatian journalism". In his column titled En Passant he often expressed views critical of the Yugoslav government and Communism in general something that his Croatian colleagues, silenced after the collapse of the Croatian Spring, seldom dared to do. His column effectively ended in 1990, following the shift in the newspaper's editorial policy as his column was deemed too critical of the new Croatian vice president Antun Vrdoljak, although Tijanić was allowed to write one last entry in late March 1991. Simultaneous to his Nedjeljna Dalmacija engagement, Tijanić also wrote for Croatian newsmagazines Danas and Start. In the meantime, during first part of 1991, he was part of the hosting trio on Umijeće življenja talk show along with Mirjana Bobić Mojsilović and Dragan Babić. Conceptualized as a free format taped in front of live theater audience at Sarajevo's Teatar Obala, the programme quickly gained country wide recognition and notability. Tijanić conducted memorable interviews with, among others, Milovan Đilas, notable communist dissident, and Stjepan Mesić, at the time high ranking official of Franjo Tuđman's Croatian Democratic Union (HDZ) and soon to become last president of SFR Yugoslavia's presidency. The show abruptly ended in May 1991 when a crowd of Muslim extremists mentored by the SDA political party attempted to lynch Tijanić and Bobić Mojsilović on the day when the interview with Serbian right wing politician Vojislav Šešelj was supposed to be taped. Coming back to Belgrade, Tijanić began an editing stint at Sportski žurnal sports daily in June 1991. In 1993, Tijanić became the head of programming at the recently launched TV Politika.
Дау
Милорад Улемек 2004 жылғы 1 мамырда Сербия премьер-министрі Зоран Джинджичтің қатылымен жасалған кісі өлтіруі үшін тұтқындалды. Улемек мемлекеттік түрмеге ауыстырылмас бұрын, ол Зоран Джинджичтің бірнеше саяси қарсыластарымен, соның ішінде Александр Тияничпен ресми емес кездесу өткізді. 2005 жылдың наурызында Белградта үкіметтік емес ұйым «Адам құқықтары жөніндегі заңгерлер комитеті» (YUCOM) Тияничті жеке тұлға және маман ретінде қарапайым қылмыскер ретінде жамандауға арналған «Slučaj službenika Tijanića» атты 200 беттен астам памфлет түріндегі кітап жариялады. Кітаптың мұқабасында Предраг Кораксич Коракстың саяси карикатурасы бейнеленген, онда Тиянич түрлі саяси партиялардың логотиптерін және түрлі елдердің туларын киген хамелеон ретінде көрсетілген. Кітап авторы нақты айтылмаған, бірақ Сербияның бұрынғы үкімет ресми өкілі Владимир Беба Поповичке «бұл басылымды жеке адамның мансабын фактілер негізінде көрсету үшін материал ұсынғаны үшін» алғыс айтылған. Тиянич «Slučaj službenika Tijanića» кітабының баспагерлерін 8,5 миллион динарға (~100 000 евро) сотқа берді. Ұзаққа созылған, оқиғаларға толы сот процесі мен бірнеше шағымнан кейін, 2009 жылдың қыркүйегінде Сербия Жоғарғы соты Тияничтің пайдасына шешім шығарып, YUCOM-ға оған 200 000 динар (~2 200 евро) төлеуді, сондай-ақ кітапты таратуды тоқтатуды және үкім туралы «Политика» газетінің беттерінде жариялауды бұйырды.
Milorad Ulemek was arrested on May 1 2004. for the assassination of Prime Minister of Serbia Zoran Đinđić. Before Ulemek was transferred to a state prison, he had an unofficial meeting with several political opponents of Zoran Đinđić, including Aleksandar Tijanić. In March 2005, an entire 200 plus page pamphlet type book named Slučaj službenika Tijanića solely devoted to denouncing Tijanić as a person and a professional was published in Belgrade by non governmental organization Lawyers' Committee for Human Rights (YUCOM). The book's cover features a political cartoon type drawing by Predrag Koraksić Corax, showing Tijanic as a chameleon wearing various political party logos and flags of various countries. The book's author is never mentioned explicitly although it thanks Vladimir Beba Popović, former Serbian government official, for "providing the material so that this publication remains a factual portrayal of an individual's career instead of revenge". Tijanić sued the publishers of Slučaj službenika Tijanića book for the amount of RSD8.5 million (~€100,000). Following a prolonged, incident filled process and several appeals, in September 2009, Supreme Court of Serbia ruled in Tijanić's favour ordering YUCOM to pay him RSD200,000 (~€2,200) as well as to cease distribution of the book and to issue a public proclamation about the verdict on the pages of Politika daily.
Жеке өмір
Ол үйленген және Стефан деген ұлы мен Зара деген қызы болған.
He was married and had son Stefan and daughter Zara.
Өлім
Тиянич 2013 жылғы 28 қазанда жүрек талмасынан қайтыс болды.
Tijanić died on 28 October 2013 from an apparent heart attack.