Қытайдағы корей этникалық тобы

Кіріспе

Этностық топ

Қытайдағы корейлер этникалық корейлерді, қытай ұлты барларды да, сондай-ақ Оңтүстік Корея және Солтүстік Корея азаматтары сияқты қытай ұлты емес адамдарды да қамтиды, олар Қытайда тұрады. Осы себепті, қытай ұлты немесе азаматтығы бар этникалық корейлер корей қытайлары, Жосеонжөк, Чосонжөк (контекст = солтүстік) деп аталады, ал Қытайдағы ресми атауы – Чаосяндзу. Олар Қытайдағы ресми түрде танылған 13-ші ірі этникалық азшылық тобы. Корей қытайларының көпшілігі Цзилинь провинциясының Янбьян және Чанбай аудандарында тұрады. Маңызды халықты Хэйлунцзян, Ляонин және Ішкі Монғолия автономды аймағында, ал Шанхайда үлкен экспаттар қауымдастығын кездестіруге болады. Оңтүстік Корея үкіметінің мәліметінше, 2023 жылы Қытайдағы қытай, Оңтүстік Корея және Солтүстік Корея азаматтығына ие корейлердің жалпы саны 2 109 727 адамды құрайды. Қытай үкіметі жүргізген халық санағы бойынша, этникалық корей қытайларының жалпы саны 1 702 479 адамды құрайды. Корея Республикасына жақсы экономикалық және қаржылық мүмкіндіктер үшін эмиграцияның жоғары деңгейі Қытайдағы олардың санының азаюына себеп болды. Керісінше, осы корей қытайларының 42% (шамамен 708 000) Кореяда қытай ұлтын сақтап отыр деп есептеледі. Олар Jaehan Joseonjok (재한조선족) немесе Zaihan Chaoxianzu деп аталады. Қытайдағы корейлер корей түбегінен тыс жерде тұратын корей халқының саны бойынша корей америкалықтарынан кейін екінші орында тұрады.

Терминология

Оңтүстік Кореяда соңғы жылдары осы демографиялық топты сипаттау үшін қолданылатын терминология көбірек құрамдас болып өзгерді. 2004 жылғы үкіметтік ережелерде "чжэоэ донпо" (hangul=재외동포) және "чунгук донпо" (hangul=중국동포) терминдерін пайдалану талап етіледі. "Чжэчжун Ханин" (hangul=재중한인) термині ұлттылығына қарамастан, Қытайдағы корейлерді сипаттау үшін ең дұрысы саналады. Сонымен қатар, Қытай ұлтына ие Қытайдағы корейлерді атау үшін "чосон чок" (хангул=조선족) термині жиі қолданылады. Бұл терминология Қытай материгінде басым қолданылатын және Қытай үкіметі бекіткен осы этникалық азшылықтың ресми атауы болып табылатын "Чаосяньцзу" терминімен үндеседі.

Тарих

Қытай мен Корея аралының географиялық жақындығының салдарынан, тарих бойында халықтардың көші-қоны үнемі болған. Дегенмен, Қытайдағы алғашқы этникалық корейлердің көп бөлігі ханьқытайлар, маньчжурлар және моңғолдарға сіңіп кеткен. Сондықтан, бүгінгі Қытайдағы этникалық корей халқының басым көпшілігі – жақында келген корейлердің ұрпақтары.

Ерте тарих

645-668 ж. аралығында Гогурё-Танг соғысы аяқталғаннан кейін, 200 000-нан астам гогурёлық тұтқын жеңімпаз Тан әскерлерімен Қытайдың Чанъань астанасына жеткізілді. Силла кезеңінен бастап 8-9 ғасырларда Шандоң түбегінің жағалауында Қытаймен сауда жасаған корей сауда орындары, сондай-ақ Хэнань мен Шандоң шекаралары арасындағы және Янцзы өзенінің төменгі ағысындағы Ұлы канал бойындағы сауда қалалары құрылды. Бұл корейлер Қытайда бұрыннан белгісіз болған экзотикалық тауарларды Кореяға (Силлаға) импорттады. Саудамен айналысқан басқа шетелдіктер сияқты, корейлер де Хуаян (Чжучжоу) қаласындағы Дэнчжоу, Янчжоу және Ляншуй секілді қалаларда арнайы аудармашылар мен шетелдіктерді басқарушылармен қамтамасыз етілді, бірақ корей саудагерлері көбінесе Оңтүстік Қытайдан жаңылды.

Ляо - Цин дәуірінің басына дейінгі кезең

Лио тарихының деректеріне сәйкес, кидандықтар Горё-Хитан соғысынан кейін Лионың 5 "аймағының" бірі – Чжунцзин жолында (中京道) Самхан округін құрды, соғыс тұтқындарын орналастыру үшін. Юань әулеті кезінде корейлер солтүстік қытайлықтар, кидандықтар және журчендермен бірге үшінші топқа, "Хань халқы" ретінде енді. Юань әулетіндегі корей қоныстары көбінесе соғысқа байланысты болды. 1233 жылы бұрынғы Горё сардары Хонг Бок жеңіліп, оның ізбасарлары Моңғолдарға бағынудан кейін Солтүстік-Шығыс Қытайдағы Ляонин провинциясының Ляоян және Шэньян аймақтарына көшті, және ол жердегі корей халқын басқаруға әкімшілік қызметке тағайындалды. Келесі жылдары тағы он мың шаңырау оның басқаруына берілді. 1266 жылы Горё патшалық отбасының мүшесі Ван Цзюнь (王綧) Моңғол империясына кепіл ретінде жіберілді. Онымен бірге 2000 Горё шаңырауы қазіргі Шэньян қаласына қоныстанды. Мин әулеті кезінде Қытайдағы корей халқының саны арта түсті. Ляодун жылнамасына сәйкес, корейлер мен журчендер Ляодунның жергілікті халқының 30% құрады. 1386 жылы Мин үкіметі корей халқының өсуін реттеу үшін Дуннинвэй (東寧衛) және Гуаннинвэй (廣寧衛) бекіністерін құрды. 15-шы ғасырдың ортасынан 16-шы ғасырдың басына дейін Ляодун түбегінде бейбітшілік пен гүлдену дәуірі болды. Дуннинвэй (東寧衛) сияқты аймақтарда этникалық азшылықтарға қатысты тиімді саясат жүргізілді. Көптеген корейлер осындай тиімді саясатты пайдалану үшін Корея түбегінен Солтүстік-Шығыс Қытайға көшіп келді. Алайда, Цзяньчжоу журчендерінің күші арта түскенде, корейлер Дуннинвэйден көшуге кірісті. 1537 жылға қарай Дуннинвэйдегі корей халқының саны 60%-ға азайды. Журчендер (1635 жылдан кейін маньчжурлар деп аталды) Кейін Цзинь (後金) мемлекетін құрғанда, журчендер мен корейлер арасындағы әскери қақтығыстар күшейді. Корея түбегіне екі рет шабуыл жасаған журчендер көптеген корейлерді тонап кетті. Осы журчендер тарапынан тұтқындалған корейлердің көпшілігі Сегіз туға жатқызылды немесе бай журчендерге шаруа немесе қызметші ретінде сатылды. Эрте Цин әулеті кезінде тұтқындалған корейлердің көпшілігі күштеп маньчжур немесе басқа ұлтқа айналдырылып, этникалық ерекшеліктерін жоғалтты. Бірақ осы тұтқындалған корейлердің 2000-ға жуық ұрпағы Хэбэй провинциясының Цинлун маньчжу автономиялық округінде, Ляонин провинциясының Гайчжоу және Бэньси округтерінде әлі де корейлік өзін-өзі анықтауын сақтап қалды. 1982 жылы Қытайдың үшінші ұлттық халық санағы кезінде осы 2000 этникалық корейге, жаңадан қабылданған Қытай үкіметі саясатына сәйкес, олардың өтініштері бойынша корей этникалық статусы қайта орнатылды.

According to records of History of Liao , Khitans set up a Samhan county, in Zhongjing Circuit (中京道), one of the Liao's 5 "circuits", after Goryeo–Khitan War to settle prisoners of wars. In the Yuan dynasty, Koreans were included along with Northern Chinese, Khitans and Jurchens in the third class, as "Han people". Korean settlements in the Yuan Dynasty were mostly war related. In 1233, former Goryeo commander Hong Bok won and his followers moved to the current day Liaoyang and Shenyang areas of Liaoning Province in Northeast China after his surrender to the Mongols during the Mongol invasions of Korea, and was offered an administrator position to take charge of Korean population there. In the next years, another ten thousand Goryeo households were brought under his administration. In 1266, Wang Jun (王綧), a member of the Goryeo royal family, was sent to the Mongol Empire as a hostage. There were 2,000 Goryeo households accompanying him and settling down in the current day Shenyang city. The Korean population in China surged during the Ming dynasty. According to Chronicles of Liaodong (遼東志), Koreans and Jurchens accounted for 30% of the total local population in Liaodong. In 1386, the Ming government set up the Dongningwei (東寧衛) and Guangningwei (廣寧衛) to settle the increasing Korean population. Between the mid 15th century and the early 16th century, the Liaodong Peninsula experienced a peaceful and prosperous era. Favorable policies were carried out towards ethnic minorities in areas like Dongningwei (東寧衛). Many Koreans moved from the Korean Peninsula to Northeast China to enjoy such favorable policies. However, as the rising power of Jianzhou Jurchens grew stronger and stronger, Koreans began to move out of Dongningwei. By 1537, the Korean population in Dongningwei had decreased by 60%. As Jurchens (known as Manchus after 1635) established the Later Jin (後金), military clashes between Jurchens and Koreans increased. During the two Jurchen invasions of the Korean Peninsula, they plundered large numbers of Korean people. Most of these Koreans captured by Jurchens were drafted as soldiers into the Eight Banners or sold to rich Jurchens as farm laborers or servants. Most of the captured Koreans in the early Qing dynasty were forcefully converted to Manchu or other ethnicities and lost their ethnic identities. But about 2000 descendants from these captured Koreans in Qinglong Manchu Autonomous County Hebei province, Gaizhou and Benxi County in Liaoning Province have still kept their Korean identity In 1982, during the third national population census of China, these 2,000 ethnic Koreans were restored their Korean ethnicity per their requests in accordance to the then newly issued Chinese government policy.

Қиң дәуірі

1677 жылы маньчжурлар Бэкду тауының, Ялу өзенінің және Тумен өзенінің солтүстігіндегі аймақты ата-бабаларының туған жерін сақтау аймағы деп белгілеп, корейлерге және маньчжур емес басқа ұлт өкілдеріне кіруді тиым салған. Жосон билеушілері Цин үкіметінің мәжбүрлеуімен корейлердің жабық аймақтарға өтуіне қарсы қатаң жазалар қолдануға көшкен. Осының салдарынан аймақтар адамсыз, қараусыз қалды. Бірақ, жақын жерде тұратын корейлер тыйым салынған жерге қауіп-қатерге бара жатып, женсень жинап, аң аулап, немесе егін өсірумен айналысты. 1740 жылы Цин үкіметі бұл тыйымды Солтүстік-Шығыс Қытайдың барлық аймағына таратып жіберді. Он тоғызыншы ғасырдың екінші жартысында маньчжурлардың аймақты жапқан 200 жыл ішінде Солтүстік-Шығыс Қытай халқы азайып, құлдырады. Осы мүмкіндікті пайдаланып, Ресей империясы бұл аймаққа енуге тырысты. 1860 жылы Цин үкіметі Пекин шартына қол қоюға мәжбүр болды және 1 миллионнан астам шаршы километр жерді Ресейге берді. Жағдайдың қысымына көніп, Цин үкіметі 1860 жылы Солтүстік-Шығыс Қытайдағы тыйымды, ал 1875 және 1881 жылдары Ялу және Тумен өзендері аймағындағы тыйымды алып тастады. 1860-1870 жылдары Корея түбегінің солтүстік бөлігінде бұрын-соңды болмаған табиғи апаттар орын алды. Сол кезде оңтүстіктегі шаруалар көтерілісі солтүстікке тарады. Сол алапат дүрмек кезінде көптеген корей босқындары Түмен мен Ялу өзендерінің сол жағалауына қоныс аударды. 1879 жылы Тунхуа, Хуайрен, Куандиан, Синьбин аудандарындағы 28 ауылда 8722 корей шаңырауы тұрды, олардың жалпы саны 37 мыңнан асты. 1881 жылы Цин үкіметі фермерлерді тартып, жерді өңдеу үшін арнайы бюро құрды және Түмен өзенінің солтүстігіндегі 700 шаршы километрлік 45 шаршы километрлік аумақты корей фермерлері үшін арнайы егіс алқабы ретінде белгіледі. Цин үкіметі 20 ғасырдың басында корей эмигранттарын басқаруды күшейтті. Корей эмигранттары маньчжур үкіметінің талап еткен киім үлгісін, мысалы, қара шашты (queue) киюді қабылдап, Цин үкіметіне салық төлесе, жер иелігіне ие болатын. Бірақ, көптеген корей эмигранттары ресми киім талаптарын дискриминациялық ассимиляция саясаты деп санады. 1910 жылы Қытайдағы корей эмигранттарының саны 260 мыңға жетті, олардың шамамен 100 мыңы қазіргі Янбьян корей автономиялық облысында тұрды.

In 1677, Manchus sealed the area north of Baekdu Mountain, Yalu River, and Tumen River as a conservation area of their ancestors' birthplace, and prohibited Koreans and people of other non Manchu ethnicities from entering the area. The Joseon rulers were also forced by the Qing government to implement harsh penalties to prevent Koreans from entering the sealed areas. As a result, the areas became deserted with no human settlements. But there were still Koreans living nearby who took the risk to collect ginseng, hunt animals, or cultivate agricultural products in the prohibited area. In 1740, the Qing government extended the ban to the whole Northeast China region. During the second half of the nineteenth century, Northeast China increasingly became depopulated after 200 years of Manchus' closure to the region. The Russian Empire meanwhile seized the opportunity to encroach on this region. In 1860, the Qing government was forced to sign the Convention of Peking and ceded more than 1 million square kilometers to the Russians. Pressed by the situation, the Qing government lifted the ban on Northeast China in 1860 and lifted the ban on the Yalu River and Tumen River area in 1875 and 1881 respectively. During the years between 1860 and 1870, several unprecedented natural disasters struck the northern part of the Korean Peninsula. Meanwhile, peasant revolts in the south spread to the north. Large numbers of Korean refugees moved to the north banks of the Tumen and Yalu rivers during those turbulent times. In 1879, there were 8722 Korean households living in 28 villages in Tonghua, Huairen, Kuandian, Xinbin areas, with a total population of more than 37,000. In 1881, the Qing government established a special bureau to recruit farmers to cultivate the land and allocated the 700 by 45 square kilometer area north of the Tumen River as the special farming areas for Korean farmers. The Qing government strengthened the management of Korean emigrants during the start of the 20th century. Korean emigrants were able to obtain land ownership if they were willing to adopt the dress codes required by the Manchu government, such as the Queue hairstyle, and pay taxes to the Qing government. However, most of the Korean emigrants considered that official dress codes were a discriminatory policy of assimilation. By 1910, the number of Korean migrants in China reached about 260,000, with around 100,000 of them living in the current day Yanbian Korean Autonomous Prefecture.

Қытайдың солтүстік-шығысындағы күріш алқаптарын дамыту

Қазіргі заманда Қытайдың солтүстік-шығысында күріш далаларының дамуы корей эмигранттарының күріш өсіруімен тікелей байланысты болды. Корей эмигранттары 1848 жылдың өзінде Хун өзені аңғарында күріш өсіруге тырысқан. 1861 жылы Дандаң аймағындағы корей шаруаларының тәжірибесі сәтті аяқталды. 1875 жылы корей фермерлері Ляонин провинциясының Хуанрен аймағындағы батпақты жерлерде күріш өсіруде жетістікке жетті. Янбян аймағында күріш өсіру 1877 жылы басталды. Күріш далаларының өсуі корей фермерлерінің Қытайдың солтүстік-шығысында суару жобаларын одан әрі дамытуына әкелді, олар күріш далаларын суару үшін көптеген суарналар салды. 1906 жылдың маусым айында 14 корей фермері Янбянда ең алғашқы суару жүйесін салды. Салынған суарналардың жалпы ұзындығы 1,3 километрден асып, 33 гектар күріш даласын суарды. 1914 жылдың 3 наурызында жаңадан құрылған Қытай Республикасы Солтүстік-Шығыс Қытайда жерді игеруді ынталандыру мақсатында жарлық шығарды. Сол жылы Мукден провинциясының су басқармасы корей эмигранттарын Хун өзенінің суын пайдаланып, Мукден маңындағы күріш далаларын дамытуға шақыра бастады. 1916 жылы Цзилинь провинциясының жергілікті үкіметі орталық Ауыл шаруашылығы және Сауда басқармасына корей иммигрант фермерінің күріш өсіру ережелері туралы құжатты ұсынды. Басқарма мақұлдағаннан кейін Цзиньлин провинциясы күріш өндірісін дамытуға кірісті. Хан қытайлық фермерлер күріш өсіруді үйрену үшін корей эмигранттарын жалдауға кірісті. 1917 жылы Мулингтегі корей фермерлері қысқа мұздақсыз кезеңде күріш өсіру мәселесін шешті. Содан кейін күріш шаруашылығы тез арада Мудан өзені, Мулинг өзені және Майи өзені бассейндерінің солтүстік аймағына дейін кеңейді. 1921-1928 жылдар аралығында Қытайдың солтүстік-шығысындағы күріш далаларының жалпы ауданы 48 000 гектардан 125 000 гектарға дейін өсті, оның 80% астамын корей фермерлері дамытты немесе өсірді. 1933 жылы корей фермерлері Амур өзені бойындағы Айхуй және Сунке аймақтарында күріш өсіруде табысқа жетті, бұл 50-ші солтүстік ендіктің солтүстігінде күріш өсірудің әлемдік рекордын бұзды. 1934 жылы корей халқы Солтүстік-Шығыс Қытайдың жалпы халқының тек 3,3% құрады, бірақ ондағы күріш өнімінің 90,1% өндірді.

The development of paddy fields in Northeast China during the modern era was related to rice cultivation by Korean emigrants. Korean emigrants attempted to cultivate rice in the Hun River valley as early as 1848. The experiment by Korean farmers in the Dandong region was successful in 1861. In 1875, Korean farmers also succeeded in cultivating rice in the wetland of Huanren region in Liaoning province. The cultivation of rice in Yanbian region began in 1877. The growth of paddy fields brings the further development of irrigation projects in Northeast China by Korean farmers, who built numerous watering canals to irrigate paddy fields. In June 1906, 14 Korean farmers built the earliest irrigation system in Yanbian. The total length of canals built exceeded 1.3 kilometer, irrigating 33 hectare of paddy fields. On 3 March 1914, the newly established Republic of China issued a decree aimed to encourage land development in Northeastern China. In the same year, the water bureau of the Mukden province began to recruit Korean emigrants to use the water from Hun River to develop paddy fields near Mukden. In 1916, the local government of Jilin Province submitted a paddy field farming specifications document of a Korean immigrant farmer to the central Agriculture and Business Administration. After receiving the administration's approval, Jinlin Province started to promote rice production. Han Chinese farmer began to hire Korean emigrants to learn how to grow rice. In 1917, Korean farmers in Muling solved the problem of how to grow rice in regions with short frost free period. Rice farming thereafter quickly expanded to the further north region of Mudan River, Muling River and Mayi River basins. Between 1921 and 1928, the total areas of paddy fields in Northeast China increased from 48,000 hectare to 125,000 hectares, more than 80% of these rice fields was developed or cultivated by Korean farmers. In 1933, Korean farmers succeeded in growing rice in Aihui and Xunke area along Amur River, breaking the world record of growing rice north of the 50th parallel north. In 1934, Korean population accounted for only 3.3% of Northeast China's total population, but produced 90.1% of the rice outputs there.

Кореяны жапондықтар басып алған кезде

1910 жылы Кореяны жапондықтар басып алғаннан кейін мыңдаған корейлер жапон үкіметінен қашу үшін Солтүстік-Шығыс Қытайға және Қытайдың басқа да аймақтарына қашты. Көптеген корей тәуелсіздік қозғалысының белсенділері мен ұйымдары Солтүстік-Шығыс Қытайда базалар немесе әскери оқу орындарын құрып, корей халқын ұйымдасқан түрде сол жерге көшірді. 1919 жылы 1 наурыз қозғалысына жапондықтардың жақсылықсыз жауабынан кейін Қытайға корейлердің көші-қоны ең жоғары деңгейге жетті. 1920 жылы Солтүстік-Шығыс Қытайдағы корейлердің жалпы саны 457 400-ден асты. 1910–1934 жылдары Кореяның генерал-губернаторы жүргізген жер кадастрлық сараптамалары мен күріш өндірісін арттыру жоспарлары мыңдаған мұқтаж корей шаруаларын жерлерінен айырды немесе банкротқа ұшыратты. Ауылдық халықты жұмыспен қамтуға жеткілікті ірі қалалық өнеркәсіп болмағандықтан, жапондықтар осы корей шаруаларын Солтүстік-Шығыс Қытайға көшіруді бастады. Сонымен қатар, жаңадан құрылған Қытай Республикасы Солтүстік-Шығыс Қытайда жерді игеруді қолға алды. Бұл жапон халқының көші-қон саясатына қолайлы жағдай жасады. Қытай үкіметі 1914 жылдың 3 наурызында ұлттық далаларды дамыту туралы жарлық шығарғаннан кейін, Мукден провинциясының су басқармасы Хун өзенінің суын пайдалана отырып, Мукден маңындағы күріш алқаптарын дамыту үшін корей эмигранттарын жұмысқа алды. Корей шаруалары Солтүстік-Шығыс Қытайда күрішті ірі көлемде өсіруде табысқа жеткендіктен және Жапонияда күріш бағасы жыл сайын өсіп келе жатқандықтан, жапондықтар жыл сайын Солтүстік-Шығыс Қытайдағы күріш алқаптарын көбейтіп, күріш өсіру үшін корей эмигранттарын жұмысқа алды. Солтүстік-Шығыс Қытайдағы Фэнтиан тобы жапондықтармен күрделі қарым-қатынаста болды. Олар кейде жапондықтармен ынтымақтасып, кейде олармен келіспейтін. Корей эмигранттарын бақылау үшін күресу үшін Фэнтиан тобы корей эмигранттарын Қытай азаматтығына қабылдауға көндіруге немесе мәжбүрлеуге тырысты. Бірақ көптеген корей эмигранттары мұндай саясатты қытай билігінің оларды ханьқытайларға ассимиляциялау әрекеті деп қарады. 1930 жылдың қыркүйегінде корей эмигранттарының қытай үкіметтеріне сенімсіздігін түсінген Жиньлин провинциясының төрағасы Чжан Цуосян корей эмигранттарын натурализациялауға шақыру саясатын жүргізді. Жапондықтардың корей эмигранттарын Солтүстік-Шығыс Қытайға ену құралы ретінде пайдалануына жол бермеу үшін қытай үкіметі корей иммигранттарының мектептерін өзінің ұлттық білім беру жүйесіне енгізуге тырысты, корей мектептеріне инвестицияларды жыл сайын арттырып, корей эмигранттарына жапондық ықпалды әлсіретті. 1921 жылы Цзиньлин провинциясы жергілікті корей мектептеріне жылдық инвестициясын төрт есеге арттырды, бұл 1920 жылдың қазанында жапондықтардың корейлерді қырғынға ұшыратуы (間島慘變) кезінде келген зиянды өтеу үшін жасалды. Жапондықтар көбінесе өздерінің ықпал ету аймағын кеңейту үшін корей эмигранттарын қорғауды сылтау ретінде пайдаланғандықтан, қытай үкіметі мен халқының корей эмигранттарына деген көзқарасы 1920 жылдың ортасынан кейін, әсіресе Танака ескертпесі мен Ванпаошан оқиғасы жарияланғаннан кейін өзгерді. Корей эмигранттары бұрын Қытайда тәуелсіз белсенділер ретінде қарастырылса, енді олар жапондық шабуылдың алғы шебі ретінде қарастырылды. Жергілікті қытайлықтар мен корей эмигранттары арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды. Қытай үкіметі 1925 жылдың 11 маусымында жапондықтарға Солтүстік-Шығыс Қытайдағы корей тәуелсіз белсенділерінен арылуға көмектесу үшін жапон үкіметімен келісімге келгеннен кейін, Фэнтиан тобы осы келісімді корей эмигранттарын қуу және қудалау үшін пайдаланды, сондай-ақ натурализацияланбаған корей эмигранттары өңдеген жерлерді қайтарып алуды немесе оларға қосымша шектеулер қоюды бастады. Алайда, натурализацияланған корей эмигранттары ауыл шаруашылығы жерлеріне иелік ету құқығын сақтап қалды. Осы жағдайларға байланысты Солтүстік-Шығыс Қытайдағы корей эмигранттары натурализациялану және жергілікті автономияны белсенді түрде іздеу туралы консенсусқа келді. Жапондықтарға қарсы көптеген корей ұйымдары корей эмигранттарын қорғау үшін шаралар қабылдады және жергілікті қытай үкіметтерін уступелер жасауға немесе келісімге келуге мәжбүрледі. 1928 жылы Хуангутун оқиғасынан кейін Чжан Сюэлян Бейян үкіметінің туын Солтүстік-Шығыс Қытайда Қытай Республикасының туымен ауыстырды. Көптеген корей тәуелсіз ұйымдары осы мүмкіндікті пайдаланып, Солтүстік-Шығыс Қытайдағы корей эмигранттарын қытай азаматтығына өтініш беруге шақырып, ынталандырды. 1928 жылдың 10 қыркүйегінде Солтүстік-Шығыс Қытайдағы корей эмигранттары "Корей туысқандық қауымдастығы" (韓橋同鄕會) корей автономиялық ұйымын құрды. Сәуір айында "Корей туысқандық қауымдастығының" жетекшісі Чхве Донву Нанкинге барып, корей эмигранттарының натурализациясы және автономиясы туралы әртүрлі мәселелер бойынша Ұлттық үкіметпен келіссөздер жүргізді. Бұл келіссөздер корей эмигранттарының натурализация процесін жеңілдетуге көмектесті, бірақ корей автономиясын құруға жеткізбеді. 1931 жылы Жапония Мукден оқиғасын ұйымдастырып, күшпен Солтүстік-Шығыс Қытайға басып кірді, содан кейін Маңчжоу-Го деген қуыршақ мемлекет құрды. 1936 жылдың 14 қыркүйегінде жапондықтар арнайы ұйым (滿鮮拓殖會社) құрып, корей шаруаларын Солтүстік-Шығыс Қытайға жоспарлы түрде көшіруді бастады. 1945 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен Жапония капитуляциялаған кезде, Солтүстік-Шығыс Қытайда 2,16 миллионнан астам корей эмигранттары тұрды. Олардың шамамен 700 000-ы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Кореяға оралды. 1947 жылы корей эмигранттарының саны 1,4 миллионға дейін азайды, олардың көп бөлігі коммунистік партия бақылауындағы аумақтарда тұрды, ал Куоминтаң бақылауындағы аумақтарда 100 000-нан аз адам тұрды.

After the Japanese Occupation of Korea in 1910, thousands of Koreans fled to Northeast China and other regions of China to escape Japanese rule. Many Korean independence movement activists and organizations established bases or military training schools in Northeast China and move Korean people there in an organized way. In 1919, after the Japanese crackdown on March 1st Movement, Korean migration to China reached a peak. In 1920, the total number of Koreans in Northeast China exceeded 457,400. During 1910–1934, cadastral land surveys and rice production promotion plans carried out by Governor General of Korea forced thousands of disadvantaged Korean farmers to lose their land ownership or go to bankruptcy. Since there were no large enough urban industry to absorb these redundant rural population, the Japanese started to migrate these Korean farmers to Northeast China. At the same time, the newly established Republic of China was promoting land developments in Northeast China. This offered a favorable condition for the Japanese population migration policy. After the Chinese government issued the national wild land development decree on 3 March 1914, the water bureau of Mukden Province began to hire Korean emigrants to develop paddy fields near Mukden using the water from Hun River. Since Korean farmers had succeeded in growing rice in Northeast China in large scale and the price of rice in Japan kept climbing every year, the Japanese started to increase their paddy fields in Northeast China each year and hire Korean emigrants to grow rice. The Fengtian clique in Northeast China maintained a complicated relationship with the Japanese. They sometimes cooperated with the Japanese and sometimes were at odds with them. To fight for the control of Korean emigrants, the Fengtian clique attempted to persuade or force Korean emigrants to become naturalized citizens of China. But most Korean emigrants considered such policies as Chinese authority's attempt to assimilate them into Han Chinese. In September 1930, realizing that Korean emigrants had little trust in Chinese governments, the Chairman of Jinlin Province Zhang Zuoxiang instead carried out policies to encourage Korean emigrants to become naturalized. To prevent the Japanese from using Korean emigrants as a tool of infiltration into Northeast China, the Chinese government also tried to put Korean immigrants' schools into its own national education system, increasing investments on Korean schools annually to sever the Japanese influence on Korean emigrants. In 1921, Jinlin province quadrupled its annual investments on local Korean schools to repair the damages during the Japanese massacre of Koreans (間島慘變) in Oct. 1920. As the Japanese often used the excuse of protecting Korean emigrants to enlarge their sphere of influence in Northeast China, the views of Chinese government and people towards Korean emigrants changed after the mid of 1920, especially after the exposure of Tanaka Memorial and the Wanpaoshan Incident. Korean emigrants used to be considered as independent activists in China, but now they were generally considered as the vanguard of Japanese invasion. Relationship between local Chinese and Korean emigrants became tense. After the Chinese government signed the treaty with the Japanese government on 11 June 1925 to assist the Japanese get rid of Korean independent activists in Northeast China, the Fengtian clique began to use this treaty to expel and persecute Korean emigrants and began to take back the farm lands cultivated by non naturalized Korean emigrants or put on more restrictions. Naturalized Korean emigrants, however, continue to have the rights to own farm lands. Under these circumstances, Korean emigrants in Northeast China began to have the consensus of becoming naturalized and actively seeking local autonomy. Many anti Japanese Korean organizations took measures to protect Korean emigrants and negotiated local Chinese governments into making concessions or acquiescence. In 1928, Zhang Xueliang replaced the Beiyang government flag in Northeast China with Republic of China's flag, after the Huanggutun incident. Many Korean independent organizations seized this good opportunity to encourage Korean emigrants in Northeast China to apply for Chinese citizenship. On 10 September 1928, Korean emigrants in Northeast China established the Korean autonomy organization "Korean Fellow Association" (韓橋同鄕會). In April, the leader of Korean Fellow Association Cui Dongwu went to Nanjing and hold negotiations with the Nationalist government on various issues about Korean emigrants' naturalization and autonomy. These negotiations helped to facilitate the naturalization process for Korean emigrants, but failed in establishing Korean autonomy. In 1931, Japan staged the Mukden Incident and invaded Northeast China by force, then established a puppet state called Manchukuo. On 14 September 1936, the Japanese set up a special organization (滿鮮拓殖會社) and began to migrate Korean farmers to Northeast China in a planned systemic way. In 1945, when Japan surrendered at the end of World War II, there were more than 2.16 million Korean emigrants living in Northeast China. Among them, about 700,000 returned to Korea after the end of World War II. In 1947, the number of Korean emigrants decreased to 1.4 million, most of them living in the communist party controlled areas, only less than 100,000 living in the Kuomintang controlled areas.

Жапонға қарсы күрес

1919 жылы 13 наурызда Кореядағы 1 наурыз қозғалысынан кейін, Янбиандағы 300 мыңға жуық корей Лонцзиндегі Руидиан шалғысына жиналып, жапондықтарға қарсы наразылық білдірді және 1 наурыз қозғалысына қолдау көрсетті. Бұл Янбианда жапонға қарсы өткен алғашқы ірі халықтық демонстрация. Митингте Янбиан корейлері жазған тәуелсіздік декларациясы оқылды. Кейін көпшілік жапон консулдығына қарай шеру тартты, жапонға қарсы ұрандар айтып, Тэгукги мен плакаттарды көтеріп жүрді. Жапондықтар мен Фэнтянь тобының әскерлері жапон консулдығының батыс қақпасының жанында демонстрацияны тоқтатты. Демонстранттарға оқ атылды. Нәтижесінде 19 адам қаза тауып, 48-і жараланды, 94-і тұтқындалды. 13 наурыздан 1 мамырға дейін Қытайдың Солтүстік-Шығысындағы 15 ауданда 73 жапонға қарсы корей митингісі өтті. Бұл демонстрацияларға барлығы 100 мыңнан астам адам қатысты. 1920 жылы маусымда Хонг Бём До басқарған корей тәуелсіздік күрескерлері Ванцин округінде Жапон императорлық армиясымен алғашқы қарулы шайқасқа түсті, оның салдарынан 100-ден астам жапон әскері қаза тапты. Бірнеше айдан кейін Янбианда "Гандо қырғыны" болды. Жапон армиясы 15 мың корейді өлтіріп, 3500-нен астам үйді, 95 мектепті, 19 шіркеуді және шамамен 25 мың килограмм астықты жойды. 1920 жылдың 21-26 қазаны аралығында Ким Чва Чин, Ли Бём Сок және Хонг Бём До басқарған Корей азаттық армиясының біріккен күштері Хелоңда Жапон императорлық армиясына қарсы Циншанли шайқасын жүргізді. Жергілікті корей тұрғындары Корей азаттық армиясына маңызды көмек көрсетті. 1930 жылдары Қытайдағы көптеген корейлер Қытай Коммунистік партиясы басқарған жапонға қарсы күштерге қосылды. 1932 жылдың маусым айында корей көшбасшысы Ли Хунгуан Солтүстік-Шығыс Қытайда Жапонияға қарсы еріктілер армиясының (磐石工農義勇軍) бірін құрды. Оның көп бөлігі Қытайдағы корей этникалық тобынан құралды. Кейін Ли Солтүстік-Шығыс жапонға қарсы біріккен армияның маңызды мүшесіне айналды. Солтүстік-Шығыс жапонға қарсы біріккен армияның 11 армия дивизиясының ішінде корейлер 1-ші, 2-ші, 3-ші және 7-ші армия дивизияларындағы жалпы саннің жартысын құрады. 14 жыл бойы жапондықтарға қарсы күрескен Солтүстік-Шығыс жапонға қарсы біріккен армиясы 183,7 мың жапон әскерін жойды.

On 13 March 1919 shortly after the March 1st Movement in Korea, around 300,000 Koreans in Yanbian rallied on the Ruidian meadow in Longjing to protest against the Japanese and demonstrate supports for the 1 March Movement. This is the first massive grassroot anti Japanese demonstration in Yanbian. A declaration of independence drafted by Yanbian Koreans was read out at the rally. The crowd then marched towards the Japanese consulate in Longjing, chanting anti Japanese slogans and waving Taegukgi and placards. The crowd was stopped by Fengtian clique soldiers and Japanese police near the west gate of the Japanese consulate. Bullets were fired towards the demonstrators. 19 people were killed, 48 injured and 94 arrested. From 13 March to 1 May, a total of 73 anti Japanese Korean rallies broke out in 15 counties in Northeast China. The total number of people participated in these demonstrations exceed 100,000. In June 1920, the Korean independence fighters led by Hong Beom do engaged the first armed force combat with the Imperial Japanese Army in Wangqing County, killing more than 100 Japanese soldiers. This led to the "Gando massacre" a few months later in Yanbian. The Japanese army killed 15,000 Koreans and destroyed more than 3,500 houses, 95 schools, 19 churches and nearly 25,000 kg grains. Between 21 and 26 October 1920, the combined Korean Liberation Army forces led by Kim Chwa chin, Lee Beom seok and Hong Beom do fought the Battle of Qingshanli against Imperial Japanese Army in Helong. Local Korean residents provided vital supports for the Korean Liberation Army. In the 1930s, many Koreans in China joined the Anti Japanese forces led by the Chinese Communist Party. In June 1932, Korean leader Li Hongguang established one of the earliest Anti Japanese Volunteer Armies (磐石工農義勇軍) in Northeast China. Most of its members were ethnic Koreans in China. Li later became a Key member of The Northeast Anti Japanese United Army. Among the 11 army divisions of the Northeast Anti Japanese United Army, Koreans accounted for half of the total number in the 1st, 2nd, 3rd and 7th army division. During the 14 years of fight against the Japanese, Northeast Anti Japanese United Army killed 183,700 Japanese soldiers.

Қытай Азамат соғысының қайта басталуы (19461949)

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Гоминьдан әскерлері Солтүстік-Шығыс Қытайды Кеңес Қызыл Армиясынан басып алды. Гоминьдан бастапқыда кореялықтар мен жапондықтарға қатысты бірдей саясатты жүргізіп, кореялықтардың мүлігін тәркіледі және кореялық эмигранттарды елдеріне қайтарып жіберді. Бірақ кореялық шаруалар Солтүстік-Шығыс Қытайдағы күріш өндірісінде маңызды рөл атқарғандықтан, Корея Республикасының Уақытша үкіметінің араласуынан кейін Гоминьдан Қытайдағы кореялықтарға қатысты осы қатал саясатын тоқтатты, тіпті күріш өндірісінің төмендеуіне жол бермеу үшін кореялық шаруаларды Қытайда қалуға көндіру шараларын қабылдады. Гоминьданнан өзгеше, Қытай Коммунистік партиясы Қытайдағы кореялықтарға өте жақсы қарым-қатынас жасады. Кореялықтар мен Қытай коммунистерінің арасында ұзақ жылдарға созған достық байланыс болды. Кореялықтар Нанчан және Гуанчжоу көтерілістеріне қатысып, Қытай Коммунистік партиясының армиясын құруға және Цзиньгань тауларында Қытай Қызыл Армиясының базасын құруға үлес қосты. Қытай Коммунистік партиясы Қытайдағы кореялықтарды жапон империализмі мен Қытайдағы феодалдық соғыс лордтарының құрбандары санайтын, қысымға ұшыраған және қанауға түскен халықтың бір бөлігі деп есептеді, сондай-ақ жапон империализмі мен феодалдық соғыс лордтарына қарсы күресте сенімді серік деп қарады. 1928 жылдың шілдесінде Қытай Коммунистік партиясы 6-шы Ұлттық конференциясында Қытайдағы кореялықтарды Қытайдың этникалық азшылықтарының бірі ретінде ресми түрде мойындады. Қытайдың Солтүстік-Шығысына жапондықтардың басып кіруінен кейін коммунистер мен Қытайдағы кореялықтар арасындағы ынтымақтастық күшейді және кореялықтардың коммунистер арасындағы әлеуметтік мәртебесі арта түсті. Қытай коммунистері кореялықтарға өз еріктерімен Қытай азаматы болуды таңдауға мүмкіндік берді және оларға мұндай шешім қабылдау үшін жеткілікті уақыт пен мүмкіндіктер ұсынды. 1946 жылдың наурыз айында Солтүстік-Шығыс Қытайда жапондықтар мен бай қытайлардың және кореялықтардың иелігінде болған жерлерді бөлу арқылы жер реформасы басталды. Қытайдағы кореялық шаруалар басқа қытай шаруалары сияқты егістік жер алды. 1947 жылдың қазан айынан бастап жер реформасы бүкіл елге тарады. Азаттық соғысы кезінде Солтүстік-Шығыс Қытайдан 63 000 кореялық Халықтық азаттық армиясына қосылды, 100 000-нан астам адам жергілікті әскери күштерге қатысты, ал жүздеген мың адам логистикалық қолдау көрсетті. Төртінші далалық армияның 164-ші, 166-шы және 156-шы полктерінің көп бөлігі кореялықтардан тұрды. Олар Чанчуньді қоршауға алу, Сипинг шайқасына, Ляошен науқанына қатысып, содан кейін Хайнань аралы науқанына дейін күресті.

After the end of Second World War, Kuomintang forces took over the Northeast China from the Soviet Red Army. The Kuomintang initially implemented similar policies towards both Korean and Japanese people, impounding or confiscating Korean properties and repatriating Korean emigrants. Since Korean farmers played important roles in rice production in Northeast China, the Kuomintang revoked this hostile policy towards Koreans in China after the intervention of Provisional Government of the Republic of Korea and even took measures to persuade Korean farmers to stay in China to prevent possible declines in rice production in Northeast China. In contrast to the Kuomintang, the Chinese Communist Party had been very friendly towards Koreans in China. Koreans had a long history of friendship with the Chinese communists. Koreans participated in both the Nanchang Uprising and Guangzhou Uprising, and contributed to the establishment of the Chinese Communist Party's army and the base of the Chinese Red Army in the Jinggang Mountains. The Chinese Communist Party considered Koreans in China as the same class of people in China who were oppressed and exploited by both the Imperial Japanese and feudal warlords in China, and a reliable source of support in the fight against the Imperial Japanese and feudal warlords. In July 1928, the Chinese Communist Party officially included Koreans in China as one of the ethnic minorities of China on its 6th National Conference. After the Japanese invasion of Northeast China, cooperation between the communists and Koreans in China strengthened and the social status of Koreans among the communists rose to new heights. the Chinese Communists let the Koreans choose whether to voluntarily become Chinese citizens and left them ample time and options to choose. In March 1946, Northeast China started the Land Reform Movement, allocating the land formerly occupied by the Japanese or rich Chinese and rich Koreans. Korean farmers in China received farmland just as other Chinese farmers did. From October 1947, the land reform was expanded to nationwide. During the War of Liberation, 63,000 Koreans from Northeast China joined the People's Liberation Army, more than 100,000 joined local military forces and hundreds of thousands participated logistics supports. Soldiers in the 164th, 166th and 156th of the Fourth Field Army are mostly Koreans. They participated in the Siege of Changchun, Battle of Siping, Liaoshen Campaign, then continued to fight as far as in the Hainan Island Campaign.

1949 жылдан бастап

1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Қытайдағы корейлер Чжунхуа миндзудың ресми мүшелерінің бірі болды. Қытайдағы корейлердің жалпы саны 1,1 миллионға жетті, олардың 47,6 пайызы Янбианда тұрады. 1949 жылдың қыркүйегінде Янбиандағы Қытай Коммунистік партиясының төрағасы және жергілікті сарапшысы Чжу Дехай Қытай Халық Саяси Кеңес Конференциясының (ХСКК) алғашқы пленум отырысына 10 этностық азшылықтың бірі ретінде қатысты және Қытайдағы корейлердің өкілі ретінде ХСКК құрылуына қатысты. Ол сондай-ақ Қытай Халық Республикасының құрылуының салтанатты жиынына қатысты. 1950 жылы Корея соғысы басталғаннан кейін Қытайдағы жас корейлер Қытай Коммунистік партиясының шақыруына жауап ретінде Халықтық ерікті армиясына белсенді түрде қосылды. Бұл екі тілді сарбаздар Кореядағы жергілікті тұрғындармен байланыс жасау арқылы қытай сарбаздарына құнды көмек көрсетті, сондай-ақ әскерге қосымша күш берді. Жао Наньцзи және Ли Йонгтай соғысқа қатысқан ең танымал корей тұлғаларының екеуі. Лонцзиндегі корейлер «Янжи Джет» атты қайырымдылық акциясын ұйымдастырды. АҚШ-тың Солтүстік Кореяны бомбалау салдарынан туған ауыр зардаптардан кейін Янбиандағы корейлердің жинаған ақшасы 6,5 әскери ұшақтың құнына тең болды, шамамен 1,5 миллион корей қаза тапты. 1952 жылдың 3 наурызында Янбиан ресми түрде Корей автономиялық аймағы деп жарияланды және Чжу Дехай алғашқы төраға болып тағайындалды. 1954 жылдың 20 шілдесінде Янбианда Халық Конгресінің бірінші сессиясы өтті. 1955 жылдың сәуір айында Қытай Халық Республикасының бірінші Конституциясына сәйкес «Янбиан Корей автономиялық аймағы» «Янбиан Корей автономиялық облысы» болып қайта аталды және Чжу Дехай алғашқы төраға болып тағайындалды. Джулия Ловеллдің сөзін келтірсек, «Янбианның шекаралық қаласында оқиғалар қорқынышты жағдайға жетті, Қытайдан КХДР-ға баратын жүк пойыздары Мәдени революция шайқастарында қаза тапқан корейлердің мәйіттерімен толы болды және «Сен де осы тағдырға ұшырайсың, сіздер шағын ревизионистер!» деген қауіпті жазулармен жазылған». Мәдени революция аяқталғаннан кейін жағдай біртіндеп жақсара бастады. 1985 жылдың 24 сәуірінде Янбиан Корей автономиялық облысының Халық Конгресінің сегізінші сессиясы «Корей автономиялық облысының автономиялық ережелерін» қабылдады, ол кейіннен Цзилинь провинциясының алтыншы сессиясымен заң ретінде бекітілді. Янбиан автономиялық ережелері 7 тарау мен 75 баптан тұрады. Онда Янбиан автономиялық облысындағы корейлер мен басқа ұлттардың саяси, экономикалық, мәдени, білім беру және әлеуметтік құқықтары мен саясаты заң түрінде белгіленген. Бұл Қытай тарихындағы алғашқы автономиялық ереже. Бұл ережеде облыстық Халық Конгресінің тұрақты комитетінің төрағасы корей болуы керек және корейлер облыстық Халық үкіметінде вице-мэрлер, бас хатшы, бюролар директорлары және т.б. сияқты лауазымдардың жартысынан астамын иеленуі мүмкін екендігі айтылған. Басқа ережелер мемлекеттік міндеттерді орындау кезінде корей және қытай тілдерін қолдануды талап етеді, корей тіліне басымдық беріледі, сондай-ақ жергілікті бастауыш және орта мектептерде корей тілін қолдануға ынталандыру көзделген. 2012 жылы Солтүстік Каролина университетінде қорғалған диссертацияға сәйкес, Чаосианзу ұлттық азаматтары үлгілі азшылық ретінде қарастырылады және Қытай үкіметімен де, хань басымдығымен де жақсы қарым-қатынаста.

After the founding of the People's Republic of China in 1949, Koreans in China became one of the official members of Zhonghua minzu. The total population of Koreans in China was 1.1 million, 47.6% of them living in Yanbian. In September 1949, Zhu Dehai, the chairman and local specialist of Chinese Communist Party in Yanbian attended the first plenary session of Chinese People's Political Consultative Conference (CPPCC) as one of the 10 ethnic minorities, participated in the establishment of CPPCC as a representative of Koreans in China. He also attended the grand ceremony for the founding of the People's Republic of China. After the outbreak of Korean War in 1950, young Koreans in China actively joined the People's Volunteer Army in response to the Chinese Communist Party's call. These bilingual soldiers provided valuable communications help to other Chinese soldiers with locals in Korea in addition to manpower. Zhao Nanqi, Li Yongtai are two of the most notable Korean figures who participated in the war. Koreans in Longjing also organized the "Yanji Jet" donation campaign. Donations from Koreans in Yanbian reached the equivalent value of 6.5 jet fighters after the enormous destruction caused by the American Bombing of North Korea around 1.5 million Koreans were killed. On 3 March 1952, Yanbian was officially designated as a Korean Autonomous Region and Zhu Dehai was appointed as the first Chairman. On 20 July 1954, the first session of People's Congress was held in Yanbian. In April 1955, "Yanbian Korean Autonomous Region" was renamed as "Yanbian Korean Autonomous Prefecture" per the stipulation of the first Constitution of People's Republic of China and Zhu Dehai was appointed as the first Chairman. According to Julia Lovell, "[e]vents took a horrific turn in the frontier town of Yanbian, where freight trains trundled from China into the DPRK, draped with the corpses of Koreans killed in the pitched battles of the Cultural Revolution, and daubed with threatening graffiti: 'This will be your fate also, you tiny revisionists!'" After the Cultural Revolution ended, things gradually restored to normal. On 24 April 1985, the eighth session of the People's Congress of Yanbian Korean Autonomous Prefecture passed the "Autonomy Regulations of Korean Autonomous Prefecture", which was later approved by the sixth session of Jilin Province People's Congress as law. The Yanbian Autonomy Regulations consist of 7 chapters and 75 clauses. It stipulated political, economic, cultural, educational, and social rights of and policies for Korean and other ethnic people in Yanbian Autonomous Prefecture in the form of law. It is the first autonomy regulations in China's history. These regulations stipulated that the Chairman of the Standing Committee of the Prefectural People's Congress should be a Korean, and that Koreans may occupy more than half the posts within the Prefectural People's Government as vice mayors, the chief secretary, directors of bureaus, and so on. Other regulations require the use of both Korean and Chinese languages while performing governmental duties, with Korean being the principal language used, along with encouraging the use of Korean in local primary and middle school. According to a 2012 University of North Carolina honors thesis, the Chaoxianzu are seen as a model minority and have good relations with both the Chinese government and Han majority.

Білім

Қытайдағы корейлердің білім беру дәстүрі бар. Қытайдағы корейлердің білім деңгейі Қытайдың жалпы орташа деңгейінен жоғары және Қытайдағы этникалық топтардың арасындағы ең жоғары деңгейлердің бірі. Қытай үкіметі олардың тілі мен мәдениетін сақтауға толық қолдау көрсетіп келеді. Янбьян аймағында балабақшадан жоғары білімге дейінгі корей мектептеріне корей тілінде оқытуға рұқсат етілген. Янцзи қаласында орналасқан Янбьян университеті бакалавр және докторантура дәрежелерін ұсынатын жан-жақты университет. Университет «211 жобасы» бағдарламасы бойынша маңызды ұлттық университеттердің бірі және «Double First Class University Plan» жоспарының мүшесі. Қытай материгінде көптеген Оңтүстік Кореяның халықаралық күндізгі мектептері бар, олардың ішінде Пекиндегі Корея халықаралық мектебі, Гуанчжоу Корея мектебі, Шэньчжэндегі Корея халықаралық мектебі, Сосукханнадзоу, Янбьяндағы Корея халықаралық мектебі, Тэлян Корея халықаралық мектебі, Шэньян Корея халықаралық мектебі, Циндао Чхонъун Корея мектебі, Вэйхай Корея мектебі, Янтайдағы Корея мектебі, Шанхайдағы Корея мектебі, Тяньцзинь Корея халықаралық мектебі және т.б. бар. Бұған қоса, Шэньчжэньдегі Корея сауда-өнеркәсіп палатасы корей тіліндегі сенбілік мектеп ұйымдастырады, себебі көптеген корей студенттері корей тілінде оқытатын мектептерде білім алмайды; 2007 жылы мектепте шамамен 600 оқушы оқыды. Палата «Overseas Chinese Town» (ОКТ) бастауыш мектебінен жалдаған орынды корей сенбілік мектебінің сыныптары ретінде пайдаланады. Сонымен қатар, Гонконгте Корея халықаралық мектебі де бар.

Дін

Қытайдағы этникалық корейлердің көпшілігі, жалпы Қытай халқы сияқты, ешқандай дінге ресми жатпайды. Қытайдағы этникалық корейлердің арасындағы басты діндердің бірі – буддизм.

Қоғамдық ақпарат құралдары

Корей тілі Янбианда үкімет тарапынан мектептердің кең желісі, жергілікті корей басылымдары мен телеарналар арқылы, сондай-ақ барлық көше таңбаларын корей және қытай тілдерінде жазуды міндеттейтін жергілікті заң арқылы насихатталды. Қытайдағы этникалық корейлердің көпшілігі мандарин тілінде сөйлейді, ал олардың көптегені корей тілін ана тілі ретінде еркін меңгерген. Дегенмен, Оңтүстік Корея ойын-сауық мәдениетін экспорттауда жақсы нәтижелер көрсеткендіктен, корей-қытай телеарналары Сеул диалектін жиі қолданады. Корей толқыны (Халлю) деп аталатын құбылыс сән үлгілеріне әсер етті.

Солтүстік корейлер

Қытайда Солтүстік Кореядан қашқан адамдардың саны көп, он мыңдағанға жетеді деп есептеледі. Оңтүстік Кореяға баруға мүмкіндік таппаған кейбір Солтүстік Кореялық босқындар Чаосяньцзумен үйленіп, Қытайда қоныстанды, қоғамға сіңісіп кетеді; алайда, билік оларды тауып алса, депортацияға ұшырауы мүмкін. ҚХР үкіметі елде 10 000 босқын бар екенін мәлімдесе, Біріккен Ұлттар Ұйымы 30 000 мен 50 000 аралығында босқын бар екенін айтады, олардың 75 пайызы – әйелдер. Олардың көпшілігі күштеп некеге тұру және адам саудасының құрбаны болады, бірақ екі ғалым көптеген жағдайлардың күштеуге қарағанда ерікті екенін дәлелдейді. Босқындардың көп бөлігі Солтүстік Хамгён провинциясынан шыққан. Виктор Чаның сөзінше, босқындардың 86 пайызы Қытайда қалудың орнына Оңтүстік Кореяға өтуді қалайды, бірақ «Ханкиоре» бұл мәлімдемеге қарсы шығады. 2015 жылғы UC Santa Cruz зерттеуіне сәйкес, көптеген Солтүстік Кореялық босқындар жергілікті тұрғындармен кездесіп, олардан көмек алған және олардың коммунистік тегіне қарамастан, жамандамаған. Солтүстік Корея үкіметі тарапынан сенімді деп танылған азаматтар Қытайға саяхаттау үшін паспорт пен виза ала алады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, Қытайда 4000-нан 5000-ға дейін Солтүстік Кореялықтар заңды түрде тұрып жатыр. Қытай азаматтығын алуға үміттенушілердің саны артып келеді; мұндай өтініш беру үшін Солтүстік Корея азаматтығынан бас тарту туралы куәлік қажет, бірақ Солтүстік Корея билігі соңғы кезде оны беруге көбірек тартынды. Ким Ир Сен атындағы университет және Пхеньян шетелдік оқу университеті сияқты Солтүстік Кореяның ірі университеттері әр жыл сайын Пекин университетіне және басқа да жоғары деңгейдегі қытай университеттеріне бірнеше ондаған алмасу студенттерін жібереді. 2012 жылдың маусым айында «Los Angeles Times» газеті Бейжің мен Пхеньянның жылына 40 000-ға дейін өндірістік тәжірибе визасын беру туралы келісімге келгенін хабарлады, бұл Солтүстік Кореялықтарға Қытайда жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Жыл басындағы жұмысшылардың алғашқы тобы Яньбянь қазақ автономиялық облысындағы Тумен қаласына келді. Әлемнің 12 елінде 130-ға жуық Солтүстік Корея мемлекеттік мейрамханасы бар екені хабарланды, олардың көпшілігі Қытайда орналасқан. Олардың екеуі Бейжіңде, үшеуі Шанхайда, ал қалғандары Дандоңда табылды.

China has a large number of North Korean refugees, estimated in the tens of thousands. Some North Korean refugees who are unable to obtain transport to South Korea instead marry Chaoxianzu and settle down in China, blending into the community; however, they are still subject to deportation if discovered by the authorities. Although the PRC government estimated 10,000 refugees in the country, the United Nations alleged between 30,000 and 50,000 refugees, of which 75 percent are women. A large number of them experience forced marriage and human trafficking, although two academics have argued that many cases are more voluntary than forced. Most of the refugees originate from North Hamgyong Province. Victor Cha states that 86% of refugees seek passage to South Korea rather than remain in China, but this is disputed by The Hankyoreh. According to a 2015 UC Santa Cruz paper, many North Korean refugees met locals who gave aid to them and did not judge them for their communist origins. North Koreans seen as politically reliable by their government can acquire passports and visas for travelling to China. as of 2011, there are an estimated 4,000 to 5,000 North Koreans residing as legal resident aliens in China. An increasing number are applying for naturalization as Chinese citizens; this requires a certificate of loss of North Korean nationality, which North Korean authorities have recently become more reluctant to issue. Major North Korean universities, such as the Kim Il sung University and the Pyongyang University of Foreign Studies, send a few dozen exchange students to Peking University and other top ranked Chinese universities each year. In June 2012, the Los Angeles Times reported that Beijing and Pyongyang had signed an agreement to grant as many as 40,000 industrial trainee visas to North Koreans to permit them to work in China per year; the first batch of workers arrived earlier in the year in the city of Tumen in Yanbian Korean Autonomous Prefecture. There have been reportedly 130 North Korean state run restaurants in 12 countries, with most in China. Two have been found in Beijing, three in Shanghai, and others in Dandong.

Оңтүстік корейлер

1992 жылы ҚХР мен Оңтүстік Корея арасындағы дипломатиялық қатынастардың жақсартылуынан кейін, Оңтүстік Кореяның көптеген азаматтары Қытайдың материктік бөлігінде қоныстанды; одан кейін Пекин, Шанхай, Далянь және Циньдао қалаларында Оңтүстік Кореялықтардың ірі жаңа қауымдастықтары пайда болды. Оңтүстік Корея үкіметі Қытайдағы жеті корей халықаралық мектебін (Янбиан, Пекин, Шанхай, Тяньцзинь, Янтай, Циньдао және Далянь қалаларында орналасқан) ресми түрде мойындайды. Олардың барлығы 1997 және 2003 жылдар аралығында құрылған. Гонконгтағы корей халқының көп бөлігін Оңтүстік Кореядан келген мигрант жұмысшылар құрайды. Әдетте, олар қысқа мерзімді халықаралық жобалармен Оңтүстік Корея компанияларының қызметкерлері ретінде немесе Қытайда қызмет ететін Оңтүстік Корея бизнесінің жұмыс берушілері ретінде Қытайға келеді. Міндеттері аяқталғаннан кейін, көптеген адамдар Қытайда қалуды жөн көреді, бұрынғы байланыстарын пайдаланып, консалтингтік қызметтер немесе импорт-экспорт фирмаларын ашады. Басқа Оңтүстік Кореялықтар 1997 жылғы қаржы дағдарысы кезінде жұмыссыз қалғаннан кейін өздері Қытайға көшіп келді; олар зейнетке жинаған ақшаларын шағын мейрамханалар немесе дүкендер ашуға жұмсады. Сеулмен салыстырғанда өмір сүру құнының төмендігі, әсіресе ағылшын және қытай тілдерін оқытатын халықаралық мектептердегі оқу ақының арзандығы, Оңтүстік Кореяның Қытайға уақытша көшіп келуіне ықпал ететін факторлардың бірі болып табылады, бірақ көбінесе осы кезеңнен кейін көшіп келгендер Кореяға оралып кетеді. 2008-2009 жылдар аралығында Оңтүстік Корея үкіметінің мәліметтері бойынша Қытайдағы корейлердің саны 433 000-ға азайды. Қытай Халық Республикасының алтыншы ұлттық санағы Қытай материгінде 120 750 Оңтүстік Кореялық тұрғанын көрсетті, бұл ең ірі шетелдік топ.

Шандонг

2008 жылға қарай Шандоңда 148 000-нан астам корей тұрып жатыр.