Кіріспе

1874 жылы құрылған грек компаниясы Pyrkal (Πυρκάλ) Грециядағы ең көне қорғаныс өнеркәсіптерінің бірі және елдегі оқ-дәрі және жарылғыш заттардың негізгі өндірушісі болып табылады. Тарихы бойында ол Грецияның ірі компанияларының бірі болды. Сонымен қатар, құрылғаннан бері ел қатысқан барлық әскери қақтығыстарда маңызды жеткізуші болып келді және тарихи тұрғыдан бес құрлыққа экспорттаумен айналысып келеді.

Құрылуы мен дамуы

"Эллинико Пиритдипоеио А. Е". (Гректің ұнтақ, химиялық және өнеркәсіптік өнімдері) компаниясы 1874 жылы, ал "Малциниотис Бразерс" (Картридждер және металл өнімдері) 1887 жылы құрылған. 1908 жылы екі компанияның бірігуі грек мемлекетінің оқ-дәрі тапсырыстары үшін екеуінің арасындағы күрделі бәсекелестікті жеңу мақсатымен жасалды. Осылайша "Etairia (Ellinikou) Pyritidopoieiou kai Kalykopoieiou" деп аталатын жаңа компания құрылды. EEPK немесе EPK (ΕΠΚ) аббревиатурасы кейіннен Пайркал деп қысқартылды; халықаралық деңгейде ол ағылшын тілінде "Greek Powder and Cartridge Company" (GPCC), ал француз тілінде "Poudrerie et Cartoucherie Hellenique" (PCH) деп белгілі болды. 6,5×54 мм Mannlicher–Schönauer-ді Mannlicher–Schönauer үшін өндіруден бастап, оқ-дәрі мен жарылғыш заттардан өзге, компания қару-жарақ өндірісімен (оның ішінде Грекияның Екінші дүниежүзілік соғысқа кіруі алдында EPK типті жетілдірілген пулеметті өздігінен әзірлеу), машина жасаумен (соның ішінде дизельді қозғалтқыштар), көлік корпустарын, құралдарды, зауыт инфрақұрылымын, қазандықтарды, ұшақтарды (AEKKEA RAAB компаниясы үшін құрылыс жұмыстарын жүргізген) және тағы да басқаларын қамтыды.

Бодосаки "империясының" бөлігі; Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі, оның кезінде және одан кейінгі оқиғалар

1934 жылдан бастап компанияны 20 ғасырдағы грек индустриялық тарихындағы ең маңызды тұлғалардың бірі – Продромос Бодосакис Афанасиадис басқарды. «Пиркал» ақырында Грекия мен Кипрде Бодосакистер құрған алып өнеркәсіптік империяның бір бөлігіне айналды. Ол тау-кен өндірісімен (Грекияда үстемдік құрған бірнеше компаниялармен), тоқыма, химия және тыңайтқыштар, сусындар, шыны өндірісі, инженерлік және құрылыс, сондай-ақ қызметтермен (кеме жүргізу, сақтандыру және т.б.) айналысты. 1936-1937 жылдары Испания азамат соғысы кезінде «Rheinmetall Borsig» компаниясы арқылы испан республикашыларына неміс қару-жарағы жеткізілді. Бұл кезде «Rheinmetall Borsig» Герман Герингтің бақылауында болды, ал неміс әскерлері испан ұлтшылдарымен соғысып жатқанмен. Грекияға грек соңғы пайдаланушы сертификатымен жіберілген қару-жарақтарды Бодосакис бөліп, республикашыларға арналған қару-жарақтарды Мексикаға бағытталған кемелерге аударды. Бірақ ұлтшылдар ең жаңа және сапалы қару-жарақтарды алды, ал республикашылар ескі және жарамсыз қару-жарақтармен қамтамасыз етілді. Бұл жабдықтау 1937-1938 жылдары ең жоғары деңгейге жетті, «Rheinmetall Borsig» компаниясынан әр партиясы 40 миллион рейхсмаркаға дейін бағаланған тауарлар жеткізілді. Ұлтшылдар 1937 жылдың 3 қаңтарынан 1938 жылдың 11 мамырына дейін республикалық порттарға жіберілген 18 кемені анықтады және Геринг әр мылтыққа бір фунт стерлингке тең сома алғанын болжады. 1937 жылдың қарашасында Бодосакис кеңестік ұшақпен Барселонаға сапар шегіп, Республикаға 2,1 миллион фунт стерлингке оқ-дәрі жеткізу туралы келісімге қол қойды. Сондай-ақ, компания ұлтшыл күштерге арналған ұшақтарды құрастырғаны туралы хабарлар да бар. «Пиркалдың» өндірісі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және соғыс кезінде Грекия үшін өте маңызды болды. Компанияның объектілері Грекияның фашистер тарапынан оккупациялануы кезінде неміс әскерлері тарапынан пайдаланылды (жабдықтарды алып кету және/немесе компанияның объектілерін жою жоспары осы пайдалануды болдырмау мақсатымен жасалғанмен, іске аспады). Соғыс аяқталған кезде компания қираған күйде қалды, неміс әскерлері шегінетін кезде жабдықтары мен материалдары тоналып кетті. Машина жасау зауыты (бір кезде «Шығыс Жерорта теңізі мен Таяу Шығыстағы ең ірісі» деп аталған) дерлік толығымен қирады. «Пиркалдың» қайта жандануы – ғажайыпқа ұқсайды. Компания металл өнімдерін және тұтыну тауарларын өндіруді бастады, бірақ Грекия армиясының, НАТО-ның және, ирониялық түрде, Батыс Германияның тапсырыстарының арқасында соғысқа дейінгі деңгейіне тез қайта келді. Келесі екі онжылдық өркендеу және кеңейу кезеңі болды, жаңа нысандар салынды және жаңа өнімдер әзірленді.

1970-1980 жылдар: тағдырдың өзгеруі

Компания 1976 жылы Грекия мемлекеті Грекия қару-жарақ өнеркәсібін (EBO) құруға шешім қабылдағанда ауыр соққыға ұшырады. EBO бастапқыда Грекия армиясы қабылдаған Heckler және Koch G3 мылтығын өндірді, бұл Пиркал лицензия бойынша өндіріп бастаған FN FAL мылтығының орнына келді (Грек әскері Бельгиядан бірқатар FN FAL мылтықтарын сатып алған, ал Пиркал жасаған 30 000-ға жуық мылтық басқа елдерге экспортталды). EBO-ның дамуы Пиркалдың жұмысына күрт зиян келтірді, себебі екі компания да бір-біріне жақын өнімдер ұсынды. Пиркал 1970 жылдары дәстүрлі экспорт нарықтарын жоғалтудан да зардап шекті. Бодосакистің "империясының" басқа да бөліктері де қиындықтарға тап болды, соңында мемлекет 1980-жылдардың басында араласуға мәжбүр болды. 1982 жылы Пиркал, дерлік банкротқа жақын және бұрынғы қуатынан айырылған (бірақ әлі де мыңдаған адамды жұмыспен қамтып отырған) мемлекеттік меншікке алынды. Осы күннен бастап оның қаржылық жағдайы тұрақсыз болып келеді.

Жаңа күш-жігер мен Грекияның қару-жарақ өнеркәсібімен бірігу

Компания, бәрібір, әртараптандыруға және ғылыми-зерттеу жұмыстарына инвестиция жасады, өз қызметін оқ-дәрілердің, миналардың, бомбалардың, үлкен калибрлі жарылғыш оқ-дәрілерге арналған фитилдердің, электроника және т.б. өндірісінен асырып, Stinger зымыралының еуропалық өндірісінен кейінгі бағдарламаларға және IRIS T зымырасын жасау мен өндіруде тең серіктес ретінде қатысуға дейін кеңейтті. Сонымен қатар, компания 1990-жылдардың басында өзінің жетілдірілген (бірақ даулы) кластерлік бомбасын ұсынды және 2002 жылы гректердің жобалаған заманауи жел генераторларын құрылыспен аяқтады. Дәл бір ғасыр бұрын жасалған қадамды қайталай отырып, 2004 жылы Грекия қару-жарақ өнеркәсібімен (EBO) бірігіп, екі компанияның мемлекеттік тапсырыстар үшін бәсекелесіп қалуын тоқтатты, нәтижесінде Грекия қорғаныс жүйелері құрылды.