Феликс Вайнберг: Өмір және ғылыми еңбектері

Кіріспе

Чех-британдық физик (1928–2012)

Феликс Жири Вайнберг FRS (2 сәуір 1928 – 5 желтоқсан 2012) – чех-британдық физик. Ол Лондон Император колледжінің жану физикасы бойынша зейнеткер профессор және ерекше ғылыми қызметкер болған.

Өмір

Феликс Вайнберг 1928 жылдың 2 сәуірінде Чехословакияның Усти-над-Лабем қаласында дүниеге келген. Жасөспірім кезінде соғыстың көп бөлігін Аушвиц, Бухенвальд және басқа да нацистік концлагерлерде өткізді. Ол Жеңіс күні Англияға келді. 12 жасынан бері формальды білім алмағандықтан, Лондон университетінің сыртқы студенті ретінде алғашқы ғылыми дәрежесін алуға мәжбүр болды. 1951 жылы Империалдық колледжде ғылыми қызметкер болып жұмысқа орналасты, 1954 жылы жалын құрылымын талдау үшін жаңа оптикалық әдістерді әзірлегені үшін докторлық диссертациясын қорғады. 1967 жылы жеке тағайындамамен Жану физикасы профессоры болды. Профессор Вайнберг отты оптикалық және электрлік зерттеулерімен, сондай-ақ инновациялық жану әдістерін дамытуымен ерекше көзге түседі. Ол жылу және лазерлік жарық көздерін пайдалана отырып, жану саласындағы қуатты оптикалық құралдардың бірнеше түрін жасады. Оның электрлік диагностикадағы жұмысы электр өрістерін жану процесін басқаруға және иондану мен күйдің пайда болуын түсінуді жақсартуға мүмкіндік берді. Ол ерекше жылу алмастырғыштары бар жаңа жану құрылғыларын [4] әзірледі, бұл өте төмен калориялы отын-ауа қоспаларын тұтандыруға және жағуға мүмкіндік берді. Бұл экологиялық таза пештердің бүкіл әлемдік дамуына маңызды ықпал етті. Оның плазмалық ағындарды қолдану арқылы жоғары қарқынды жануды тұрақтандыру жөніндегі зерттеулері [4] аз отынды реактивтік қозғалтқыштарға қолданылуы мүмкін перспективті тәсіл ретінде қарастырылуда. Оның лазерлік тұтандыру жөніндегі жұмысы жалындағыш атмосферада оптикалық талшықтарды қолданумен байланысты қауіптерді анықтауға көмектесті. Академиялық, өнеркәсіптік және ғылыми қоғамдарға көрсеткен қызметтеріне Еуропа, АҚШ, Жапония және Израильдегі университеттердегі шақырылған профессорлық қызмет, мұнай, химия, аэроғарыш және қорғаныс ұйымдарына консультациялық қызметтер, сондай-ақ көптеген ғылыми және кәсіби ұйымдардың комитеттері мен басқару кеңестеріне мүшелік кірді. Ол 4 кітаптың авторы, тең авторы және редакторы, сонымен қатар ғылыми әдебиетте 220-дан астам мақала жариялаған. Оның көптеген еңбектері халықаралық деңгейде мойындалды. Оған Лондон университетінің ғылым докторы (1961), Жану институтының күміс (1972) және Бернард Льюис алтын (1980) медальдары, Корольдік қоғамның мүшелігі (1983), Корольдік қоғамның Рамфорд медалі (1988), Хайфадағы Технионның ғылым докторы (1990), Энергетика ғылымдары саласындағы Итальгас сыйлығы (Турин академиясы, 1991), Польша ғылым академиясының Смоленский медалі (1999) берілді және 2001 жылы Америка Ұлттық инженерлік академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. 2005 жылы Физика институты оған Жану физикасына қосқан үлесі үшін Хью Эдвардс өмір бойы жетістіктері үшін сыйлық берді. Нацистік концлагерьде аман қалған ол Холокост туралы жалған естеліктерге қатысты сыншыл болды. Оның нацистік концлагерьдегі тәжірибесі туралы "30529-шы бала: естеліктер" атты кітабы 2013 жылы, оның қайтысынан кейін жарық көрді. Ол халықтар арасындағы әділ адам ретінде танылған чех азаматы Антонин Калина құтқарған 900 баланың бірі болды.

Felix Weinberg was born on 2 April 1928 in Ústí nad Labem in Czechoslovakia. As a teenager, he spent much of the war in Auschwitz, Buchenwald and other Nazi concentration camps. He arrived in England on V. J. day. Having had no formal schooling since the age of 12, he had to take his first degrees as an external student of the University of London. In 1951 he joined Imperial College as a research assistant, obtaining his PhD in 1954 for developing novel optical methods to analyse the structure of flames. He was appointed to a Personal Chair as Professor of Combustion Physics in 1967. Professor Weinberg is distinguished for his optical and electrical studies of flames and his pioneering development of innovative combustion methods. He originated a family of powerful optical tools in combustion, using both thermal and laser light sources. His work on electrical diagnostics led to applications of electric fields to control combustion and improve understanding of ionisation and soot formation. He developed novel combustion devices[4] incorporating distinctive heat exchangers, permitting the ignition and burning of very low calorific fuel air mixtures. These have had a seminal influence on the global evolution of environmentally benign combustion furnaces. His researches into the stabilisation of high intensity combustion using plasma jets[4] are being favoured as an approach to leaner burning jet engines. His work on laser ignition has progressed to understanding hazards associated with the use of optical fibres in flammable atmospheres. His wide ranging services to academia, industry and scientific societies included visiting appointments at universities in Europe, the US, Japan and Israel, consultancies for petroleum, chemical, aerospace and defence organisations and membership of committees and boards of governance of numerous scientific and professional bodies. He is author, coauthor, editor of 4 books and more than 220 papers in the scientific literature. His many contributions have been recognised internationally; he was awarded a D. Sc. by the University of London (1961), both the Silver (1972) and the Bernard Lewis Gold (1980) Medals of the Combustion Institute, Fellowship of the Royal Society (1983), the Royal Society's Rumford Medal (1988), the D. Sc. Honoris Causa by The Technion, Haifa (1990), the Italgas Prize for Energy Sciences (Turin Academy, 1991), the Smolenski Medal of the Polish Academy of Science (1999) and was elected to the American National Academy of Engineering as a Foreign Associate in 2001. The Hugh Edwards Lifetime Achievement Award for contributions to Combustion Physics has been conferred on him in 2005 (Institute of Physics). As a survivor of Nazi concentration camps he was highly critical of fraudulent Holocaust memoirs. His own account of his experiences in Nazi concentration camps 'Boy 30529: A Memoir', was published in 2013, shortly after his death. He was one of 900 children rescued by Antonín Kalina, a Czech citizen who is mentioned as Righteous Among the Nations.