Кіріспе

Теңізшілерге көмек көрсетуші британдық қайырымдылық ұйымы – Ұлыбритания Теңізшілер Қоғамы.

Теңізшілер Қоғамы – теңізшілер үшін құрылған әлемдегі ең алғашқы британдық қайырымдылық ұйымы. 1756 жылы Франция, Австрия және Саксонияға қарсы Жеті жылдық соғыс басталғанда (кейін Моғол империясы, Испания, Ресей және Швеция да қатысқан) Британия теңіз флотына адамдарды жедел түрде жинау қажеттігіне тап болды. Бұл мәселені шешуде және келесі екі жарым ғасыр бойы мыңдаған жас адамдарды теңізде мансапқа дайындалуға көмектесуде саяхатшы, Ресей компаниясының саудагері, жазушы және меценат ретінде танылған Джонас Ханвей (1712–1786) маңызды рөл атқарды. 2004 жылы Теңіз кадеттері қауымдастығымен бірігіп, Теңізшілер Қоғамы мен Теңіз кадеттері құрылды.

Құрылу

Теңізшілер қоғамы – әлемдегі ең көне теңіз қайырымдылық ұйымы – Лондон саудагерлері мен джентльмендердің бастамасы болды. Олар алғаш рет 1756 жылдың 25 маусымында Корнхиллдегі «Корольдің қару-жарағы» тавернасында кездесіп, теңіз флотына екі-үш мың теңізші жеткізу жоспарын талқылады. Жұмысқа алу дереу басталды. Демеушілер іздестірілді және еріктілерді іздеп газеттерде және көшеде хабарламалар жарияланды:

«Ескертіледі, Оның Шаңырағының кемелеріне теңізшінің қызметін үйрену ниетімен жүзуге бейім, мықты денелі жігіттер мен ұлдар, тексерілгеннен кейін Теңізшілер қоғамынан бекітілсе, сәнді киіммен және төсек-орынмен қамтамасыз етіледі, ал олардың шығындары Оның Шаңырағының кемелері тоқтаған порттарға дейін төленеді, сондай-ақ басқа да барлық қажетті көмек көрсетіледі». Он адам тиісті киіммен қамтамасыз етіліп, Патша флотының кемелеріне тапсырылды. Осылай Теңізшілер қоғамының жұмысы басталды. Қайырымдылық қорының негізгі мақсаты – жұмыссыз немесе жетім қалған жасөспірімдерді офицерлердің қызметшілері ретінде теңізге жіберу болды. Соғыс кезінде Патшалық теңіз флотына шамамен 4500 ұл қызметші ретінде қажет болды. Олардың шамамен мыңға жуығы офицер болуға ниеттенген «жас джентльмендер» болды, ал қалғандарының көп бөлігі Қоғамның көмегімен қамтамасыз етілді. Ұлдардың көпшілігі теңізшілікпен айналыспайтын отбасылардан болғандықтан, Қоғам теңізшілерге шақыру санын бірнеше мыңға арттырған болуы мүмкін. Сондай-ақ, Қоғам он мыңнан астам теңізшіге тегін киім-кешекпен қамтамасыз етті, бұл тиф ауруының таралуын азайтуға көмектесті.

Парламент актісімен құрылған

Бұл жоба өте табысты болды. 1763 жылға қарай Қоғам 10 000-нан астам ер адам мен ұлды қабылдады; 1772 жылы оның ұлт өміріндегі маңызы соншалықты артты, ол Парламент Актісімен бекітілді. Адмирал Нельсон осы қайырымдылық қорының белсенді қолдаушысы және қамқоршысы болды, сол себепті Трафальгар шайқасы (1805) кезінде британдық әскердің кемінде 15 пайызын Теңізшілер Қоғамымен қамтамасыз етуге, оқытуға және жарақтандыруға мүмкіндік болды. Осы адамдардың кәсіби деңгейі, атақты британдық теңізші батыры мойындағандай, оның жеңістеріне үлкен үлес қосты.

Қақтығыстар тоқтап, білім беру басталады

Бірақ жаулықтардың аяқталуы теңізшілерді жалдау енді елдің бірінші кезектегі міндеті болмады, дегенмен адмирал Боскавен кейін былай деп жазды: "Мен білетінімдей, теңіз флотын жалдаудың ешқандай жоспары Теңізшілер қоғамы сияқты табысты болған жоқ". Ханвей қазір әскери кемелерден босатылған кезде жігіттерді саудагерлік қызметке ауыстыру жоспарларын жасады және одан кейін Қоғам Корольдік және Саудагерлік теңіз флоттарымен бірдей айналысты. Командирлердің алғашқы есептері бойынша, егер Қоғаммен жабдықталған жігіттер теңізге жіберілмес бұрын біраз уақыт оқытылса, дезертирлердің саны азаяды. Бастапқыда қоғам кейбір балаларды оқыту үшін мектеп мұғалімі мен оркестр жетекшісін жалдады және 1786 жылы "Бити" атты сауда кемесін сатып алды, ол оқу кемесіне айналдырылды және "Теңізшілер қоғамы" деп аталды. Осылайша, қоғам әлемдегі алғашқы ұйым болып, Депфорд пен Гринвич арасындағы Темза өзенінде бекітілген арнайы мектеп кемесінде ер балаларға арналған теңіздік оқытуды бастады. Бұл үлгіге ХІХ ғасырда Британ аралдарындағы порттардағы көптеген басқа ұйымдар еліктеді. 1799 жылдан 1918 жылға дейін Адмиралтейство оқу кемелерін ұсынды, соңғы екеуі "Уорспит" деп аталды; 1846 жылы HMS Warspite (1807) бастап, кейіннен 1877 жылы HMS Conqueror деп аталды. 1922 жылы Қоғам үшінші "Уорспит" ретінде HMS Hermione кемесін тапсырды. Алайда Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, әуе шабуылы болуы мүмкін болғандықтан, Қоғам кемені эвакуациялауға мәжбүр болды. 1756 жылдан 1940 жылға дейін Қоғам Корольдік теңіз флотына, Британдық Шығыс Үндістан компаниясына және сауда флотына 110 000-нан астам ер адам мен жігітті жалдады. 1756 жылдан 1815 жылға дейінгі кезеңде қайықта жұмыс істейтіндердің 12 пайызын осы қоғам қамтамасыз еткен, ал олардың барлығы ерікті болғандықтан, бұл ел үшін аса құнды болды. 1945 жылдың ақпан айында Қоғамның вице-президенті Фредерик Мид, комитет мүшесі ретінде 51 жыл қызмет еткеннен кейін, Қоғам төрағалығынан зейнетке шықты. Мид 97 жаста еді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қоғам ұлттық билік органдарының теңіздік оқуға қажетті жабдықтарды жеткілікті деңгейде ұсынып отырғанына келісім берді. Ол көптеген жас теңізшілерге теңіздік жиынтықтарды беруді жалғастырды және қажет болған жағдайда олардың біліміне гранттар берді, бірақ 1950 жылдары Қоғам осылайша көмек көрсеткен курсанттардың жақсы жалпы білім алғанын және O деңгейінде кемінде төрт GCE емтиханын тапсырғанын талап ете бастады. Осылайша, Теңізшілер қоғамы сауда флотына офицерлерді қабылдаудың стандартты тәжірибесі ретінде қабылданған бастаманы іске қосты. 1940 жылдан 1987 жылға дейін қоғамның резервтері арта келе, ол жеке теңізшілерге ғана емес, сонымен қатар көптеген теңіздік қайырымдылық қорына да қаржылай көмек көрсетуге мүмкіндік алды. 1981 жылы ол Marine Adventure Sailing Trust шектеулі өмірлік инвестициялық қорына бастапқы қаражатты ұсынды, бұл оған Теңізшілер кадеттер корпусына, TS Foudroyant, Ocean Youth Club және басқа да теңіз жастарының қайырымдылық ұйымдарына қомақты гранттар беруге мүмкіндік берді. 1976 жылы қоғам ұқсас мақсаттарды бөлісетін бірнеше теңіздік қайырымдылық ұйымдарымен бірікті, олардың ішінде Инкорпорированный Темза теңіздік оқу колледжі (ITNTC, бірнеше рет аты өзгертілген кемелерде орналасқан), Теңізшілер білім беру қызметі (SES), Теңізшілер үйі және Red Ensign клубы, Саудагерлік теңізшілерге көмек көрсету қоры және Ұлыбританиялық кемелерді қабылдау қоғамы болды. SES-тің осы кезде Теңізшілер қоғамымен бірігуі өте маңызды болды және екі ұйымның да жұмысының маңыздылығын сақтауға көмектесті. SES Теңізшілер қоғамының Теңіз колледжі мен Теңізшілер кітапхана қызметінен тұрды және 1919 жылы бұрын Жұмысшылар білім беру қауымдастығын құрған Альберт Мансбриджтің бастамасымен құрылған болатын. Теңіз колледжі мен кемелердегі кітапхана қызметі бүгінгі күні де дамып келеді. Соңғы 30 жылда Теңізшілер қоғамының басты мақсаты – барлық кәсіби теңізшілердің біліміне, даярлығына және әл-ауқатына қолдау көрсету, сондай-ақ жастарды теңіздік мансапқа баулу.

Теңізшілер қоғамы мен теңіз кадеттері

Көптеген жылдар бойы Теңізшілер қоғамы Теңіз кадеттері корпусымен тығыз байланыста болды, Теңіз кадеттері қауымдастығының демеушісі және жер иесі ғана емес, сонымен қатар жыл сайын жүздеген теңіз кадеттеріне теңізде оқу мүмкіндіктерін ұсынып келді. Екі қайырымдылық ұйымының толықтыратын мақсаттары және, әсіресе, Теңіз кадеттері корпусына сауда флотының дәстүрін енгізуге екі жақты ұмтылысының нәтижесінде, 2004 жылғы 30 қарашада Теңіз кадеттері қауымдастығы Теңізшілер қоғамымен біріктірілді. Осылайша құрылған жаңа қайырымдылық ұйымы, Теңізшілер қоғамы және Теңіз кадеттері (MSSC) деп аталады, ол екі ерекше ұйымның бас бренді болып табылады және Ұлыбританиядағы ең ірі коммерциялық емес теңіз ұйымы. Ол Теміз өзенінің жанындағы Виктория дәуіріндегі ғимаратта, оңтүстік Лондонның Ламбет сарайына іргелес орналасқан. MSSC ұйымының құрамында Теңізшілер қоғамы теңіз саласының мамандарына өмір бойы білім берумен айналысатын қайырымдылық ұйымы ретінде өз қызметін жалғастыруда.